Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 2:22

Διότι αυτό ακριβώς εννοεί με όσα λέγει: «Ότι τι γνωρίζει ο άνθρωπος σε όλο τον μόχθο του και στην προαίρεση της καρδιάς του, με τον οποίο αυτός μοχθεί κάτω από τον ήλιο;». Τι είναι λοιπόν αυτό που γνωρίζει; «Ότι όλες», λέγει, «οι ημέρες του είναι οδύνες και η μέριμνά του γεμάτη οργή, και μάλιστα ούτε τη νύχτα δεν αναπαύεται η καρδιά του». Πράγματι, για εκείνους που απασχολούν την ψυχή τους με αυτόν τον περισπασμό, η μεν ζωή είναι επώδυνη, σαν να μαστιγώνει την καρδιά με κάποια κεντριά λόγω των επιθυμιών για την απόκτηση περισσότερων αγαθών, η δε επιδίωξη της πλεονεξίας είναι οδυνηρή, διότι δεν ευφραίνεται τόσο με όσα κατέχει, όσο υποφέρει για όσα της λείπουν. Σε αυτούς ο πόνος μοιράζεται στη νύχτα και την ημέρα, ενεργώντας με τον κατάλληλο τρόπο σε καθεμία από αυτές, καθώς η μεν ημέρα καταναλώνεται σε μόχθους, η δε νύχτα διώχνει τον ύπνο από τα μάτια· διότι οι φροντίδες για το κέρδος απομακρύνουν τον ύπνο. Εκείνος λοιπόν που τα παρατηρεί αυτά, πώς να μην καταδικάσει τη ματαιότητα αυτής της επιδίωξης; Για τον λόγο αυτόν προσθέτει στα προηγούμενα ότι: «Και τούτο είναι ματαιότητα».

Δηλαδή, μεταστράφηκα από την προηγούμενη πλάνη, ώστε να αποβάλω και να απορρίψω από την ψυχή μου κάθε προσπάθεια που κατέβαλα για τα γήινα, διότι πράγματι υπάρχει άνθρωπος του οποίου η επιδίωξη είναι πρωτίστως μεν να αξιωθεί την εν σοφία τελειότητα, εάν όμως δεν μπορέσει να φτάσει σε αυτήν, να επιτύχει τον φωτισμό μέσω της γνώσης, και εάν ατονήσει και σε αυτό, τουλάχιστον να μην αποτύχει στην ανδρεία υπομονή τόσο των εκούσιων όσο και των ακούσιων πόνων και στην κάθαρση που επέρχεται μέσω αυτών. Σε αυτόν, όποιος δεν έχει κοπιάσει για αυτά τα πνευματικά αλλά για τα μάταια, θα του προσφέρει τα οφειλόμενα από τη γη για την αναγκαία χρεία του σώματος, νιώθοντας σεβασμό για την αρετή του. Και από αυτό αποδεικνύεται το ανωφελές της φροντίδας για τα σωματικά, καθώς και ότι τίποτε άλλο δεν προκύπτει σε όποιον μεριμνά για αυτά, παρά μόνο μεγάλη κάκωση, έννοια με την οποία ο Σύμμαχος απέδωσε τη λέξη «πονηρία». Διότι, εάν αυτός που κοπιάζει μόνο για τα όντως αγαθά και περιφρονεί όλα τα σωματικά δεν στερείται τα αναγκαία για το σώμα, δεν αποδεικνύεται ότι ματαιοπονεί σφόδρα εκείνος που δεν μοχθεί για τα αγαθά αλλά αποκλειστικά για τα γήινα; 22-23. Διότι, τι αποκομίζει ο άνθρωπος από όλο τον μόχθο του και από την επιδίωξη της καρδιάς του, με τα οποία ο ίδιος κοπιάζει κάτω από τον ήλιο; Επειδή όλες οι ημέρες του απαρτίζονται από πόνους και η ενασχόλησή του είναι θλίψη, και μάλιστα ούτε τη νύχτα δεν αναπαύεται η καρδιά του. Και βεβαίως και αυτό είναι ματαιότητα.