Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 3:9

Είναι γεγραμμένο, ότι «Υπάρχει καιρός για κάθε πράγμα, και όλα είναι καλά στον καιρό τους.» Και επιπλέον, πώς δεν αξίζει να σκεφτούμε και το εξής; Άραγε, εάν κάποιος από αυτούς που βρίσκονται σε περίλαμπρη δόξα, και οι οποίοι τιμώνται με υπερβολικά αξιώματα, μας καλούσε να πάμε κοντά του για να συμμετάσχουμε σε μια γιορτή, την οποία θα επέλεγε να τελέσει για κάποιους από τους γνωστούς του, δεν θα προσέρχονταν οι συνδαιτυμόνες στην οικία του λαμπροί και με ωραία ενδύματα;

Και γιατί να μακρηγορεί κανείς γύρω από τέτοια ζητήματα, εφόσον και όσα έχουν ήδη λεχθεί επαρκούν για να αποκαλύψουν το νόημα που ενυπάρχει στα ρητά; Αλλά, επειδή μέσα από αυτά ανύψωσε κατά κάποιον τρόπο την ψυχή εκείνου που έχει προπαιδευτεί σε τούτα τα υψηλά μαθήματα, ανάγει και πάλι σε μια υψηλή κατάσταση την ψυχή εκείνου που παρακολουθεί τον λόγο, και λέει: «Ποιο είναι το περίσσευμα εκείνου που πράττει, σε όσα αυτός μοχθεί;» Πράγμα που ισοδυναμεί με το να πει: Ποιο είναι το κέρδος του ανθρώπου από τους κόπους του, από τους οποίους δεν προκύπτει τίποτα περισσότερο; Ασχολείται με τη γεωργία, ταξιδεύει στη θάλασσα, ταλαιπωρείται σε στρατιωτικούς κόπους, εμπορεύεται, αποκτά, ζημιώνεται, κερδίζει, δικάζεται, πολεμά· φεύγει ηττημένος, κερδίζει τη νικητήρια ψήφο· δυστυχεί, καλοτυχίζεται· μένει στην εστία του, περιπλανιέται σε ξένους τόπους· όλα όσα βλέπουμε να συμβαίνουν στον βίο σε ποικίλες ασχολίες από διάφορους ανθρώπους, ποιο επιπλέον όφελος αποφέρει σε εκείνον που δαπανά τη ζωή του σε τέτοια πράγματα η μέριμνα γι' αυτά; Δεν παύει άραγε να ζει και, ταυτόχρονα, τα πάντα σκεπάζονται από τη λήθη; Και, αποχωρισμένος από όσα επιδίωξε με τόσο ζήλο, δεν αναχωρεί γυμνός, μη παίρνοντας μαζί του τίποτε από τα επίγεια πράγματα, παρά μόνο τη συνείδησή του για τις πράξεις του; Από αυτήν τη συνείδηση, κατά κάποιον τρόπο, απευθύνεται στη συνέχεια η εξής φωνή προς τον άνθρωπο που πλανήθηκε στον βίο του μέσα από τέτοιες ασχολίες: Ποιο ήταν το κέρδος για εσένα από τους τόσους εκείνους κόπους, στους οποίους μόχθησες; Πού είναι οι λαμπρές κατοικίες; Πού είναι τα θαμμένα πουγκιά;

Ποιο είναι το όφελος εκείνου που εργάζεται, σε όσα ο ίδιος μοχθεί; Και μετά από αυτά λέει: Είδα τον περισπασμό που έδωσε ο Θεός στους υιούς των ανθρώπων, για να περισπώνται με αυτόν. Τα πάντα όσα δημιούργησε είναι καλά στον καιρό τους, και μάλιστα έθεσε τον αιώνα στην καρδιά τους, ώστε να μην μπορέσει ο άνθρωπος να ανακαλύψει το έργο που δημιούργησε ο Θεός από την αρχή μέχρι το τέλος. Τι εννοεί με αυτά; Αντιλήφθηκα, λέει, από πού προήλθε ο περισπασμός της ανθρώπινης φύσης στη ζωή, η οποία έλαβε τις αφορμές της από τις ίδιες τις θείες ευεργεσίες. Διότι Εκείνος τα δημιούργησε όλα για το αγαθό και έδωσε σε όσους μετέχουν στα όντα διακριτικό λογισμό για το καλύτερο, μέσω του οποίου, όταν αναγνωριστεί η κατάλληλη ευκαιρία για τη χρήση του κάθε πράγματος, χαρίζεται σε όσους τα χρησιμοποιούν η αίσθηση του καλού. Επειδή όμως ο λογισμός αστόχησε ως προς την ορθή κρίση για τα όντα, έχοντας εκτραπεί από τη φυσιολογική του κατάσταση εξαιτίας πονηρής συμβουλής, η αλλαγή του κατάλληλου καιρού μετέτρεψε τη χρησιμότητα του καθενός σε αντίθετη εμπειρία.

Είναι προφανές ότι ολόκληρος ο βίος μας είναι γεμάτος από αντιθέσεις· γεννήσεις, και έπειτα θανάτους· φύτευση δέντρων, και έπειτα εκκοπή· θανατώσεις και θεραπείες· κατεδάφιση οικιών και ανοικοδόμησή τους· κλαυθμούς και γέλωτες· θρήνους και χορούς· ρίψη λίθων και συγκέντρωσή τους· και άλλοτε μεν κάποιος ενώθηκε με γυναίκα, άλλοτε δε χώρισε από αυτήν· και τη μια στιγμή αναζήτησε κάτι, ενώ την άλλη το έχασε· και τη μια το φύλαξε, ενώ την άλλη το απέρριψε· και άλλοτε μεν έσχισε, άλλοτε δε επιδιόρθωσε· σιώπησε, και έπειτα μίλησε· αγάπησε, και έπειτα μίσησε· και άλλοτε μεν πολέμησε, άλλοτε δε ειρήνευσε, καθώς τα πράγματα γρήγορα μεταβάλλονται από τα αισθητά αγαθά στα ομοίως αντίθετά τους. Λοιπόν, 9. Ποιο είναι το περίσσευμα εκείνου που εργάζεται σε όσα ο ίδιος μοχθεί;