Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 7:3

Γι' αυτό, ο Ιώβ μαρτυρεί για τον εαυτό του λέγοντας: «Αν ποτέ συμπορεύτηκα με γελοιαστές». Ο Σολομών, από την άλλη πλευρά, επιπλήττει τη φιλογελή συμπεριφορά λέγοντας: «Καλύτερη είναι η λύπη από το γέλιο, διότι με τη σκυθρωπότητα του προσώπου γίνεται αγαθή η καρδιά. Η καρδιά των σοφών βρίσκεται σε οίκο πένθους, ενώ η καρδιά των άφρονων σε οίκο ευφροσύνης».

«Ο μικρός και ο μεγάλος είναι εκεί, και ο δούλος που φοβάται τον κύριό του.» «Εάν πεθάνει ο άνθρωπος, θα ζήσει, αφού ολοκληρώσει τις ημέρες του βίου του.» «Θα κατέβεις στον τάφο, όπως το ώριμο σιτάρι που θερίζεται στην κατάλληλη εποχή.» «Ο θάνατος για τον άνθρωπο είναι ανάπαυση.» «Η ευλογία εκείνου που χάνεται ας έλθει επάνω μου.» «Καλύτερο είναι να πάει κανείς σε οίκο πένθους, παρά σε οίκο συμποσίου. Η καρδιά των σοφών βρίσκεται σε οίκο πένθους· ενώ η καρδιά των αφρόνων σε οίκο ευφροσύνης.» «Διότι ο άνθρωπος πορεύθηκε προς την αιώνια κατοικία του, και εκείνοι που θρηνούν περιφέρονται στην αγορά.» «Όπως ακριβώς βγήκε γυμνός από την κοιλιά της μητέρας του, έτσι θα επιστρέψει για να αναχωρήσει όπως ήρθε, και τίποτα δεν θα λάβει από τον κόπο του, ώστε να το πάρει στο χέρι του αναχωρώντας.» «Καλύτερη είναι η ημέρα του θανάτου από την ημέρα της γέννησής του.» «Φθάνοντας στην τελειότητα σε σύντομο χρόνο, συμπλήρωσε μακρά έτη.»

Καλύτερα να ρίξεις άσκοπα μια πέτρα, παρά έναν λόγο. Λέγε αυτά που πρέπει, και όταν πρέπει, και δεν θα ακούσεις αυτά που δεν πρέπει. —Είναι καλό να φείδεσαι του χρόνου.» ΤΙΤΛΟΣ Δʹ. —Περί κολάκων, και παρασίτων, και γελωτοποιών· και ότι πρέπει να τους αποφεύγουμε. «Ο Θεός διασκόρπισε τα οστά των ανθρωπαρέσκων.» «Ο άφρων με γέλιο πράττει κακά.» «Τα λόγια των δόλιων είναι μαλακά· αυτά όμως χτυπούν στα βάθη των σπλάγχνων.» «Τους σοφούς και συνετούς τους αποκαλούν φαύλους· ενώ εκείνοι που είναι γλυκείς στον λόγο θα εισακουστούν περισσότερο.» «Πολλοί περιποιούνται τα πρόσωπα των βασιλέων.» «Καλύτερη είναι η λύπη παρά το γέλιο, διότι με τη σκυθρωπότητα του προσώπου θα γίνει αγαθή η καρδιά.» —«Όπως ο θόρυβος των αγκαθιών κάτω από τον λέβητα, έτσι είναι και το γέλιο των αφρόνων.» «Εκείνοι που σας μακαρίζουν, σας πλανούν, και ταράζουν την οδό των ποδιών σας.» «Εκείνοι που μακαρίζουν τον λαό τούτο, θα είναι πλανώντες και πλανώμενοι, ώστε να τους καταπιούν.»

Δηλαδή, είναι προτιμότερο να αφήσει κανείς, μέσω της ενάρετης ζωής του, ένα καλό όνομα, το οποίο να ελκύει σε μίμηση όσους το ακούν, παρά τον οίκτο της ευσπλαχνίας, τον οποίο οι συμπονετικοί αποδίδουν κατά τον θάνατο σε εκείνους που έζησαν με φαυλότητα. Αλλά και η ημέρα του θανάτου είναι καλύτερη από την ημέρα της γεννήσεως του ανθρώπου, διότι η μεν γέννηση που γίνεται με ηδονή είναι αμαρτία και αρχή της αμαρτίας, ενώ η φθορά και ο θάνατος που γίνονται με οδύνη είναι το τέλος και η αναίρεση της αμαρτίας. Και είναι προτιμότερο να παραβρεθεί κανείς σε οικία εκείνων που πενθούν παρά εκείνων που μεθούν, διότι όπως ακριβώς για κάθε άνθρωπο είναι χαρμόσυνη η ημέρα της γεννήσεως, έτσι είναι θλιβερή και η ημέρα του θανάτου, ο οποίος αποτελεί το κοινό τέλος όλων. Και αυτός που ζει, βλέποντας αυτόν που πεθαίνει, θα σκεφτεί ορθά, καταδικάζοντας τα πρόσκαιρα και ποθώντας τα αιώνια. Επιπλέον δε: Η λύπη είναι προτιμότερη από το γέλιο, διότι με τη σκυθρωπότητα του προσώπου θα αγαθυνθεί η καρδιά. Η καρδιά των σοφών βρίσκεται σε οίκο πένθους, ενώ η καρδιά των άφρονων σε οίκο ευφροσύνης. Είναι προτιμότερο να ακούει κανείς την επίπληξη του σοφού, παρά να ακούει κάποιος το άσμα των άφρονων, διότι όπως είναι ο ήχος των αγκαθιών που καίγονται κάτω από τον λέβητα, έτσι είναι το γέλιο των άφρονων. Και βεβαίως και αυτό είναι ματαιότητα, διότι η συκοφαντία εκτρέπει τον σοφό και καταστρέφει το σθένος της καρδιάς του. Καλύτερο είναι το τέλος των λόγων παρά η αρχή τους.

Πάντως, είναι προτιμότερη η συνετή οργή κατά της αμαρτίας από τον άσεμνο και ακράτητο γέλωτα, διότι μέσα από την αυστηρή διάθεση του προσώπου διορθώνεται η ψυχή, αποβάλλοντας μεν την κακία, αποκτώντας δε την αρετή. Και οι ψυχές των σοφών, κατοικώντας μέσα στη σάρκα ως σε οίκο πένθους εξαιτίας της φθαρτότητάς της, είναι πάντοτε σκυθρωπές και συστέλλονται μακριά από κάθε κακία· ενώ οι ψυχές των αφρόνων, κάνοντας την κατοικία τους μέσα στη σάρκα ως σε οίκο ευφροσύνης, διαχέονται στις ηδονές της. Είναι λοιπόν πιο επιθυμητό να δεχθεί κανείς την επίπληξη ενός σοφού παρά να γίνει ακροατής ενός ολόκληρου χορού ασύνετων ανθρώπων που τραγουδούν, διότι ο γέλως αυτών των ανθρώπων μοιάζει με τον ήχο πολλών ακανθών που καίγονται από σφοδρό πυρ και εξέρχεται μαζί με καπνό, κατακωφαίνοντας τα αυτιά με την αντήχηση του καγχασμού και γεμίζοντας την όραση με αηδία από το απρεπές λύγισμα του σώματος. Αλλά και τούτο δεν είναι καλό, το ότι δηλαδή η κατηγορία μετακινεί ακόμη και τον σοφό από την εσωτερική του γαλήνη και πολλές φορές διακόπτει την ψυχή του από την αγαθή υπομονή των αθέλητων δεινών, καθώς φέρει με δυσκολία το βάρος της συκοφαντίας. Οι λόγοι δε που τελειώνουν είναι περισσότερο επαινετοί από εκείνους που αρχίζουν, διότι, όταν εκφέρονται, συγκαταβαίνουν στην αίσθηση, παχυνόμενοι με ρήματα και γράμματα, ενώ, όταν καταπαύουν, υψώνονται προς τον νου, εκλεπτυνόμενοι από την εν πνεύματι θεωρία.