Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 2:19

Και ποιος γνωρίζει αν θα είναι σοφός ή άφρων; Πρόσεξε λοιπόν μήπως, αφού συγκεντρώσεις τον πλούτο με μύριους κόπους, ετοιμάσεις σε άλλους υλικό αμαρτημάτων, και έπειτα βρεθείς να τιμωρείσαι διπλά, και για όσα αδίκησες ο ίδιος, και για εκείνα με τα οποία εφοδίασας άλλον. Μήπως η ψυχή σου δεν σου είναι πιο οικεία από κάθε παιδί; Μήπως δεν προσεγγίζει περισσότερο από όλα τα άλλα σε οικειότητα; Σε αυτήν πρώτα απόδωσε τα πρεσβεία της κληρονομιάς, σε αυτήν παρείχε πλούσιες τις αφορμές της ζωής· και τότε να μοιράσεις την περιουσία στα παιδιά. Διότι τα παιδιά, ακόμη και αν δεν λάβουν κληρονομιά από τους γονείς τους, πολλές φορές έφτιαξαν δικά τους σπίτια· η ψυχή όμως, αν εγκαταλειφθεί από εσένα, από ποιον θα ελεηθεί; Αυτά ειπώθηκαν προς τους πατέρες. Οι άτεκνοι, όμως, ποια εύλογη αιτία προβάλλουν για τη φειδωλία τους; «Δεν πουλώ τα υπάρχοντά μου, ούτε τα δίνω στους φτωχούς, εξαιτίας των βιοτικών αναγκών». Επομένως, δεν είναι ο Κύριος διδάσκαλός σου, ούτε το Ευαγγέλιο ρυθμίζει τον βίο σου, αλλά εσύ ο ίδιος νομοθετείς για τον εαυτό σου. Πρόσεξε όμως σε τι κίνδυνο περιπίπτεις σκεπτόμενος με αυτόν τον τρόπο. Διότι, αν ο Κύριος τα διέταξε σε εμάς ως αναγκαία, και εσύ τα απορρίπτεις ως αδύνατα, δεν δηλώνεις τίποτε άλλο παρά ότι θεωρείς τον εαυτό σου πιο φρόνιμο από τον Νομοθέτη. «Αλλά, αφού τα απολαύσω σε όλη μου τη ζωή, μετά το τέλος του βίου μου θα ορίσω τους φτωχούς κληρονόμους των υπαρχόντων μου, καθιστώντας τους κυρίους της περιουσίας μου με έγγραφα και διαθήκες».

Είναι άδηλο εάν δεν θα καταστήσει την περιουσία ύλη κακίας. Διότι δεν είναι γνώρισμα όλων το να υποβάλλουν την αίσθηση στην εμπειρία τέτοιων πραγμάτων χάριν της γνώσεως. Αυτό ακριβώς, λέει, έπραξα εγώ καθοδηγούμενος από τη σοφία. Ασκώντας εξουσία, αφού άφησα την ορμή της φύσεως, σαν κάποιο πουλάρι, να σκιρτήσει για λίγο προς τα κατώτερα πάθη, την συγκράτησα πάλι με τα ηνία των λογισμών και την υπέταξα στην κυριαρχία του νου. Ποιος γνωρίζει, λέει, εάν και εκείνος που θα βρεθεί μετά από εμάς σε αυτά, θα εξουσιάσει την απόλαυση και δεν θα κυριευθεί μάλλον ο ίδιος, υποκύπτοντας σαν δούλος στη δυναστεία της ηδονής; Γι' αυτό, λέει, εγώ μίσησα όλο τον μόχθο μου, για τον οποίο μοχθώ κάτω από τον ήλιο, διότι τον αφήνω στον άνθρωπο που θα έρθει μετά από εμένα. Και ποιος γνωρίζει εάν θα είναι σοφός ή άφρων, και εάν θα εξουσιάσει σε όλο μου τον μόχθο, για τον οποίο μόχθησα και εφάρμοσα τη σοφία μου κάτω από τον ήλιο; Διότι θεωρώ πως αυτή είναι η έννοια αυτού του χωρίου, ότι δηλαδή δεν ολίσθησε ο ίδιος προς τον απολαυστικό βίο εξαιτίας κάποιου πάθους, αλλά έφτασε σε αυτό κινούμενος από κάποιο λόγο σοφίας, διατηρώντας την εξουσία κατά τη συμμετοχή του και χωρίς να κατακυριεύεται ο ίδιος από τη δυναστεία αυτή. Ποιος λοιπόν γνωρίζει, λέει, μήπως εξουσιαστεί από αυτά εκείνος που θα έρθει μετά από εμένα, για τα οποία εγώ μόχθησα όχι από πάθος, αλλά καθοδηγούμενος από τη σοφία; Διότι φανερώνει, με το να ονομάσει την τρυφή «μόχθο», ότι δέχθηκε τη συμμετοχή στην ηδονή βεβιασμένα, σαν κάποιον δυσκαταγώνιστο άθλο.

Δηλαδή, αποστράφηκα ολόκληρη την παρούσα ζωή, τόσο εκείνων που ευημερούν όσο και εκείνων που δυστυχούν, διότι, κατά την κρίση μου, όλα τα επίγεια έργα μου δεν είναι γεμάτα από τίποτε άλλο παρά μόνο από πόνο. Διότι γνωρίζω τη σαθρότητα και την παροδικότητά τους, και ότι όλα αυτά είναι ανώφελα και αποτελούν παράλογη κίνηση της ψυχής. 18-19. Και εγώ μίσησα κάθε μόχθο μου, τον οποίο καταβάλλω κάτω από τον ήλιο, διότι θα τον αφήσω στον άνθρωπο που θα υπάρξει μετά από εμένα, και ποιος γνωρίζει αν αυτός θα είναι σοφός ή άφρων, και αν θα εξουσιάσει σε όλον τον μόχθο μου, για τον οποίο εγώ μόχθησα και χρησιμοποίησα τη σοφία μου κάτω από τον ήλιο; Και βέβαια, και αυτό είναι ματαιότητα.

Δηλαδή, και εγώ αποστράφηκα κάθε κόπο μου τον οποίο κατέβαλα όντας προσκολλημένος στα γήινα, διότι δεν παραμένει σε εμένα, αλλά τον εγκαταλείπω σε άλλον ο οποίος θα διαδεχθεί τα υπάρχοντά μου. Και είναι άδηλο εάν αυτός θα είναι σοφός ή ανόητος, και εάν αυτός θα εξουσιάσει όλες τις ψυχρές επικαρπίες των δικών μου κόπων, για τους οποίους μόχθησα και τους οποίους επινόησα σχετικά με τα πρόσκαιρα και τα φθαρτά. Αλλά και η ίδια η μέριμνα για το «ποιος θα διαδεχθεί τα υπάρχοντά μου;» είναι ανώφελη. 20-21. Και στράφηκα εγώ στο να κάνω την καρδιά μου να απελπιστεί για κάθε μόχθο μου με τον οποίο μόχθησα κάτω από τον ήλιο, διότι υπάρχει άνθρωπος που ο μόχθος του γίνεται με σοφία, με γνώση και με ανδρεία· και σε άνθρωπο που δεν μόχθησε για αυτό, θα του δώσει το μερίδιό του. Και αυτό βεβαίως είναι ματαιότητα και μεγάλη συμφορά.