Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ 1:6

Γι’ αυτό και η άφεση των αμαρτιών δίδεται στους πιστεύοντες, καθώς ο ίδιος ο Κύριος είπε: «Αυτό είναι το αίμα μου, το αίμα της Καινής Διαθήκης, το οποίο χύνεται για πολλούς προς άφεση των αμαρτιών»· όπως μαρτυρεί πάλι ο Απόστολος λέγοντας: «Σύμφωνα με την ευδοκία του θελήματός του, προς έπαινο της δόξας της χάριτός του, με την οποία μας χαρίτωσε στο πρόσωπο του Ηγαπημένου, μέσω του οποίου έχουμε την απολύτρωση διά του αίματός του, την άφεση των παραπτωμάτων σύμφωνα με τον πλούτο της χάριτός του, την οποία χορήγησε άφθονα σε εμάς»· ώστε, όπως ακριβώς ένας ανδριάντας που συνετρίβη και θρυμματίστηκε, χάνοντας την ένδοξη μορφή του βασιλιά, αναπλάθεται εκ νέου από τον σοφό τεχνίτη και αγαθό δημιουργό, ο οποίος μεριμνά για τη δόξα του δικού του πλάσματος, και αποκαθίσταται στην αρχική του δόξα· έτσι και εμείς, που υποστήκαμε τη φθορά εξαιτίας της παρακοής της εντολής, σύμφωνα με το γεγραμμένο: «Ο άνθρωπος, ενώ βρισκόταν σε τιμή, δεν το κατενόησε, εξισώθηκε με τα ανόητα κτήνη και έγινε όμοιος με αυτά», να ανακληθούμε στην πρώτη δόξα της εικόνας του Θεού. Διότι, όπως λέει, κατ' εικόνα και καθ' ομοίωσιν του Θεού δημιούργησε ο Θεός τον άνθρωπο.

Είθε να λεχθεί και για εσάς τώρα: ευφρανθείτε ουρανοί και ας αγαλλιάσει η γη, και τα εξής, διότι ο Θεός ελέησε τον λαό του, και παρηγόρησε τους ταπεινούς του λαού του. Αυτά δε θα γίνουν εξαιτίας της φιλανθρωπίας του Θεού, ο οποίος σας λέει: ιδού, θα εξαλείψω σαν σύννεφο τις ανομίες σου και σαν σκοτάδι τις αμαρτίες σου. Εσείς δε, αφού αξιωθήκατε το όνομα των πιστών (για τους οποίους έχει γραφτεί: σε όσους με υπηρετούν θα δοθεί ένα νέο όνομα, το οποίο θα είναι ευλογημένο πάνω στη γη), θα πείτε με ευφροσύνη: Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ, στον οποίο έχουμε την απολύτρωση δια του αίματός του, την άφεση των αμαρτημάτων σύμφωνα με τον πλούτο της χάριτός του την οποία περίσσεψε σε εμάς, και τα εξής. Και πάλι: ο Θεός όμως, όντας πλούσιος σε έλεος, εξαιτίας της πολλής του αγάπης με την οποία μας αγάπησε ενώ ήμασταν νεκροί εξαιτίας των παραπτωμάτων, μας ζωοποίησε μαζί με τον Χριστό, και τα εξής.

Επειδή λοιπόν, ως προς την όψη, στο μεν κόσμημα του τραχήλου σου βλέπουμε τον ζυγό του Χριστού, στη δε διάθεσή σου προς το όντως αγαθό βλέπουμε έναν οφθαλμό και μία ψυχή, για τον λόγο αυτόν ομολογούμε ότι αιχμαλώτισες τις καρδιές μας με τα δικά σου θαύματα, προβάλλοντας έναν οφθαλμό και μία ψυχή στο κόσμημα του τραχήλου σου. [Και κόσμημα του τραχήλου της νύμφης είναι ο ζυγός, όπως έχει ειπωθεί.] Αυτός λοιπόν είναι ο έπαινος των αγγέλων, τον οποίο διατύπωσαν για το κάλλος της νύμφης (διότι κατανοήσαμε ότι αυτοί είναι οι φίλοι του νυμφίου)· και για να μη φανεί ότι ο έπαινός τους είναι αβασάνιστος και εσφαλμένος, ο Λόγος επικυρώνει και επισφραγίζει την κρίση των φίλων για το κάλλος της νύμφης, και προσθέτει και ο ίδιος τα μεγαλύτερα θαύματα στη μαρτυρία του κάλλους, περιγράφοντας με τον λόγο του την ωραιότητα που φανερώνεται στα ίδια της τα μέλη. Αυτά θα τα παραθέσουμε στα όσα ακολουθούν, εάν το επιτρέψει ο Θεός, εφόσον μας δοθεί κάποια δύναμη από την άνωθεν βοήθεια για την κατανόηση του μυστηρίου, προς επίγνωση του κάλλους της Εκκλησίας και προς έπαινο της δόξας της χάριτός Του, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο πρέπει η δόξα στους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Γ΄. Επομένως, εάν προς τούτο μας χαρίτωσε, προς έπαινο της δόξας της χάριτός του, και για να δείξει τη χάρη του, ας παραμείνουμε σε αυτήν. «Προς έπαινο της δόξας». Τι σημαίνει αυτό; Για να τον επαινέσει κάποιος; Για να τον δοξάσει; Εμείς, οι άγγελοι, οι αρχάγγελοι, και μάλιστα ολόκληρη η κτίση; Και τι με αυτό; Τίποτε· διότι το Θείο είναι ανενδεές. Για ποιον λόγο, λοιπόν, επιθυμεί να επαινείται και να δοξάζεται από εμάς;

Τέτοιοι είναι οι πιστοί. Πρόσεξε τι λένε οι μεμυημένοι. Διότι, τι θα μπορούσε να γίνει πιο γεμάτο χάρη από εκείνο το στόμα, το οποίο προφέρει τα θαυμαστά λόγια, και με καθαρή καρδιά και καθαρά χείλη μεταλαμβάνει από μία τέτοια μυστική τράπεζα με πολλή λαμπρότητα και παρρησία; Τι πιο γεμάτο χάρη από τα λόγια με τα οποία αποτασσόμαστε τον διάβολο; Με τα οποία συντασσόμαστε με τον Χριστό; Από εκείνη την ομολογία πριν από το λουτρό του βαπτίσματος; Και από αυτήν μετά το λουτρό; Ας αναλογιστούμε όσοι μολύναμε το βάπτισμα και ας στενάξουμε, για να μπορέσουμε να το ανακτήσουμε πάλι. «Διά του αγαπημένου», λέει, «στον οποίο έχουμε την απολύτρωση διά του αίματός του». Με ποιον τρόπο; Όχι μόνο διότι έδωσε τον Υιό, πράγμα θαυμαστό, αλλά και επειδή το έκανε με τέτοιον τρόπο, ώστε να σφαγιαστεί ο ίδιος ο αγαπημένος. Μεγάλη είναι η υπερβολή: παρέδωσε τον αγαπημένο υπέρ εκείνων που τον μισούσαν. Πρόσεξε πόσο μας τιμά. Εάν, όταν εμείς τον μισούσαμε και ήμασταν εχθροί του, έδωσε τον αγαπημένο, τι δεν θα κάνει λοιπόν, όταν συμφιλιωθούμε μαζί του διά της χάριτος;

Μας εξέλεξε, λέγει, εν αυτώ, προορίζοντάς μας για υιοθεσία δια του Ιησού Χριστού προς αυτόν, και προς έπαινο της δόξας της χάριτός του, εν τω οποίω έχουμε την απολύτρωση δια του αίματός του, την οποία προκαθόρισε εν αυτώ για την οικονομία του πληρώματος των καιρών, ώστε να ανακεφαλαιώσει τα πάντα εν τω Χριστώ. Και πουθενά δεν τον ονόμασε διάκονο. Εάν όμως το «εν» και το «διά» αποτελούν ίδιον διακόνου, δες πού καταλήγει το πράγμα. Διότι, αρχίζοντας αμέσως την Επιστολή, είπε: «Διά του θελήματος του Πατρός».

«Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού.» Όπως και τα άλλα έργα του Θεού, έτσι και τη δική του αποστολή λέει ότι προέρχεται μεν από τον Θεό, αλλά ενεργείται από τον Χριστό, καθώς αυτός είναι η δύναμη του Θεού. Το κύριο θέμα της επιστολής είναι να τους διδάξει περί της χάριτος του Χριστού. Αυτή δε η χάρη είναι η ανύψωσή μας εν αυτώ και ο αγιασμός, καθόσον γίναμε σώμα του και αποκτήσαμε αυτόν ως κεφαλή. Η δε αιτία αυτής της χάριτος είναι η αγαθότητα του Θεού, η οποία υμνείται στους αιώνες. Η δε οδός προς αυτήν είναι η απολύτρωση διά του αίματος του Χριστού. «Αυτός που σας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ.» Αυτός θα είναι, λέει, η ευλογία μας· δηλαδή η δωρεά από τον Θεό, ώστε να απολαύσουμε τα πνευματικά αγαθά. Η απόλαυση αυτών όμως δεν γίνεται πάνω στη γη· επειδή ούτε οι ευλογίες είναι σαρκικές, αλλά αιώνιος τόπος για αυτές είναι ο ουράνιος. «Καθώς μας εξέλεξε στο πρόσωπό του πριν από τη δημιουργία του κόσμου, για να είμαστε άγιοι και άμωμοι ενώπιόν του με αγάπη, προορίζοντάς μας για υιοθεσία στον εαυτό του διά του Ιησού Χριστού.» Η χάρη του Πνεύματος φανερώθηκε μεν τώρα, προϋπήρχε όμως εξ αρχής στον Θεό χορηγούμενη στους εκλεκτούς, τους οποίους και προόρισε να είναι παραστάτες του Θεού, διά της αγιότητας που τους δόθηκε. «Κατά την ευδοκία του θελήματός του, προς έπαινο της δόξας της χάριτός του, με την οποία μας χαρίτωσε.»

Μας χαρίτωσε με εκούσια χάρη, όχι ως ανταπόδοση των έργων μας, καθιστώντας μας υιούς. «Στο πρόσωπο του Αγαπημένου, στον οποίο έχουμε την απολύτρωση μέσω του αίματός του, την άφεση των παραπτωμάτων, σύμφωνα με τον πλούτο της χάρης του, την οποία περίσσεψε σε εμάς με κάθε σοφία και φρόνηση.» Επειδή οι Γραφές αναφέρουν επανειλημμένα ότι έγινε υπήκοος στον Πατέρα μέχρι θανάτου, και επειδή ο Χριστός έλεγε: «Θεέ μου, Θεέ μου, γιατί με εγκατέλειψες;», για να μην υποθέσει κανείς ότι εγκαταλείφθηκε πραγματικά —αν και εκπροσωπώντας το δικό μας πρόσωπο έλεγε αυτά τα λόγια— γι' αυτόν τον λόγο η θεία Γραφή τον κηρύττει παντού ως ηγαπημένο και αγαπητό. «Κάνοντάς μας γνωστό το μυστήριο του θελήματός του.» Διότι μόνο με αυτόν τον τρόπο η χάρη του Χριστού βρίσκει χώρο μέσα μας μέσω της γνώσης· πράγμα το οποίο δεν εφαρμόζεται σε όσους την αγνοούν. «Σύμφωνα με την ευδοκία του, την οποία προέθεσε σε αυτόν για την οικονομία του πληρώματος των καιρών.» Διότι ευδόκησε για αυτή την ευεργεσία προ των αιώνων· είχε οριστεί δε για αυτήν και χρόνος, όταν τα προορισμένα έλαβαν την κατάλληλη εκπλήρωση. «Να ανακεφαλαιώσει τα πάντα στον Χριστό, τα επουράνια και τα επίγεια σε αυτόν.» Στο μέτρο που ο Αδάμ, επειδή αμάρτησε, τα στερήθηκε όλα αυτά, έγινε η ανανέωσή τους εν Χριστώ. Τι λοιπόν στερήθηκε; Ενώ ήταν άφθαρτος, περιήλθε στη φθορά, και ενώ ήταν αθάνατος, οδηγήθηκε στον θάνατο, και από τον παράδεισο, βρέθηκε έξω από τον παράδεισο.

Και τι γράφει ο Παύλος; «Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ, καθώς μας εξέλεξε στο πρόσωπό του προ καταβολής κόσμου, για να είμαστε άμωμοι και άγιοι ενώπιόν του με αγάπη· έχοντάς μας προορίσει για υιοθεσία διά του Ιησού Χριστού προς αυτόν, κατά την ευδοκία του θελήματός του, προς έπαινο της δόξας της χάριτός του, με την οποία μας χαρίτωσε στο πρόσωπο του Αγαπημένου;»

Εφεσίους 1,3-13 «Αυτός που μας ευλόγησε». Μας ευλόγησε μέσω του Υιού, μας εξέλεξε μέσω του Υιού, μας υιοθέτησε μέσω του Υιού, μας χαρίτωσε μέσω του Υιού. Και πώς μέσω του Υιού; Ω του θαύματος· «μέσω του αίματός Του», λέει. Είδες «τον πλούτο της χάριτος»; Ή μάλλον την περίσσεια και το ανέκφραστο έλεος; Και όχι μόνο αυτά, αλλά και «μας γνώρισε το μυστήριο του θελήματός Του». Μέσω ποιου έγινε αυτό; Και αυτό μέσω του Υιού· τα πάντα έγιναν μέσω του Υιού, με την ευδοκία του Πατέρα να συμπαρίσταται σε όλα· διότι σε τίποτα δεν έχει χωριστεί το πατρικό θέλημα από τον αγαπημένο Υιό. Επειδή δε πραγματεύτηκε το πώς μας γνωστοποιήθηκε το μυστήριο, υπενθυμίζει και πάλι την υιοθεσία, λέγοντας, «μέσω του Οποίου πήραμε και την κληρονομιά»· διότι όσοι υιοθετήθηκαν αξιώνονται της υιοθεσίας για να γίνουν κληρονόμοι, η οποία πραγματοποιήθηκε μέσω του Υιού και προορίστηκε με την παρουσία της ευδοκίας και του πατρικού θελήματος. Έγινε δε αυτό για να πολιτευτούμε και εμείς κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να γίνουμε «προς έπαινο της δόξας Του», δηλαδή ώστε να δοξάζεται επαινούμενος και ο βίος και η πολιτεία μας να φαίνονται ευάρεστα σε όλους· «για να δουν», λέει ο Κύριος στα Ευαγγέλια, «τα καλά σας έργα και να δοξάσουν τον Πατέρα σας που βρίσκεται στους ουρανούς». Διότι μας ευλόγησε όχι μόνο «με κάθε πνευματική ευλογία», αλλά και με πνευματικά και «επουράνια» πράγματα. Μέσω ποιου; Μέσω του Ιησού Χριστού.

Πώς; «Καθώς μας εξέλεξε προ καταβολής κόσμου»· τόσο αρχαία είναι η εκλογή και η ευλογία μας. Και για ποιον σκοπό μας εξέλεξε; Για να «είμαστε άγιοι και άμωμοι», τίμιοι και καθαροί στον βίο. Από πού κινήθηκε προς αυτό; Μόνο από αγάπη. Για να γίνει τι; Για να μας υιοθετήσει μέσω του Χριστού στον εαυτό Του· διότι αυτό είχε προοριστεί. Εξαιτίας ποιου δικού μας έργου; Κανενός, παρά μόνο «κατά την ευδοκία του θελήματός του»· διότι ευδόκησε και το θέλησε αυτό, χωρίς εμείς να έχουμε συνεισφέρει απολύτως τίποτα. Πώς άλλωστε ήταν δυνατόν να συνεισφέρουν εκείνοι που δεν είχαν καν λάβει την αρχή της υπάρξεώς τους; Και ποιο είναι το κέρδος από αυτό; Προκύπτει ανέκφραστος «έπαινος» και εγκώμιο της δεδοξασμένης «χάριτός του, με την οποία μας χαρίτωσε». Μέσω ποιου; Είναι φανερό ότι και αυτό έγινε μέσω του αγαπημένου του Υιού. Πώς; Επειδή Αυτός πραγματοποίησε την απολύτρωσή μας· διότι ήμασταν αιχμάλωτοι εξαιτίας των παραπτωμάτων μας, και δίνοντας το αίμα Του ως λύτρο για εμάς, μας λύτρωσε από την τυραννία στην οποία ήμασταν υποδουλωμένοι. Και πώς συνέβη αυτό το φρικτό; Δεν μπορεί κανείς να πει, παρά μόνο ότι είναι «πλούτος χάριτος», περίσσεια χάριτος, υπερβολή· δεν μπορεί να λεχθεί τίποτε άλλο. Και αυτό το ανέκφραστο μυστήριο για εμάς όχι μόνο το ενήργησε, αλλά και μας το φανέρωσε. Πώς; Δίνοντάς μας σύνεση και σοφία ώστε να το κατανοήσουμε.