Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ 1:15

Πέμπτη, προς Εφεσίους. Αυτήν την αποστέλλει από τη Ρώμη, χωρίς να τους έχει δει ακόμη, έχοντας όμως ακούσει γι' αυτούς. Η δε αφορμή της Επιστολής είναι η εξής: Οι Εφέσιοι, αφού πίστεψαν στον Κύριό μας Ιησού Χριστό, είχαν γνήσια την πίστη σε αυτόν και την αγάπη προς όλους τους αγίους, και επιθυμούσαν να στηριχθούν από τον Παύλο.

Και βέβαια ο μαθητής του Σωτήρος, ο Ιάκωβος, έλεγε τα εξής: «Αδελφοί μου, να μην έχετε την πίστη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού της δόξης με προσωποληψίες». Β. Έπειτα, ποια είναι η δόξα του Υιού σε σύγκριση με εκείνη του Πατρός; Α. Ούτε ανώτερη, αγαπητέ μου, ούτε κατώτερη, αλλά η ίδια· μάλλον δε, όπως ακριβώς είναι σοφία και δύναμη του Πατρός, έτσι θα είναι και δόξα, έχοντας εκλάμψει αρρήτως από την ουσία Εκείνου που τον γέννησε, και φανερώνοντας μέσω του εαυτού Του τη φύση από την οποία προήλθε, όπως ακριβώς μια ακτίνα του ήλιου και το απαύγασμα του φωτός που προβάλλει από την ουσία εκείνου που το εκπέμπει, και νοούμενο πλέον πολύ καλά ως εκείνο από το οποίο προέρχεται, λόγω της άκρας ομοιότητας και της ταυτοειδούς ποιότητας. Β. Άραγε θα μπορούσες να μας πεις από τις Ιερές Γραφές ποια θα ήταν η απόδειξη τέτοιων ισχυρισμών; Α. Αν και ελάχιστος κόπος θα χρειαστεί για να σου συγκεντρώσω τις φωνές των αγίων. Διότι ο Παύλος, στέλνοντας επιστολή στους Εφεσίους, λέει: «Γι' αυτό κι εγώ, έχοντας ακούσει για την πίστη σας στον Κύριο Ιησού και για την αγάπη σας προς όλους τους αγίους, δεν παύω να ευχαριστώ για εσάς, κάνοντας μνεία για εσάς στις προσευχές μου, ώστε ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατήρ της δόξης, να σας δώσει πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως στην επίγνωσή Του.» Κατανοείς λοιπόν ότι ονόμασε αμέσως τον Θεό, Πατέρα του Χριστού και Πατέρα της δόξης, αποδεικνύοντας, νομίζω, ότι ο Χριστός δεν είναι τίποτε άλλο παρά η δόξα του Πατρός.

Και γι' αυτό ο θεσπέσιος Παύλος γράφει σε κάποιους: «Γι' αυτό κι εγώ, αφού άκουσα για την πίστη σας στον Κύριο Ιησού και την αγάπη σας προς όλους τους αγίους, δεν παύω να ευχαριστώ τον Θεό για εσάς και να σας μνημονεύω στις προσευχές μου, ώστε ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξης, να σας δώσει Πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως για να τον επιγνώσετε, και να φωτίσει τα μάτια της καρδιάς σας, ώστε να γνωρίσετε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς του, ποιος είναι ο πλούτος της δόξης της κληρονομίας του στους αγίους, και ποιο είναι το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε, σύμφωνα με την ενέργεια την οποία ενήργησε στον Χριστό, όταν τον ανέστησε από τους νεκρούς και τον κάθισε στα δεξιά του στα επουράνια, υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας και δυνάμεως και κυριότητος και κάθε ονόματος που ονομάζεται, όχι μόνο σε τούτον τον αιώνα αλλά και στον μέλλοντα». Διότι μέσα στην αποκάλυψη τέτοιων πραγμάτων, που ενεργείται μέσα μας αρρήτως μέσω του Πνεύματος, θεωρούμε το βάθος της ένσαρκης οικονομίας και τη δύναμη του κρυμμένου μυστηρίου.

Τι είδους αγώνα έκανε για τους μαθητές του ο Απόστολος και σε τι πνευματικό μέτρο αγωνιζόταν να φτάσουν, προσευχόμενος γι' αυτούς από τα βάθη της καρδιάς του, ενώ ταυτόχρονα καθιστούσε φανερό τον ύψιστο σκοπό του χριστιανισμού σε όλους όσους θέλουν να τρέξουν ακαταπόνητα και φιλαλήθως, σύμφωνα με τον αποστολικό κανόνα της νέας κτίσης, κάνοντάς τον ξεκάθαρο σε εκείνους που αγωνίζονται να προκόψουν προς τα εμπρός; Τι λέει; Νουθετώντας, λέει, κάθε άνθρωπο και διδάσκοντας με κάθε σοφία, για να παρουσιάσουμε κάθε άνθρωπο τέλειο εν Χριστώ· για το οποίο και κοπιάζω αγωνιζόμενος. Και πάλι, για εκείνους που αξιώνονται τη σφραγίδα του Πνεύματος της επαγγελίας διά του βαπτίσματος, εύχεται να λάβουν αύξηση της πνευματικής τους προκοπής, λέγοντας: γι' αυτό και εγώ, αφού άκουσα για την πίστη σας και την αγάπη που έχετε προς όλους τους αγίους, δεν παύω να προσεύχομαι για εσάς και να παρακαλώ, ώστε ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξας, να σας δώσει πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως στην επίγνωσή Του, ώστε, έχοντας φωτισμένους τους οφθαλμούς της καρδιάς σας, να γνωρίζετε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς Του, και ποιος είναι ο πλούτος της δόξας Του στους αγίους, και ποιο το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς Του σε εμάς που πιστεύουμε.

Και πάλι, για εκείνους που έχουν αξιωθεί τη σφραγίδα του Πνεύματος μέσω του βαπτίσματος, προσεύχεται να λάβουν αύξηση της νοητής ηλικίας μέσω της επιχορήγησης του Πνεύματος, λέγοντας: «Γι' αυτό, έχοντας ακούσει για την πίστη σας και την αγάπη που έχετε προς όλους τους αγίους, δεν παύω να προσεύχομαι για εσάς και να παρακαλώ, ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξης, να σας δώσει πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως προς επίγνωσή του, έχοντας φωτισμένους τους οφθαλμούς της καρδιάς σας, ώστε να γνωρίζετε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς του και ποιος ο πλούτος της δόξης της κληρονομίας του στους αγίους και ποιο το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε»· έπειτα αναφέρει σχετικά με τον τρόπο της μετοχής του Πνεύματος: «Σύμφωνα με την ενέργεια της δυνάμεώς του, την οποία ενήργησε στον Χριστό, εγείροντάς τον από τους νεκρούς».

Διότι ο άνδρας είναι πολύ υψηλός στη θεολογία. «Ο οποίος είναι ο αρραβώνας της κληρονομίας μας, για την απολύτρωση της περιποιήσεως, προς έπαινο της δόξας του». Ονομάζει αρραβώνα την αρχή της κτήσεως. Λέει, λοιπόν, ότι αφού δεχθήκαμε το Πνεύμα, αρχίσαμε ήδη να είμαστε κτήματα του Χριστού και του Θεού. «Γι' αυτό κι εγώ, αφού άκουσα για την πίστη σας στον Κύριο Ιησού, και την αγάπη σας προς όλους τους αγίους, δεν παύω να ευχαριστώ για εσάς, κάνοντας μνεία για εσάς στις προσευχές μου, ώστε ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού». Αφού άκουσα, λέει, την πίστη σας, σύμφωνα με την οποία αναφέρεστε στον Χριστό, και την αγάπη που ακολουθεί την πίστη, αναπέμπω ευχαριστία για εσάς, και αυτό όχι μόνο μία φορά, αλλά διαπαντός. «Ο Πατέρας της δόξας». Δηλαδή, ο αρχηγός κάθε θείου χαρίσματος που δίνεται σε εμάς, το οποίο χορηγείται εν Πνεύματι δια του Λόγου. «Να σας δώσει Πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως για την επίγνωσή του, έχοντας φωτισμένους τους οφθαλμούς της καρδιάς σας, ώστε να γνωρίζετε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς του, και ποιος είναι ο πλούτος της δόξας της κληρονομίας του στους αγίους». Αυτό που έλειπε ήταν η σοφία και η γνώση, και το να πράττουν τα έργα της αγάπης με λόγο και σοφία, γνωρίζοντας για ποιο λόγο τα πράττουν και με ποιον σκοπό, και τι έχουν ήδη αξιωθεί να λάβουν σύμφωνα με τη χάρη που τους δόθηκε. «

Εφεσίους 1,15 Ως υπερβατό σχήμα εννοείται το "την πίστη σας στον Κύριο Ιησού"· την οποία εσείς, λέει, έχετε αποκτήσει. Εφεσίους 1,19-21 "Και ποιο είναι το υπερβάλλον μέγεθος". Διότι το υπερβολικό μέγεθος της ανέκφραστης δύναμής του επιδεικνύεται "και σε εμάς που πιστεύουμε". Πώς; Επειδή, ενώ είχαμε όλες τις αισθήσεις νεκρωμένες από τα πάθη και τον ίδιο τον λογισμό θαμμένο και καταχωμένο μέσα σε αυτά, μας ανέστησε και μας ζωοποίησε, ώστε να δεχθούμε την αίγλη και τη λαμπρότητα της πίστεώς του. Όντως αυτό είναι "το κράτος της ισχύος του". Γι' αυτό και εύχεται να το κατανοήσουν αυτό μέσω της σοφίας του Πνεύματος· διότι, αν κατανοήσουμε την ευεργεσία που λάβαμε, και το δώρο θα εναγκαλιστούμε περισσότερο και θα είμαστε ευγνώμονες προς τον ευεργέτη. Το δε "σύμφωνα με την ενέργεια την οποία ενέργησε στον Χριστό", σημαίνει είτε ότι είναι της ίδιας ισχύος και ενέργειας το να αναστηθούμε εμείς από τον ψυχικό θάνατο με το να αναστηθεί από τον σωματικό ο Χριστός και Θεός μας· είτε λέει "σύμφωνα με την ενέργεια", αποδίδοντας την αιτία της δικής μας έγερσης, δηλαδή εξαιτίας της οποίας πιστέψαμε και εξαιτίας της οποίας αναστηθήκαμε από τον ψυχικό θάνατο. Διότι η "ενέργεια την οποία ενέργησε στον Χριστό, ανασταίνοντάς τον" και τα εξής, αυτή έγινε η αιτία του να πιστέψουμε και να απαλλαγούμε από την προηγούμενη πλάνη· διότι αναστήθηκε, επειδή πέθανε· πέθανε δε, επειδή σαρκώθηκε· και σαρκώθηκε, για να μας υιοθετήσει.

ΣΤ΄. Πάλι, «γι' αυτό, έχοντας ακούσει για την πίστη σας στον Κύριο Ιησού, δεν παύω να ευχαριστώ»· διότι και αυτό είναι όμοιο με όσα έχουν ειπωθεί, αφού, είτε διαβάζουμε «την πίστη σας που είναι στον Κύριο Ιησού» είτε «την πίστη σας στον Κύριο Ιησού», βρίσκουμε ότι η φράση είναι κοινή και δεν έχει τίποτα το παρεφθαρμένο.

Διότι τέτοιον αγώνα διεξήγαγε υπέρ των μαθητών ο Απόστολος και σε τέτοιο πνευματικό μέτρο προσπαθούσε να τους φθάσει, προσευχόμενος θερμά γι' αυτούς. Συγχρόνως, καθιστούσε ολοφάνερο τον ύψιστο σκοπό του Χριστιανισμού σε όσους επιθυμούν να προχωρήσουν άκοπα και φιλαλήθως, κάνοντας ξεκάθαρο τον αποστολικό κανόνα της καινής κτίσεως σε αυτούς που αγωνίζονται να προκόψουν προς τα εμπρός, λέγοντας: «Νουθετώντας κάθε άνθρωπο και διδάσκοντας με κάθε σοφία, ώστε να παρουσιάσουμε κάθε άνθρωπο τέλειο εν Χριστώ, για το οποίο και κοπιάζω αγωνιζόμενος». Και πάλι, προσεύχεται να λάβουν αύξηση της πνευματικής προκοπής όσοι έχουν καταξιωθεί να λάβουν τη σφραγίδα του Πνεύματος της επαγγελίας μέσω του βαπτίσματος, λέγοντας: «Γι' αυτό κι εγώ, έχοντας ακούσει για την πίστη σας και την αγάπη προς όλους τους αγίους, δεν παύω να προσεύχομαι για εσάς και να παρακαλώ, ώστε ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξης, να σας δώσει πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως για την επίγνωσή Του, να φωτίσει τα μάτια της καρδιάς σας, για να γνωρίσετε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς Του και ποιος ο πλούτος της δόξης της κληρονομίας Του στους αγίους και ποιο το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς Του σε εμάς που πιστεύουμε».