Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ 1:13

Και πάλι, το Πνεύμα ονομάζεται και είναι χρίσμα και σφραγίδα. Διότι ο Ιωάννης γράφει: «Και σε εσάς το χρίσμα που λάβατε από αυτόν παραμένει μέσα σας, και δεν έχετε ανάγκη να σας διδάσκει κανείς, αλλά, όπως το δικό του χρίσμα, το πνεύμα του σας διδάσκει για τα πάντα»· ενώ στον προφήτη Ησαΐα είναι γραμμένο: «Πνεύμα Κυρίου είναι επάνω μου, γι' αυτό και με έχρισε»· και ο Παύλος επίσης γράφει: «Στον οποίο, όταν πιστέψατε, σφραγιστήκατε»· και πάλι: «Μη λυπείτε το Πνεύμα το άγιο, με το οποίο σφραγιστήκατε για την ημέρα της απολυτρώσεως». Τα δε κτίσματα με αυτό χρίονται και σφραγίζονται· εάν όμως τα κτίσματα με αυτό χρίονται και σφραγίζονται, το Πνεύμα δεν θα μπορούσε να είναι κτίσμα· διότι αυτό που χρίει δεν είναι όμοιο με αυτά που χρίονται. Διότι το χρίσμα αυτό είναι πνοή του Υιού, ώστε εκείνος που έχει το Πνεύμα να λέει: «Είμαστε ευωδία Χριστού». Και η σφραγίδα, επίσης, αποτυπώνει τον Υιό, ώστε εκείνος που σφραγίζεται να φέρει τη μορφή του Χριστού, όπως λέει ο Απόστολος: «Παιδιά μου, για τα οποία πάλι δοκιμάζω ωδίνες, μέχρις ότου μορφωθεί μέσα σας ο Χριστός». Εάν λοιπόν το Πνεύμα είναι ευωδία και μορφή του Υιού, είναι ολοφάνερο ότι το Πνεύμα δεν θα μπορούσε να είναι κτίσμα, επειδή και ο Υιός, υπάρχοντας στη μορφή του Πατρός, δεν είναι κτίσμα.

Και πάλι, χρίσμα και σφραγίδα ονομάζεται και είναι το Πνεύμα. Διότι ο μεν Ιωάννης γράφει: «Και σε εσάς το χρίσμα που λάβατε από αυτόν μένει μέσα σας, και δεν έχετε ανάγκη να σας διδάσκει κανείς, αλλά όπως το δικό του χρίσμα, το πνεύμα του, σας διδάσκει για όλα». Στον δε προφήτη Ησαΐα είναι γραμμένο: «Πνεύμα Κυρίου είναι πάνω μου, γι' αυτό με έχρισε». Και ο Παύλος επίσης γράφει: «Στον οποίο, όταν πιστέψατε, σφραγιστήκατε», και πάλι: «Μη λυπείτε το Πνεύμα το άγιο, με το οποίο σφραγιστήκατε για την ημέρα της απολυτρώσεως». Τα δε κτίσματα με αυτό χρίονται και σφραγίζονται. Εάν όμως τα κτίσματα με αυτό χρίονται και σφραγίζονται, το Πνεύμα δεν θα μπορούσε να είναι κτίσμα· διότι εκείνο που χρίει δεν είναι όμοιο με εκείνα που χρίονται. Επειδή και το χρίσμα αυτό είναι πνοή του Υιού, ώστε εκείνος που έχει το Πνεύμα να λέει: «Είμαστε ευωδία του Χριστού». Αλλά και η σφραγίδα αποτυπώνει τον Υιό, ώστε εκείνος που σφραγίζεται να έχει τη μορφή του Χριστού, όπως λέει ο Απόστολος: «Παιδιά μου, για τα οποία πάλι δοκιμάζω ωδίνες, μέχρι να μορφωθεί ο Χριστός μέσα σας». Εάν λοιπόν το Πνεύμα είναι ευωδία και μορφή του Υιού, είναι ολοφάνερο ότι το Πνεύμα δεν θα μπορούσε να είναι κτίσμα· επειδή και ο Υιός, υπάρχοντας στη μορφή του Πατρός, δεν είναι κτίσμα.

Πότε, λοιπόν, λέχθηκαν αυτά για αυτόν, παρά όταν, έχοντας σαρκωθεί, βαπτιζόταν στον Ιορδάνη και κατέβηκε πάνω του το Πνεύμα; Και όμως, ο ίδιος ο Κύριος λέει: «Το Πνεύμα θα λάβει από το δικό μου»· και, «Εγώ το αποστέλλω»· και στους μαθητές, «Λάβετε Πνεύμα Άγιον». Και όμως, αυτός που χορηγεί στους άλλους το Πνεύμα ως Λόγος και απαύγασμα του Πατρός, λέγεται τώρα ότι αγιάζεται, επειδή ακριβώς έγινε άνθρωπος, και αυτό που αγιάζεται είναι το σώμα του. Από αυτόν, λοιπόν, αρχίσαμε και εμείς να λαμβάνουμε το χρίσμα και τη σφραγίδα, καθώς ο μεν Ιωάννης λέει: «Και εσείς έχετε χρίσμα από τον Άγιο»· ο δε Απόστολος: «Και εσείς σφραγιστήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας». Επομένως, για εμάς και υπέρ ημών λέγεται αυτό. Ποια, λοιπόν, προκοπή βελτίωσης και ποιος μισθός αρετής ή απλώς πράξης του Κυρίου αποδεικνύεται και από αυτό; Διότι, αν από το να μην είναι Θεός είχε γίνει Θεός, και αν, χωρίς να είναι βασιλιάς, προαγόταν στη βασιλεία, θα είχε ο λόγος σας κάποια σκιά πιθανότητας. Εάν όμως είναι Θεός, και ο θρόνος της βασιλείας του είναι αιώνιος, σε τι θα μπορούσε να προκόψει ως Θεός; Ή τι έλειπε σε αυτόν που κάθεται στον θρόνο του Πατρός;

Και όμως αυτός που παρέχει στους άλλους, ως Λόγος και απαύγασμα του Πατρός, λέγεται τώρα ότι «αγιάζεται», επειδή ακριβώς έγινε άνθρωπος και το σώμα που αγιάζεται είναι δικό του. Από εκείνον, λοιπόν, αρχίσαμε και εμείς να λαμβάνουμε αυτό το χρίσμα και τη σφραγίδα, σύμφωνα με όσα λέει από τη μία ο Ιωάννης: «και εμείς έχουμε χρίσμα από τον Άγιο»· και από την άλλη ο απόστολος: «και εσείς σφραγιστήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας». Επομένως, για εμάς και υπέρ ημών λέγεται αυτό. Ποια, λοιπόν, προκοπή βελτιώσεως και «μισθός αρετής» ή απλώς πράξεως του Κυρίου αποδεικνύεται και από αυτό; Διότι, αν από το να μην είναι Θεός γινόταν Θεός, ή αν, ενώ δεν ήταν βασιλιάς, προαγόταν στη βασιλεία, θα είχε ο ισχυρισμός σας έστω και τη σκιά κάποιας αληθοφάνειας. Αν όμως είναι Θεός και «ο θρόνος της βασιλείας του είναι αιώνιος», πού μπορούσε να προκόψει ως Θεός; Ή τι έλειπε σε αυτόν που κάθεται στον θρόνο του Πατρός; Αν επιπλέον, όπως έχει πει ο ίδιος ο Κύριος, δικό του είναι το Πνεύμα και από αυτόν λαμβάνει και αυτός το αποστέλλει, δεν είναι άρα ο Λόγος, καθόσον είναι Λόγος και Σοφία, αυτός που χρίεται με το Πνεύμα που δίδεται από αυτόν, αλλά η σάρκα που προσλήφθηκε από αυτόν είναι εκείνη που χρίεται εν αυτώ και από αυτόν· ώστε και ο αγιασμός, καθώς λαμβάνει χώρα στον Κύριο ως άνθρωπο, να μεταδοθεί από αυτόν σε όλους τους ανθρώπους. «Διότι το Πνεύμα», λέει, «δεν λαλεί από τον εαυτό του», αλλά ο Λόγος είναι αυτός που το δίδει στους αξίους.

Προς εκείνους που ισχυρίζονται ότι το Πνεύμα είναι κατώτερο του Χριστού, επειδή ονομάστηκε αρραβώνας, πράγμα που, όπως λένε, αποτελεί απλώς ένα μέρος. Έχει γραφεί στην προς Εφεσίους επιστολή: «Στον οποίο και αφού πιστέψατε, σφραγιστήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας, το οποίο είναι ο αρραβώνας της κληρονομίας μας, για την απολύτρωση της περιποιήσεως, προς έπαινο της δόξας του.» Βρίσκουμε όμως στη Γραφή να ονομάζεται μέρος και ο Πατέρας· διότι λέει σε έναν ψαλμό: «Εσύ είσαι η μερίδα μου στη γη των ζώντων»· και πάλι στον δέκατο έκτο ψαλμό: «Ο Κύριος είναι η μερίδα της κληρονομίας μου και του ποτηριού μου.»

Από την προς Εφεσίους. Κάνοντας λόγο για τον Σωτήρα μας Ιησού Χριστό, λέει: «Στον οποίο και εσείς, αφού ακούσατε τον λόγο της αληθείας, το Ευαγγέλιο του Σωτήρα μας, στον οποίο και αφού πιστέψατε, σφραγιστήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας, το οποίο είναι αρραβώνας της κληρονομίας μας». Εάν, σφραγιζόμενοι με το Άγιο Πνεύμα, αναμορφωνόμαστε προς τον Θεό, πώς είναι δυνατόν να είναι γενητό εκείνο μέσω του οποίου χαράσσεται μέσα μας η εικόνα της θείας ουσίας και αποτυπώνονται τα σημάδια της αγένητης φύσης; Διότι, βεβαίως, το Πνεύμα δεν ζωγραφίζει μέσα μας τη θεία ουσία σαν ζωγράφος, όντας το ίδιο κάτι διαφορετικό από εκείνη· ούτε με αυτόν τον τρόπο μας οδηγεί στην ομοίωση με τον Θεό, αλλά, όντας το ίδιο Θεός και προερχόμενο από τον Θεό, αποτυπώνεται αόρατα σαν σφραγίδα στις καρδιές όσων το δέχονται, όπως σε κερί, αναζωγραφώντας τη φύση στο αρχέτυπο κάλλος, μέσω της κοινωνίας και της ομοίωσης προς το ίδιο, και αναδεικνύοντας και πάλι τον άνθρωπο κατ' εικόνα Θεού. Πώς λοιπόν μπορεί να είναι δημιούργημα, εκείνο μέσω του οποίου η φύση ανασχηματίζεται προς τον Θεό, καθώς γίνεται μέτοχος του Θεού;

Ο Παύλος. Στον οποίο και εσείς, αφού ακούσατε τον Λόγο της αλήθειας, το Ευαγγέλιο της σωτηρίας σας, στον οποίο και αφού πιστέψατε, σφραγιστήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας. Ο ίδιος. Διότι ο Θεός, λέει, θέλει να σωθούν όλοι οι άνθρωποι και να έλθουν σε επίγνωση της αλήθειας.

Επιπλέον αυτών, θα βρεις πάλι και άλλες ονομασίες του Αγίου Πνεύματος. Διότι ονομάζεται «Πνεύμα αγιωσύνης», όπως έχει γραφτεί: «κατά Πνεύμα αγιωσύνης». Ονομάζεται επίσης «Πνεύμα υιοθεσίας», όπως λέει ο Παύλος: «διότι δεν λάβατε πνεύμα δουλείας ώστε να φοβάστε πάλι, αλλά λάβατε Πνεύμα υιοθεσίας, με το οποίο κράζουμε: Αββά, ο Πατέρας». Ονομάζεται επίσης «Πνεύμα αποκαλύψεως», καθώς έχει γραφτεί: «να σας δώσει Πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως, ώστε να τον γνωρίσετε πλήρως». Ονομάζεται επίσης «Πνεύμα επαγγελίας», καθώς ο ίδιος λέει: «στο οποίο και εσείς, αφού πιστέψατε, σφραγιστήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας». Ονομάζεται επίσης «Πνεύμα χάριτος», όπως όταν λέει πάλι: «και το Πνεύμα της χάριτος εξύβρισε». Και με πολλές άλλες τέτοιες προσηγορίες ονομάζεται. Άκουσες δε σαφώς και στην προηγούμενη κατήχηση ότι στους μεν ψαλμούς άλλοτε ονομάζεται αγαθό και άλλοτε ηγεμονικό, ενώ στον Ησαΐα προσαγορευόταν ως πνεύμα σοφίας και συνέσεως, και βουλής και ισχύος, και γνώσεως και ευσέβειας και φόβου Θεού.

Πρόσεχε μήπως προσέρχεσαι σε αυτούς που βαπτίζουν υποκρινόμενος, όπως ο Σίμων, και η καρδιά σου δεν αναζητά την αλήθεια. Δικό μας έργο είναι να προειδοποιούμε, και δικό σου να προφυλάσσεσαι. Εάν στέκεσαι σταθερός στην πίστη, είσαι μακάριος. Εάν έχεις πέσει στην απιστία, απόρριψε την απιστία από σήμερα και απόκτησε πλήρη βεβαιότητα. Διότι κατά τον καιρό του βαπτίσματος, όταν θα προσέλθεις στους επισκόπους ή στους πρεσβυτέρους ή στους διακόνους (επειδή η χάρη βρίσκεται παντού, και στα χωριά και στις πόλεις, και στους απλούς ανθρώπους και στους μορφωμένους, και στους δούλους και στους ελεύθερους, διότι η χάρη δεν προέρχεται από τους ανθρώπους, αλλά αποτελεί δωρεά του Θεού μέσω των ανθρώπων), εσύ να προσέρχεσαι σε αυτόν που βαπτίζει, αλλά να προσέρχεσαι χωρίς να εστιάζεις στο ορατό πρόσωπο, αλλά να θυμάσαι το Άγιο Πνεύμα, για το οποίο γίνεται τώρα ο λόγος. Διότι Αυτό παρίσταται έτοιμο να σφραγίσει την ψυχή σου, και σου δίνει σφραγίδα ουράνια και θεϊκή, την οποία τρέμουν οι δαίμονες, όπως ακριβώς είναι γεγραμμένο: «στον οποίον, αφού πιστέψατε, σφραγιστήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας».

«Εάν κάποιος δεν έχει Πνεύμα Χριστού, αυτός δεν είναι δικός Του», και «το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα μας», και «όλοι ποτιστήκαμε με ένα Πνεύμα», και «εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα με Αυτόν», και κατοικεί ο Χριστός στις καρδιές των πιστών διά του Πνεύματος, και «αφού ακούσατε τον λόγο της αλήθειας, στον οποίο αφού πιστέψατε, σφραγιστήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας, το οποίο είναι ο αρραβώνας της κληρονομίας μας», και «από αυτό γνωρίζουμε ότι μένουμε σε Αυτόν και Αυτός σε εμάς, επειδή μας έδωσε από το Πνεύμα Του», και «δεν λάβατε», λέει, «πνεύμα δουλείας, αλλά πνεύμα υιοθεσίας».

Εσύ όμως υποστηρίζεις ότι, ακόμη και αυτοί που φανερά, λόγω άκρας καθαρότητας της καρδιάς, είδαν και βίωσαν τη λαμπρότητα του Θεού, και υποδέχθηκαν τον Υιό, ο οποίος ήρθε μαζί με τον Πατέρα για να κατοικήσει μέσα τους και να φανερώσει, σύμφωνα με την υπόσχεση, τον εαυτό Του σε αυτούς, είναι μέτοχοι και θεατές κτισμάτων; Τι λες, άνθρωπε; Το Πνεύμα του Χριστού, το Πνεύμα του Θεού, το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας, τον αρραβώνα της κληρονομίας των αγίων, το Πνεύμα της υιοθεσίας, την επαγγελία του Πνεύματος, την οποία αφού έλαβε ο Υιός από τον Πατέρα τη χάρισε σε αυτούς που πιστεύουν σε Αυτόν, το Πνεύμα που εκχύθηκε πάνω στους δούλους και τις δούλες του Θεού από το Πνεύμα Του σύμφωνα με τον προφήτη Ιωήλ, δοξάζεις ότι είναι κτίσμα και φυσική μίμηση, και περιφέρεσαι κηρύσσοντας ως ασεβείς αυτούς που δεν ανέχονται να βλασφημούν όπως εσύ; Δεν ντρέπεσαι, άνθρωπε, όταν λέει ο απόστολος «ότι τα σώματά μας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα μας»; Και πάλι: «είστε ναός του Θεού και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας»; Άραγε, θα καταδεχόταν ποτέ να τιμήσει το δουλικό οίκημα με την προσηγορία του ναού;

Ο δε μέγας Αθανάσιος λέγει: «Ενώ οι προφήτες αποκαλούν τον Κύριο κληρονομιά των αγίων, ο Παύλος είπε ότι το Άγιο Πνεύμα είναι η κληρονομιά των αγίων, λέγοντας, 'στον οποίο, αφού πιστέψατε, σφραγιστήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας, το οποίο είναι ο αρραβώνας της κληρονομιάς μας', όπως ακριβώς και ο Μωυσής σφραγίστηκε στο πρόσωπο από το Άγιο Πνεύμα όταν έλαβε τον νόμο από τον Θεό, και κανείς από τους υιούς του Ισραήλ δεν μπορούσε να τον ατενίσει, διότι είχε σημειωθεί επάνω του το φως του προσώπου του Κυρίου· και όπως είναι γραμμένο στο Ευαγγέλιο, 'τότε οι δίκαιοι θα λάμψουν σαν τον ήλιο στη βασιλεία του Πατέρα τους'». Βλέπεις ότι εκείνο το απόρρητο φως είναι η κληρονομιά των αγίων, το οποίο είναι το φως του προσώπου του Κυρίου, όπως ακριβώς και ο ίδιος το υπέδειξε στο όρος, με το οποίο σημειώθηκε το πρόσωπο του Μωυσή, και σύμφωνα με το οποίο και οι δίκαιοι θα λάμψουν στο μέλλον; Το οποίο εσύ μεν συγκαταλέγεις στα κτιστά, ο Παύλος όμως λέγει ότι αυτό είναι το Άγιο Πνεύμα, και οι προφήτες ότι είναι ο Κύριος, όχι κάτι άλλο, αλλά αυτός ο ίδιος που λάμπει μέσω αυτού και κάνει τους αγίους κοινωνούς της λαμπρότητάς του.

{"chunk_id":"","translation":"ασθέ]νεια, [...] σε δύ[ναμη ... ...] δύ[ναμη ... το]υ 〈Θεού〉 [... ... πνευμ]ατι[κό ... ...] αλ[λά ... μετέ]χον[τας ... ... παραμένουσ]α να έ[χουν ... προφητεύ]ου[με ... ... ειπωμέ]νο [... γ]ιατί [... λαμβάνουμ]ε [... ... εθιζόμ]ενοι [... ... α]ρρα[βώνα ε]ίπ[ε ...] μέρος [... ... υποσχεθείσ]ας σε ε[μάς τι]μής [... ... έχοντας πει]· Στον οποίο [... τ]ης α[λ]ήθει[α]ς, το ευ[αγγέλιο ... υμ]ών, εν [... ...] 〈Πνεύματι〉 της επαγγελ[ίας ... αρραβ]ώνας τ[ης ... ... αρραβώ]νας αυτός που κατοικεί σε [... πνευμα]τικού[ς ... θνη]τό από την αθα[νασία ... λέε]ι [... ...] αυτό δε ό[χι ...] σα[ρκός ... ...] διότι άσαρκ[οι αυτ]οί στους οποίους επαγ[γέλλεται ...] έχοντας προσ[λάβει ... ...] 〈Πατέρα〉 〈... ... 〈Πατέρα〉〉, τι θα γίν[ει] ότ[α]ν αφού [α]ναστηθούν πρό[σωπο ... όλ]α τ[α μ]έλη κρο[υ]ν[ηδὸ]ν αγαλλιάσεως [... ...] αυτά εκ νε[κρ]ών κα[ι] την αι[ώνια ... συμπεριλα]μβάνοντας τον [άνθρωπ]ο [... ... ]ποιήσει όλη του 〈Πνεύματος〉 στ[ους ανθρ]ώπους [... θα κα]ταστήσει κα[ι θα επιτελέ]σει το θέ[λημα ... ... εικόν]α και ομοί[ωση ... ... λ]οιπόν και [... ... δουλεύο]ντας [... ... πνευ]ματικ[ό] απέδω[σε ... ... στι]ς ηδονές της σαρκός δουλεύον[τας ... ... τι]ς δικές τους επιθυμί[ες ... ...] ζώντας, αυτού[ς ... ...] αυ[τούς ... ... αυ]τούς [... ... έγιν]αν, έκασ[τος ... ...] όντας παρ[εβλήθη ... ... νύχ]τας, ώ[στε με έ]ργα κα [λά ... ..."}

Ομιλία Βʹ. Μέσω αυτού και γίναμε κληρονόμοι, έχοντας προοριστεί σύμφωνα με την πρόθεση εκείνου που ενεργεί τα πάντα κατά τη βουλή του θελήματός του, ώστε να είμαστε προς έπαινο της δόξας του εμείς, που πρώτοι εναποθέσαμε την ελπίδα μας στον Χριστό. Στον οποίο και εσείς, αφού ακούσατε τον λόγο της αλήθειας, το ευαγγέλιο της σωτηρίας σας, και αφού πιστέψατε σε αυτόν, σφραγιστήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας, το οποίο αποτελεί τον αρραβώνα της κληρονομιάς μας, για την απολύτρωση του λαού που απέκτησε ο Θεός, προς έπαινο της δόξας του.

«Για να είμαστε εμείς», λέει, «προς έπαινο της δόξας Του, εμείς που προελπίσαμε στον Χριστό· στον οποίο και εσείς, αφού ακούσατε τον λόγο της αλήθειας, το ευαγγέλιο της σωτηρίας σας»· δηλαδή, δια του οποίου. Πρόσεξε ότι παντού ο Χριστός καθίσταται ο αίτιος των πάντων, και πουθενά δεν απαντάται το όνομα του υπηρέτη, ούτε του διακόνου· όπως ακριβώς λέει και αλλού, γράφοντας προς τους Εβραίους, ότι «Αφού παλαιά μίλησε στους πατέρες μας δια των προφητών, στις έσχατες ημέρες μίλησε σε εμάς δια του Υιού».

Δηλαδή, μέσω του Υιού. Τον λόγο, λέει, της αλήθειας· όχι πλέον αυτόν του τύπου, ούτε αυτόν της εικόνας. Το ευαγγέλιο της σωτηρίας μας. Και ορθώς το ονομάζει ευαγγέλιο σωτηρίας, αφενός κάνοντας υπαινιγμό ως προς τον νόμο, αφετέρου ως προς τη μέλλουσα κόλαση.

Διότι το κήρυγμα δεν είναι τίποτε άλλο παρά ευαγγέλιο σωτηρίας, επειδή δεν καταστρέφει πλέον εκείνους που είναι άξιοι απωλείας. Στον οποίο, αφού πιστέψατε, σφραγισθήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας, το οποίο είναι ο αρραβώνας της κληρονομίας μας. Πάλι, αποτελεί δείγμα μεγάλης πρόνοιας το ότι σφραγισθήκαμε, όχι μόνο ότι ξεχωρισθήκαμε, ούτε μόνο ότι επιλεχθήκαμε ως κλήρος, αλλά και ότι σφραγισθήκαμε. Διότι, όπως ακριβώς εάν κάποιος καθιστούσε φανερούς εκείνους που του έλαχαν, έτσι και ο Θεός μας ξεχώρισε για να πιστέψουμε, και μας σφράγισε για να κληρονομήσουμε τα μέλλοντα αγαθά.

Διότι τους επανέφερε στην προηγούμενη χαρά, τη χαρά για όσους σώζονται. «Δια του οποίου και λάβαμε την κληρονομιά, έχοντας προοριστεί σύμφωνα με την πρόθεση Εκείνου που ενεργεί τα πάντα κατά τη βουλή του θελήματός Του, ώστε να είμαστε εμείς προς έπαινο της δόξας Του, εμείς που έχουμε προηγουμένως στηρίξει την ελπίδα μας στον Χριστό.» Ευρισκόμενοι εν Χριστώ, λέει, γινόμαστε μερίδα του Θεού. «Στον οποίο και εσείς, αφού ακούσατε τον λόγο της αλήθειας, το Ευαγγέλιο της σωτηρίας σας, και αφού πιστέψατε σε αυτόν, σφραγιστήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας.» Ανήκετε και εσείς στους προεγνωσμένους, λέει, αποκτώντας οικειότητα με τον Χριστό μέσω της υπακοής, της πίστεως που προέρχεται από την ακοή, και του σφραγίσματος που έπεται της πίστεως, το οποίο είναι η ομοίωση προς τον Χριστό μέσω της μετοχής στο Πνεύμα. Από ποιον δε άκουσαν τον λόγο της αλήθειας, αν όχι από τον Ιωάννη τον ευαγγελιστή; Διότι εκείνος κήρυττε εκεί· γι' αυτό και ο Παύλος τους απευθύνεται με πιο υψηλά νοήματα, επειδή ήταν ήδη προετοιμασμένοι από τη διδασκαλία εκείνου.

Εάν κάποιος λάβει δύναμη και δωρεά του Αγίου Πνεύματος να πιστεύει στην υπόσχεση των αγαθών που θα δοθούν στο μέλλον, έλαβε Πνεύμα επαγγελίας· γι' αυτό λέει ο Παύλος «σφραγιστήκατε με το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας». Εάν δε το Άγιο Πνεύμα δώσει σε κάποιον μια δωρεά, ώστε, αν και δεν γνωρίζει τις Γραφές, να πιστεύει σε αυτές, η δωρεά εκείνη ονομάζεται Πνεύμα πίστεως· όπως λέει ο Παύλος, «έχοντας δε το ίδιο Πνεύμα της πίστεως». Ονομάζεται Πνεύμα υιοθεσίας, όπως λέει ο ίδιος ο Παύλος «διότι δεν λάβατε πάλι πνεύμα δουλείας που οδηγεί στον φόβο, αλλά λάβατε Πνεύμα υιοθεσίας, με το οποίο κράζουμε Αββά ο Πατήρ». Εάν κάποιος είναι πράος και ταπεινός στην καρδιά, ο άνθρωπος αυτός έλαβε ως δώρο το Πνεύμα της πραότητας, όπως λέει ο Παύλος «εσείς οι πνευματικοί να καταρτίζετε τον άνθρωπο αυτόν με Πνεύμα πραότητας». Ονομάζεται Πνεύμα ζήλου, όπως λέει ο Παύλος «επειδή και εσείς είστε ζηλωτές των πνευμάτων», δηλαδή των χαρισμάτων.

Εφεσίους 1,3-13 «Αυτός που μας ευλόγησε». Μας ευλόγησε μέσω του Υιού, μας εξέλεξε μέσω του Υιού, μας υιοθέτησε μέσω του Υιού, μας χαρίτωσε μέσω του Υιού. Και πώς μέσω του Υιού; Ω του θαύματος· «μέσω του αίματός Του», λέει. Είδες «τον πλούτο της χάριτος»; Ή μάλλον την περίσσεια και το ανέκφραστο έλεος; Και όχι μόνο αυτά, αλλά και «μας γνώρισε το μυστήριο του θελήματός Του». Μέσω ποιου έγινε αυτό; Και αυτό μέσω του Υιού· τα πάντα έγιναν μέσω του Υιού, με την ευδοκία του Πατέρα να συμπαρίσταται σε όλα· διότι σε τίποτα δεν έχει χωριστεί το πατρικό θέλημα από τον αγαπημένο Υιό. Επειδή δε πραγματεύτηκε το πώς μας γνωστοποιήθηκε το μυστήριο, υπενθυμίζει και πάλι την υιοθεσία, λέγοντας, «μέσω του Οποίου πήραμε και την κληρονομιά»· διότι όσοι υιοθετήθηκαν αξιώνονται της υιοθεσίας για να γίνουν κληρονόμοι, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσω του Υιού και προορίστηκε με την παρουσία της ευδοκίας και του πατρικού θελήματος. Έγινε δε αυτό για να πολιτευτούμε και εμείς κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να γίνουμε «προς έπαινο της δόξας Του», δηλαδή ώστε να δοξάζεται επαινούμενος και ο βίος και η πολιτεία μας να φαίνονται ευάρεστα σε όλους· «για να δουν», λέει ο Κύριος στα Ευαγγέλια, «τα καλά σας έργα και να δοξάσουν τον Πατέρα σας που βρίσκεται στους ουρανούς». Διότι μας ευλόγησε όχι μόνο «με κάθε πνευματική ευλογία», αλλά και με πνευματικά και «επουράνια» πράγματα. Μέσω ποιου; Μέσω του Ιησού Χριστού.

Διότι αυτός που μετέβαλε τη φύση των πέντε άρτων σε πλήθος, και που έδωσε φωνή στην άλογη φύση του όνου, και που μετέστρεψε την πόρνη σε σωφροσύνη, και που παρασκεύασε την καυστική φύση του πυρός να δροσίζει εκείνους που βρίσκονταν στο καμίνι, και που ημέρωσε για τον Δανιήλ τη φύση των λεόντων, των άγριων θηρίων, αυτός δύναται να μεταβάλει και αυτήν την ψυχή, την έρημη και εξαγριωμένη από την αμαρτία, προς τη δική του αγαθότητα και χρηστότητα και ειρήνη μέσω του «αγίου πνεύματος της επαγγελίας» και αγαθού.