Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 1:6

Τι διακηρύσσει, λοιπόν, μέσω αυτών στην Εκκλησία ο Λόγος; Ότι, ω άνθρωποι, αποβλέποντας στο σύμπαν, κατανοήστε τη δική σας φύση. Όσα βλέπεις γύρω από τον ουρανό και τη γη, όσα παρατηρείς στον ήλιο, όσα κατανοείς στη θάλασσα, αυτά ας σου ερμηνεύσουν και τη δική σου φύση. Διότι υπάρχει, κατ' ομοιότητα του ήλιου, και για τη δική μας φύση μια ανατολή και μια δύση. Μία είναι η οδός για όλους, ένας είναι ο κύκλος της πορείας του βίου. Όταν ανατείλουμε μέσω της γέννησης, πάλι κατελκόμαστε στον συγγενή μας τόπο. Διότι, όταν η ζωή μας δύσει, υπόγειο γίνεται και το δικό μας φως, όταν η αίσθηση που αντιλαμβάνεται το φως μεταβληθεί σε γη. Η γη, βεβαίως, αναλύεται στο συγγενές της στοιχείο, και αυτός είναι ένας κύκλος που διαρκώς περιστρέφεται γύρω από τα ίδια. Όπως ακριβώς λέει ο ιερός λόγος για τον ήλιο, ότι ανατέλλοντας στο άνω μέρος της γης πορεύεται προς τα νότια, ενώ υπογείως κατέρχεται προς το αντίθετο βόρειο μέρος και, περιοδεύοντας με αυτόν τον τρόπο διαρκώς, διαγράφει κυκλικά τον δρόμο του και πάλι ανακυκλούμενος επανέρχεται· διότι «Περιπολεί», λέει, «κάνοντας κύκλους». Έτσι, λοιπόν, πορεύεται και το δικό σου πνεύμα (αποκαλώντας πνεύμα ολόκληρη την ανθρώπινη ύπαρξη εκ του μέρους της), διατρέχοντας αυτή την κυκλική φορά μέσα από τα ίδια πράγματα.

Διότι πορεύεται, λέγει, το πνεύμα και επιστρέφει στους κύκλους του το πνεύμα. Όποιος δε τα κατανοήσει αυτά, θα αποκομίσει όχι μικρή ωφέλεια για τον βίο του. Τι είναι λαμπρότερο από το φως; Τι πιο φωτεινό από τις ακτίνες; Αλλ' όμως, εάν ο ήλιος κατέλθει κάτω από τη γη, το φέγγος κρύβεται και η ακτίνα εξαφανίζεται.

Θα μπορούσε κανείς να παρατηρήσει και στους ανέμους που πνέουν κοντά μας, ότι στα στοιχεία πάνω στα οποία από τη φύση τους επιπολάζουν, δεν αποχωρίζονται από αυτά, αλλά κινούνται γύρω τους και δεν προχωρούν καθόλου υψηλότερα, όχι επειδή δεν υπάρχει χώρος, αλλά επειδή τα υπερκείμενά τους είναι πιο ελαφριά από αυτούς. Παραμένουν δε πάνω στα στοιχεία όπου επιπολάζουν, καθώς είναι από τη φύση τους πιο ελαφριοί από αυτά· και κινούνται και αυτοί γύρω από αυτά, όχι από κάποια έμψυχη φύση, αλλά από τη δική τους φυσική ιδιότητα. Και αυτή τη σχετική ομοιότητα, νομίζω, θέλοντας να υποδείξει ο πάνσοφος Σολομώντας, ονόμασε το ουράνιο σώμα ομώνυμα με τους ανέμους, γράφοντας γι' αυτό: «Πορεύεται κυκλώνοντας συνεχώς το πνεύμα, και στις κυκλικές του τροχιές επιστρέφει το πνεύμα». Απέχει όμως η φύση των ανέμων που βρίσκονται γύρω μας από τα ανώτατα στοιχεία και από την ταχύτατη κίνησή τους, κατά το μέτρο που υπολείπεται και από την ελαφρότητά τους.

Δηλαδή, ποιο όφελος μπορεί να πει κανείς ότι προκύπτει από εκείνα που επιδιώκουν με σπουδή να επιτελέσουν οι άνθρωποι, οι οποίοι δεν επιθυμούν διόλου να ατενίσουν ψηλότερα από τα άστρα με το γενναίο βλέμμα της ψυχής, αλλά φρονούν και πράττουν μόνο τα γήινα, στα οποία κατατρίβεται ο βίος των ανθρώπων μέρα με τη μέρα, στις περιόδους των εποχών και των ετών και στις καθορισμένες τροχιές του ήλιου; Διότι 4-7. Γενεά πορεύεται και γενεά έρχεται, και η γη παραμένει εις τον αιώνα. Ανατέλλει ο ήλιος και δύει ο ήλιος, και κατευθύνεται προς τον τόπο του· ανατέλλοντας ο ίδιος εκεί, πορεύεται προς τον νότο και περιστρέφεται προς τον βορρά. Γυρίζοντας διαρκώς κυκλικά, πορεύεται ο άνεμος και στους κύκλους του επιστρέφει ο άνεμος. Όλοι οι χείμαρροι πορεύονται προς τη θάλασσα και η θάλασσα δεν θα γεμίσει· στον τόπο όπου πορεύονται οι χείμαρροι, εκεί αυτοί επιστρέφουν για να πορευτούν και πάλι.