Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 1:7

Η ημέρα και η νύχτα δημιουργήθηκαν μία φορά, και από τότε μέχρι και σήμερα, διαδεχόμενες η μία την άλλη και διαιρώντας τον χρόνο σε ίσα μέρη, δεν παύουν να υπάρχουν. «Ας συναχθούν τα ύδατα». Προστάχθηκε η φύση των υδάτων να τρέχει, και ποτέ δεν κουράζεται, καθώς ωθείται στο διηνεκές από εκείνο το πρόσταγμα. Και το λέγω αυτό, έχοντας υπόψη το ρέον τμήμα των υδάτων. Διότι τα μεν ρέουν από μόνα τους, όπως τα νερά των πηγών και των ποταμών· τα δε είναι συγκεντρωμένα και στάσιμα. Αλλά ο λόγος μου τώρα αφορά τα ορμητικά ύδατα. «Ας συναχθούν τα ύδατα σε μία συναγωγή». Αν ποτέ, καθώς στεκόσουν δίπλα σε μια πηγή που ανάβλυζε άφθονο νερό, σου δημιουργήθηκε η απορία: ποιος ωθεί αυτό το ύδωρ από τα σπλάχνα της γης; Ποιος το σπρώχνει προς τα εμπρός; Ποια είναι τα ταμεία από τα οποία προέρχεται; Ποιος είναι ο τόπος προς τον οποίο σπεύδει; Πώς αυτά εδώ δεν στερεύουν, και εκείνα δεν γεμίζουν; Όλα αυτά εξαρτώνται από εκείνη την πρώτη φωνή. Από εκεί δόθηκε στο ύδωρ το έναυσμα να τρέχει. Σε κάθε εξέταση των υδάτων να θυμάσαι την πρώτη φωνή: «Ας συναχθούν τα ύδατα». Έπρεπε να τρέξουν, για να καταλάβουν τον οικείο τους χώρο· και έπειτα, αφού βρεθούν στους καθορισμένους τόπους, να παραμείνουν στη θέση τους και να μην προχωρήσουν περαιτέρω. Γι' αυτόν τον λόγο, σύμφωνα με τα λόγια του Εκκλησιαστή: «Όλοι οι χείμαρροι πορεύονται προς τη θάλασσα, και η θάλασσα δεν γεμίζει».

Διότι ποιο είναι το όφελος, λέει, για τον άνθρωπο από όλο τον μόχθο με τον οποίο κοπιάζει κάτω από τον ήλιο; Τη ζωή μέσα στο σώμα την ονόμασε μόχθο, ο οποίος καταβάλλεται μάταια χωρίς κανένα κερδοφόρο κατόρθωμα. Διότι ποιο είναι, λέει, το όφελος για τον άνθρωπο; Δηλαδή, τι αποκομίζει η ψυχή μέσω του βιοτικού μόχθου για όσους ζουν προσηλωμένοι στα φαινόμενα; Σε τι συνίσταται η ζωή ή ποιο από τα ορατά αγαθά παραμένει αναλλοίωτο; Ο ήλιος διατρέχει τη δική του πορεία, άλλοτε λάμποντας και άλλοτε σκοτεινιάζοντας, φωτίζοντας τον αέρα που βρίσκεται από πάνω μας όταν εμφανίζεται πάνω από τη γη, και επιφέροντας το σκοτάδι όταν δύει. Η γη στέκεται και παραμένει ακίνητη στη σταθερή της θέση· το ακίνητο δεν κινείται, και δεν σταματά το κινούμενο, και τα πάντα εμφανίζονται να είναι τα ίδια σε κάθε χρονική περίοδο, χωρίς να μεταβάλλονται στο ελάχιστο προς κάτι το νεότερο. Η θάλασσα αποτελεί υποδοχέα των υδάτων που συρρέουν από παντού, και ούτε η συρροή σταματά, ούτε η θάλασσα μεγαλώνει. Ποιος είναι ο σκοπός της ροής των υδάτων, που διαρκώς γεμίζουν εκείνο που ποτέ δεν γεμίζει; Και για ποιο λόγο δέχεται η θάλασσα τις εισροές των υδάτων, εφόσον παραμένει παντοτινά αναυξήτωτη παρά την προσθήκη; Αυτά τα αναφέρει, ώστε μέσα από τα ίδια τα στοιχεία, στα οποία στηρίζεται η ζωή των ανθρώπων, να καταδείξει εκ των προτέρων το ανυπόστατο των ανθρώπινων επιδιώξεων.

«Και έθεσα όρια, τοποθετώντας κλείθρα και πύλες, και της είπα: "Μέχρις εδώ θα έρθεις και δεν θα προχωρήσεις πιο πέρα, αλλά μέσα σου θα συντριβούν τα κύματά σου".» «Αυτός που συγκεντρώνει σαν σε ασκό τα νερά της θάλασσας,» και τα λοιπά. «Αυτός που συνταράσσει το βάθος της θάλασσας,» και τα λοιπά. «Εσύ στερέωσες με τη δύναμή σου τη θάλασσα, εσύ συνέτριψες,» και τα λοιπά. «Αυτή η θάλασσα είναι μεγάλη και ευρύχωρη,» και τα λοιπά. «Εκείνοι που κατεβαίνουν στη θάλασσα με πλοία,» και τα λοιπά. «Όλοι οι χείμαρροι καταλήγουν στη θάλασσα, και η θάλασσα δεν γεμίζει ποτέ.» «Όταν έθετε το ακριβές όριό Του στη θάλασσα, ώστε τα νερά να μην παραβούν το πρόσταγμά Του.» «Ο Κύριος που άνοιξε δρόμο μέσα στη θάλασσα, και μονοπάτι μέσα σε ισχυρά νερά.» «Αυτός που όρισε την άμμο ως σύνορο στη θάλασσα με αιώνιο πρόσταγμα, και δεν πρόκειται να το υπερβεί· και θα ταραχθεί, και θα ηχήσουν τα κύματά της, και δεν θα το υπερβεί. Αυτός που έβγαλε κραυγή στη θάλασσα και κοίμισε τα κύματά της. Κύριος ο Παντοκράτωρ είναι το όνομά Του.» «Το μεν πλοίο το επινόησαν οι άνθρωποι από την επιθυμία για κέρδος, και ο τεχνίτης το κατασκεύασε με σοφία. Αλλά η δική Σου πρόνοια, Πατέρα, το κυβερνά· διότι και μέσα στη θάλασσα έδωσες δρόμο, και μέσα στα νερά ασφαλές μονοπάτι, δείχνοντας ότι μπορείς να σώζεις από το καθετί, ακόμη και αν κάποιος επιβιβαστεί σε αυτό χωρίς την ανάλογη τέχνη.»

Όλοι οι χείμαρροι ρέουν προς τη θάλασσα, και η θάλασσα δεν γεμίζει. Και όλα τα φαγητά μπαίνουν στην κοιλιά, και αυτή δεν χορταίνει. Διότι πράγματι η κοιλιά και η θάλασσα είναι το ίδιο πράγμα. Και οι δύο, δηλαδή, έχουν ορθάνοιχτο το στόμα τους απέναντι στα ρεύματα που χύνονται μέσα τους αχόρταγα. Η μία με την πέψη και η άλλη με την αλμύρα, καταναλώνουν όσα εισέρχονται, επιθυμώντας και πάλι άλλη τροφή, χωρίς ποτέ να κλείνουν το ορθάνοιχτο στόμα τους, ούτε να ανακουφίζουν τη δίψα τους με τη συνεχή και αδιάκοπη ροή.

Δηλαδή, ποιο όφελος μπορεί να πει κανείς ότι προκύπτει από εκείνα που επιδιώκουν με σπουδή να επιτελέσουν οι άνθρωποι, οι οποίοι δεν επιθυμούν διόλου να ατενίσουν ψηλότερα από τα άστρα με το γενναίο βλέμμα της ψυχής, αλλά φρονούν και πράττουν μόνο τα γήινα, στα οποία κατατρίβεται ο βίος των ανθρώπων μέρα με τη μέρα, στις περιόδους των εποχών και των ετών και στις καθορισμένες τροχιές του ήλιου; Διότι 4-7. Γενεά πορεύεται και γενεά έρχεται, και η γη παραμένει εις τον αιώνα. Ανατέλλει ο ήλιος και δύει ο ήλιος, και κατευθύνεται προς τον τόπο του· ανατέλλοντας ο ίδιος εκεί, πορεύεται προς τον νότο και περιστρέφεται προς τον βορρά. Γυρίζοντας διαρκώς κυκλικά, πορεύεται ο άνεμος και στους κύκλους του επιστρέφει ο άνεμος. Όλοι οι χείμαρροι πορεύονται προς τη θάλασσα και η θάλασσα δεν θα γεμίσει· στον τόπο όπου πορεύονται οι χείμαρροι, εκεί αυτοί επιστρέφουν για να πορευτούν και πάλι.