Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 5:31

Ορθόδοξος: Ο Υιός είναι απαράλλακτος με τον Πατέρα, έστω και αν δεν το θέλεις. Και δεν είναι απαράλλακτος εξαιτίας του αγεννήτου, αλλά εξαιτίας της ταυτότητας της ενέργειας. Η δε ταυτότητα της ενέργειας αποδεικνύεται από το ότι ο Υιός ενεργεί όλα όσα ενεργεί και ο Πατέρας. «Διότι όλα όσα πράττει ο Πατέρας, αυτά ομοίως πράττει και ο Υιός», και το Πνεύμα είναι απαράλλακτο. Διότι όλα όσα ενεργεί ο Πατέρας, τα ενεργεί και αυτό καθώς βούλεται. Και εκείνων των οποίων η ενέργεια είναι η ίδια, η φύση είναι απαράλλακτη. Εάν όμως νομίζεις ότι το απαράλλακτο οφείλεται στο αγέννητο, κατ' ανάγκην και κάθε τι το γεννητό θα πρέπει να είναι απαράλλακτο. Εάν όμως δεν είναι κάθε γεννητό απαράλλακτο, άρα δεν είναι απαράλλακτο εξαιτίας του ότι είναι γεννητό. Εάν λοιπόν το γεννητό δεν είναι απαράλλακτο εξαιτίας του ότι είναι γεννητό, ούτε το αγέννητο είναι απαράλλακτο εξαιτίας του ότι είναι αγέννητο, αλλά καθώς ήδη αναφέραμε στον πρόλογο, αυτό είναι χαρακτηριστικό αετού που πετά αναζητώντας λεία και δεν αφήνει ίχνος, διότι δεν έχει πού να στηρίξει τα πόδια του, ώστε να ακούσει και αυτός μαζί με τον Μωυσή: «εσύ όμως στάσου εδώ μαζί μου»· διότι δεν στέκεται μαζί με τον Υιό του Θεού εκείνος που αποκαλεί τον Θεό γεννητό και αγέννητο, αλλά εκείνος που βαπτίζει στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Διότι αυτή είναι η δική μας στάση στην οποία έχουμε πιστέψει, ενώ ο Αέτιος πετά αναζητώντας ακόμη λεία και στάση.

Διότι ο Μωυσής βέβαια διαπαιδαγώγησε μέσω της σκιάς του νόμου τους αρχαιοτέρους και λάμβανε τα έπαθλα της γνήσιας ιδιότητας του υπηρέτη, καθώς ο Θεός τού έλεγε «Εσύ όμως στάσου εδώ μαζί μου», αλλά τα πράγματα είναι ασυγκρίτως ανώτερα στο πρόσωπο του Χριστού. Διότι έχει καθίσει «στα δεξιά του θρόνου της μεγαλωσύνης στα ύψη» και έχει κατοικήσει ως Υιός και Κύριος στον οίκο του Πατέρα Του. Διότι κατοικεί μέσα μας ως Θεός δια του δικού Του Πνεύματος, αν και ο πάνσοφος Μωυσής δεν κατοίκησε μέσα σε κανέναν, επειδή δεν γίναμε μέτοχοι του Μωυσή, ούτε και κάποιου άλλου από τους αγίους, αλλά γίναμε μέτοχοι του Χριστού, τόσο δια του Πνεύματος όσο και δια της μυστικής ευλογίας. Διότι, ενώ ο Θεός έλεγε διαμέσου ενός εκ των αγίων προφητών «Θα κατοικήσω μέσα τους και θα εμπεριπατήσω και θα είμαι Θεός τους και αυτοί θα είναι λαός μου», όταν πλέον έφτασε ο καιρός κατά τον οποίο έπρεπε να εκπληρωθεί αυτό, ο Χριστός κατοίκησε μέσα μας σύμφωνα με την παλαιά υπόσχεση, ώστε να μας αναδείξει ναούς του ζώντος Θεού, δηλαδή του Εαυτού Του, και να μας ενώσει δια του Εαυτού Του με τον Θεό και Πατέρα. Γι' αυτό, άλλωστε, είπε στους αγίους αποστόλους: «Εκείνη την ημέρα θα γνωρίσετε ότι εγώ είμαι μέσα στον Πατέρα μου και εσείς μέσα σε εμένα και εγώ μέσα σε εσάς· διότι εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα», σύμφωνα με τα γεγραμμένα.

Πρόσεξε δε πώς ο θεσπέσιος άγγελος ως εικόνα και προτύπωση του Εμμανουήλ δέχεται τη λυχνία. Διότι, καθώς οι κλάδοι τοποθετήθηκαν στα δεξιά και στα αριστερά της –τους οποίους μάλιστα ονόμασε δύο υιούς της πιότητος– λέει ότι παρίστανται στον Κύριο όλης της γης, όπου η παράσταση υποδηλώνει σαφώς την πνευματική οικειότητα και την προθυμία της θελήσεως στο να υποτάσσονται και να τον υπηρετούν. Διότι έτσι θα μπορούσε να νοηθεί ο Χριστός, έχοντας παραστήσει δίπλα του την Εκκλησία που συγκεντρώθηκε από δύο λαούς. Με αυτόν νομίζω τον τρόπο και ο θεσπέσιος Μωυσής στολιζόταν με τον όρο της παράστασης, όταν ο Θεός τού είπε: «Εσύ δε στάσου εδώ μαζί μου». Διότι η δια του νόμου παιδαγωγία δεν είναι απορριπτέα ενώπιον του παντογνώστη Θεού. Για ποια αιτία; Επειδή παιδαγωγεί προς τον Χριστό, και, σαν σε τύπους και σκιές, κυοφορεί για εμάς την ίδια την αλήθεια. Και ως προς αυτό μάς βεβαιώνει ο ίδιος ο Υιός, λέγοντας προς τους απειθείς Ιουδαίους: «Εάν πιστεύατε στον Μωυσή, θα πιστεύατε και σε εμένα, διότι εκείνος έγραψε για εμένα». <Και στράφηκα και σήκωσα τα μάτια μου και είδα, και ιδού ένα δρεπάνι που πετούσε. Και μου είπε: Τι βλέπεις; Και είπα: Εγώ βλέπω ένα δρεπάνι που πετάει, με μήκος είκοσι πήχεις και πλάτος δέκα πήχεις.>

Εκείνος δε μπορεί να προσκολληθεί στον Κύριο, ο οποίος έχει φθάσει στον ίδιο τον σκοπό της μακαριότητας· ο οποίος και ακούει από τον Θεό: «Εσύ όμως στάσου εδώ μαζί μου». <Θα εισέλθουν στα κατώτατα της γης.> (A f. 322.) Κραυγάζει λοιπόν εναντίον των εχθρικών δυνάμεων για τη βία που υπέμεινε, ευχόμενος να παραδοθούν αυτές σε αιώνιες κολάσεις· ή και προφητεύει ότι θα στραφούν ενάντια στους εχθρούς αυτά που μηχανεύτηκαν εναντίον του, δηλαδή ο θάνατος και η κατάβαση στον άδη, και το ξίφος που ύψωσαν εναντίον του, και η κατασπάραξη από τα θηρία. <Θα παραδοθούν σε χέρια ρομφαίας, μερίδια αλεπούδων θα γίνουν.> (A f. 322, B f. 259, C f. 132, E f. 115 b, H f. 97.) Και η ρομφαία δηλώνει την εκεί τιμωρία· και χέρια αυτής, είτε τους πόνους που προκαλεί, είτε εκείνους που την υπηρετούν, που ονομάζονται σκεύη οργής· και εξαιτίας της πονηρίας τους οι πονηρές δυνάμεις ονομάζονται αλεπούδες· διότι μοιράζονται τις ψυχές των πιο αδύναμων οι νοητές αλεπούδες, αυτές που τρέφονται με νεκρά και δύσοσμα σώματα, δηλαδή τα πονηρά και εξαιρετικά δύστροπα πνεύματα.

Διότι έτσι θα είμαστε μαζί του όταν λέει: «Εσύ όμως στάσου εδώ μαζί μου». Προτρέπει δε να καθαίρονται όσοι έχουν στεφανωθεί με την ιεροσύνη, λέγοντας: «Μήπως τυχόν απομακρυνθεί από αυτούς ο Κύριος». Διότι το λειτούργημα της ιεροσύνης είναι εξαιρετικά επισφαλές, και καθόλου μακριά από κινδύνους, μάλλον μάλιστα πάρα πολύ κοντά, εάν δεν διαπιστώνεται ότι υπάρχει το άμεμπτο στον βίο· διότι πρέπει να είναι άγιοι όσοι ιερουργούν στον πάναγνο Θεό. Έπειτα λέει: «Και είπε ο Κύριος στον Μωυσή: Πήγαινε, κατέβα και ανέβα εσύ και ο Ααρών μαζί σου· οι ιερείς όμως και ο λαός ας μην παραβιάσουν τα όρια για να ανεβούν προς τον Θεό, μήπως τυχόν τους εξολοθρεύσει ο Κύριος». Ανεβαίνει ο Μωυσής και όχι χωρίς τον Ααρών, ο οποίος αποτελούσε τύπο του Χριστού. Διότι ο νόμος είναι τίμιος εν Χριστώ, και ως άγιος εξαιτίας του, βρίσκεται κοντά στον Θεό και μαζί με τον Θεό. Διότι και αυτός διακηρύττει τον αρχιερέα και απόστολο της ομολογίας μας, σύμφωνα με τις Γραφές.

Γι' αυτό, εκείνος που έχει πίστη ως κόκκο σινάπεως δύναται με τον λόγο του να μετακινήσει το βουνό, όπως είπε ο Κύριος, δηλαδή να αποδιώξει και να μετακινήσει από τη βάση της την κυριαρχία του διαβόλου εναντίον μας. ια. Κόκκος σινάπεως είναι ο Κύριος, ο οποίος δια της πίστεως εν Πνεύματι σπέρνεται στις καρδιές εκείνων που τον δέχονται· όποιος τον καλλιεργήσει με επιμέλεια δια μέσου των αρετών, αφενός μετακινεί το βουνό του χοϊκού φρονήματος αποδιώχνοντας με εξουσία από τον εαυτό του τη δυσκίνητη έξη της κακίας, και αφετέρου αναπαύει επάνω του τους λόγους των εντολών και τους τρόπους ή και τις θείες δυνάμεις όπως τα πετεινά του ουρανού. ιβ. Οικοδομώντας το ύψος των αγαθών επάνω στον Κύριο, ως σε ένα θεμέλιο της πίστεως, ας εναποθέσουμε χρυσό, άργυρο, λίθους πολύτιμους, δηλαδή θεολογία καθαρή και ανόθευτη και βίο διαφανή και λαμπρό και θείους λογισμούς και νοήματα πολύτιμα ως μαργαριτάρια, αλλά όχι ξύλα, όχι χόρτο ούτε καλαμιές, δηλαδή ούτε ειδωλολατρία, ήγουν την εμπαθή προσκόλληση στα αισθητά, ούτε βίο άλογο ούτε λογισμούς εμπαθείς που στερούνται τη σοφή σύνεση, όπως ακριβώς οι καλαμιές στερούνται τα στάχυα. ιγ. Εκείνος που επιθυμεί τη γνώση, ας στηρίξει αμετακίνητα τα θεμέλια της ψυχής του πλησίον του Κυρίου, όπως ακριβώς λέει ο Θεός προς τον Μωυσή: «Εσύ όμως στάσου εδώ μαζί μου».