Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 10:1

Πολλές φορές κάνουν το κρασί θανατηφόρο ή νοσογόνο, είτε επειδή επικάθονται σε αυτό νεκρά, είτε επειδή έχουν γευτεί δηλητηριώδη ερπετά. Τέτοια είναι η συνήθεια στα μικρά αμαρτήματα· διότι ζυμώνει την ψυχή σύμφωνα με κάθε διάθεση του Δράκοντα. Τέτοια είναι η λεπτότητα του Εχθρού, που προκαλεί όλεθρο ακόμη και στους ασφαλείς. Διότι λέει ο Εκκλησιαστής, ότι μια μύγα καταστρέφει το παρασκεύασμα του αρωματικού ελαίου, ώστε οι Άγιοι να κατανοήσουν το ευτελές και ακάθαρτο αυτού, ενώ οι αμελείς την επιβουλή και την πανουργία του. Και στα βιβλία των Βασιλειών ο Ηλίας αποκάλεσε τον θεό της Ακκαρών μύγα Βάαλ· διότι επικάθεται στις ψυχές των ασεβών σαν σε πληγές που βγάζουν πύον, απομυζά την ακάθαρτη πράξη τους, και τρέφεται από τους αναβρασμούς της ασωτίας τους. Ανέχεται ο Δράκοντας να γίνει μύγα, για να ευφρανθεί με το πύον της ασέβειας. Στους πονηρούς συναναστρέφεται ως δράκοντας, και στους ασώτους συνυπάρχει ως μύγα.

Λένε δε ότι σε κάθε ουρανό, όπως προείπα, υπάρχει αρχή και εξουσία και κάποιες αγγελικές υπηρεσίες, και ότι κάθε άρχοντας έχει γεννήσει και έχει δημιουργήσει υπηρεσία για τον εαυτό του· και ότι δεν υπάρχει ανάσταση της σάρκας, παρά μόνο της ψυχής. Αναθεματίζουν το λουτρό [του βαπτίσματος], ακόμη και αν υπάρχουν ανάμεσά τους ορισμένοι που είχαν προηγουμένως ενταχθεί και βαπτιστεί. Αθετούν δε τη συμμετοχή στα μυστήρια και την αγαθότητά τους, θεωρώντας την ως κάτι το ξένο που έχει γίνει στο όνομα του Σαβαώθ. Διότι, σε συμφωνία με κάποιες άλλες αιρέσεις, θεωρούν ότι αυτός τυραννεί στον έβδομο ουρανό και υπερισχύει έναντι των άλλων. Υποστηρίζουν δε ότι η ψυχή αποτελεί τροφή των αρχών και των εξουσιών, και ότι χωρίς αυτήν δεν μπορούν να ζήσουν, επειδή αυτή προέρχεται από την άνωθεν ζωτική ικμάδα και τους παρέχει δύναμη. Όταν όμως αυτή η ψυχή φθάσει στη γνώση και αποφύγει το βάπτισμα της Εκκλησίας και το όνομα του Σαβαώθ, ο οποίος έδωσε τον νόμο, ανέρχεται μέσα από κάθε ουρανό και δίνει απολογία σε κάθε εξουσία, και με αυτόν τον τρόπο υπερβαίνει προς την ανώτερη Μητέρα και τον Πατέρα των όλων, από όπου ακριβώς κατήλθε σε τούτον τον κόσμο. Ανέφερα ήδη ότι αναθεματίζουν το βάπτισμα, ως «νεκρές μύγες που κάνουν να σαπίσει το παρασκεύασμα του εύοσμου ελαίου», όπως ακριβώς έχει ειπωθεί η παραβολή στον Εκκλησιαστή για αυτούς και τους ομοίους τους.

Δʹ. Εμείς όμως δεν είμαστε έτσι. Αντιθέτως, ως προς τη θεότητα ομοφρονούμε και συμφωνούμε, όχι λιγότερο από ό,τι η ίδια η θεότητα με τον εαυτό της, αν δεν είναι υπερβολή να πούμε κάτι τέτοιο, και έχουμε γίνει ένα χείλος και μία φωνή, αντίθετα με εκείνους που έχτιζαν τον πύργο στο παρελθόν. Διότι εκείνοι ομοφρονούσαν για το κακό· σε εμάς όμως η ομόνοια αποβλέπει στο απόλυτα άριστο, ώστε με μία ψυχή και με ένα στόμα να δοξάζουμε τον Πατέρα και τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα, και να λέγεται για εμάς ότι όντως ο Θεός είναι ανάμεσά μας, Αυτός που ενώνει εκείνους που διαφυλάττουν την ενότητά Του, και που δοξάζει όσους Τον δοξάζουν· και όχι μόνο να λέγεται, αλλά και να πιστεύεται. Υπάρχουν βέβαια άλλα ζητήματα για τα οποία διαφωνήσαμε. Κακώς βέβαια συνέβη και σε αυτά, διότι δεν θα το αρνηθώ (επειδή δεν έπρεπε να δώσουμε καμία δίοδο ή λαβή στον πονηρό, ούτε ελευθερία στις πονηρές γλώσσες), αλλά όχι σε τόσο μεγάλο βαθμό, όσο νομίζουν εκείνοι που διαβάλλουν τα ζητήματά μας. Διότι, αφού έπρεπε να σφάλουμε σε κάτι, όντας άνθρωποι, σε τούτο σφάλαμε: αναπτύξαμε υπερβολική αγάπη προς τους ποιμένες μας, και δεν μπορούσαμε να βρούμε ποιο από τα δύο πρόσωπα ήταν το προτιμότερο, μέχρι που φτάσαμε στο σημείο να θαυμάζουμε και τα δύο εξίσου. Αυτό είναι το έγκλημά μας· γι' αυτό ας μας δικάσει ή ας μας αθωώσει όποιος θέλει· αυτή είναι η ασφάλεια των αιρετικών· πέραν όμως τούτου δεν υπάρχει τίποτα άλλο, όσο και αν το θέλετε πολύ. «Μύγες που ψοφούν και σαπίζουν, βρωμίζουν το λάδι», λέει εκείνος που το έγραψε· ο φθόνος θα θελήσει μεν να βλάψει τα καλά, αλλά δεν θα μπορέσει.

Δηλαδή, και εγώ ο ίδιος προέκρινα έναντι της πολυπληθούς ισχύος των βασιλικών στρατευμάτων τη σοφία που τα απέκρουσε και διέσωσε την πόλη, έστω και αν σε καιρό ησυχίας αυτή είχε καταφρονηθεί εξαιτίας της φτώχειας εκείνου που την κατείχε, χωρίς να αποδέχεται κανείς τα λόγια του. Διότι, όταν κατεπείγει η ανάγκη, τα λόγια των σοφών, που προφέρονται ήρεμα και με άνεση και επιτελούν τα ωφέλιμα, εισακούονται περισσότερο από τις μεγαλοφωνίες εκείνων που εξουσιάζουν με αφροσύνη, οι οποίες δεν εξαγγέλλουν τίποτε το χρήσιμο. Αλλά και από τα πολεμικά όπλα η σοφία είναι ανώτερη ως προς τη μεθοδική προστασία εκείνου που την κατέχει και την άμυνα απέναντι στους εχθρούς του· και ένας, επειδή δεν την κατέχει και αποτυγχάνει στο πρέπον, μαζί του καταστρέφει και πολλούς αγαθούς, όπως ακριβώς και οι μύγες που πνίγονται μέσα στο μύρο το γεμίζουν με πολλή δυσοσμία. Είναι λοιπόν πολυτιμότερο ένα μικρό μερίδιο σοφίας από την πολλή δόξα των αφρόνων. Διότι η ψυχή του σοφού τον οδηγεί προς κάθε τι καλό, ενώ του άφρονα προς κάθε τι κακό, επειδή, καθώς ο άφρονας διανύει αυτόν τον βίο, η ψυχή του θα στερείται κάθε καλού, διότι όλα όσα αυτός διαλογίζεται είναι γεμάτα από αφροσύνη. Εσύ όμως: 4. Εάν το πνεύμα του εξουσιάζοντος αναβεί εναντίον σου, μην εγκαταλείψεις τον τόπο σου, διότι το ίαμα θα καταπαύσει μεγάλες αμαρτίες.