Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 7:20

Αλίμονο λοιπόν, λέει, σε εκείνους που έλκουν τις αμαρτίες σαν με μακρύ σχοινί, δηλαδή σε όσους συνδέουν με το πρώτο πταίσμα δεύτερα και τρίτα και καθεξής ασεβήματα, αδικήματα και ακολαστήματα. Διότι θα έπρεπε αυτοί που παρασύρθηκαν στις αμαρτίες, αντί να συσσωρεύουν και να επισυνάπτουν στα κακά και άλλα, αμέσως από την πρώτη εμπλοκή στα κακά να εξαλείφουν τα αμαρτήματά τους. Το να μην αμαρτήσει βέβαια η ανθρώπινη φύση είναι αδύνατον, διότι δεν υπάρχει δίκαιος πάνω στη γη, ο οποίος θα πράξει το αγαθό και δεν θα αμαρτήσει· είναι όμως δυνατόν (μετά την αμαρτία που προήλθε από απερισκεψία ή από συναρπαγή εκείνου που μας επιβουλεύεται) μεταστρεφόμενοι αμέσως να μετανοούν και να μην επισωρεύουν κακά στα κακά.

Διότι δεν υπάρχει δίκαιος άνθρωπος επί της γης, ο οποίος θα πράξει το αγαθό και δεν θα αμαρτήσει. Ακόμη και αν κάποιος είναι θαυμαστός και δίκαιος, είναι φυσικό να αμαρτάνει· γνώρισμα δε της σοφίας είναι το να διορθώνονται τα σφάλματα. Επίσης, σε όλα τα λόγια που τυχόν θα πουν οι ασεβείς, μη στρέψεις την καρδιά σου. Τουτέστιν, μην εξετάζεις σχολαστικά τα όσα λέγονται για εσένα, επειδή ούτε ο δούλος δεν πρόκειται να ξεφύγει από αυτό.

Δίκαιος· και αυτό επίσης. Αληθινός· και αυτό. Θεοσεβής· και αυτό. Απεχόμενος από κάθε πονηρό πράγμα· και αυτό. Από κάθε, λέει, και όχι απλώς· από το ένα μεν, από το άλλο δε όχι. Πού είναι αυτοί που λένε ότι η φύση ρέπει περισσότερο προς το κακό; Ποιος φόβος, ποια δικαστήρια, ποιοι νόμοι τον έκαναν τέτοιον; Επειδή δηλαδή ειπώθηκε: «δεν υπάρχει δίκαιος που θα πράξει το αγαθό και δεν θα αμαρτήσει», για τον λόγο αυτό λέει: άμεμπτος. Δεν είπε: αναμάρτητος, αλλά άμεμπτος. Όχι μόνο δεν έπραττε εκείνα που ενέχουν αμαρτία, αλλά ούτε καν εκείνα που επιφέρουν μομφή και κατάκριση· και θα τον ακούσεις αργότερα να λέει. Διότι, όταν διηγείται την αρετή του, να θυμάσαι αυτά τα λόγια. Επειδή και αυτό αποτελεί γνώρισμα της συνέσεώς του· διότι δεν διηγείται την αρετή του, παρά μόνο όταν βρεθεί σε ανάγκη, όπως ακριβώς έλεγε ο Παύλος: «Έγινα άφρων καυχώμενος, εσείς με εξαναγκάσατε». Γιατί άμεμπτος; Επειδή είναι δίκαιος. Αληθινός· διότι υπάρχουν άνθρωποι ψευδείς. Αληθινός όχι μόνο στα λόγια, αλλά και στα έργα, δηλαδή άνθρωπος αληθινός. «Τον Θεό να φοβάσαι και τις εντολές του να φυλάττεις, διότι αυτό είναι ολόκληρος ο άνθρωπος». Όπως ακριβώς οι ανδριάντες είναι ψευδείς άνθρωποι, έτσι και αυτοί είναι ψευδείς άνθρωποι. Αν δηλαδή αυτό είναι ολόκληρος ο άνθρωπος, το να φοβάται τον Θεό, εκείνος που δεν φοβάται τον Θεό δεν είναι άνθρωπος, αλλά ψευδής άνθρωπος. Είχε την επιθυμία του στραμμένη προς τα αληθινά πράγματα. Γι' αυτόν τον λόγο τον αποκαλεί θεοσεβή, αληθινό.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΓʹ. — Περί αναμαρτησίας· ότι κανείς δεν είναι αναμάρτητος, παρά μόνον ο Θεός. «Μήπως θα βρεθεί θνητός καθαρός ενώπιον του Κυρίου;» «Ποιος είναι καθαρός από ρύπο; Ούτε ένας, έστω κι αν ο βίος του πάνω στη γη διαρκεί μόνο μία ημέρα.» «Ούτε ο ουρανός δεν είναι καθαρός ενώπιόν Του.» «Τι είναι ο θνητός, ώστε να είναι άμεμπτος; πώς θα βρεθεί θνητός δίκαιος ενώπιον του Κυρίου;» «Εάν παρατηρήσεις τις ανομίες, Κύριε, Κύριε, ποιος θα μπορέσει να σταθεί;» «Μην εισέλθεις σε κρίση με τον δούλο σου, διότι κανένας ζωντανός δεν πρόκειται να δικαιωθεί ενώπιόν σου.» «Ποιος θα καυχηθεί ότι έχει αγνή την καρδιά του; Ή ποιος έχει την παρρησία να ισχυριστεί ότι είναι καθαρός από αμαρτία;» «Δεν υπάρχει δίκαιος άνθρωπος πάνω στη γη, ο οποίος θα πράττει το αγαθό και δεν θα αμαρτήσει.» «Εάν πούμε ότι δεν έχουμε αμαρτία, εξαπατούμε τον εαυτό μας και η αλήθεια δεν υπάρχει μέσα μας.» ΤΙΤΛΟΣ ΙΔʹ. — Περί των αποταξαμένων (εκείνων που απαρνήθηκαν τον κόσμο). και οι οποίοι, επιστρέφοντας πίσω, πράττουν εκείνα τα οποία απαρνήθηκαν. «Εκείνους που παρεκκλίνουν σε διεστραμμένες οδούς, θα τους απομακρύνει ο Κύριος μαζί με αυτούς που εργάζονται την ανομία.» «Όπως ο σκύλος που επιστρέφει στο ίδιο του το ξέρασμα και γίνεται μισητός, έτσι και ο άφρων που, από δική του κακία, επιστρέφει στην αμαρτία.» «Όταν ο δίκαιος αποστραφεί τη δικαιοσύνη του και διαπράξει αδικία, όμοια με όλες τις ανομίες που διέπραξε ο άνομος, τότε όλες οι δίκαιες πράξεις που είχε κάνει δεν πρόκειται να διαφυλαχθούν· εξαιτίας του παραπτώματός του στο οποίο υπέπεσε και των αμαρτιών του με τις οποίες αμάρτησε, μέσα σε αυτές θα πεθάνει.» «

Διότι είναι καλό να τη φροντίζει κανείς για τη συντήρησή της, ώστε να την έχει συνεργό στην εργασία της αρετής, αρκεί με τον τρόπο αυτό να μη μολύνεις το πρακτικό μέρος της ψυχής σου με αισχρές επιθυμίες ακολασίας, διότι εκείνος που έχει τον φόβο του Θεού θα αποφύγει κάθε κακία, η οποία υφίσταται ως έλλειψη ή υπερβολή της αρετής. Διότι η σοφία, της οποίας αρχή είναι ο φόβος του Κυρίου, θα προσφέρει βοήθεια σε εκείνον που τον απέκτησε, ώστε να λυτρωθεί από κάθε αμαρτία, περισσότερο από τις πέντε δυνάμεις της ψυχής και τις πέντε αισθήσεις, μέσω των οποίων ο άνθρωπος έχει την εξουσία να ενεργεί σύμφωνα με τη βούλησή του, νοώντας και αισθανόμενος μέσα σε ολόκληρη την κτίση, στην οποία τάχθηκε από τον Θεό να αναστρέφεται. Διότι δεν υπάρχει κανένας απλός άνθρωπος πάνω στη γη που να πράττει το δίκαιο σε τέτοιο βαθμό, ώστε να εργάζεται κάθε αρετή και να μην αποτυγχάνει καθόλου ως προς το αγαθό, εάν ο Θεός δεν τον βοηθήσει δια του χαρίσματος του φόβου και δεν τον καθαρίσει από τον ρύπο της αμαρτίας. 21-22. Ακόμη, μην παραδώσεις την καρδιά σου σε όλα τα λόγια που θα πουν οι ασεβείς, για να μην ακούσεις τον δούλο σου να σε καταριέται· διότι πολλές φορές φέρεται δόλια απέναντί σου και με πολλούς τρόπους θα πληγώσει την καρδιά σου, επειδή και εσύ ο ίδιος καταράστηκες άλλους.