Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ 1:19

Και γι' αυτό ο θεσπέσιος Παύλος γράφει σε κάποιους: «Γι' αυτό κι εγώ, αφού άκουσα για την πίστη σας στον Κύριο Ιησού και την αγάπη σας προς όλους τους αγίους, δεν παύω να ευχαριστώ τον Θεό για εσάς και να σας μνημονεύω στις προσευχές μου, ώστε ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξης, να σας δώσει Πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως για να τον επιγνώσετε, και να φωτίσει τα μάτια της καρδιάς σας, ώστε να γνωρίσετε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς του, ποιος είναι ο πλούτος της δόξης της κληρονομίας του στους αγίους, και ποιο είναι το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε, σύμφωνα με την ενέργεια την οποία ενήργησε στον Χριστό, όταν τον ανέστησε από τους νεκρούς και τον κάθισε στα δεξιά του στα επουράνια, υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας και δυνάμεως και κυριότητος και κάθε ονόματος που ονομάζεται, όχι μόνο σε τούτον τον αιώνα αλλά και στον μέλλοντα». Διότι μέσα στην αποκάλυψη τέτοιων πραγμάτων, που ενεργείται μέσα μας αρρήτως μέσω του Πνεύματος, θεωρούμε το βάθος της ένσαρκης οικονομίας και τη δύναμη του κρυμμένου μυστηρίου.

Β— Αν και ο πάνσοφος Παύλος λέει: «Εφόσον ζητάτε απόδειξη ότι ο Χριστός μιλάει μέσω εμού, ο οποίος δεν είναι αδύναμος, αλλά είναι δυνατός ανάμεσά σας. Διότι σταυρώθηκε από αδυναμία, αλλά ζει από τη δύναμη του Θεού.» Τότε πώς θα μπορούσε κάποιος να πει ότι ο Λόγος «ασθένησε», και μάλιστα ότι έζησε από τη δύναμη του Θεού; Α— Δεν λέμε επανειλημμένα ότι ο Λόγος του Θεού έγινε σάρκα και ενανθρώπησε; Β— Ναι. Πώς αλλιώς; Α— Επομένως, αυτός που «ασθένησε» κατά τη σάρκα, εφόσον εμφανίστηκε ως άνθρωπος, «έζησε από τη δύναμη του Θεού,» και μάλιστα όχι από ξένη δύναμη, αλλά από αυτήν που ενυπήρχε μέσα του. Διότι ήταν Θεός εν σαρκί. Β— Και όμως, λέγεται ότι ο Πατέρας τον ανέστησε. διότι έχει γραφτεί ότι «Σύμφωνα με την ενέργεια της κυρίαρχης ισχύος του, την οποία ενήργησε στον Χριστό, εγείροντάς τον από τους νεκρούς, και καθίζοντάς τον στα δεξιά του στα επουράνια, υπεράνω κάθε Αρχής και Εξουσίας και Κυριότητας και κάθε ονόματος που μπορεί να ονομαστεί.» Α— Αλλά εμείς λέμε ότι αυτός είναι η ζωοποιός δύναμη του Πατέρα, και ότι λαμπρύνεται φυσικώς με τα αξιώματα Εκείνου που τον γέννησε, ακόμη και αν έγινε σάρκα, και ο ίδιος θα παρουσιαστεί ως μάρτυρας του εαυτού του λέγοντας: «Διότι όπως ο Πατέρας ζωοποιεί όποιους θέλει, έτσι και ο Υιός ζωοποιεί όποιους θέλει.» Και επειδή είναι απολύτως ικανός να το κατορθώσει αυτό χωρίς κόπο, προσφώνησε τα πλήθη των Ιουδαίων λέγοντας: «Γκρεμίστε αυτόν τον ναό, και σε τρεις ημέρες θα τον εγείρω.»

Πρέπει δε να υπενθυμίσουμε και λίγες ακόμη μαρτυρίες παρομοίως σχετικά με το ότι ο Υιός κάθεται εκ δεξιών του Πατρός. Διότι, στο κατά Ματθαίον ευαγγέλιο έχει γραφτεί: «όμως σας λέγω, από τώρα θα δείτε τον Υιό του ανθρώπου να κάθεται εκ δεξιών της δυνάμεως», και τα εξής. Ακολούθως προς αυτά και ο απόστολος Πέτρος γράφει τα εξής: «δια της αναστάσεως του Ιησού Χριστού, ο οποίος είναι εκ δεξιών του Θεού, αφού πορεύθηκε στον ουρανό». Ο δε απόστολος Παύλος, γράφοντας προς τους Ρωμαίους λέει: «ο Χριστός που πέθανε, μάλλον δε και αναστήθηκε, ο οποίος και είναι εκ δεξιών του Θεού». Και στέλνοντας επιστολή προς τους Εφεσίους είπε τα εξής: «σύμφωνα με την ενέργεια της κραταιάς ισχύος του, την οποία ενήργησε στον Χριστό, όταν τον ανέστησε από τους νεκρούς και τον κάθισε εκ δεξιών του», και τα εξής. Στους δε χριστιανούς στις Κολοσσές δίδαξε ως εξής: «εάν λοιπόν συναναστηθήκατε με τον Χριστό, να αναζητάτε τα άνω, όπου ο Χριστός είναι καθήμενος εκ δεξιών του Πατρός». Στην δε προς Εβραίους επιστολή λέει: «αφού έκανε τον καθαρισμό των αμαρτιών, κάθισε εκ δεξιών της μεγαλωσύνης στα ύψη». Και πάλι: «σε ποιον δε από τους αγγέλους είπε ποτέ: κάθισε εκ δεξιών μου, έως ότου θέσω τους εχθρούς σου υποπόδιο των ποδιών σου;». Και πάλι: «αυτός δε, αφού προσέφερε μία θυσία υπέρ όλων στο διηνεκές, κάθισε εκ δεξιών του Θεού, αναμένοντας στο εξής έως ότου τεθούν οι εχθροί του υποπόδιο των ποδιών του».

Τι είδους αγώνα έκανε για τους μαθητές του ο Απόστολος και σε τι πνευματικό μέτρο αγωνιζόταν να φτάσουν, προσευχόμενος γι' αυτούς από τα βάθη της καρδιάς του, ενώ ταυτόχρονα καθιστούσε φανερό τον ύψιστο σκοπό του χριστιανισμού σε όλους όσους θέλουν να τρέξουν ακαταπόνητα και φιλαλήθως, σύμφωνα με τον αποστολικό κανόνα της νέας κτίσης, κάνοντάς τον ξεκάθαρο σε εκείνους που αγωνίζονται να προκόψουν προς τα εμπρός; Τι λέει; Νουθετώντας, λέει, κάθε άνθρωπο και διδάσκοντας με κάθε σοφία, για να παρουσιάσουμε κάθε άνθρωπο τέλειο εν Χριστώ· για το οποίο και κοπιάζω αγωνιζόμενος. Και πάλι, για εκείνους που αξιώνονται τη σφραγίδα του Πνεύματος της επαγγελίας διά του βαπτίσματος, εύχεται να λάβουν αύξηση της πνευματικής τους προκοπής, λέγοντας: γι' αυτό και εγώ, αφού άκουσα για την πίστη σας και την αγάπη που έχετε προς όλους τους αγίους, δεν παύω να προσεύχομαι για εσάς και να παρακαλώ, ώστε ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξας, να σας δώσει πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως στην επίγνωσή Του, ώστε, έχοντας φωτισμένους τους οφθαλμούς της καρδιάς σας, να γνωρίζετε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς Του, και ποιος είναι ο πλούτος της δόξας Του στους αγίους, και ποιο το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς Του σε εμάς που πιστεύουμε.

Τον τρόπο, όμως, της μετουσίας και της μετάληψης του Πνεύματος τον υπέδειξε με ακρίβεια, ώστε να αποκτήσουμε πλήρη βεβαιότητα σύμφωνα με την ενέργεια, λέει, της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε, την οποία ενήργησε στον Χριστό, όταν τον ανέστησε από τους νεκρούς, σύμφωνα, λέει, με εκείνη την ενέργεια του Πνεύματος, ώστε να λάβετε κι εσείς την πλήρη βεβαιότητα.

Εννοώ δε τους μαθητές και αποστόλους του, καθώς και εκείνους που ανέλαβαν τη διαδοχή τους σε όλη την οικουμένη, στους οποίους δώριζε το να έχουν υγεία ψυχής και ειρήνη μεταξύ τους, όταν τους έλεγε: «την ειρήνη τη δική μου σας δίνω, την ειρήνη τη δική μου σας αφήνω». Και προσθέτει: «μεγάλη είναι η αρχή του», αντί του οποίου ο Σύμμαχος μετέφρασε: «διότι επληθύνθη η παιδεία του, και η ειρήνη του δεν έχει όριο, ή δεν έχει τέλος» σύμφωνα με τον Ακύλα, ή «δεν έχει πέρας» σύμφωνα με τον Θεοδοτίωνα. Θα κατανοήσεις δε ως «μεγάλη την αρχή του», εάν παρατηρήσεις την Εκκλησία του σε όλη την οικουμένη, και ακόμη περισσότερο αν δώσεις προσοχή στις μαρτυρίες του ιερού Αποστόλου για αυτόν, μέσα από τις οποίες λέει: «σύμφωνα με την ενέργεια της κραταιάς ισχύος του, την οποία ενέργησε στον Χριστό ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς και καθίζοντάς τον στα δεξιά του στα επουράνια, υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας και δύναμης και κυριότητας και κάθε ονόματος που ονομάζεται». Τόσο «μεγάλη», λοιπόν, είναι η «αρχή» του Σωτήρα μας.

Και πάλι, για εκείνους που έχουν αξιωθεί τη σφραγίδα του Πνεύματος μέσω του βαπτίσματος, προσεύχεται να λάβουν αύξηση της νοητής ηλικίας μέσω της επιχορήγησης του Πνεύματος, λέγοντας: «Γι' αυτό, έχοντας ακούσει για την πίστη σας και την αγάπη που έχετε προς όλους τους αγίους, δεν παύω να προσεύχομαι για εσάς και να παρακαλώ, ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξης, να σας δώσει πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως προς επίγνωσή του, έχοντας φωτισμένους τους οφθαλμούς της καρδιάς σας, ώστε να γνωρίζετε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς του και ποιος ο πλούτος της δόξης της κληρονομίας του στους αγίους και ποιο το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε»· έπειτα αναφέρει σχετικά με τον τρόπο της μετοχής του Πνεύματος: «Σύμφωνα με την ενέργεια της δυνάμεώς του, την οποία ενήργησε στον Χριστό, εγείροντάς τον από τους νεκρούς».

Διότι λέει, έπειτα από άλλα: «Σύμφωνα με την ενέργεια του κράτους της ισχύος του, την οποία ενήργησε στον Χριστό, ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς και καθίζοντάς τον στα δεξιά του στα επουράνια, υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας και δύναμης και κυριότητας και κάθε ονόματος που ονομάζεται, όχι μόνο σε αυτόν τον αιώνα, αλλά και στον μέλλοντα». Ούτε η φωνή του Ευαγγελίου σε πείθει ότι ο Υιός δεν είναι πρόσκαιρος, αλλά ότι και η κρίση των πάντων στον μέλλοντα αιώνα έχει ανατεθεί στον Υιό; «Διότι ο Πατέρας», λέει, «δεν κρίνει κανέναν, αλλά όλη την κρίση την έχει δώσει στον Υιό, ώστε να τιμούν τον Υιό όπως τιμούν τον Πατέρα»· και κάπου αλλού ο Απόστολος αναφέρει: «Κατά την αποκάλυψη του Κυρίου Ιησού», λέει, «από τον ουρανό μαζί με τους αγγέλους της δύναμής του, μέσα σε φλόγα φωτιάς, αποδίδοντας εκδίκηση σε εκείνους που δεν γνωρίζουν τον Θεό και σε εκείνους που δεν υπακούουν στο Ευαγγέλιο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού».

Ο δε Κύριος των γνώσεων, αυτός που διδάσκει στον άνθρωπο τη γνώση, ο οποίος είναι και χορηγός της σοφίας και διορθωτής των σοφών, «στον οποίο όλοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσης είναι κρυμμένοι», «είθε να σας δώσει πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως για την επίγνωσή του, φωτίζοντας τα μάτια της καρδιάς σας, ώστε να γνωρίσετε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς του και ποιος ο πλούτος της δόξας της κληρονομίας του μεταξύ των αγίων και ποιο το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε σύμφωνα με την ενέργεια της παντοδύναμης ισχύος του, την οποία ενήργησε στον Χριστό», «ο οποίος δύναται να κάνει απείρως περισσότερα από όσα ζητούμε ή σκεφτόμαστε, σύμφωνα με τη δύναμή του που ενεργεί μέσα μας». Σε αυτόν πρέπει η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Και άραγε παρέμεινε ο ενταφιασθείς στον τάφο; Όχι, λέει: «Τον οποίον ο Θεός ανέστησε». Ω, τι συμφωνία του αλιέως και του σκυτέως! Κράζει ο αλιεύς: «Τον οποίον ο Θεός ανέστησε», βοά ο σκυτεύς: «Κατά το κράτος της ισχύος του, την οποία ενήργησε στον Χριστό, όταν τον ανέστησε από τους νεκρούς». Άλλος είναι ο αναστηθείς και έτερος ο αναστήσας· πώς λοιπόν υπάρχει ως ένας και ο αυτός; Ιδού, ο Πέτρος διαμέσου των αιώνων βοά: «Τον οποίον ο Θεός ανέστησε»· ω, λόγος, συνήγορος της ευσεβείας, ω, ρήμα, τείχος της αληθείας και τόξο κατά των αντιπάλων.

βʹ. Όσον αφορά όμως την πίστη, δεν συμβαίνει έτσι· αλλά πώς; Άκουσέ τον πάλι να λέει: «Πόσες φορές θέλησα να επισυνάξω τα τέκνα σας, και δεν θελήσατε!». Βλέπεις ότι αυτό είναι δυσκολότερο; Επομένως, με βάση αυτό θεμελιώνει τα πάντα. Διότι, σύμφωνα με τους ανθρώπινους λογισμούς, είναι κατά πολύ δυσκολότερο να πείσει κανείς την προαίρεση, παρά να δημιουργήσει τη φύση. Και η αιτία είναι ότι ο Ίδιος έτσι θέλει, να γίνουμε εμείς αγαθοί εκουσίως. Γι' αυτό εύλογα είπε: «Το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε».

γʹ. Είδες τον πλούτο της δόξας της κληρονομίας; είδες το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεως σε αυτούς που πιστεύουν; είδες την ελπίδα της κλήσεως; Ας σεβαστούμε την κεφαλή μας, ας αναλογιστούμε τίνος κεφαλής είμαστε σώμα, στην οποία τα πάντα έχουν υποταχθεί. Και από τους αγγέλους, σύμφωνα με αυτό το παράδειγμα, πρέπει να είμαστε ανώτεροι, και από τους αρχαγγέλους μεγαλύτεροι, καθώς έχουμε τιμηθεί περισσότερο από όλους αυτούς.

Β΄. Βλέπεις ότι όλα έχουν λεχθεί για το κατά σάρκα; Είδες το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε; Τους νεκρούς, τους υιούς της οργής, αυτούς ζωοποίησε. Είδες την ελπίδα της κλήσεως;

«Και ποιο είναι το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε, σύμφωνα με την ενέργεια του κράτους της ισχύος του». Ομιλεί για μέγιστη υπερβολή δυνάμεως, η οποία μας χορηγεί τη ζωοποίηση των νεκρών. Διότι είναι σπουδαίο το να αναστηθούν οι απ’ αιώνος θνητοί και να παρουσιαστούν τα πλήθη ζωντανά μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Γι’ αυτό, στους απίστους η υπερβολή αυτή φαντάζει απίστευτη, σύμφωνα με το ρητό: «Στο πλήθος της δυνάμεώς σου θα σε ψευσθούν οι εχθροί σου». «Την οποία ενήργησε στον Χριστό, ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς, και τον κάθισε στα δεξιά του στα επουράνια, υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας και δυνάμεως και κυριότητας και κάθε ονόματος που ονομάζεται». Μας έδειξε, λέγει, ο Θεός εν Χριστώ το μέγεθος και την υπερβολή αυτών που μας χάρισε. Διότι μας συνανέστησε και μας συνεκάθισε εν Χριστώ στα επουράνια.

Και ο γέροντας είπε: Εγώ βέβαια έχω ήδη δοκιμάσει και έχω γνωρίσει τι είδους συνετή και σταθερή διάνοια διαθέτεις, καθώς και ψυχή πράγματι ευθύτατη. Αλλά η έκβαση της δικής σου πράξης θα τα βεβαιώσει αυτά. Γι' αυτόν τον λόγο, κλίνω τα γόνατά μου προς τον εν Τριάδι δοξαζόμενο Θεό μας, τον δημιουργό όλων των ορατών και των αοράτων, τον όντως υπάρχοντα και πάντοτε υπάρχοντα, ο οποίος ούτε αρχή έλαβε ποτέ της ένδοξης υπάρξεώς του ούτε τέλος έχει, τον φοβερό και παντοδύναμο, αγαθό και εύσπλαχνο, για να φωτίσει τους οφθαλμούς της καρδιάς σου, και να σου δώσει πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως για την επίγνωσή του, ώστε να γνωρίσεις ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς του, και ποιος είναι ο πλούτος της δόξας της κληρονομίας του στους αγίους, και ποιο το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε, για να μην είσαι πλέον ξένος και πάροικος, αλλά συμπολίτης των αγίων και οικείος του Θεού, εποικοδομημένος στο θεμέλιο των αποστόλων και των προφητών, με ακρογωνιαίο λίθο τον ίδιο τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, στον οποίο κάθε οικοδομή που συναρμολογείται αυξάνεται σε ναό άγιο εν Κυρίω.

Για να γίνει δε πιο αξιόπιστος ο λόγος, στηριζόμενος στα λόγια του Πνεύματος, θα είναι αρκετός ο άγιος και μακάριος απόστολος Παύλος, αυτός που έλαβε την προ των αιώνων αποκρυμμένη στον Θεό σοφία και καταφώτισε όλον τον σκοτεινό βίο των ανθρώπων και απομάκρυνε από τις ψυχές το σκοτάδι της άγνοιας, αναπτύσσοντας το θέμα αυτό προς τους Εφεσίους με τα εξής λόγια: «να σας δώσει ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξας, Πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως, ώστε να τον γνωρίσετε πλήρως, έχοντας φωτισμένους τους οφθαλμούς της καρδιάς σας, για να γνωρίζετε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς του, και ποιος είναι ο πλούτος της δόξας της κληρονομίας του στους αγίους, και ποιο το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε, σύμφωνα με την ενέργεια της παντοδύναμης ισχύος του, την οποία ενήργησε στον Χριστό, όταν τον ανέστησε από τους νεκρούς και τον κάθισε στα δεξιά του στους ουρανούς, υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας και δυνάμεως και κυριότητος, και κάθε ονόματος που ονομάζεται, όχι μόνο σε τούτο τον αιώνα, αλλά και στον μέλλοντα· και τα πάντα υπέταξε κάτω από τα πόδια του, και τον έδωσε ως υπέρτατη κεφαλή των πάντων στην Εκκλησία, η οποία είναι το σώμα του, το πλήρωμα εκείνου που τα γεμίζει όλα σε όλα».

Από τον ίδιο: για να γνωρίζουμε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς του και ποιος ο πλούτος της δόξας της κληρονομίας του στους αγίους και ποιο το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς του. Η ελπίδα της κλήσεως είναι η απάθεια μέσω της πράξεως, σύμφωνα με την πολιτεία του ίδιου του Κυρίου· πλούτος δε της δόξας της κληρονομίας του στους αγίους είναι ο πλούτος της γνώσης της αλήθειας· υπερβάλλον δε μέγεθος της δυνάμεώς του είναι η θέωση που πρόκειται να δωρηθεί στους αξίους, καθώς βρίσκεται πάνω από τη φύση και καθιστά τους μετόχους της, από ανθρώπους, θεούς κατά χάριν.

Και πάλι: Να σας δώσει ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξας, πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως για να τον γνωρίσετε πλήρως, να φωτίσει τους οφθαλμούς της καρδιάς σας, ώστε να γνωρίζετε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς του, και ποιος είναι ο πλούτος της δόξας της κληρονομίας του ανάμεσα στους αγίους, και ποιο είναι το υπερβολικό μέγεθος της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε, σύμφωνα με την ενέργεια της κραταιάς ισχύος του, την οποία ενήργησε στον Χριστό, ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς και βάζοντάς τον να καθίσει στα δεξιά του στα επουράνια, πάνω από κάθε αρχή και εξουσία και δύναμη και κυριότητα, και από κάθε όνομα που ονομάζεται, όχι μόνο σε αυτόν τον αιώνα, αλλά και στον μελλοντικό. Και τα πάντα υπέταξε κάτω από τα πόδια του, και τον έδωσε ως κεφαλή πάνω από όλα στην Εκκλησία, η οποία είναι το σώμα του, το πλήρωμα εκείνου που γεμίζει τα πάντα μέσα σε όλα. Και ότι: Ο Θεός τον υπερύψωσε και του χάρισε το όνομα που είναι πάνω από κάθε όνομα, ώστε στο όνομα του Ιησού να λυγίσει κάθε γόνατο επουρανίων και επιγείων και καταχθονίων.

Αλλά και ο θείος Παύλος έτσι διδάσκει την Εκκλησία του Χριστού: «Για να σας δώσει ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξας, πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως για την επίγνωσή Του», και λίγο μετά: «Σύμφωνα με την ενέργεια της κραταιάς ισχύος του, την οποία ενήργησε στον Χριστό ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς, και τον κάθισε στα δεξιά του στα επουράνια υπεράνω κάθε αρχής και εξουσίας και δυνάμεως και κυριότητος και κάθε ονόματος που ονομάζεται», και πάλι: «Εάν λοιπόν συναναστηθήκατε με τον Χριστό, να ζητάτε τα άνω, όπου ο Χριστός κάθεται στα δεξιά του Θεού, να φρονείτε τα άνω, όχι τα επί της γης· διότι πεθάνατε και η ζωή σας έχει κρυφτεί μαζί με τον Χριστό στον Θεό», και πάλι: «Ο οποίος, όντας απαύγασμα της δόξας και χαρακτήρας της υποστάσεώς του, και φέροντας τα πάντα με τον λόγο της δυνάμεώς του, αφού έκανε δι' εαυτού καθαρισμό των αμαρτιών μας, κάθισε στα δεξιά του θρόνου της μεγαλωσύνης στα ύψη», και πάλι: «Έχοντας λοιπόν μέγαν αρχιερέα που έχει διασχίσει τους ουρανούς, τον Ιησού τον Υιό του Θεού, ας κρατάμε σταθερά την ομολογία», και λίγο μετά: «Την οποία έχουμε ως άγκυρα της ψυχής ασφαλή και βεβαία και η οποία εισέρχεται στο εσωτερικό του καταπετάσματος, όπου εισήλθε ως πρόδρομος για εμάς ο Ιησούς, γενόμενος αρχιερέας εις τον αιώνα κατά την τάξη του Μελχισεδέκ», και πάλι: «Τέτοιον αρχιερέα έχουμε, ο οποίος κάθισε στα δεξιά του θρόνου της μεγαλωσύνης στους ουρανούς», και πάλι: «Διότι δεν εισήλθε ο Χριστός σε χειροποίητα άγια, αντίτυπα των αληθινών, αλλά στον ίδιο τον ουρανό, για να εμφανιστεί τώρα στο πρόσωπο του Θεού υπέρ ημών», και πάλι: «Αυτός δε, αφού πρόσφερε μία θυσία υπέρ των αμαρτιών, κάθισε στο διηνεκές στα δεξιά του Θεού, περιμένοντας στο εξής έως ότου τεθούν οι εχθροί του υποπόδιο των ποδών του.»

Εφεσίους 1,15 Ως υπερβατό σχήμα εννοείται το "την πίστη σας στον Κύριο Ιησού"· την οποία εσείς, λέει, έχετε αποκτήσει. Εφεσίους 1,19-21 "Και ποιο είναι το υπερβάλλον μέγεθος". Διότι το υπερβολικό μέγεθος της ανέκφραστης δύναμής του επιδεικνύεται "και σε εμάς που πιστεύουμε". Πώς; Επειδή, ενώ είχαμε όλες τις αισθήσεις νεκρωμένες από τα πάθη και τον ίδιο τον λογισμό θαμμένο και καταχωμένο μέσα σε αυτά, μας ανέστησε και μας ζωοποίησε, ώστε να δεχθούμε την αίγλη και τη λαμπρότητα της πίστεώς του. Όντως αυτό είναι "το κράτος της ισχύος του". Γι' αυτό και εύχεται να το κατανοήσουν αυτό μέσω της σοφίας του Πνεύματος· διότι, αν κατανοήσουμε την ευεργεσία που λάβαμε, και το δώρο θα εναγκαλιστούμε περισσότερο και θα είμαστε ευγνώμονες προς τον ευεργέτη. Το δε "σύμφωνα με την ενέργεια την οποία ενέργησε στον Χριστό", σημαίνει είτε ότι είναι της ίδιας ισχύος και ενέργειας το να αναστηθούμε εμείς από τον ψυχικό θάνατο με το να αναστηθεί από τον σωματικό ο Χριστός και Θεός μας· είτε λέει "σύμφωνα με την ενέργεια", αποδίδοντας την αιτία της δικής μας έγερσης, δηλαδή εξαιτίας της οποίας πιστέψαμε και εξαιτίας της οποίας αναστηθήκαμε από τον ψυχικό θάνατο. Διότι η "ενέργεια την οποία ενέργησε στον Χριστό, ανασταίνοντάς τον" και τα εξής, αυτή έγινε η αιτία του να πιστέψουμε και να απαλλαγούμε από την προηγούμενη πλάνη· διότι αναστήθηκε, επειδή πέθανε· πέθανε δε, επειδή σαρκώθηκε· και σαρκώθηκε, για να μας υιοθετήσει.

Και αν εκληφθεί έτσι το «και ποιο είναι το υπερβάλλον μέγεθος» και τα εξής —διότι αυτό ακριβώς φανερώνει προπάντων το «καθ' υπερβολήν μέγεθός» του, το ότι δηλαδή ανύψωσε τη γηγενή φύση υπεράνω των ουρανών και την έδειξε να προσκυνείται από τις ασώματες τάξεις— αν λοιπόν γίνει έτσι δεκτό το νόημα του ρητού, τότε είναι συνεπής και σαφής και η έννοια των όσων ακολουθούν: διότι από την ενέργεια την οποία ενέργησε όταν ανέστησε τον Χριστό, προήλθε και το να παρακαθήσει η δική μας απαρχή μαζί με τον Πατέρα, και σε εμάς τους πιστούς το να σεμνυνόμαστε και να καυχόμαστε υπερβολικά για αυτό. «Και τον κάθισε στα δεξιά του». Πάλι, και με άλλον τρόπο, δηλώνει «το κράτος της ισχύος» του Πατέρα, όχι μόνο με το ότι ανέστησε τον Κύριο αλλά και με το ότι τον κάθισε στα δεξιά του. «Υπεράνω κάθε αρχής». Αντί για οτιδήποτε ρητό και ονομαστό, όχι μόνο αυτού που ονομάζεται εδώ, αλλά και αυτού που μπορεί να ειπωθεί και να ονομαστεί στον μέλλοντα αιώνα. διότι ο Υιός είναι υπεράνω όλων, παρόλο που έχει σαρκωθεί.

Διότι τέτοιον αγώνα διεξήγαγε υπέρ των μαθητών ο Απόστολος και σε τέτοιο πνευματικό μέτρο προσπαθούσε να τους φθάσει, προσευχόμενος θερμά γι' αυτούς. Συγχρόνως, καθιστούσε ολοφάνερο τον ύψιστο σκοπό του Χριστιανισμού σε όσους επιθυμούν να προχωρήσουν άκοπα και φιλαλήθως, κάνοντας ξεκάθαρο τον αποστολικό κανόνα της καινής κτίσεως σε αυτούς που αγωνίζονται να προκόψουν προς τα εμπρός, λέγοντας: «Νουθετώντας κάθε άνθρωπο και διδάσκοντας με κάθε σοφία, ώστε να παρουσιάσουμε κάθε άνθρωπο τέλειο εν Χριστώ, για το οποίο και κοπιάζω αγωνιζόμενος». Και πάλι, προσεύχεται να λάβουν αύξηση της πνευματικής προκοπής όσοι έχουν καταξιωθεί να λάβουν τη σφραγίδα του Πνεύματος της επαγγελίας μέσω του βαπτίσματος, λέγοντας: «Γι' αυτό κι εγώ, έχοντας ακούσει για την πίστη σας και την αγάπη προς όλους τους αγίους, δεν παύω να προσεύχομαι για εσάς και να παρακαλώ, ώστε ο Θεός του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο Πατέρας της δόξης, να σας δώσει πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως για την επίγνωσή Του, να φωτίσει τα μάτια της καρδιάς σας, για να γνωρίσετε ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς Του και ποιος ο πλούτος της δόξης της κληρονομίας Του στους αγίους και ποιο το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς Του σε εμάς που πιστεύουμε».

Σημειώνοντας δε με ακρίβεια τον τρόπο της μετουσίας και της μετάληψης του Πνεύματος, η οποία συντελείται με πλήρη πληροφορία, λέει: «Σύμφωνα με την ενέργεια της δυνάμεώς του, την οποία ενήργησε στον Χριστό, όταν τον ανέστησε από τους νεκρούς». Σύμφωνα με εκείνη την ενέργεια του Πνεύματος, λέει, ώστε να δεχθείτε και εσείς την πλήρη πληροφορία. Και πάλι στην ίδια επιστολή, προχωρώντας λίγο πιο κάτω, επιθυμώντας να φθάσουν σε κάποια υψηλότερη αύξηση και προκοπή της πνευματικής τελειότητας, προσεύχεται λέγοντας: «Γι' αυτό τον λόγο κάμπτω τα γόνατά μου προς τον Πατέρα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, από τον οποίο ονομάζεται κάθε πατριά στους ουρανούς και πάνω στη γη, ώστε να σας δώσει, σύμφωνα με τον πλούτο της δόξας του, τη δύναμη να κραταιωθείτε μέσω του Πνεύματός του στον εσωτερικό άνθρωπο, να κατοικήσει ο Χριστός μέσω της πίστεως στις καρδιές σας, όντας ριζωμένοι και θεμελιωμένοι στην αγάπη, για να μπορέσετε να κατανοήσετε, μαζί με όλους τους αγίους, ποιο είναι το πλάτος και το μήκος και το βάθος και το ύψος, και να γνωρίσετε την αγάπη του Χριστού που υπερβαίνει τη γνώση, ώστε να γεμίσετε με όλο το πλήρωμα του Θεού».

Τέτοιο είναι λοιπόν το μεγαλείο της άφατης φιλανθρωπίας του αγαθού Θεού μας, και έχοντας αυτό κατά νου ο μακάριος Απόστολος αναφώνησε: «Ποια είναι η ελπίδα της κλήσεώς του, και ποιος ο πλούτος της δόξας της κληρονομιάς του στους αγίους, και ποιο το υπερβάλλον μέγεθος της δυνάμεώς του σε εμάς που πιστεύουμε, σύμφωνα με την ενέργεια της κυρίαρχης ισχύος του, την οποία ενέργησε στον Χριστό;» Διότι τι ακριβώς συνέβη; Ήλθε προς εμάς ο υπεράγαθος μέσω της παρθενικής γεννήσεως, υποτάχθηκε στους αναγκαίους νόμους της φύσεως, ανήλθε στον σταυρό καρφώνοντας πάνω σε αυτόν το εναντίον μας χειρόγραφο, κατήλθε στα κατώτατα της γης λύνοντας τις οδύνες του θανάτου και ανασταίνοντας μαζί Του την ανθρώπινη φύση, αναλήφθηκε εν δόξη, και τελικά, εμφάνισε τον εαυτό Του υπέρ ημών στον Θεό και Πατέρα.