Πατερικές αναφορές στο ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΗΣ 7:9

Διότι, όταν αυτό παραμένει μέσα στην καρδιά μας και τυφλώνει τον οφθαλμό της διάνοιας με τις σκοτεινές ταραχές, ούτε διάκριση των συμφερόντων μπορούμε να αποκτήσουμε, ούτε να επιτύχουμε την κατανόηση της πνευματικής γνώσης, ούτε να γίνουμε μέτοχοι της αληθινής ζωής, ούτε θα γίνει ο νους μας δεκτικός της θεωρίας του θείου και αληθινού φωτός. Διότι, λέει, «ταράχθηκε από τον θυμό ο οφθαλμός μου»· ούτε όμως θα γίνουμε μέτοχοι της σοφίας, έστω και αν θεωρούμαστε κατεξοχήν σοφοί στους συλλογισμούς μας, επειδή είναι γραμμένο ότι «ο θυμός θα αναπαυθεί στον κόρφο των αφρόνων». Αλλά ούτε τις σωτήριες ακτίνες της διακρίσεως μπορούμε να αποκτήσουμε, ακόμη και αν θεωρούμαστε από τους ανθρώπους ως οι πλέον φρόνιμοι, διότι έχει γραφτεί ότι «η οργή καταστρέφει και τους φρονίμους». Ούτε μπορούμε να ακολουθήσουμε τις κατευθύνσεις της δικαιοσύνης με νηφάλια καρδιά, διότι έχει γραφτεί ότι «η οργή του ανθρώπου δεν κατεργάζεται τη δικαιοσύνη του Θεού». Ούτε πάλι μπορούμε να αποκτήσουμε την κοσμιότητα και την ευσχημοσύνη που επαινούνται από όλους, επειδή είναι γραμμένο: «Ο θυμώδης άνδρας δεν είναι ευσχήμων». Εκείνος, λοιπόν, που βούλεται να φτάσει στην τελειότητα και επιθυμεί να διεξαγάγει νομίμως τον πνευματικό αγώνα, ας είναι απαλλαγμένος από κάθε ελάττωμα οργής και θυμού, και ας ακούσει τι παραγγέλλει το ίδιο το σκεύος της εκλογής λέγοντας: «Κάθε πικρία και οργή και θυμός και κραυγή και βλασφημία ας αφαιρεθεί από εμάς, μαζί με κάθε κακία».

Μοναχοί, ας μην υπερβαίνουμε τα όρια της ταπεινοφροσύνης, μήπως, νομίζοντας ότι έχουμε δίκιο, φθείρουμε την ευλάβειά μας. Γι' αυτό, ας περιφρονήσουμε ακόμη και τη ζημία, εξαιτίας εκείνου που λέει: «Ο δούλος του Κυρίου δεν πρέπει να φιλονικεί» και «μακάριος είναι εκείνος που τα τρέμει όλα από ευλάβεια». Και, «μη βιάζεσαι μέσα στο πνεύμα σου να θυμώσεις· διότι ο θυμός αναπαύεται στον κόρφο των ασεβών». Είναι γραμμένο: «Ο συνετός υιός είναι υπάκουος στον πατέρα του, ενώ ο ανυπάκουος υιός βρίσκεται σε ατιμία». «Εκείνος που φυλάει το στόμα του, προστατεύει την ψυχή του, ενώ ο προπετής στα χείλη θα τρομοκρατήσει τον εαυτό του». «Για τον δόλιο υιό δεν θα υπάρξει κανένα αγαθό, ενώ εκείνος που τηρεί τις εντολές είναι μακάριος». «Ο νόμος του σοφού είναι πηγή ζωής, ενώ ο άμυαλος θα πεθάνει από παγίδα». «Εκείνος που πορεύεται με ευθύτητα φοβάται τον Κύριο, ενώ εκείνος που διαστρέφει τις οδούς του θα ατιμαστεί». «Θα αναζητήσεις σοφία ανάμεσα στους κακούς και δεν θα βρεις, η επίγνωση όμως στους φρόνιμους είναι εύκολη». «Ο κήπος που δεν έχει φράχτη ποδοπατείται και ερημώνεται, και όποιος δεν φυλάει το στόμα του θα καταστρέψει τους καρπούς του».

Γι' αυτό λέει η Γραφή: «Αυτός θα παραμονεύει τη φτέρνα σου», δηλαδή το τέλος της πράξης, «και εσύ θα παραμονεύεις το κεφάλι του», δηλαδή την εισβολή του λογισμού. Ας σταθούμε λοιπόν γενναία απέναντι στις προσβολές, και ας κατατροπώσουμε τους φλογερούς λογισμούς, και ας διασχίσουμε την αλμυρή θάλασσα της αμαρτίας, ώστε να μπορέσουμε και εμείς να πούμε μαζί με τον Δαβίδ: «Περάσαμε μέσα από πυρ και ύδωρ, και μας έβγαλες σε τόπο αναψυχής.» Αλλά δεν είναι μόνο αυτό το πάθος που ταράζει και αλλοιώνει την ψυχή, αλλά και ο θυμός σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό: «Διότι ταράχθηκε», λέει, «από τον θυμό ο οφθαλμός μου», και: «Ο θυμός τους μοιάζει με του φιδιού», και: «Ο θυμός φωλιάζει στους κόλπους των άφρονων», και: «Η ορμή του θυμού του είναι η πτώση του.» Από πού λοιπόν γεννιέται ένα τέτοιο πάθος, παρά από ένα αλαζονικό και υπεροπτικό φρόνημα που νομίζει ότι είναι κάτι και εξανίσταται εναντίον των κατωτέρων του; Επειδή ο ταπεινός στην καρδιά, κατά μίμηση του Κυρίου, είναι πράος και ήσυχος, δεν φιλονικεί ούτε κραυγάζει, αλλά, αν τύχει, προτιμά να υβρίζεται παρά να υβρίζει· χτυπιέται, αλλά δεν ανταποδίδει το χτύπημα.