Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ 1:4

Και προς τους Εφεσίους: Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ Ιησού, καθώς μας εξέλεξε στο πρόσωπό του πριν από την καταβολή του κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του εν αγάπη, έχοντάς μας προορίσει για υιοθεσία μέσω του Ιησού Χριστού σε αυτόν.

Αυτό διδάσκει ο μακάριος απόστολος Παύλος μέσα από τα γραφόμενά του· διότι, ερμηνεύοντας τα χωρία των Παροιμιών «προ του αιώνος» και «προτού δημιουργηθεί η γη», αναφέρει τα εξής προς μεν τον Τιμόθεο: «Συγκακοπάθησε για το ευαγγέλιο σύμφωνα με τη δύναμη του Θεού, ο οποίος μας έσωσε και μας κάλεσε με κλήση άγια, όχι σύμφωνα με τα έργα μας, αλλά σύμφωνα με τη δική του πρόθεση και χάρη, η οποία μας δόθηκε εν Χριστώ Ιησού προ των αιωνίων χρόνων, και η οποία φανερώθηκε τώρα διά της επιφανείας του σωτήρα μας Ιησού Χριστού, ο οποίος κατήργησε τον θάνατο και έφερε στο φως τη ζωή»· προς δε τους Εφεσίους γράφει: «Ευλογητός ο Θεός και πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ Ιησού, καθώς μας εξέλεξε στο πρόσωπό του προ καταβολής κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του με αγάπη, προορίζοντάς μας σε υιοθεσία διά του Ιησού Χριστού προς τον εαυτό του».

Και αυτό πάλι θα μας το διδάξει ο σοφότατος Παύλος γράφοντας: «Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ πριν από την καταβολή του κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του, έχοντάς μας προορίσει με αγάπη για υιοθεσία, μέσω του Ιησού Χριστού σε αυτόν.» Σε εμάς, λοιπόν, τα νήπια, ο Πατέρας αποκάλυψε το κρυμμένο και αποσιωπημένο από τους αιώνες μυστήριο.

Διότι όπου υπάρχει αυτό που προκαλεί λύπη, εκεί προπαντός φανερώνεται εκείνο που γνωρίζει να προσφέρει τη χαρά. Ότι δε το μυστήριο του Χριστού είναι αρχαίο, θα το διαπιστώσουμε χωρίς κόπο, καθώς και πάλι έτσι μας ομιλεί η ιερή Γραφή. Διότι είπε κάπου πάλι ο μακάριος Παύλος: «Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ, καθώς μας εξέλεξε στο πρόσωπό του προ καταβολής κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του με αγάπη, προορίζοντάς μας για υιοθεσία μέσω του Ιησού Χριστού προς αυτόν.» Κατανόησε, λοιπόν, πώς λέει ότι έχουμε ευλογηθεί, και μάλιστα πριν από την ίδια την καταβολή του κόσμου, και ότι έχουμε προοριστεί να γίνουμε υιοί εν Χριστώ Ιησού. Βεβαίως, και το ίδιο το σωτήριο βάπτισμα προτυπωνόταν στους παλαιούς, καθώς και σε εμάς που ακολουθούμε, μέσω της κιβωτού. Διότι μέσα σε αυτήν διασώθηκε μέσω της πίστεως ο δίκαιος Νώε, αν και όλα τα υπό τον ουρανόν είχαν καταδικαστεί με μία απόφαση του Θεού.

ΑΛΛΟ. Ακόμη, σχετικά με το «Ο Κύριος με έκτισε» και με το «Πριν από τον αιώνα με θεμελίωσε». Λέει κάπου ο Παύλος, γράφοντας προς τους Εφεσίους: «Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ, καθώς μας εξέλεξε σε αυτόν πριν από την καταβολή του κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του με αγάπη, προορίζοντάς μας για υιοθεσία μέσω του Ιησού Χριστού σε αυτόν». Εάν, λοιπόν, παρόλο που δεν είχαμε ακόμη δημιουργηθεί, προοριζόμαστε για υιοθεσία μέσω του Ιησού Χριστού σε αυτόν, και ευλογούμαστε με πνευματικές ευλογίες στα επουράνια, πώς, ακούγοντας τον Υιό του Θεού να λέει «Πριν από τον αιώνα με θεμελίωσε», δεν θα υπέθετε κανείς ότι τα λέει αυτά όσον αφορά την πρόγνωση του Πατέρα, σύμφωνα με την οποία, έχοντας προγνωστεί σε αυτήν, έχουμε κληθεί και απολαμβάνουμε κάθε ευλογία, ενώ δεν είχαμε καθόλου έρθει ακόμη στην ύπαρξη, αλλά δημιουργηθήκαμε πολλούς καιρούς αργότερα; Και διδάσκοντάς μας σαφέστατα ακριβώς αυτό το πράγμα, ο ίδιος ο Κύριος λέει: «Ελάτε, οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από την καταβολή του κόσμου». Εάν, όμως, είχε ετοιμαστεί και η βασιλεία από τον Πατέρα για εκείνους που δεν είχαν ακόμη δημιουργηθεί, και μάλιστα πριν από την καταβολή του κόσμου, και είχε εξάπαντος ετοιμαστεί εν Χριστώ, εύλογα θα έλεγε για τον εαυτό του: «Πριν από τον αιώνα με θεμελίωσε, πριν εδραιωθούν τα όρη, πριν αναβλύσουν οι πηγές των υδάτων».

Είναι πάρα πολύ σταθερή και εντελώς ακλόνητη η ελπίδα των μελλοντικών αγαθών. Αλλά, καθώς όλα αυτά καταλύονται, όπως ακριβώς διαβεβαίωσε ο μαθητής του Σωτήρος, πρέπει να βρεθούμε εμείς άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του, τιμώντας τον με πνευματικές θυσίες ως Σωτήρα και Λυτρωτή, και ακολουθώντας πολιτεία ιερή και εκλεκτή, που συμφωνεί με τους ευαγγελικούς νόμους· όπως ακριβώς βέβαια ο νόμος σκιαγραφούσε στους αρχαιότερους αυτή την τόσο σεπτή και αξιόλογη ζωή, προστάζοντας να σφάζουν πρόβατα και να κάνουν τις προσφορές με αίμα, να αφιερώνουν στον Θεό τα δέκατα και τις απαρχές, και επιπλέον και ευχαριστήριες θυσίες. Όμως, νομοθετούσε ότι αυτά δεν έπρεπε να γίνονται έξω από την αγία σκηνή. Και αφιέρωνε το εκλεκτό γένος του Λευί στον Θεό, θέτοντας το γεγονός αυτό ως τύπο σε εμάς και για εμάς τους ίδιους. Διότι και εμείς έχουμε ονομαστεί από τις θείες Γραφές «γένος εκλεκτό, βασίλειο ιεράτευμα, έθνος άγιο, λαός περιούσιος». Και εισερχόμαστε σε σκηνή πιο αληθινή, την οποία έστησε ο Κύριος και όχι άνθρωπος, δηλαδή την Εκκλησία, χωρίς να εξιλεώνουμε τον Δημιουργό των πάντων με μοσχάρια και τράγους, αλλά διαπρέποντας με ορθή και αμώμητη πίστη, και ευωδιάζοντας νοητά με πνευματικές καρποφορίες. «

Ο Χριστός είναι η οδός της ευλογίας, και αυτός είναι για εμάς ο διανομέας των επουράνιων αγαθών, εν αυτώ και δι' αυτού μας δίδονται τα πάντα από τον Πατέρα. Γι' αυτό και ο θεσπέσιος Παύλος λέει: «Χάρις σε σας και ειρήνη από τον Θεό Πατέρα μας, και τον Κύριό μας Ιησού Χριστό». Ευλογούμαστε λοιπόν στο όνομα του Θεού, και υποδεικνύοντας με εύστοχο τρόπο πώς θα μπορούσε να γίνει αυτό, είπε ότι ο ιερέας που εύχεται πρέπει να λέει: «Ο Κύριος να σε ευλογήσει και να σε φυλάξει, ο Κύριος να επιφάνει το πρόσωπό του σε σένα και να σε ελεήσει, ο Κύριος να υψώσει το πρόσωπό του σε σένα και να σου δώσει ειρήνη». Φυλάσσει λοιπόν η ευλογία καταργώντας την κατάρα και αναπλάθοντας εκείνον που αμάρτησε, ώστε να είναι άξιος επαίνου εν Χριστώ. Και μάρτυρας αυτού είναι ο Παύλος που γράφει τα εξής: «Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ, καθώς μας εξέλεξε σε αυτόν πριν από τη δημιουργία του κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του. Από αγάπη μας προόρισε για υιοθεσία μέσω του Ιησού Χριστού σε αυτόν». Βλέπεις ότι η απόρριψη εξαιτίας της αμαρτίας έφυγε, και ο άνθρωπος γίνεται δεκτός στην υιοθεσία, ευλογούμενος εν Χριστώ μέσω της μετοχής στο Πνεύμα, το οποίο εξέχεε σε εμάς πλουσίως, αυτός που δεν το δωρίζει στους αγίους εν μέρει, αλλά το εναποθέτει από το δικό του πλήρωμα.

Είθε να λεχθεί και για εσάς τώρα: ευφρανθείτε ουρανοί και ας αγαλλιάσει η γη, και τα εξής, διότι ο Θεός ελέησε τον λαό του, και παρηγόρησε τους ταπεινούς του λαού του. Αυτά δε θα γίνουν εξαιτίας της φιλανθρωπίας του Θεού, ο οποίος σας λέει: ιδού, θα εξαλείψω σαν σύννεφο τις ανομίες σου και σαν σκοτάδι τις αμαρτίες σου. Εσείς δε, αφού αξιωθήκατε το όνομα των πιστών (για τους οποίους έχει γραφτεί: σε όσους με υπηρετούν θα δοθεί ένα νέο όνομα, το οποίο θα είναι ευλογημένο πάνω στη γη), θα πείτε με ευφροσύνη: Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ, στον οποίο έχουμε την απολύτρωση δια του αίματός του, την άφεση των αμαρτημάτων σύμφωνα με τον πλούτο της χάριτός του την οποία περίσσεψε σε εμάς, και τα εξής. Και πάλι: ο Θεός όμως, όντας πλούσιος σε έλεος, εξαιτίας της πολλής του αγάπης με την οποία μας αγάπησε ενώ ήμασταν νεκροί εξαιτίας των παραπτωμάτων, μας ζωοποίησε μαζί με τον Χριστό, και τα εξής.

Αφού ο λόγος ολοκλήρωσε την προφητεία περί της καθολικής κρίσεως του Θεού, της οποίας η κατάληξη περιελάμβανε τη βασιλεία του Χριστού και «τη δόξα των πρεσβυτέρων του», αναφωνεί με θαυμασμό λέγοντας: «Κύριε, ο Θεός μου, θα σε δοξάσω, θα υμνήσω το όνομά σου, διότι έκανες θαυμαστά πράγματα, βουλή αρχαία, αληθινή». Θα κατανοήσουμε δε πώς αυτή η «βουλή ήταν αρχαία», εάν επιστήσουμε την προσοχή μας στη φωνή του Σωτήρα, η οποία λέει σε αυτούς που θα σταθούν στα δεξιά του: «ελάτε οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε την ετοιμασμένη για εσάς βασιλεία από καταβολής κόσμου». Με αφετηρία αυτό και ο Απόστολος έγραφε: «όπως ακριβώς μας εξέλεξε στο πρόσωπό του προ καταβολής κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του, έχοντάς μας προορίσει για υιοθεσία δι' αυτού». «Αρχαία» λοιπόν ήταν αυτή η «βουλή», και αυτά ήταν αληθινά τα «θαυμαστά πράγματα» τα οποία είχαν προοριστεί μεν «προ καταβολής κόσμου», πρόκειται δε να εκπληρωθούν «κατά τη συντέλεια των αιώνων», όταν πλέον «θέσει όλους τους εχθρούς του κάτω από τα πόδια του» και «όταν καταργήσει κάθε αρχή και κάθε εξουσία και δύναμη». Τότε πλέον, αφού θα έχει απομακρυνθεί κάθε κακία και θα έχει «καταργηθεί ο έσχατος εχθρός, ο θάνατος», «ο Θεός θα είναι τα πάντα εν πάσι».

Και ο Απόστολος αυτό ακριβώς δήλωνε λέγοντας: «Καθώς μας εξέλεξε στο πρόσωπό του προ καταβολής κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του με αγάπη, αφού μας προόρισε για υιοθεσία μέσω του Ιησού Χριστού»· και πάλι: «Στον οποίο και κληρωθήκαμε, αφού προοριστήκαμε σύμφωνα με την πρόγνωση εκείνου που ενεργεί τα πάντα και κατά τη βουλή του θελήματός του, ώστε να είμαστε εμείς προς έπαινο της δόξας του». Βλέπεις πώς λέει ότι προ καταβολής κόσμου έχουμε εκλεγεί και προοριστεί για υιοθεσία, σύμφωνα με την πρόθεση αυτού που ενεργεί τα πάντα; Την ίδια δε σκέψη παρουσιάζει ο ίδιος λέγοντας: «Γνωρίζουμε δε ότι σε εκείνους που αγαπούν τον Θεό όλα συνεργούν προς το αγαθό, σε εκείνους που είναι κλητοί σύμφωνα με την πρόθεσή του· διότι αυτούς που προγνώρισε, αυτούς και προόρισε να γίνουν σύμμορφοι με την εικόνα του Υιού του, ώστε να είναι αυτός πρωτότοκος ανάμεσα σε πολλούς αδελφούς. Και αυτούς που προόρισε, αυτούς και κάλεσε, και αυτούς που κάλεσε, αυτούς και δικαίωσε, και αυτούς που δικαίωσε, αυτούς και δόξασε». Τα παρόμοια διδάσκει και για τον εαυτό του σε όσα λέει: «Όταν δε ευδόκησε αυτός που με ξεχώρισε από την κοιλιά της μητέρας μου, να αποκαλύψει τον Υιό του σε εμένα».

Εν Χριστώ Ιησού. Δηλαδή, μέσω του Χριστού Ιησού και όχι μέσω του Μωυσή δόθηκε αυτή η ευλογία. Επομένως, διαφέρουμε εμείς όχι μόνο ως προς την ποιότητα, αλλά και ως προς τον μεσίτη, όπως ακριβώς λέει και στην προς Εβραίους επιστολή: «Και ο μεν Μωυσής στάθηκε πιστός σε όλο τον οίκο του ως υπηρέτης, προς μαρτυρία όσων επρόκειτο να κηρυχθούν, ο δε Χριστός ως Υιός στον δικό του οίκο, του οποίου οίκος είμαστε εμείς». Καθώς επίσης μας εξέλεξε, λέει, μέσω αυτού πριν από τη δημιουργία του κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του. Αυτό δε που λέει έχει την εξής έννοια: Μέσω εκείνου που μας ευλόγησε, μέσω αυτού και μας εξέλεξε. Αυτός, λοιπόν, θα μας τα δώσει εκεί όλα εκείνα τα αγαθά, αυτός είναι ο κριτής και θα πει: «Ελάτε οι ευλογημένοι του Πατρός μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από τη δημιουργία του κόσμου». Και πάλι: «Όπου είμαι εγώ, θέλω να είναι και αυτοί».

βʹ. Και σε όλες σχεδόν τις Επιστολές αυτό επιδιώκει να αποδείξει, ότι τα δικά μας δεν είναι κάτι το νεότερο, αλλά εξαρχής έτσι είχαν καθοριστεί, και μάλιστα όχι από μεταμέλεια, αλλά έτσι είχε οικονομηθεί και προοριστεί. Και τούτο αποτελεί δείγμα μεγάλης πρόνοιας. Τι σημαίνει το «εν αὐτῷ ἐξελέξατο»; Μέσω της πίστεως σε αυτόν, λέγει, ο Χριστός το κατόρθωσε αυτό, πριν ακόμη γεννηθούμε εμείς, ή μάλλον πριν από την καταβολή του κόσμου. Και ορθώς χρησιμοποίησε τη λέξη «καταβολή», δείχνοντας τον κόσμο σαν να έχει καταβληθεί από κάποιο μεγάλο ύψος. Διότι, πράγματι, μεγάλο και ανέκφραστο είναι το ύψος του Θεού, όχι ως προς τον τόπο, αλλά ως προς το απρόσιτο και υπερβατικό της φύσεώς Του, και είναι μεγάλη η απόσταση μεταξύ κτίσματος και Κτίστου. Ας ντρέπονται οι αιρετικοί όταν τα ακούνε αυτά. Αλλά τι εξέλεξε;

«Διότι μας εξέλεξε», λέει· και εκείνος που εκλέγει γνωρίζει αυτό που εκλέγει. «Με αγάπη», λέει, «έχοντάς μας προορίσει». Διότι κανέναν δεν θα έσωζε η αρετή, εάν δεν υπήρχε η αγάπη. Πες μου, δηλαδή, σε τι θα ωφελούνταν ο Παύλος, και τι θα είχε να επιδείξει, εάν δεν τον είχε καλέσει άνωθεν και, επειδή τον αγάπησε, δεν τον είχε ελκύσει προς τον Εαυτό Του; Άλλωστε, και το να μας αξιώσει τόσο μεγάλων δωρεών, ήταν αποτέλεσμα αγάπης, και όχι της δικής μας αρετής. Διότι το να γίνουμε ενάρετοι και να πιστέψουμε και να προσέλθουμε, αυτό μεν ήταν έργο Εκείνου που μας κάλεσε, αλλά βεβαίως και δικό μας· το να αξιώσει όμως αυτούς που προσήλθαν με τέτοιες τιμές, ώστε αμέσως από την έχθρα να τους οδηγήσει στην υιοθεσία, είναι έργο αγάπης πραγματικά υπερβάλλουσας. «Με αγάπη», λέει, «έχοντάς μας προορίσει για υιοθεσία μέσω του Ιησού Χριστού προς Αυτόν». Βλέπεις πώς τίποτα δεν γίνεται χωρίς τον Χριστό; Πώς τίποτα δεν γίνεται χωρίς τον Πατέρα;

Μας εξέλεξε, λέγει, εν αυτώ, προορίζοντάς μας για υιοθεσία δια του Ιησού Χριστού προς αυτόν, και προς έπαινο της δόξας της χάριτός του, εν τω οποίω έχουμε την απολύτρωση δια του αίματός του, την οποία προκαθόρισε εν αυτώ για την οικονομία του πληρώματος των καιρών, ώστε να ανακεφαλαιώσει τα πάντα εν τω Χριστώ. Και πουθενά δεν τον ονόμασε διάκονο. Εάν όμως το «εν» και το «διά» αποτελούν ίδιον διακόνου, δες πού καταλήγει το πράγμα. Διότι, αρχίζοντας αμέσως την Επιστολή, είπε: «Διά του θελήματος του Πατρός».

Ο ίδιος έχει πει το εξής: «Δεν έχω να καταλογίσω τίποτα στον εαυτό μου», και έχοντας γίνει άμεμπτος, για να μας δείξει ότι είναι σπουδαίο το να μην έχει κανείς να καταμαρτυρήσει τίποτα στον εαυτό του, και δεύτερον ως προς το ζητούμενο λέγοντας: «Αλλά δεν έχω δικαιωθεί εξαιτίας αυτού»· και πάλι: «Τον καλόν αγώνα έχω αγωνιστεί, τον δρόμο έχω τελειώσει, την πίστη έχω τηρήσει· στο εξής με περιμένει ο στέφανος της δικαιοσύνης, τον οποίο θα μου αποδώσει ο Κύριος»· δεν είπε: «θα μου δώσει»· διότι το να δώσει γίνεται κατά χάριν, αλλά: «τον οποίο θα μου αποδώσει»· διότι το να αποδώσει αποτελεί οφειλή· διότι για ό,τι δίδεται κατά χάριν (εκφράζεται) λέγοντας έτσι: «Μην αμελείς το χάρισμα που υπάρχει μέσα σου, το οποίο σου δόθηκε», όχι «το οποίο σου αποδόθηκε». Ο στέφανος όμως δεν δίδεται κατά χάριν, αλλά ως οφειλή σε εκείνους που αγωνίστηκαν νομίμως. «Διότι, εάν κάποιος αγωνίζεται, δεν στεφανώνεται, εάν δεν αγωνιστεί νομίμως». Ποιος από αυτούς που έφυγαν από τη ζωή είπε, ποιος από αυτούς που πρόκειται να έρθουν θα πει αυτά: «Τον δρόμο έχω τελειώσει», και το: «θα μου αποδώσει» τον στέφανο σαν κάποιο χρέος, και το: «αναπληρώνω τα υστερήματα», και το: «κοπίασα περισσότερο από όλους», και το: «είναι διάκονοι; εγώ είμαι περισσότερο». Όχι αδίκως, λοιπόν, (αποκαλείται) σκεύος εκλογής, και όχι θεράπων όπως ο Μωυσής. Δεν τον ονόμασε πιστό όπως τον Αβραάμ, ούτε άκακο όπως τον Δαβίδ, ούτε άμεμπτο ή θεοσεβή όπως τον Ιώβ, αλλά τον προσονόμασε σκεύος εκλογής· η δε εκλογή φανερώνει το ανώτερο· διότι κανείς, όταν κάνει μια επιλογή, δεν διαλέγει το χειρότερο· «Διότι μας εξέλεξε», λέει, «προ καταβολής κόσμου, για να είμαστε άμωμοι και άγιοι ενώπιόν του».

Αυτό ακριβώς είπε και ο μακάριος Αμβακούμ: «Κάλυψε τους ουρανούς η αρετή του, και από τη σύνεσή του είναι πλήρης η γη». Αυτό είπε και ο μακάριος Δαβίδ στον όγδοο ψαλμό: «Κύριε, Κύριέ μας, πόσο θαυμαστό είναι το όνομά σου σε όλη τη γη· διότι υψώθηκε η μεγαλοπρέπειά σου υπεράνω των ουρανών». Επομένως, το «Υψώσου» λέγεται αντί του: αποδείξου υψηλός και υπέρτερος όλων, και ας μάθει όλη η γη τη δική σου δόξα. «Για να λυτρωθούν οι αγαπητοί σου· σώσε με τη δεξιά σου και εισάκουσέ με». Διότι ζητά να έλθει γρήγορα η χάρη, και Εκείνος που υψώνεται στους ουρανούς να φανερώσει τη δόξα Του σε όλη τη γη, ώστε να λυτρωθούν εκείνοι που μπορούν να πουν: «Καθώς μας εξέλεξε στο πρόσωπό του προ καταβολής κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του με αγάπη, προορίζοντάς μας για υιοθεσία μέσω του Ιησού Χριστού του Κυρίου μας». Αγαπητοί δε του Θεού είναι οι άνθρωποι που σώθηκαν μέσω της αγάπης Του προς το δικό μας γένος, τους οποίους, αφού υψώθηκε στον ουρανό, ελευθέρωσε από την αρχαία αιχμαλωσία, όπως λέει ο Παύλος: «Ανεβαίνοντας στα ύψη, αιχμαλώτισες την αιχμαλωσία, έλαβες χαρίσματα μεταξύ των ανθρώπων». Ως «δεξιά του Θεού» ονομάζει την αγαθή ενέργεια ή το Άγιο Πνεύμα· επειδή ονομάζεται και «δάκτυλος Θεού», εφόσον η Τριάδα έχει μία ουσία, δύναμη και ενέργεια.

«Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.» Όπως και τα άλλα έργα του Θεού, έτσι και τη δική του αποστολή λέει ότι προέρχεται μεν από τον Θεό, αλλά ενεργείται από τον Χριστό, καθώς αυτός είναι η δύναμη του Θεού. Το κύριο θέμα της επιστολής είναι να τους διδάξει περί της χάριτος του Χριστού. Αυτή δε η χάρη είναι η ανύψωσή μας εν αυτώ και ο αγιασμός, καθόσον γίναμε σώμα του και αποκτήσαμε αυτόν ως κεφαλή. Η δε αιτία αυτής της χάριτος είναι η αγαθότητα του Θεού, η οποία υμνείται στους αιώνες. Η δε οδός προς αυτήν είναι η απολύτρωση διά του αίματος του Χριστού. «Αυτός που σας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ.» Αυτός θα είναι, λέει, η ευλογία μας· δηλαδή η δωρεά από τον Θεό, ώστε να απολαύσουμε τα πνευματικά αγαθά. Η απόλαυση αυτών όμως δεν γίνεται πάνω στη γη· επειδή ούτε οι ευλογίες είναι σαρκικές, αλλά αιώνιος τόπος για αυτές είναι ο ουράνιος. «Καθώς μας εξέλεξε στο πρόσωπό του πριν από τη δημιουργία του κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του με αγάπη, προορίζοντάς μας για υιοθεσία στον εαυτό του διά του Ιησού Χριστού.» Η χάρη του Πνεύματος φανερώθηκε μεν τώρα, προϋπήρχε όμως εξ αρχής στον Θεό χορηγούμενη στους εκλεκτούς, τους οποίους και προόρισε να είναι παραστάτες του Θεού, διά της αγιότητας που τους δόθηκε. «Κατά την ευδοκία του θελήματός του, προς έπαινο της δόξας της χάριτός του, με την οποία μας χαρίτωσε.»

Και τι γράφει ο Παύλος; «Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ, καθώς μας εξέλεξε στο πρόσωπό του προ καταβολής κόσμου, για να είμαστε άμωμοι και άγιοι ενώπιόν του με αγάπη· έχοντάς μας προορίσει για υιοθεσία διά του Ιησού Χριστού προς αυτόν, κατά την ευδοκία του θελήματός του, προς έπαινο της δόξας της χάριτός του, με την οποία μας χαρίτωσε στο πρόσωπο του Αγαπημένου;»

Εφεσίους 1,3-13 «Αυτός που μας ευλόγησε». Μας ευλόγησε μέσω του Υιού, μας εξέλεξε μέσω του Υιού, μας υιοθέτησε μέσω του Υιού, μας χαρίτωσε μέσω του Υιού. Και πώς μέσω του Υιού; Ω του θαύματος· «μέσω του αίματός Του», λέει. Είδες «τον πλούτο της χάριτος»; Ή μάλλον την περίσσεια και το ανέκφραστο έλεος; Και όχι μόνο αυτά, αλλά και «μας γνώρισε το μυστήριο του θελήματός Του». Μέσω ποιου έγινε αυτό; Και αυτό μέσω του Υιού· τα πάντα έγιναν μέσω του Υιού, με την ευδοκία του Πατέρα να συμπαρίσταται σε όλα· διότι σε τίποτα δεν έχει χωριστεί το πατρικό θέλημα από τον αγαπημένο Υιό. Επειδή δε πραγματεύτηκε το πώς μας γνωστοποιήθηκε το μυστήριο, υπενθυμίζει και πάλι την υιοθεσία, λέγοντας, «μέσω του Οποίου πήραμε και την κληρονομιά»· διότι όσοι υιοθετήθηκαν αξιώνονται της υιοθεσίας για να γίνουν κληρονόμοι, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσω του Υιού και προορίστηκε με την παρουσία της ευδοκίας και του πατρικού θελήματος. Έγινε δε αυτό για να πολιτευτούμε και εμείς κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να γίνουμε «προς έπαινο της δόξας Του», δηλαδή ώστε να δοξάζεται επαινούμενος και ο βίος και η πολιτεία μας να φαίνονται ευάρεστα σε όλους· «για να δουν», λέει ο Κύριος στα Ευαγγέλια, «τα καλά σας έργα και να δοξάσουν τον Πατέρα σας που βρίσκεται στους ουρανούς». Διότι μας ευλόγησε όχι μόνο «με κάθε πνευματική ευλογία», αλλά και με πνευματικά και «επουράνια» πράγματα. Μέσω ποιου; Μέσω του Ιησού Χριστού.

Πώς; «Καθώς μας εξέλεξε προ καταβολής κόσμου»· τόσο αρχαία είναι η εκλογή και η ευλογία μας. Και για ποιον σκοπό μας εξέλεξε; Για να «είμαστε άγιοι και άμωμοι», τίμιοι και καθαροί στον βίο. Από πού κινήθηκε προς αυτό; Μόνο από αγάπη. Για να γίνει τι; Για να μας υιοθετήσει μέσω του Χριστού στον εαυτό Του· διότι αυτό είχε προοριστεί. Εξαιτίας ποιου δικού μας έργου; Κανενός, παρά μόνο «κατά την ευδοκία του θελήματός του»· διότι ευδόκησε και το θέλησε αυτό, χωρίς εμείς να έχουμε συνεισφέρει απολύτως τίποτα. Πώς άλλωστε ήταν δυνατόν να συνεισφέρουν εκείνοι που δεν είχαν καν λάβει την αρχή της υπάρξεώς τους; Και ποιο είναι το κέρδος από αυτό; Προκύπτει ανέκφραστος «έπαινος» και εγκώμιο της δεδοξασμένης «χάριτός του, με την οποία μας χαρίτωσε». Μέσω ποιου; Είναι φανερό ότι και αυτό έγινε μέσω του αγαπημένου του Υιού. Πώς; Επειδή Αυτός πραγματοποίησε την απολύτρωσή μας· διότι ήμασταν αιχμάλωτοι εξαιτίας των παραπτωμάτων μας, και δίνοντας το αίμα Του ως λύτρο για εμάς, μας λύτρωσε από την τυραννία στην οποία ήμασταν υποδουλωμένοι. Και πώς συνέβη αυτό το φρικτό; Δεν μπορεί κανείς να πει, παρά μόνο ότι είναι «πλούτος χάριτος», περίσσεια χάριτος, υπερβολή· δεν μπορεί να λεχθεί τίποτε άλλο. Και αυτό το ανέκφραστο μυστήριο για εμάς όχι μόνο το ενήργησε, αλλά και μας το φανέρωσε. Πώς; Δίνοντάς μας σύνεση και σοφία ώστε να το κατανοήσουμε.