Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 4:34

Αλλά και κάπου αλλού έχει γραφτεί: «Αν τόλμησε άλλος θεός να εισέλθει και να πάρει για τον εαυτό του έθνος μέσα από άλλο έθνος, όπως εγώ, ο Κύριος ο Θεός». Με το να πει: «Αν τόλμησε άλλος θεός», μίλησε σαν να υπάρχουν άλλοι. Και άλλοτε: «Οι θεοί που δεν δημιούργησαν τον ουρανό και τη γη, ας χαθούν», εννοώντας ότι εκείνοι που δεν τα δημιούργησαν πρόκειται να καταστραφούν. Και κάπου αλλού λέει: «Πρόσεχε τον εαυτό σου, να μην πας και λατρεύσεις άλλους θεούς, τους οποίους δεν γνώριζαν οι πατέρες σου», σαν να υπάρχουν άλλοι θεοί, τους οποίους τους λέει να μην ακολουθήσουν. Και πάλι: «Ονόματα άλλων θεών δεν θα ανέβουν στα χείλη σου». Και εδώ κάνει λόγο για πολλούς θεούς, των οποίων τα ονόματα δεν θέλει να προφέρονται. Και πάλι έχει γραφτεί: «Ο Κύριος ο Θεός σου, αυτός είναι ο Θεός των θεών». Και πάλι: «Ποιος είναι όμοιός σου, Κύριε, ανάμεσα στους θεούς;» Και πάλι: «Ο Θεός των θεών, ο Κύριος». Και πάλι: «Ο Θεός στάθηκε σε σύναξη θεών, και στο μέσο τους κρίνει θεούς». Γι' αυτό απορώ πώς, ενώ τόσες φωνές μαρτυρούν εγγράφως ότι υπάρχουν πολλοί θεοί, εσύ διαβεβαιώνεις ότι δεν πρέπει ούτε να το λέμε ούτε να νομίζουμε ότι υπάρχουν. Λοιπόν, απέναντι σε αυτά που ειπώθηκαν με σαφήνεια, αν έχεις να πεις κάτι, πες το μπροστά σε όλους.

«Ξεσκίστε τις καρδιές σας και όχι τα ιμάτιά σας.» <Και θα κατοικήσει η Ιερουσαλήμ πάλι από μόνη της, και θα σώσει ο Κύριος τα σκηνώματα του Ιούδα όπως από την αρχή, ώστε να μη μεγαλύνεται το καύχημα του οίκου του Δαβίδ και η έπαρση εκείνων που κατοικούν στην Ιερουσαλήμ εις βάρος του Ιούδα.> Λέει ότι η Εκκλησία δεν θα βρίσκεται πάντοτε σε ταραχές, ούτε θα υπομένει ατελείωτους διωγμούς· αλλά θα ηρεμεί κατά καιρούς, και θα κατοικεί από μόνη της, δηλαδή απομονωμένη, χωρίς να την ενοχλεί κανείς, ούτε να της επιφέρει θλίψη, ούτε να της προκαλεί τρόμο, ούτε να της συσσωρεύει τη δυσθυμία από τους πειρασμούς· διότι ο Κύριος θα σώσει τα σκηνώματα του Ιούδα όπως από την αρχή. Διότι με αυτόν τον τρόπο θα υπερασπιστεί τις δικές του εκκλησίες, δηλαδή τα δικά του σκηνώματα, ο Κύριος των όλων, που είναι φανερό ότι είναι ο Χριστός, ώστε να τους αποδώσει ίση φροντίδα με εκείνη που είχε δοθεί παλαιότερα στους λυτρωμένους από την Αίγυπτο Ισραηλίτες. Διότι ο Θεός των όλων εξήγαγε τον Ισραήλ από τον οίκο της δουλείας, και «από σιδερένια κάμινο», καθώς είναι γεγραμμένο, και από την ανυπόφορη πλεονεξία, «με χέρι κραταιό και με βραχίονα υψηλό», όταν και τους διώκτες «τους καταπόντισε στην Ερυθρά θάλασσα· τους σκέπασε ο πόντος, και βυθίστηκαν σαν μολύβι σε ορμητικό νερό», ενώ οι λυτρωμένοι πέρασαν απέναντι. Και στύλος πυρός προπορευόταν αυτών τη νύχτα, δείχνοντας τον δρόμο, και την ημέρα κρεμόταν από πάνω τους νεφέλη.

Περί της αιχμαλώτου γυναικός, η οποία ξυρίζεται και της οποίας κόβονται τα νύχια. α΄. Ο Θεός των όλων απήλλαξε μεν από τον οίκο της δουλείας, και σαν από σιδερένιο καμίνι, εκείνους που κατάγονταν από το αίμα του Ισραήλ, έχοντας σχεδόν πολεμήσει τους Αιγυπτίους «με χέρι κραταιό και με βραχίονα υψηλό», καθώς έχει γραφεί· και αντιπαρατάσσοντας τα θαύματα απέναντι στην αφροσύνη των καταπιεστών.

Α— Πώς λοιπόν λέει ότι η αγία Παρθένος δεν είναι Θεοτόκος; Β— Διότι, λέει, δεν γέννησε Θεό. Επειδή ο Λόγος υπήρχε και πριν από αυτήν, ή μάλλον και πριν από κάθε αιώνα και χρόνο, όντας συναΐδιος με τον Θεό και Πατέρα. Α— Θα αρνηθούν λοιπόν και αυτό ολοφάνερα, ότι δηλαδή ο Εμμανουήλ είναι Θεός, και μάταια όπως φαίνεται ερμηνεύει το όνομα ο ευαγγελιστής λέγοντας: «Το οποίο μεταφράζεται: Ο Θεός είναι μαζί μας»; Διότι έτσι διαβεβαίωσε σαφώς ο Θεός και Πατέρας διά της φωνής του προφήτη ότι πρέπει να ονομάζεται αυτός που γεννήθηκε κατά σάρκα από την αγία Παρθένο, ως Θεός που ενανθρώπησε. Β— Αν και σε αυτούς φαίνεται ότι αυτά δεν έχουν έτσι, θα έλεγαν όμως ότι ο Θεός, ήτοι ο εκ Θεού Λόγος, ήταν μαζί μας σύμφωνα με τους τρόπους της βοήθειας. Διότι έσωσε την οικουμένη διά μέσου εκείνου που γεννήθηκε από γυναίκα. Α— Δεν ήταν, πες μου, και με τον Μωυσή, όταν απάλλασσε τον Ισραήλ από τη χώρα των Αιγυπτίων και από την εκεί καταπίεση «με ισχυρό χέρι και με υψηλό βραχίονα», όπως είναι γραμμένο; Δεν θα τον βρούμε και μετά από αυτά να λέει σαφώς στον Ιησού του Ναυή: «Και όπως ήμουν με τον Μωυσή, έτσι θα είμαι και μαζί σου;» Β— Αλήθεια είναι. Α— Για ποιον λόγο λοιπόν κανείς από εκείνους δεν ονομάστηκε Εμμανουήλ, παρά το όνομα ταίριαξε μόνο σε αυτόν που γεννήθηκε παραδόξως κατά σάρκα από γυναίκα στους έσχατους καιρούς του αιώνα; Β— Με ποιον τρόπο λοιπόν θα θεωρήσουμε ότι γεννήθηκε Θεός από γυναίκα;

Είναι δε ολοφάνερο και το πόσο μεγάλο «ποίμνιο» συγκροτήθηκε σε όλη τη γη για τον Κύριο, αποτελούμενο από λογικά και ανθρώπινα πρόβατα, μέσω των αποστόλων του· το οποίο λέγεται ότι και ο ίδιος ο Κύριος αυτοπροσώπως, όντας ταυτόχρονα ποιμένας και κύριος της ποίμνης, θα επιβλέπει και θα ποιμαίνει «με ισχύ», έτσι ώστε τα πρόβατα, φυλασσόμενα από τον δεσπότη και ποιμένα «με χέρι κραταιό και με βραχίονα υψηλό», να μην πάθουν κανένα κακό από τα άγρια και ανελέητα θηρία που τα παραμονεύουν.

Επειδή λοιπόν όλη η γη παραδόθηκε ολοκληρωτικά στην πορνεία, και ο λαός του Κυρίου πλανήθηκε από πνεύμα πορνείας μακριά από τον Κύριο και Θεό του, ο οποίος τον απέκτησε με χέρι κραταιό και με βραχίονα υψηλό και τον εξήγαγε με σημεία και τέρατα από τον οίκο της δουλείας του Φαραώ, και τον πέρασε μέσα από την Ερυθρά Θάλασσα και τον καθοδήγησε με νεφέλη την ημέρα και ολόκληρη τη νύχτα με το φως του πυρός. Και η καρδιά τους στράφηκε προς την Αίγυπτο και ο λαός του Κυρίου έγινε όχι δικός Του λαός, ο ελεημένος μη ελεημένος, ο αγαπημένος μη αγαπημένος. Γι' αυτόν τον λόγο, τώρα γεννιέται Παρθένος, αντίπαλος της προγονικής πορνείας, και αυτή μνηστεύεται τον Θεό και γεννά το έλεος του Θεού. Και λαός του Θεού καθίσταται αυτός που προηγουμένως δεν ήταν λαός Του, και ο μη ελεημένος έχει ελεηθεί και ο μη αγαπημένος έχει αγαπηθεί· διότι από αυτήν γεννιέται ο Υιός του Θεού ο αγαπητός, στον οποίο ευαρεστήθηκε.