Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 5:9

Διότι είναι αδύνατον το «Εξ όλης καρδίας» να επιδεχθεί τον οποιονδήποτε μερισμό σε κάτι άλλο. Διότι, όπως ακριβώς συμβαίνει σε ένα δοχείο γεμάτο με κάποιο υγρό, όπου όσο διαρρεύσει προς τα έξω, τόσο αναγκαστικά θα λείπει από το πλήρωμά του, έτσι ισχύει και με την ψυχή: όσο κενωθεί από την αγάπη της σε πράγματα που δεν αρμόζουν, τόσο αναγκαστικά θα υπολείπεται η αγάπη προς τον Θεό. Εκείνος δε που άπαξ και όρμησε να αγαπά το χρήμα, μετακενώνει εκεί όλη την αγάπη. Διότι εκείνος που αγαπά το χρήμα, δεν πρόκειται να χορτάσει από χρήμα.

Διότι, λέει, είδα «τον Κύριο Σαβαώθ καθήμενο επί θρόνου υψηλού και επηρμένου». Και τα Σεραφείμ στέκονταν γύρω του, και δοξολογούσαν τον Κύριο που βρισκόταν στον θρόνο, απλώνοντας τις φτερούγες τους. Έτσι είχαν τοποθετηθεί και στην Αγία Σκηνή, ώστε να επισκιάζουν με τις φτερούγες τους το ιλαστήριο. Αν μάλιστα τα χερουβίμ που ήταν κατασκευασμένα από χρυσό είχαν φωνή και λόγο, θα δοξολογούσαν ως Κύριο Σαβαώθ τον Μονογενή Υιό, ο οποίος εκ φύσεως προέρχεται από τον Θεό Πατέρα και φανερώθηκε με μορφή δούλου. <Και τα οποία μαζί με τους διάφορους καθαρμούς και τα δικαιώματα της σαρκός επιβάλλονταν μέχρι τον καιρό της διορθώσεως.> Ο νόμος δεν τελειοποίησε κανέναν κατά τη συνείδηση, αλλά μάλλον εισήγαγε διδασκαλίες περί καθαρμών και αφηγήσεις περί ραντισμών «για την καθαρότητα της σαρκός». Διότι ως αυτό το σημείο μόλις που φτάνει η δύναμη της νομικής ιερωσύνης. Επειδή, αν κάποιος άγγιζε νεκρό ή λεπρό, ή αν πάθαινε γονόρροια, έπρεπε να πλυθεί, και έτσι εθεωρείτο ότι καθαρίζεται. Αυτά όμως ήταν δικαιώματα της σαρκός, δηλαδή σαρκικές εντολές, οι οποίες δικαίωναν σαρκικά αυτούς που κατά σάρκα θεωρούνταν ακάθαρτοι. — Ότι βέβαια ο Θεός δεν επέτρεπε στους εξ αίματος Ισραηλίτες να παραμένουν ασύνετα προσκολλημένοι στις κατά τον νόμο σκιές, θα το γνωρίσουμε από τα ίδια τα ιερά γράμματα. Διότι πρόσταξε μεν να θυσιάζεται ο αμνός ως τύπος του Χριστού, αλλά να τον τρώνε ντυμένοι σαν οδοιπόροι, σημαίνοντας ότι αυτά που ανήκουν στους τύπους δεν θα παραμείνουν για πάντα, αλλά τρόπον τινά θα σπεύσουν προς την αλήθεια. <Και ύβρισε το Πνεύμα της χάριτος.> Όπως ακριβώς ο στρατιώτης που ρίπτει την ασπίδα και αποφεύγει τη μάχη δεν πρέπει να τιμάται με δεύτερα στρατιωτικά διακριτικά, αλλά να τιμωρείται αμέσως και να δίνει λόγο για τη δειλία του, κατά τον ίδιο τρόπο, νομίζω, αυτοί που υβρίζουν μια τόσο σεπτή και αξιοθαύμαστη χάρη δεν πρέπει να τιμώνται με δεύτερη δωρεά του Πνεύματος, αφού αθετήθηκε η πρώτη, αλλά πρέπει πλέον να υπόκεινται σε τιμωρίες. Διότι «η δική τους απιστία δεν θα καταργήσει την πίστη του Θεού», ούτε, επειδή κάποιοι καταφρόνησαν οπισθοχωρώντας, θα θεωρήσουμε ότι η θεία χάρη είναι αβέβαιη. Απεναντίας, ο Κριτής των όλων θα επιβάλει τιμωρίες σε αυτούς που δεν διστάζουν να διολισθήσουν σε τέτοια ασέβεια, ώστε να καταπατήσουν τον Υιό του Θεού και να υβρίσουν το Πνεύμα της χάριτος, εν τω οποίω αγιάστηκαν και έγιναν κοινωνοί της θείας φύσεως. <Η οποία έχει μεγάλη μισθαποδοσία.> Διότι με την υπομονή και με το να μην αποκάμνουν εύκολα στην εκπλήρωση των εξαίρετων κατορθωμάτων, αλλά να διψούν πάντοτε και να είναι αχόρταγοι και να επιθυμούν απλήστως κάθε αγαθό έργο, και να συσσωρεύουν για τον εαυτό τους την επιδοκιμασία από τις πράξεις τους, έχοντας τέτοια προθυμία σαν κι αυτή που έχουν οι εραστές του πλούτου, για τους οποίους έχει γραφτεί: «Εκείνος που αγαπά το ασήμι δεν θα χορτάσει ασήμι». Εάν λοιπόν εκείνους δεν τους χορταίνουν τα γήινα, τα πρόσκαιρα και τα φθαρτά, πώς δεν είναι αναγκαίο να έχουμε εμείς θερμότερες επιθυμίες, ώστε να κερδίσουμε τα δώρα του Θεού, τα οποία εκτείνονται σε ατελεύτητους αιώνες και προσφέρουν ατέρμονη ευφροσύνη; <Με την πίστη κατανοούμε ότι οι αιώνες καταρτίστηκαν με τον λόγο του Θεού, έτσι ώστε αυτά που βλέπονται να μην έχουν γίνει από φαινόμενα πράγματα.> Μέγα λοιπόν και εξαίρετο αγαθό είναι η πίστη. Διότι παρέχει πλουσιοπάροχα την αποβολή των αμαρτιών, την κάθαρση από κάθε ρύπο. Είναι επίσης πρόξενος της νυμφικής ενώσεως με τον Θεό, και οδός προς τον αγιασμό και την υιοθεσία, και με μια λέξη η προξενήτρα κάθε αγαθού. Έτσι έγιναν ευδόκιμοι οι πατέρες, έτσι απέκτησαν λαμπρή και ξακουστή δόξα. Πολλοί δε υπερίσχυσαν και αυτού του θανάτου, και στεφανώθηκαν με το αμάραντο στεφάνι της δόξης. <Με την πίστη ο Νώε, αφού χρηματίστηκε από τον Θεό για εκείνα που δεν φαίνονταν ακόμη, έδειξε ευλάβεια και κατασκεύασε κιβωτό για τη σωτηρία του οίκου του.> Επειδή λοιπόν ολόκληρη η γη είχε διαφθείρει την οδό της, όπως είναι γεγραμμένο, και η καρδιά του ανθρώπου ρέπει «προς τα πονηρά από τη νεότητά του», ο Θεός επέφερε κατακλυσμό σε ολόκληρη τη γη, σαν να αναδημιουργούσε έναν κήπο που είχε γεμίσει άγρια βλάστηση και είχε χερσωθεί, διατηρώντας σε αυτόν ένα ευγενές φυτό, τον πανάριστο Νώε, ώστε από αυτόν να σωθεί και πάλι πάνω στη γη το ανθρώπινο γένος, αναστοιχειούμενο τρόπον τινά σε μια νέα αρχή.

Και υπάρχουν υψηλοί πάνω από αυτούς. [Και η αφθονία της γης.] Σαν να μην είναι μόνο αυτός υψηλός, αλλά υπάρχει και άλλος. Και η αφθονία της γης. Όπως ακριβώς αυτή είναι πολλή, έτσι και το εισόδημα είναι υψηλό. Ή διότι έχει να δώσει σε εκείνον που αδικείται. Διότι, για να μην πεις: και ποιο είναι το όφελος; Μετά την αδικία, δεν τον βλέπεις να πλουτίζει. Έπειτα και από άλλη άποψη: Εκείνος που αγαπά το χρήμα δεν θα χορτάσει από χρήμα· και ποιος αγάπησε τα γεννήματα μέσα στην αφθονία του; Δηλαδή, είναι αδύνατον να σταματήσει ο πόθος τους. Ακόμη και αν τα αποκτήσει όλα, επιθυμεί περισσότερα, ώστε εκείνος που πρόκειται να χορτάσει από χρήματα δεν πρέπει να συγκεντρώνει πολλά γύρω του, αλλά να καταλύσει τον πόθο του για τα χρήματα. Είτε χρήματα είτε γεννήματα αγαπά κανείς, δεν υπάρχει κανένα περίσσευμα. Και αυτό είναι μάταιο, διότι πολλοί δεν θέλουν τα ίδια τους τα γεννήματα.

Και τούτο βεβαίως είναι ματαιότητα. Μέσα στο πλήθος των αγαθών χόρτασαν εκείνοι που τα καταναλώνουν· και ποια ανδρεία υπάρχει για τον κάτοχό τους; Το ότι αποτελεί αρχή για να τα βλέπει με τα μάτια του. «Ποιο είναι το πλεονέκτημα;» αναφέρει. Για την «ανδρεία που έχει δημιουργηθεί» μίλησε πιο πάνω· δηλαδή, ποιο είναι το κέρδος από την αφθονία; Το να την κοιτάζει κανείς συνεχώς, και τίποτε περισσότερο, και να κάνει αρχή στο να βλέπει αυτά τα αγαθά. Έπειτα, εξετάζει το ζήτημα αυτό και πάλι από άλλη σκοπιά.

«Ο οίκος του έγινε σαν τους σκόρους, και σαν τον ιστό της αράχνης ο πλούτος του.» «Το πρόσωπο του Κυρίου στρέφεται εναντίον εκείνων που πράττουν το κακό, για να τους εξολοθρεύσει» και τα λοιπά. «Μη φοβάσαι όταν πλουτίσει κάποιος άνθρωπος, ή όταν πληθύνει (η δόξα του).» «Τον άδικο άνθρωπο θα τον κυνηγήσουν τα κακά μέχρι την καταστροφή.» «Ο Ελισσαίος είπε στον Γιεζή: Από πού έρχεσαι, Γιεζή; Και ο Γιεζή απάντησε: Ο δούλος σου δεν πήγε πουθενά. Και του είπε ο Ελισσαίος: Δεν πορεύθηκε μαζί σου η καρδιά μου, όταν ο άνθρωπος επέστρεψε από το άρμα του για να σε συναντήσει; Και τώρα έλαβες το ασήμι και τα ενδύματα, και τώρα θα αποκτήσεις κήπους, και ελαιώνες, και αμπελώνες, και πρόβατα, και δούλους, και δούλες. Αλλά η λέπρα του Νεεμάν θα κολλήσει σε εσένα και στους απογόνους σου εις τους αιώνες.» «Εκείνος που τσιγκουνεύεται τα δώρα, προκαλεί ισχυρό θυμό.» — «Ο πλούτος προσθέτει πολλούς φίλους.» — «Οι πλούσιοι θα εξουσιάζουν τους φτωχούς.» — «Ο πλούσιος θεωρεί τον εαυτό του σοφό.» — «Η περιουσία που αποκτάται βιαστικά με ανομία, λιγοστεύει.» — «Δεν θα ωφελήσουν οι θησαυροί τους ανόμους.» — «Όποιος αποστρέψει το πρόσωπό του από τον φτωχό, θα βρεθεί σε μεγάλη στέρηση.» — «Ο ανελεήμονας καταστρέφει το ίδιο του το σώμα.» — «Τα σπλάχνα των ασεβών είναι ανελεήμονα.» «Εκείνος που αγαπά το χρήμα, δεν θα χορτάσει από χρήμα.» «

Ο δε 9-10. Εκείνος που αγαπά το χρήμα δεν θα χορτάσει από χρήμα· και ποιος αγάπησε την αφθονία του και απέκτησε καρπό; Και τούτο βέβαια είναι ματαιότητα. Όταν πληθαίνουν τα αγαθά, αυξάνονται και εκείνοι που τα καταναλώνουν· και ποιο είναι το όφελος για τον κάτοχό τους; Το ότι αρχίζει να τα βλέπει με τα μάτια του.