Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 10:9

Θέλει, λοιπόν, να επιβεβαιώσει τον λόγο του, ή να πείσει ότι αυτά δεν συμβαίνουν τυχαία, αλλά ότι ο Θεός είναι αυτός που στέλνει τα θηρία. Εκείνος που μετακινεί λίθους θα ταλαιπωρηθεί εξαιτίας τους. Εάν πέσει το σιδερένιο εργαλείο, και χαλάσει την όψη του, τότε θα χρειαστεί να εντείνει τις δυνάμεις του, και το πλεονέκτημα για τον άνθρωπο βρίσκεται στη σοφία. Αυτός που ελέγχει τα πάντα υπομένει πολύ κόπο και πολύ ιδρώτα.

Εάν πέσει το σίδερο εκείνου που σχίζει ξύλα, θα κινδυνεύσει εξαιτίας αυτών. Δηλαδή, ούτε εκεί συνέβη κάτι· ή εννοεί τούτο, ότι ο Θεός διαθέτει πολλές αφορμές για να κολάζει και να τιμωρεί. Εάν δαγκώσει όφις τον καιρό του θερισμού, δεν υπάρχει κανένα όφελος για τον γητευτή. Κανένα κέρδος δεν υπάρχει, λέγει· διότι τότε τα δαγκώματα είναι οδυνηρά. Αυτό, λοιπόν, εννοεί, ότι εάν δεν προλάβεις να μετανοήσεις, δεν θα έχεις κανένα απολύτως όφελος, αλλά θα δεχθείς πληγή απαρηγόρητη, όταν θα έλθει η ώρα να θεριστεί το αμάρτημά σου.

Ας μην νομίζουν ότι το έργο αποτελεί αφορμή για άνεση και απόλαυση. Διότι το να καθοδηγεί κανείς ψυχές είναι το πιο επίπονο από όλα. Και πρέπει εκείνοι που προσέρχονται σε αυτό το έργο να προετοιμάζονται, σαν να εισέρχονται σε κοπιαστικό αγώνα. Εκείνος που σχίζει ξύλα θα κινδυνεύσει από αυτά, εάν του ξεφύγει το σίδερο. Διότι εκείνος που διακρίνει τα πράγματα με τον λόγο, εάν δεν έχει τον λόγο του εκ των προτέρων διασφαλισμένο από παντού, θα κινδυνεύσει ενώπιον των ακροατών του, παρέχοντας στους μαθητευόμενους αφορμή σκανδαλισμού εξαιτίας του λόγου του.

Δηλαδή, υπάρχει ένα κακό που παρατήρησα πάνω στη γη, το οποίο επιφέρεται σε πολλούς, έστω και παρά τη θέλησή τους, από εκείνον που λαμβάνει εξουσία εναντίον μας με θεία παραχώρηση. Και ποιο είναι αυτό; Υψώθηκε ο άφρων σε μέγα ύψος δόξας, εξαιτίας του οποίου, με τις υποδείξεις του πονηρού κοσμοκράτορα, εκείνοι που ευημερούν με πλούτο θα φτωχύνουν, περιπίπτοντας σε ανεπιθύμητες συμφορές· ως συνέπεια αυτών είδα δούλους να ιππεύουν άλογα, και κυρίους να πεζοπορούν όμοια με δούλους, καθώς εκείνος που κυβερνά με αφροσύνη αναξίως τους μεν ανεβάζει, τους δε κατεβάζει. Αλλά 8-11. Εκείνος που σκάβει λάκκο, μέσα σε αυτόν θα πέσει· και εκείνον που γκρεμίζει φράχτη, θα τον δαγκώσει φίδι· αυτός που μετακινεί πέτρες, θα ταλαιπωρηθεί από αυτές· αυτός που σχίζει ξύλα, θα κινδυνεύσει από αυτά, εάν φύγει το σίδερο· και αυτός ετάραξε το πρόσωπο, και η δύναμη θα ενισχύσει, και η σοφία είναι το περίσσευμα του ανδρείου.

Γι' αυτό και τώρα ο Εκκλησιαστής, αναγγέλλοντας κάτι από τα φυσικά φαινόμενα, μέσω του παραδείγματος καθοδηγεί τον ακροατή στην προτροπή με την οποία μπορεί να διανύσει τον παρόντα βίο ελεύθερος από κάθε βλάβη και να διατηρηθεί στην ευζωία. Και λέει: «εκείνος που σχίζει ξύλα» και κάνει αυτή την τέχνη μέσο βιοπορισμού, «εάν πέσει το σιδερένιο εργαλείο» με το οποίο σχίζονται τα ξύλα ή με το οποίο, μετά το αρχικό σχίσιμο, διαχωρίζονται περαιτέρω μεταξύ τους και σχηματοποιούνται αυτόνομα, «θα κινδυνεύσει εξαιτίας τους», επειδή προφανώς στερείται την από αυτά ωφέλεια, «και θα ταράξει το πρόσωπό του», έχοντας υιοθετήσει ύφος σκυθρωπό αντί για φωτεινό και χαρούμενο, «και θα δυναμώσει δυνάμεις», δηλαδή εκείνες που τον φθονούσαν, οι οποίες θα περιβληθούν τη δική του ασθένεια και αδυναμία ως δική τους ισχύ, χωρίς να τον βοηθά καθόλου η «εν τη ανδρεία σοφία» του, αλλά καταλήγοντας να διαλύεται στο «περιττό» και το άχρηστο εξαιτίας της πτώσης του σιδήρου.

Όπως ακριβώς, λοιπόν, στην περίπτωση εκείνου που σχίζει τα ξύλα, εάν ξεφύγει η σιδερένια λεπίδα, τόσες συμφορές ακολουθούν και πλήττουν αυτόν που θα μπορούσε να ζει με αυτάρκεια από τον τεμαχισμό και την κατεργασία του ξύλου, έτσι και εκείνος που χρησιμοποιεί τον διδακτικό λόγο σαν κάποιο σίδερο και διαχωριστικό εργαλείο, μέσω του οποίου αναπτύσσει και διαιρεί στα μέρη της τη συνοχή και τη συμπύκνωση των θείων Γραφών που οφείλεται στην ασάφεια, κατάλληλα και φυσικά και όπως το επιθυμεί η χάρη του Πνεύματος, διατηρεί για τον εαυτό του την πνευματική ζωή μέσω της ψυχωφελούς ερμηνείας, καθοδηγώντας και παρακινώντας σε αυτήν τους ακροατές.