Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 7:8

Γι' αυτό, μην αναζητάς εκείνα που δεν πρέπει να αναζητούνται, αλλά να τιμάς τον Υιό, για να τιμήσεις και τον Πατέρα. Όταν, λοιπόν, ακούς για τον Θεό ότι «κανείς δεν είναι αγαθός παρά μόνο ένας, ο Θεός», μην τολμήσεις, επειδή ο Υιός τιμά υπερβολικά τον Πατέρα, να αποφανθείς ότι ο Υιός δεν είναι αγαθός. Διότι δεν αποκαλεί τον Πατέρα αγαθό αρνούμενος ότι ο Ίδιος είναι αγαθός, αλλά τόσο περισσότερο αποκαλύπτει τον Εαυτό Του με το να μην επιθυμεί την τιμή από τους ανθρώπους, αλλά με το να ανάγει την τιμή στον δικό Του Πατέρα, προκειμένου μέσα από την αγαθότητα του Πατέρα να γίνει γνωστή η γνώση της αγαθότητας του Υιού του Θεού, ο Οποίος έχει γεννηθεί από αγαθό Πατέρα και Θεό. Διότι είναι μεγάλη η αδυναμία εκείνων που τολμούν να λένε κάτι τέτοιο για τον Υιό, έστω κι αν Εκείνος είπε ότι «ένας είναι αγαθός, ο Θεός». Ιδού, άλλωστε, η Θεία Γραφή μας διδάσκει σε πολλά σημεία, αποκαλώντας αγαθό «το φτωχό και σοφό παιδί», και λέγοντας «αγαθός ήταν ο Σαμουήλ ενώπιον του Θεού και των ανθρώπων», και «αγαθός ήταν ο Σαούλ, γιος του Κις από τη φυλή Βενιαμίν, ψηλότερος από όλον τον Ισραήλ από τους ώμους και πάνω», και «αγαθό είναι να πηγαίνει κανείς σε οίκο συμποσίου», και «άνοιξε, Κύριε, τον ουρανό, τον αγαθό σου θησαυρό», και «ο αγαθός λόγος είναι ανώτερος από το δώρο», και «είναι αγαθός (καλύτερος) ο ζωντανός σκύλος παρά το νεκρό λιοντάρι», και «αγαθόν (καλύτερα) οι δύο παρά ο ένας», και «αγαθή (καλύτερη) είναι η κατάληξη των λόγων παρά η αρχή τους», και «αν εσείς, που είστε πονηροί, γνωρίζετε να δίνετε αγαθά δώρα στα παιδιά σας», μιλώντας για το ψάρι και το ψωμί.

«κανείς δεν είναι αγαθός παρά μόνον ένας, ο Θεός», ώστε ένας τέτοιος και τόσος, λέγοντας έναν τέτοιον λόγο, να καθαιρέσει την υπεροψία εκείνου που τα είπε, ο οποίος κατείχε έπαρση περί της δικαιοσύνης του, και για να ελέγξει την καρδιά του, αφού με τα χείλη του μεν τον αποκαλούσε αγαθό διδάσκαλο, αλλά δεν παρέμενε σταθερός στην αγαθή διδασκαλία του. Και το ότι όντως τυγχάνει αγαθός, το διδάσκει ο ίδιος λέγοντας: «πολλά καλά έργα έκανα ανάμεσά σας, για ποιο λοιπόν από τα έργα αυτά με λιθοβολείτε;». Διότι σε ποιον δεν είναι αυτό σαφές και φανερότατο, ιδίως όταν πολλά από τα δημιουργήματά του είναι και ονομάζονται αγαθά, όπως λέει η Θεία Γραφή; Διότι ιδού, για πολλά αγαθά διηγείται η Αγία Γραφή: «ήταν αγαθός», λέει, «ο Σαούλ, υιός του Κις, από τη φυλή Βενιαμίν, και ψηλότερος από όλον τον λαό, από τον ώμο και πάνω», και ήταν «αγαθός ο Σαμουήλ ενώπιον του Θεού και των ανθρώπων», και «είναι αγαθό το τέλος ενός λόγου παρά η αρχή του», και «άνοιξε τον αγαθό σου θησαυρό, τον ουράνιο». Εφόσον δε αυτά είναι δημιουργήματα και δηλώνονται ως αγαθά, έχοντας γίνει δι' αυτού και από αυτόν, πώς δεν είναι αναμφίβολο να ομολογούμε ότι είναι αγαθός ο δημιουργός τους; Αλλά για να μη μακρηγορώ γι' αυτόν τον λόγο (διότι παντού έχουμε μιλήσει εκτενώς περί αυτού), θα προχωρήσω και πάλι στα επόμενα, προβαίνοντας στην ερμηνεία της κάθε λέξης. 58.

Αντίγραφο ομιλίας του Μελιτίου. 29. Ο μεν σοφότατος Εκκλησιαστής λέει «καλύτερο είναι το τέλος του λόγου παρά η αρχή του», καθόσον είναι καλύτερο και ασφαλέστερο να παύει κανείς την αγωνία της ομιλίας παρά να την ξεκινά, μάλιστα όταν ο ίδιος ο Εκκλησιαστής λέει: «η σοφία του φτωχού περιφρονείται, και τα λόγια του δεν εισακούονται». Επειδή όμως «το σώμα δεν είναι ένα μέλος, αλλά πολλά», και «όλα τα μέλη μεριμνούν το ένα για το άλλο, ώστε να μην υπάρχει σχίσμα στο σώμα», και «δεν μπορεί το κεφάλι να πει στα πόδια: δεν σας έχω ανάγκη», αλλά «ο Θεός συναρμολόγησε το σώμα, δίνοντας περισσότερη τιμή στο μέλος που υστερεί», είναι, επομένως, αυταπόδεικτο ότι καθίσταται αναπόφευκτο, όταν κινείται ολόκληρο το σώμα, να μην κινείται και κάθε μέλος μαζί του.

Δηλαδή, είναι προτιμότερο να αφήσει κανείς, μέσω της ενάρετης ζωής του, ένα καλό όνομα, το οποίο να ελκύει σε μίμηση όσους το ακούν, παρά τον οίκτο της ευσπλαχνίας, τον οποίο οι συμπονετικοί αποδίδουν κατά τον θάνατο σε εκείνους που έζησαν με φαυλότητα. Αλλά και η ημέρα του θανάτου είναι καλύτερη από την ημέρα της γεννήσεως του ανθρώπου, διότι η μεν γέννηση που γίνεται με ηδονή είναι αμαρτία και αρχή της αμαρτίας, ενώ η φθορά και ο θάνατος που γίνονται με οδύνη είναι το τέλος και η αναίρεση της αμαρτίας. Και είναι προτιμότερο να παραβρεθεί κανείς σε οικία εκείνων που πενθούν παρά εκείνων που μεθούν, διότι όπως ακριβώς για κάθε άνθρωπο είναι χαρμόσυνη η ημέρα της γεννήσεως, έτσι είναι θλιβερή και η ημέρα του θανάτου, ο οποίος αποτελεί το κοινό τέλος όλων. Και αυτός που ζει, βλέποντας αυτόν που πεθαίνει, θα σκεφτεί ορθά, καταδικάζοντας τα πρόσκαιρα και ποθώντας τα αιώνια. Επιπλέον δε: Η λύπη είναι προτιμότερη από το γέλιο, διότι με τη σκυθρωπότητα του προσώπου θα αγαθυνθεί η καρδιά. Η καρδιά των σοφών βρίσκεται σε οίκο πένθους, ενώ η καρδιά των άφρονων σε οίκο ευφροσύνης. Είναι προτιμότερο να ακούει κανείς την επίπληξη του σοφού, παρά να ακούει κάποιος το άσμα των άφρονων, διότι όπως είναι ο ήχος των αγκαθιών που καίγονται κάτω από τον λέβητα, έτσι είναι το γέλιο των άφρονων. Και βεβαίως και αυτό είναι ματαιότητα, διότι η συκοφαντία εκτρέπει τον σοφό και καταστρέφει το σθένος της καρδιάς του. Καλύτερο είναι το τέλος των λόγων παρά η αρχή τους.