Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 5:17

Τώρα όμως, σαν να μας εισάγει σε κάτι μεγάλο και αξιοσπούδαστο, ο νόμος μάς αποτρέπει από κάθε εργασία· και δεν επιτρέπει να βγάζουμε κανένα βάρος από το σπίτι· αλλά ούτε και να απομακρυνόμαστε κάπου μακριά, περνώντας το κατώφλι της πύλης της Ιερουσαλήμ. Προστάζει να προσέρχεται κανείς στο δείπνο και στο τραπέζι χρησιμοποιώντας τροφές όχι από αυτές που βρέθηκαν εκείνη τη στιγμή, αλλά από αυτές που ετοιμάστηκαν εκ των προτέρων με προνοητικότητα, και τιμωρεί με θάνατο τον παραβάτη. Καίτοι κανένα από όσα έχουν παραγγελθεί, εάν γινόταν σε κάποια άλλη περίσταση, δεν θα προσήπτε την κατηγορία της αμαρτίας σε αυτόν που το έπραξε. Και βέβαια, δεν θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος, εφόσον σκέφτεται σωστά, ότι και αυτά κατατάσσονται από τον νόμο στην κατηγορία των παραπτωμάτων, όπως ακριβώς συμβαίνει με τα άλλα, από τα οποία διατάσσει σαφώς ότι πρέπει να απέχουμε παντελώς. Διότι το «Ου φονεύσεις, ου μοιχεύσεις, ου κλέψεις, ου ψευδομαρτυρήσεις», και όσα είναι συναφή με αυτά αποβλέποντας στην ίδια κοινή κατεύθυνση, δεν πρέπει να τηρούνται μόνο κατά το Σάββατο από έναν άνθρωπο που δεν επιθυμεί να τιμωρηθεί, αλλά πρέπει να εφαρμόζονται διαρκώς σε κάθε χρόνο. Επομένως, πιστεύω πως θα γίνει απολύτως ξεκάθαρο στους ακροατές ότι τα όσα έχουν απαγορευτεί κατά το Σάββατο δεν είναι αμαρτίες, αλλά μάλλον αναδεικνύουν για εμάς μια εξαιρετικά ωραία εικόνα των πραγμάτων, την οποία, όσο βέβαια μπορώ, δεν θα διστάσω να εξηγήσω για τη δική σου ωφέλεια.

Και πάλι ο Μωυσής έστειλε δώδεκα άνδρες για να κατασκοπεύσουν τη γη· ομοίως δε, και με τρόπο κατά πολύ ανώτερο, ο Σωτήρας μας εξαπέστειλε δώδεκα αποστόλους για να επισκεφθούν «όλα τα έθνη». Πάλι ο Μωυσής νομοθετεί λέγοντας: «δεν θα φονεύσεις, δεν θα μοιχεύσεις, δεν θα κλέψεις, δεν θα επιορκήσεις». Ο δε Σωτήρας μας, εντείνοντας τον νόμο, δεν απαγορεύει μόνο τον φόνο, αλλά και τον θυμό· αντί του να μη μοιχεύσει κανείς, προτρέπει να μην κοιτάζει καν γυναίκα με ακόλαστη επιθυμία, και αντί του να μην κλέβει, προστάζει να προσφέρει κανείς τα δικά του αγαθά στους ενδεείς, και υπερβαίνοντας την επιορκία, νομοθετεί να μην ορκίζεται κανείς καθόλου.

ΙΓ'. ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ. Γιατί ορισμένες διατάξεις του νόμου έχουν νομοθετηθεί κοινά και για τους άνδρες και για τις γυναίκες, ενώ άλλες ξεχωριστά; Οφείλεις να μελετάς τις Γραφές και να μην ερωτάς για τα πάντα. Διότι, εάν διάβαζες, θα εγνώριζες ότι για μεν τον άνδρα έχουν νομοθετηθεί ορισμένες ειδικές διατάξεις περί σπερματικής εκκρίσεως, για δε τη γυναίκα περί εμμήνου ρύσεως. Επίσης, για μεν τον άνδρα, να μην ανατρέπει τους φυσικούς θεσμούς επιθυμώντας παράφορα άρρενες και παραδιδόμενος σε άκαρπη μανία, για δε τη γυναίκα, περί του ύδατος του ελέγχου, εάν υπάρξει υποψία ότι έχει μοιχεύσει. Και τον μεν άνδρα που υπέστη ονείρωξη, καθώς και τη γυναίκα κατά την έμμηνο ρύση και μετά τη γέννα, τους ονομάζει ακάθαρτους και τους τοποθετεί έξω από τους ιερούς περιβόλους, μέχρι να καθαριστούν. Και κάποια άλλα έχουν νομοθετηθεί ειδικά, τα οποία δεν είναι αναγκαίο να αναφερθούν επί του παρόντος, καθώς μπορείς να κατανοήσεις από όσα ελέχθησαν ότι μόνο σε εκείνα, στα οποία δεν είναι δυνατόν η γυναίκα να πράξει τα του ανδρός, ούτε ο άνδρας τα της γυναικός, θεσπίστηκαν ξεχωριστοί νόμοι. Όλοι δε οι υπόλοιποι νόμοι είναι κοινοί και για τα δύο γένη· όπως το: «Να αγαπήσεις τον Κύριο τον Θεό σου με όλη την καρδιά σου, και τον πλησίον σου σαν τον εαυτό σου·» και το: «Ου φονεύσεις. Ου μοιχεύσεις. Ου κλέψεις. Ου ψευδομαρτυρήσεις.»

Επειδή, λοιπόν, δεν μπορούσε πλέον να συγκαλύψει το γεγονός, γράφει επιστολή προς τον στρατηγό, η οποία έλεγε τα εξής: «Πάρε και τοποθέτησε τον Ουρία στο πιο σφοδρό σημείο της μάχης, ώστε να σκοτωθεί». Και του εγχειρίζει την επιστολή, και ο αδικημένος βάσταζε ο ίδιος το ξίφος εναντίον του εαυτού του και μετέφερε επιστολή γεμάτη αίμα. Έπειτα στάθηκε στον πόλεμο, σκοτώθηκε και έπεσε. Ιδού και δεύτερο αμάρτημα: ο φόνος έγινε ο καρπός της μοιχείας. Αυτά τα λέω για τους αμαρτωλούς, και για όσους έχουν τη συνείδηση φορτωμένη με πολλά κακά, ώστε ακούγοντάς τα να μην απελπιστούν για τη σωτηρία τους· διότι είναι γραμμένο: «Ου φονεύσεις, ου μοιχεύσεις». Και αυτές τις δύο βασικές εντολές τις παρέβη. Μοίχευσε, και έπειτα φόνευσε τον αδικημένο. Βαρύ το έλκος, μεγάλο το τραύμα. Αφού λοιπόν ο Ουρίας πήγε στον πόλεμο και σκοτώθηκε, αμέσως η αμαρτία, έχοντας συγκαλυφθεί, σκίρτησε. Τότε λοιπόν πήγε σε αυτόν ο Νάθαν· ένας προφήτης πηγαίνει σε προφήτη, καίτοι και ο Δαβίδ ήταν προφήτης. Πώς, λοιπόν, δεν θεραπεύει τον εαυτό του;

Με τον όρο «δόγματα» πιθανώς να εννοεί τις νομικές διατάξεις, όπως εκείνες περί της περιτομής, περί των σαββάτων, περί των θυσιών, περί των νουμηνιών (εορτών της νέας σελήνης) και όσα είναι παρόμοια με αυτά, για να δηλώσει ότι δεν έχει καταργηθεί ολόκληρος ο νόμος των εντολών· διότι δεν καταργήθηκε το «θα αγαπήσεις Κύριον τον Θεό σου και τον πλησίον σου», ούτε το «δεν θα φονεύσεις, δεν θα μοιχεύσεις» και τα παρόμοια, αλλά καταργήθηκε ο νόμος των εντολών που περιλαμβάνονται σε τέτοιου είδους διατάξεις, οι οποίες θεωρήθηκαν κατάλληλες για εκείνον τον καιρό· ή, διαφορετικά, εννοεί τα δόγματα της πίστεως· διότι η δικαίωση της σωτηρίας μας δεν προήλθε από τα έργα του νόμου, αλλά από την πίστη στον Ιησού Χριστό, αφού ο νόμος των εντολών, η παράβαση του οποίου επέφερε την καταδίκη μας, καταργήθηκε από τον Χριστό μέσω των δογμάτων της πίστεως τα οποία μας δικαιώνουν δωρεάν.