Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 12:3

Γι' αυτό και υπερβαίνοντας τα πάντα, προτρέπει να θυμόμαστε τα αιώνια και να γνωρίζουμε ότι θα υπάρξει τέλος αυτού του κόσμου, αναφέροντας ότι θα σταματήσουν να εργάζονται οι αλέθουσες: «κατά την ημέρα που θα σαλευθούν οι φύλακες της οικίας, και θα καμφθούν οι δυνατοί άνδρες, και θα σταματήσουν οι αλέθουσες.» Εξηγεί επίσης τα όσα θα ακολουθήσουν μετά το τέλος: «Διότι ο Θεός θα φέρει σε κρίση κάθε έργο, μαζί με καθετί το κρυφό, είτε είναι αγαθό είτε πονηρό.» Από αυτά, λοιπόν, αποδεικνύει ότι εκείνο που έλεγε, το «Ματαιότης ματαιοτήτων», δεν το είπε για να κατακρίνει την κτίση, αλλά επειδή, ατενίζοντας τα αιώνια, θεωρούσε ότι η επιθυμία των προσκαίρων πραγμάτων είναι ματαιότητα. Και διδάσκοντας για την κρίση, υποδηλώνει την ανάσταση των νεκρών και την ανταπόδοση των πράξεων. Έπειτα, λέγοντας: «Σταμάτησαν οι αλέθουσες», αποδεικνύει πάλι ότι δεν είναι μάταια η ίδια η κτίση, αλλά μάλλον ότι αυτή αποτελεί δάσκαλο όλων προς την ευσέβεια. Διότι η τάξη και ο διάκοσμός της αποτελούν διήγηση για Εκείνον που την έφτιαξε και τη δημιούργησε, μέσα στην οποία υπάρχουν και οι προφήτες και οι ευαγγελιστές και οι δάσκαλοι, σαν να αλέθουν για τον καθένα, προσφέροντας ως τροφή, μέσω της διδασκαλίας, τη γνώση που οδηγεί στην ευσέβεια. Αυτοί, λοιπόν, που αλέθουν, θα αδρανήσουν πλέον κατά τη συντέλεια του κόσμου. Διότι δεν θα διδάσκουν πια σαν να αλέθουν, αλλά η κρίση θα γίνει με βάση τις πράξεις του καθενός.

Γνώριζε αυτήν την παρουσία του Κυρίου και τη συντέλεια του κόσμου ο Εκκλησιαστής λέγοντας: «ευφραίνου νέε στη νεότητά σου», και τα εξής: «και απομάκρυνε τον θυμό από την καρδιά σου και διώξε την πονηρία από τη σάρκα σου και θυμήσου τον Πλάστη σου, προτού έλθουν οι ημέρες της κακίας, προτού σκοτεινιάσει ο ήλιος και το φως και η σελήνη και τα άστρα, και θα σκοτεινιάσουν αυτές που βλέπουν μέσα από τις οπές» (υπονοώντας την ορατική δύναμη), «προτού ανατραπεί το αργυρό σχοινί» (διδάσκοντας τη συμπλοκή των άστρων, διότι η όψη τους είναι αργυροειδής) «και συντριβεί το χρυσό ανθέμιο» (υπονοώντας έτσι τον χρυσαφένιο ήλιο, διότι η ανθεμίδα είναι ένα γνωστό βότανο που έχει γύρω της πολλές ακτινοειδείς εκφύσεις φύλλων). «Και θα αναστηθούν με τη φωνή του στρουθίου και μάλιστα από το ύψος θα δουν, και θα υπάρξουν θάμβη στην οδό». Τι θα δουν; «Τότε θα δουν τον Υιό του Ανθρώπου να έρχεται πάνω στις νεφέλες του» ουρανού, «και θα θρηνήσουν οι φυλές η μία μετά την άλλη». Και τι γίνεται όταν έλθει ο Κύριος; «Και θα ανθίσει η αμυγδαλιά και θα παχύνει η ακρίδα και θα διασκορπιστεί η κάππαρη». Όπως δε λένε οι ερμηνευτές, η ανθισμένη αμυγδαλιά δηλώνει ότι πέρασε ο χειμώνας. Έτσι και τα σώματά μας μετά τον χειμώνα πρόκειται τότε να ανθίσουν ένα επουράνιο άνθος. Και παχαίνει η ακρίδα, δηλαδή η φτερωτή ψυχή που περιβάλλεται το σώμα.

Πρέπει λοιπόν κάθε άνθρωπος που μελετά τις θείες Γραφές να μιμείται τον προφήτη Δανιήλ και να μην είναι επιπόλαιος και βιαστικός, αναζητώντας τον καιρό πριν από την ώρα του και επιθυμώντας να δει «τους άγουρους καρπούς» της συκιάς, αλλά να κρατά με φόβο «το μυστήριο του Θεού» στην καρδιά του, για να μην παγιδευτεί από τον ίδιο του τον εαυτό με τα ίδια του τα χείλη και γίνει ένοχος για την ίδια του την ψυχή. Διότι θα έρθει ο καιρός, όταν «θα ανθίσει η αμυγδαλιά» και θα τραχυνθεί «η κάππαρη» «και θα πληθύνει η ακρίδα» και θα βλαστήσει η συκιά και θα προκόψουν οι καρποί της αποστασίας. Τότε «θα κλειστεί η θύρα» της ζωής και θα συντριβεί «η στάμνα στην πηγή και θα κυλήσει ο τροχός στον λάκκο» και θα σταματήσουν «εκείνες που αλέθουν, επειδή λιγόστεψαν» και θα σηκωθούν όλοι από τη «φωνή του στρουθίου» και θα ταραχθούν «όλες οι θυγατέρες του άσματος» και θα συγκεντρωθούν «στην αγορά αυτοί που θρηνούν» και θα απέλθει «ο άνθρωπος στην αιώνια κατοικία του».

Κατά την ημέρα που θα κλονιστούν οι φύλακες της οικίας και θα καμφθούν οι δυνατοί άνδρες, 〈και αδράνησαν όσες αλέθουν επειδή λιγόστεψαν〉. Τα πάντα προδίδουν. Μάλιστα έτσι θα συμβεί και τότε, όπως ακριβώς 〈όταν〉 λόγω απραξίας δεν κοπιάζουν όσες αλέθουν, εξαιτίας του ότι δεν υπάρχουν άνθρωποι· η πόλη θα καταστραφεί.

Και θα σκοτιστούν αυτές που κοιτάζουν μέσα από τις οπές. Ή εννοεί τούτο, ότι εκείνοι που βλέπουν με οξύτητα τότε θα σκοτιστούν· όχι οι ψυχές που βλέπουν, δηλαδή οι διορατικές. Και θα κλείσουν τις θύρες στην αγορά, και θα εγερθεί στο άκουσμα της φωνής του στρουθίου. Δηλαδή, τα στρουθία θα φτιάξουν φωλιές· εννοεί την ερήμωση.

Δηλαδή, αποβάλλοντας τα πάθη μέσω των οποίων αγνόησες τον Ποιητή και Δεσπότη σου, να Τον θυμάσαι από τη νεότητά σου, προτού σε καταλάβει το τέλος της ζωής σου και οι θλιβερές ημέρες της συντέλειας, και προτού έρθουν οι καιροί κατά τους οποίους ό,τι και αν θελήσεις να πράξεις δεν θα μπορείς· και προτού αποβάλουν το δικό τους φως και ο ήλιος και η σελήνη και τα υπόλοιπα άστρα, και μετατραπούν τα σύννεφα σε ανομβρία. Διότι θα συσταλεί ολοκληρωτικά η προς ενέργεια κίνηση όλης της κτιστής φύσης. 3-54. Την ημέρα κατά την οποία θα σαλευτούν οι φύλακες της οικίας, και θα διαστραφούν οι δυνατοί άνδρες, και θα αδρανήσουν εκείνες που αλέθουν, επειδή λιγόστεψαν, και θα σκοτεινιάσουν αυτές που βλέπουν μέσα από τις οπές, και θα κλείσουν τις θύρες στην αγορά, λόγω της εξασθένισης της φωνής εκείνης που αλέθει, και θα εγερθεί στο άκουσμα της φωνής του στρουθίου, και θα ταπεινωθούν όλες οι θυγατέρες του άσματος· και ακόμη θα κοιτάζουν από ψηλά, και θα υπάρχουν τρόμοι στον δρόμο· και θα ανθίσει η αμυγδαλιά, και θα παχύνει η ακρίδα, και θα διασκορπιστεί η κάππαρη.

Δηλαδή, κατά την ημέρα της συντέλειας, κατά την οποία οι ουράνιες δυνάμεις, οι άγιοι άγγελοι, θα φρίξουν βλέποντας τόσο μεγάλη μεταβολή και θα θαυμάσουν, και οι άνθρωποι που είναι ακμαίοι ως προς τη φυσική τους ενέργεια θα μεταπέσουν από αυτή τους την ισχύ στην κατάσταση του να υποστούν όσα τους αξίζουν για τα έργα που έπραξαν εν ζωή, και η ψυχή και η σάρκα, οι οποίες κινούνται μαζί στον κύκλο του παρόντος βίου, θα μείνουν άπρακτες, διότι θα έχουν εξασθενήσει απέναντι στα γήινα, αποβάλλοντας τη φυσική τους ενέργεια προκειμένου να μετάσχουν παθητικά στα υπερφυσικά, και οι αισθήσεις, οι οποίες προβάλλουν μέσα από τα αισθητήρια όργανα σαν μέσα από κάποιες οπές, θα παύσουν να δοκιμάζουν τα αισθητά, και τα αισθητήρια μέσω των οποίων, σαν μέσα από κάποιες θύρες, μεταφέρουν στον νου τις εικόνες των ορατών πραγμάτων, θα κλείσουν ως προς την πανήγυρη του βίου, αφού θα έχει ατονήσει και αυτή η ίδια η φωνητική ικανότητα της ανθρώπινης φύσης που κινείται στον κύκλο των παρόντων. Αυτή η ανθρώπινη φύση, με το πρόσταγμα του Θεού και με φωνή αρχαγγέλου θα αναστηθεί, αποβάλλοντας τη φθορά και ενδυόμενη την αφθαρσία, και όλες οι ψυχές, που χάσκουν με λαχτάρα μπροστά στις επίγειες ηδονές και θέλγονται από ποικίλες μελωδίες, θα συσταλούν, αφού τους αφαιρεθεί κάθε ηδυπάθεια της σάρκας. Και τότε, από το ύψος του ουρανού, θα δουν τον Υιό του Ανθρώπου να έρχεται μέσα στις νεφέλες με πολλή δύναμη και δόξα, και θα καταπλαγούν με την ένδοξη έλευσή Του.