Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 1:5

Τι διακηρύσσει, λοιπόν, μέσω αυτών στην Εκκλησία ο Λόγος; Ότι, ω άνθρωποι, αποβλέποντας στο σύμπαν, κατανοήστε τη δική σας φύση. Όσα βλέπεις γύρω από τον ουρανό και τη γη, όσα παρατηρείς στον ήλιο, όσα κατανοείς στη θάλασσα, αυτά ας σου ερμηνεύσουν και τη δική σου φύση. Διότι υπάρχει, κατ' ομοιότητα του ήλιου, και για τη δική μας φύση μια ανατολή και μια δύση. Μία είναι η οδός για όλους, ένας είναι ο κύκλος της πορείας του βίου. Όταν ανατείλουμε μέσω της γέννησης, πάλι κατελκόμαστε στον συγγενή μας τόπο. Διότι, όταν η ζωή μας δύσει, υπόγειο γίνεται και το δικό μας φως, όταν η αίσθηση που αντιλαμβάνεται το φως μεταβληθεί σε γη. Η γη, βεβαίως, αναλύεται στο συγγενές της στοιχείο, και αυτός είναι ένας κύκλος που διαρκώς περιστρέφεται γύρω από τα ίδια. Όπως ακριβώς λέει ο ιερός λόγος για τον ήλιο, ότι ανατέλλοντας στο άνω μέρος της γης πορεύεται προς τα νότια, ενώ υπογείως κατέρχεται προς το αντίθετο βόρειο μέρος και, περιοδεύοντας με αυτόν τον τρόπο διαρκώς, διαγράφει κυκλικά τον δρόμο του και πάλι ανακυκλούμενος επανέρχεται· διότι «Περιπολεί», λέει, «κάνοντας κύκλους». Έτσι, λοιπόν, πορεύεται και το δικό σου πνεύμα (αποκαλώντας πνεύμα ολόκληρη την ανθρώπινη ύπαρξη εκ του μέρους της), διατρέχοντας αυτή την κυκλική φορά μέσα από τα ίδια πράγματα.

Μαύρη είμαι και ωραία, η εξ εθνών Εκκλησία. Μην κοιτάζετε εσείς, άγιες ψυχές, μην προσηλώνετε το βλέμμα σας σε εμένα, επειδή είμαι μαυρισμένη, επειδή με παράβλεψε ο ήλιος της δικαιοσύνης εξαιτίας της προηγούμενης πλάνης μου. Ποιος ήλιος την παράβλεψε; Όχι βεβαίως εκείνος για τον οποίο γίνεται λόγος στον Εκκλησιαστή: «Ανατέλλει ο ήλιος, και δύει ο ήλιος, και προς τον τόπο του ελκύει». Διότι για εμάς ανατέλλει ο ήλιος της δικαιοσύνης, ο Χριστός από τη Μαρία, κατά τη σάρκα· «Ανατολή» είναι το όνομά του. Έδυσε πάλι, όταν βρέθηκε επί του σταυρού και κατήλθε στα καταχθόνια. «Ανατέλλει ο ήλιος, και δύει ο ήλιος, και προς τον τόπο του ελκύει». Όταν ανήλθε στους ουρανούς, τότε μας είλκυσε.

Όπως ακριβώς οι λόγοι του νόμου και των προφητών, όντας πρόδρομοι της κατά σάρκα παρουσίας του Λόγου, παιδαγωγούσαν τις ψυχές προς τον Χριστό, έτσι και ο ίδιος ο δεδοξασμένος Λόγος του Θεού, αφού σαρκώθηκε, έγινε πρόδρομος της πνευματικής του παρουσίας, παιδαγωγώντας τις ψυχές μέσω των δικών του λόγων προς υποδοχή της εμφανούς θεϊκής του παρουσίας. Αυτήν (την παρουσία) την πραγματοποιεί πάντοτε, μεταβάλλοντας από τη σάρκα προς το πνεύμα μέσω των αρετών τους άξιους, αλλά θα την πραγματοποιήσει και στο τέλος του αιώνος, αποκαλύπτοντας εμφανώς τα όσα ήταν μέχρι τότε σε όλους απόρρητα. λ'. Όσο εγώ είμαι ατελής και ανυπότακτος, μη υπακούοντας στον Θεό μέσω της εφαρμογής των εντολών, ούτε γινόμενος τέλειος στον νου ως προς τη γνώση, ατελής και ανυπότακτος, σε ό,τι με αφορά, θεωρείται εξαιτίας μου και ο Χριστός. Διότι τον μειώνω και τον κολοβώνω, εφόσον δεν συναυξάνομαι μαζί του κατά το πνεύμα, όντας σώμα Χριστού και μέλη κατά το μέρος που μας αναλογεί. λα'. Ανατέλλει ο ήλιος και δύει ο ήλιος, λέει η Γραφή. Επομένως, και ο Λόγος άλλοτε θεωρείται ότι βρίσκεται επάνω και άλλοτε κάτω, ανάλογα προφανώς με την αξία και τον πνευματικό λόγο ή τον τρόπο ζωής εκείνων που επιδιώκουν την αρετή και κινούνται περί τη θεία γνώση.

Μακάριος είναι εκείνος που, κατά το παράδειγμα του Ιησού του Ναυή, κρατά άδυτο μέσα του τον ήλιο της δικαιοσύνης σε όλη τη διάρκεια της ημέρας της παρούσας ζωής, χωρίς αυτός να περιορίζεται από την εσπέρα της κακίας και της άγνοιας, ώστε να μπορέσει να κατατροπώσει ορθά τους πονηρούς δαίμονες που εγείρονται εναντίον του. ΛΒ΄. Όταν ο Λόγος του Θεού υψώνεται μέσα μας διά της πράξεως και της θεωρίας, ελκύει τα πάντα προς τον εαυτό του, αγιάζοντας σύμφωνα με την αρετή και τη γνώση τόσο τους λογισμούς και τους λόγους μας που αφορούν τη σάρκα, την ψυχή και τη φύση των όντων, όσο και αυτά τα ίδια τα μέλη του σώματος και τις αισθήσεις, θέτοντάς τα υπό τον δικό του ζυγό. Εκείνος, λοιπόν, που έχει τη θεωρία των θείων, ας αναβαίνει με σπουδή ακολουθώντας τον Λόγο, μέχρις ότου φθάσει στον τόπο όπου Εκείνος βρίσκεται. Διότι εκεί ελκύει, καθώς λέγει ο Εκκλησιαστής, και προς τον τόπο του ελκύει, δηλαδή αυτούς που τον ακολουθούν ως μέγα αρχιερέα ο οποίος τους εισάγει στα Άγια των Αγίων, όπου ο ίδιος, φέροντας τη δική μας ανθρώπινη φύση, εισήλθε ως πρόδρομος για χάρη μας. ΛΓ΄. Εκείνος που μετέρχεται την ευσεβή φιλοσοφία και παρατάσσεται εναντίον των αοράτων δυνάμεων, ας προσεύχεται να παραμείνει μαζί του η φυσική διάκριση εφοδιασμένη με το σύμμετρο φως, καθώς και η φωτιστική χάρη του Πνεύματος.

Δηλαδή, ολόκληρη η πορεία του βίου είναι ένας κύκλος, ο οποίος περιστρέφεται αδιάκοπα γύρω από τα ίδια· διότι από τη γη προέρχεται η γένεσή μας και στη γη καταλήγει η διάλυσή μας. Η δε γη παραμένει στο οικείο της όριο καθ' όλον τον παρόντα αιώνα, χωρίς ούτε να ελαττώνεται από τη γένεση εκείνων που προέρχονται από αυτήν, ούτε να αυξάνεται από τη διάλυσή τους σε αυτήν. Αλλά και ο ήλιος, ανατέλλοντας και δύοντας, περιτρέχει πάλι στο ίδιο όριο· διότι, ανατέλλοντας πάντοτε από τα βόρεια μέρη, πορεύεται προς τα νότια και δύει, και πραγματοποιώντας την υπόγεια πορεία του προς τον βορρά, ανατέλλει και πάλι από τα δικά του μέρη, συμπληρώνοντας τον κύκλο της δικής του πορείας. Αλλά και η φύση των ανέμων, πνέοντας άλλοτε από τον νότο προς τον βορρά και άλλοτε από τον βορρά προς τον νότο, και άλλοτε από την άρκτο προς τη μεσημβρία και πάλι από τη μεσημβρία προς την άρκτο, διαγράφει κυκλική πορεία τόσο κατά την αναχώρηση όσο και κατά την επιστροφή της. Ομοίως και η φύση των υδάτων, η οποία άλλοτε εισρέει στη θάλασσα με τη μορφή ποταμών, και άλλοτε ανασύρεται από τη θάλασσα μέσω των νεφών αρδεύοντας το πρόσωπο της γης, για να επιστρέψει και πάλι από αυτήν στη θάλασσα ποταμηδόν, συμπληρώνει τον δικό της κύκλο πορείας, ενώ η θάλασσα παραμένει στη φυσική της ταυτότητα και ούτε πλημμυρίζει από τις εισροές, ούτε κενώνεται από τις εκροές. Εξ όσων ελέχθησαν 8.