Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ 2:5

Άρα είναι της ίδιας φύσης με τον Πατέρα και τον Υιό; Μακεδ. Και αν αληθώς, όπως λέτε, η φύση είναι μία· και ο Υιός κάθεται εκ δεξιών του Πατρός· πού κάθεται το Πνεύμα; Ορθ. Μαζί με τον ίδιο τον Χριστό. Διότι, εάν εμείς, όπως λέει ο Παύλος, συγκαθόμαστε, είναι φανερό ότι και το Πνεύμα· διότι χάρη σε αυτό και εμείς. Μακεδ. Πού είναι γραμμένο ότι και εμείς συγκαθόμαστε; Ορθ. Στην προς Εφεσίους Επιστολή είναι γραμμένο: «Και ενώ ήμασταν νεκροί στα παραπτώματα, μας συνεζωοποίησε με τον Χριστό, και μας συνανέστησε, και μας συνεκάθισε στα επουράνια». Είναι δε αδύνατον να συγκαθίσει κάποιος με τον Χριστό, εάν δεν έχει γίνει ναός του Πνεύματος. Εάν, λοιπόν, ο ναός συγκαθέζεται, τι θα μπορούσες να πεις για το Πνεύμα που ενοικεί μέσα του;

Ομολογούμε τον Θεό ως Πατέρα και τον Υιό και το Άγιο Πνεύμα· Πατέρα ακατάληπτο, απερινόητο, απεριόριστο και ασύλληπτο από τον νου, διότι ο Θεός είναι πνεύμα. Σύμφωνα δε με το θέλημά Του, με αλήθεια και ευδοκία, εμφανίστηκε και μίλησε στους προφήτες και στους δικαίους: στον Αδάμ, στον Νώε, στον Αβραάμ, στον Ισαάκ, στον Ιακώβ, στον Σαμουήλ και στον Δαβίδ, στον Ηλία και στον Ελισσαίο, και σε όλους ανεξαιρέτως τους υπόλοιπους προφήτες, όντας Αυτός ο Ίδιος ο Θεός της Καινής και της Παλαιάς Διαθήκης. Όσα δε λέει η Γραφή, όπως «οφθαλμός Κυρίου», «ώτα Κυρίου», και όσα παρόμοια αναφέρει η Γραφή για τον Θεό, είναι αληθινά· και έτσι πιστεύουμε, αλλά κατά τρόπο ακατάληπτο και απερινόητο· και (πιστεύουμε) ότι κάθε άνθρωπος είναι πλασμένος κατ' εικόνα Θεού. Αυτός δε είναι ο βίος των τέκνων της ίδιας καθολικής Εκκλησίας, και κυρίως των επισκόπων, των κληρικών, των μοναχών και των υπολοίπων Χριστιανών, και όπως ακριβώς εντέλλονται στα τέκνα τους, πρώτα οι ίδιοι ζουν και διδάσκουν με αυτόν τον τρόπο, ότι: «έτσι, κατά χάριν είστε σεσωσμένοι».

Ερώτηση του ίδιου προς τον ίδιο μέγα Γέροντα: Προσευχήσου για μένα, Πάτερ, διότι έπεσα σε φαντασίες. Απόκριση του Βαρσανουφίου: Αδελφέ Ανδρέα, ας ανακράξουμε μαζί με τον άγιο Παύλο: «Ω βάθος πλούτου και σοφίας και γνώσεως Θεού, πόσο ανεξερεύνητα είναι τα κρίματά του, και ανεξιχνίαστες οι οδοί του.» Πώς ανακόπτει και εμάς από το να καυχόμαστε για το τόξο μας και να μην έχουμε στον νου μας ότι η ρομφαία μας μας σώζει, αλλά η χάρη της δικής του αγαθότητας. Διότι λέει ότι «Με τη χάρη είστε σωσμένοι». Γι' αυτό μας αφήνει να πέσουμε σε φαντασίες και σε άλλα πάθη, για να γνωρίσουμε την ασθένειά μας και πού ακόμα βρισκόμαστε. Και αυτό από την αγαθότητά του το επιτρέπει για τη δική μας ωφέλεια, ώστε η πεποίθηση της ελπίδας μας να στηρίζεται στον Θεό και όχι σε εμάς. Αλλά πρόσεχε να μην νομίσεις ότι είναι θέλημα Θεού να πέσουμε σε φαντασίες και σε άλλα πάθη, αλλά εξαιτίας της δικής μας αμέλειας μας αφήνει να τα πάθουμε αυτά. Και από τη φιλανθρωπία του, μέσα από τα δικά μας κακά, μας προξενεί την ταπείνωση για σωτηρία. Τι λοιπόν; Θα αποδώσουμε στα κακά πάθη τη σωτηρία μας; Μη γένοιτο! Αλλά στη δική του ευσπλαχνία και πάντεχνη σοφία. Κατανόησε λοιπόν πώς εξεγείρει από παντού τον νου μας ώστε να θυμηθεί να πει: «Εάν δεν με βοηθούσε ο Κύριος, παρά λίγο η ψυχή μου θα κατοικούσε στον άδη» και τα εξής.

Από το έλεος του Κυρίου είναι πλήρης η γη. Εδώ έχει διαχωριστεί το έλεος από την κρίση. Διότι μόνο από το έλεος του Κυρίου είναι πλήρης η γη, εφόσον η κρίση έχει ταμιευθεί για τον ορισμένο καιρό. Εδώ, λοιπόν, υπάρχει έλεος χωρίς κρίση· διότι δεν ήλθε για να κρίνει τον κόσμο, αλλά για να σώσει τον κόσμο. Εκεί όμως δεν υπάρχει κρίση χωρίς έλεος, επειδή δεν μπορεί να βρεθεί άνθρωπος καθαρός από ρύπο, ούτε καν αν η ζωή του είναι μίας μόνο ημέρας. Ώστε, εάν κάποιος δει την κακία να εξαπλώνεται καθημερινά, και το φθαρτό γένος των ανθρώπων να είναι άξιο για χιλιάδες θανάτους όσον αφορά τα αμαρτήματά του, θα θαυμάσει τον πλούτο της χρηστότητας του Θεού, καθώς και της ανοχής και της μακροθυμίας Του. Εφόσον όμως βρισκόμαστε στη γη έχουμε ανάγκη από το έλεος. Διότι εκείνοι που βρίσκονται στον ουρανό είναι άξιοι μακαρισμού και όχι ελέους. Ή ίσως, εξαιτίας της καταδίκης που μας επιβλήθηκε από την αμαρτία, γη ονομαζόμαστε εμείς που ακούσαμε από τον Θεό το: «Γη είσαι, και στη γη θα επιστρέψεις»· εμείς που είμαστε γεμάτοι από τους οικτιρμούς του Θεού. Διότι, ενώ ήμασταν νεκροί εξαιτίας των αμαρτιών και των παραπτωμάτων, μας ελέησε ο Θεός και μας συνεζωοποίησε με τον Χριστό. Με τον λόγο του Κυρίου στερεώθηκαν οι ουρανοί, και με το πνεύμα του στόματός Του όλη η δύναμή τους. Πού είναι εκείνοι που περιφρονούν το Πνεύμα; Πού είναι εκείνοι που το χωρίζουν από τη δημιουργική δύναμη; Πού είναι εκείνοι που το αποκόπτουν από τη συνάφειά Του με τον Πατέρα και τον Υιό;

Δεν σώζεται ο βασιλιάς χάρη στη μεγάλη του δύναμη. Ούτε η προστασία της στρατιωτικής δύναμης, ούτε τα τείχη των πόλεων, ούτε η πεζική φάλαγγα, ούτε η ιππική δύναμη, ούτε η εξάρτυση της ναυτικής ισχύος εξασφαλίζουν τη σωτηρία στον βασιλιά. Διότι ο Κύριος εγκαθιστά και καθαιρεί βασιλείς, και δεν υπάρχει εξουσία που να μην έχει ταχθεί από τον Θεό. Σώζεται, λοιπόν, ο βασιλιάς όχι χάρη στη μεγάλη δύναμη, αλλά χάρη στη θεία χάρη. Ώστε να αληθεύει και για αυτούς ο λόγος ότι κατά χάριν είστε σεσωσμένοι. Όπως ακριβώς ούτε ο γεωργός δεν αποκτά τον καρπό της γεωργίας τόσο χάρη στη γεωργική του φροντίδα, όσο χάρη στον Θεό που δίνει την αύξηση στα σπαρτά. Διότι ούτε αυτός που φυτεύει είναι κάτι, ούτε αυτός που ποτίζει, αλλά ο Θεός που δίνει την αύξηση. Εάν δε η καρδιά του βασιλιά βρίσκεται στο χέρι του Θεού, τότε αυτός δεν σώζεται χάρη στη στρατιωτική δύναμη, αλλά χάρη στη θεία καθοδήγηση.

Διότι ο Υιός ενυπάρχει στη φύση του Πατρός, έχοντάς την σχεδόν ως ρίζα και μην ανεχόμενος με κανέναν τρόπο την αποκοπή, όμως υφίσταται ως ιδιαίτερη υπόσταση, και είναι αληθινός Υιός, όχι ανυπόστατος χαρακτήρας, ούτε τοποθετημένος χωρίς ύπαρξη, ούτε συμβεβηκός, σαν μορφή μέσα σε σώμα. Εφόσον είναι ζωή κατά φύση, πώς θα μπορούσε να νοηθεί ότι δεν υφίσταται; Ή μήπως δεν τον άκουσες να λέει: «Εγώ είμαι ο ων, αυτό είναι το όνομά μου, και αιώνιο μνημόσυνο από γενιά σε γενιά;» Β. Πολύ σωστά τα λες. Πάνω στην ώρα όμως είπες ότι ο Υιός είναι και ων και ζωή, ως χαρακτήρας βεβαίως και ακριβής ομοίωση του όντος και ζώντος Πατρός. Αλλά γιατί άραγε, λένε, αν έχουν έτσι τα πράγματα, δέχεται ζωή από τον Πατέρα; Διότι ο ίδιος είπε: «Όπως ακριβώς ο Πατέρας έχει ζωή μέσα του, έτσι έδωσε και στον Υιό να έχει ζωή μέσα του.» Και μάλιστα και αλλού, χωρίς κανένα δισταγμό: «Καθώς με απέστειλε ο ζων Πατέρας και εγώ ζω διά του Πατέρα, έτσι και εκείνος που με τρώει θα ζήσει δι' εμού.» Και προς εμάς ο Παύλος είπε: «Ο δε Θεός, όντας πλούσιος σε έλεος, εξαιτίας της πολλής αγάπης του με την οποία μας αγάπησε, και ενώ ήμασταν νεκροί εξαιτίας των παραπτωμάτων μας, μας ζωοποίησε μαζί με τον Χριστό, κατά χάρη είστε σεσωσμένοι, και μας συνήγειρε, και μας έβαλε να καθίσουμε μαζί στα επουράνια εν Χριστώ Ιησού.» Και γενικά σε όλη σχεδόν τη θεόπνευστη Γραφή, εμφανίζεται να ζωοποιείται από τον Πατέρα και να είναι μέτοχος ζωής.

Αλλά ίσως πει κάποιος, τρομοκρατημένος από τους ελέγχους της συνειδήσεώς του: Τι γίνεται λοιπόν που είμαι ήδη στιγματισμένος από τις αμαρτίες και έχω δυσέκπλυτο τον ρύπο των πταισμάτων; Με ποια λόγια λοιπόν θα απευθυνθώ στον κριτή των πάντων; Ή με ποιον τρόπο θα αποβάλλουμε την κατάρα που επισύρουν αυτά; Είναι δύσκολο να ξεφύγει κανείς από την καταδίκη· διότι ο κριτής τα γνωρίζει όλα και δεν ξεγελιέται. Ένας τέτοιος άνθρωπος λοιπόν θα ακούσει ως απάντηση: Την κατάρα που επικρέμαται πάνω σε όσους αγαπούν την αμαρτία, άνθρωπέ μου, αφού την αναλογίστηκες εγκαίρως με καθαρή ματιά, δικαιολογημένα την έφριξες. Αλλά ας σε απαλλάξει από τους φόβους για αυτά τα πράγματα ο Παύλος γράφοντας: «Ενώ ήμασταν νεκροί εξαιτίας των παραπτωμάτων και των αμαρτιών μας, στις οποίες κάποτε ζήσαμε σύμφωνα με το πνεύμα αυτού του κόσμου, σύμφωνα με τον άρχοντα της εξουσίας του αέρα, του πνεύματος που τώρα ενεργεί στους υιούς της απείθειας, μεταξύ των οποίων και όλοι εμείς κάποτε αναστραφήκαμε ακολουθώντας τις επιθυμίες της σάρκας μας, πράττοντας τα θελήματα της σάρκας και των διαλογισμών μας· και ήμασταν εκ φύσεως τέκνα οργής, όπως και οι υπόλοιποι. Ο Θεός όμως, όντας πλούσιος σε έλεος, εξαιτίας της πολλής αγάπης του με την οποία μας αγάπησε, ενώ ήμασταν νεκροί από τα παραπτώματα, μας συνεζωοποίησε με τον Χριστό.» Διότι, όπως έχει πει ο ίδιος ο Σωτήρας: «Τόσο αγάπησε τον κόσμο ο Θεός και Πατέρας, ώστε έδωσε τον Υιό του τον μονογενή, για να μην απολεστεί καθένας που πιστεύει σε αυτόν, αλλά να έχει ζωή αιώνια.»

Περί του καθαρισμού της λέπρας. Εβασίλευσε σε εμάς η αμαρτία, και κυριάρχησε στους ανθρώπους επί της γης, «επειδή η διάνοια του ανθρώπου ρέπει επιμελώς προς τα πονηρά εκ νεότητος», και επέλεξε αχαλίνωτα να υποκύψει στη ροπή προς τα χειρότερα, θεωρώντας ως μηδέν τη δόξα της αρετής. Ο Θεός όμως, που είναι «πλούσιος σε έλεος και οικτιρμούς», όπως έχει γραφτεί, «εξαιτίας της πολλής αγάπης του με την οποία μας αγάπησε, και ενώ ήμασταν νεκροί εξαιτίας των παραπτωμάτων, μας συνεζωοποίησε με τον Χριστό, και μας συνήγειρε, και μας συνεκάθισε στα επουράνια.» Διότι πλουτίσαμε εν Χριστώ με την άνωθεν πραότητα, και απονίψαμε την άδοξη και οδυνηρή αμαρτία, έχοντας κληθεί δια της πίστεως σε αγιασμό.

Είθε να λεχθεί και για εσάς τώρα: ευφρανθείτε ουρανοί και ας αγαλλιάσει η γη, και τα εξής, διότι ο Θεός ελέησε τον λαό του, και παρηγόρησε τους ταπεινούς του λαού του. Αυτά δε θα γίνουν εξαιτίας της φιλανθρωπίας του Θεού, ο οποίος σας λέει: ιδού, θα εξαλείψω σαν σύννεφο τις ανομίες σου και σαν σκοτάδι τις αμαρτίες σου. Εσείς δε, αφού αξιωθήκατε το όνομα των πιστών (για τους οποίους έχει γραφτεί: σε όσους με υπηρετούν θα δοθεί ένα νέο όνομα, το οποίο θα είναι ευλογημένο πάνω στη γη), θα πείτε με ευφροσύνη: Ευλογητός ο Θεός και Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, ο οποίος μας ευλόγησε με κάθε πνευματική ευλογία στα επουράνια εν Χριστώ, στον οποίο έχουμε την απολύτρωση δια του αίματός του, την άφεση των αμαρτημάτων σύμφωνα με τον πλούτο της χάριτός του την οποία περίσσεψε σε εμάς, και τα εξής. Και πάλι: ο Θεός όμως, όντας πλούσιος σε έλεος, εξαιτίας της πολλής του αγάπης με την οποία μας αγάπησε ενώ ήμασταν νεκροί εξαιτίας των παραπτωμάτων, μας ζωοποίησε μαζί με τον Χριστό, και τα εξής.

Και μόνο του Χριστού ήταν πραγματικά όλες οι οδοί ευθείες, και αυτός οικοδόμησε την αληθινή πόλη του Θεού, σύμφωνα με την επαγγελία που έχει κάνει λέγοντας: «πάνω στην πέτρα θα οικοδομήσω την εκκλησία μου, και οι πύλες του άδη δεν θα υπερισχύσουν εναντίον της». Διότι, αληθινά, αυτή η πόλη, η οποία αποτελείται από ζωντανούς λίθους, είναι η ακατάλυτη πόλη του Θεού, η οποία εκτείνεται «από ανατολών ηλίου μέχρι δυσμών» και πληροί όλα τα έθνη διά του θεοσεβούς πολιτεύματος. Αλλά και την αιχμαλωσία των ψυχών, μόνο ο Χριστός του Θεού την ανέστρεψε, ελευθερώνοντάς τες από τη δαιμονική πλάνη και δουλεία. Και αυτό το έπραξε «χωρίς λύτρα και χωρίς δώρα», όπως ακριβώς διδάσκει ο Απόστολος λέγοντας: «κατά χάριν έχουμε σωθεί». Και θα μπορούσε να πει κανείς ότι τα γεγονότα που συνέβησαν ιστορικά την εποχή του Ζοροβάβελ ή του Κύρου περιέχουν εικόνες και σύμβολα των αληθινών πραγμάτων, ενώ τα όσα αφορούν τον αληθινό Κύριο και τον αληθινό Χριστό του Θεού έχουν εκπληρωθεί πνευματικά, ώστε να επαληθεύεται περισσότερο στο πρόσωπό Του ο λόγος που λέει: «αυτά λέει ο Κύριος προς τον χρισμένο μου, τον Κύρο». Διότι, σύμφωνα με την άμεση κυριολεκτική σημασία των λέξεων, ούτε ο βασιλιάς των Περσών, αν και χρισμένος του Θεού, φαίνεται να οικοδόμησε την Ιερουσαλήμ, αλλά ούτε προόδευσε καθόλου το έργο της οικοδόμησης κατά τη διάρκεια της ζωής του· διότι μόνο ξεκίνησαν τα θεμέλια κατά τα χρόνια του, και έπειτα, αφού ανεστάλη το έργο, ο τόπος παρέμεινε έρημος μέχρι τη βασιλεία του Δαρείου.

Ότι δε και η λογική ψυχή είναι δυνατόν να νεκρωθεί, καίτοι η ίδια η ύπαρξή της είναι ζωή, μας το δίδαξε ο μέγας Παύλος γράφοντας: «η χήρα που ζει φιλήδονα, αν και ζει, είναι νεκρή». Το να πούμε λοιπόν ότι αυτό ειπώθηκε από εκείνον και για το προκείμενο θέμα τώρα, δηλαδή για τη λογική ψυχή, δεν θα ήταν καθόλου άστοχο. Διότι η ψυχή που έχει στερηθεί τον πνευματικό νυμφίο, αν δεν ζει με συστολή και πένθος και δεν διανύει τον στενό και τεθλιμμένο βίο της μετάνοιας, αλλά αντίθετα είναι χαλαρή και παραδίδει τον εαυτό της στις ηδονές και τη σπατάλη, ενώ ζει (καθώς κατά την ουσία της είναι αθάνατη), έχει πεθάνει. Και τούτο επειδή είναι επιδεκτική του χειρότερου θανάτου, όπως ακριβώς και της ανώτερης ζωής. Εάν πάλι ονομάζει «χήρα» εκείνη που στερήθηκε τον σωματικό νυμφίο, εφόσον ζει φιλήδονα και διατηρεί τη σωματική της ζωή, λέει πως οπωσδήποτε έχει πεθάνει κατά την ψυχή, αφού και αλλού αναφέρει ο ίδιος: «εμάς που ήμασταν νεκροί εξαιτίας των παραπτωμάτων μας, μας ζωοποίησε μαζί με τον Χριστό». Τι να πούμε δε για εκείνον που είπε: «υπάρχει αμαρτία προς θάνατον και υπάρχει αμαρτία όχι προς θάνατον»; Αλλά και ο ίδιος ο Κύριος, όταν πρόσταξε κάποιον να αφήσει «τους νεκρούς να θάψουν τους νεκρούς τους», απεφάνθη ότι εκείνοι οι νεκροθάφτες που ζούσαν κατά το σώμα, ήταν οπωσδήποτε νεκροί κατά την ψυχή.

Διότι, αδελφοί, ο Σωτήρας δεν κατεργάστηκε αυτή τη σωτηρία για τον εαυτό Του, ούτε για τον εαυτό Του αναλήφθηκε, ούτε για τον εαυτό Του ανήλθε, διότι υπήρχε στον κόσμο και προτού επιδημήσει στον κόσμο. Όλα αυτά όμως τα υπέμεινε για εμάς, και στο δικό Του σώμα ανύψωσε όλους εμάς, και με τη σύνθρονη τιμή που δόθηκε στη σάρκα του Σωτήρα, όλοι εμείς τιμηθήκαμε και το θνητό γένος δοξάστηκε. Άκουσε τον Παύλο που λέει: «Ενώ ήμασταν νεκροί από τα παραπτώματα, μας συνεζωοποίησε με τον Χριστό, μας συνέγειρε και μας συνεκάθισε». Γιατί μας συνέγειρε και μας συνεκάθισε;

Μεταξύ των οποίων, λέει, και όλοι εμείς αναστραφήκαμε κάποτε. Όλοι· διότι δεν είναι δυνατόν να πει κανείς ότι εξαιρέθηκε κάποιος. «Στις επιθυμίες της σαρκός μας, πράττοντας τα θελήματα της σαρκός και των διανοιών, και ήμασταν εκ φύσεως τέκνα οργής, όπως και όλοι οι υπόλοιποι»· δηλαδή, μη έχοντας κανένα πνευματικό φρόνημα. Αλλά για να μη δημιουργηθεί η υποψία ότι τα λέει αυτά για να κατηγορήσει τη σάρκα, ούτε να νομίσει κανείς ότι το σφάλμα είναι μεγάλο, δες πώς προφυλάσσεται: Πράττοντας, λέει, τα θελήματα της σαρκός μας και των διανοιών, δηλαδή τα πάθη της ηδονής. Παροξύναμε, λέει, τον Θεό, και τον εξοργίσαμε· δηλαδή, ήμασταν οργή, και τίποτε άλλο. Διότι, όπως ακριβώς εκείνος που είναι τέκνο ανθρώπου είναι εκ φύσεως άνθρωπος, έτσι κι εμείς ήμασταν τέκνα οργής, όπως και οι υπόλοιποι· δηλαδή, κανείς δεν ήταν απαλλαγμένος, αλλά όλοι πράτταμε έργα άξια οργής. «Ο δε Θεός, όντας πλούσιος σε έλεος». Δεν λέει απλώς, Ελεήμων, αλλά Πλούσιος, όπως ακριβώς λέει και σε άλλο σημείο: «Στο πλήθος του ελέους σου»· και πάλι: «Ελέησέ με κατά το μέγα έλεός σου». «Εξαιτίας της πολλής του αγάπης, με την οποία μας αγάπησε». Δείχνει την αιτία για την οποία μας αγάπησε. Διότι τα έργα μας δεν ήταν άξια αγάπης, αλλά οργής και της έσχατης τιμωρίας. Και έτσι, λοιπόν, προήλθε από το πολύ του έλεος. «Και ενώ ήμασταν νεκροί εξαιτίας των παραπτωμάτων μας, μας συνεζωοποίησε εν Χριστώ». Πάλι ο Χριστός βρίσκεται στο μέσο, και το γεγονός καθίσταται αξιόπιστο. Διότι, αν η απαρχή ζει, ζούμε κι εμείς· εζωοποίησε και εκείνον, και εμάς.

Ή, εάν δεν εννοεί αυτό, αλλά ότι μας συνήγειρε διά του λουτρού, πώς λοιπόν μας συνεκάθισε; Διότι, λέει, εάν υπομένουμε, θα συμβασιλεύσουμε· εάν πεθάναμε, θα συζήσουμε. Όντως υπάρχει ανάγκη Πνεύματος και αποκαλύψεως, ώστε να κατανοήσουμε το βάθος των μυστηρίων αυτών. Έπειτα, για να μην απιστήσεις, δες τι προσθέτει: «Για να επιδείξει στους επερχόμενους αιώνες τον υπερβάλλοντα πλούτο της χάριτός Του, με την αγαθότητά Του προς εμάς εν Χριστώ Ιησού». Διότι, επειδή είπε αυτά που αφορούν τον Χριστό, τα οποία φαίνονταν να μην έχουν σχέση με εμάς (διότι, λέει, τι μας αφορά εάν Εκείνος αναστήθηκε;), έδειξε λοιπόν ότι αφορούν και εμάς, εφόσον Αυτός έχει ενωθεί μαζί μας. Πλην όμως, αναφέρει και τα δικά μας ξεχωριστά, λέγοντας: Διότι, ενώ ήμασταν νεκροί στα παραπτώματα, μας συνήγειρε και μας συνεκάθισε.

Το να σωθώ από τους ανθρώπους είναι αδύνατον, αλλά για εσένα, Δέσποτα, τα πάντα είναι δυνατά. Διότι εάν μεν ήλθες πάνω στη γη για τους δικαίους, περιττώς αποστράφηκα το τελωνείο και προσέδραμα στον ναό σου· εάν όμως μεριμνάς και για τους αμαρτωλούς, ή μάλλον εξαιτίας αυτών ενεδήμησας στην κτίση, μη διαψεύσεις τις ανέλπιστες ελπίδες που εναπέθεσα σε εσένα, αλλά θεράπευσε τη συντετριμμένη μου καρδιά και ζωοποίησέ με, εμένα που είμαι νεκρωμένος από τα παραπτώματα.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βʹ. «Και εσάς, που ήσασταν νεκροί εξαιτίας των παραπτωμάτων και των αμαρτιών σας, μέσα στις οποίες πορευτήκατε άλλοτε σύμφωνα με τον αιώνα του κόσμου τούτου, σύμφωνα με τον άρχοντα της εξουσίας του αέρα, του πνεύματος που ενεργεί στους υιούς της απείθειας, ανάμεσα στους οποίους κι εμείς όλοι αναστραφήκαμε άλλοτε μέσα στις επιθυμίες της σάρκας μας, κάνοντας τα θελήματα της σάρκας και των διανοιών, και ήμασταν από τη φύση μας τέκνα οργής, όπως και οι υπόλοιποι. Ο Θεός όμως, όντας πλούσιος σε έλεος, εξαιτίας της πολλής αγάπης του με την οποία μας αγάπησε, και ενώ εμείς ήμασταν νεκροί εξαιτίας των παραπτωμάτων, μας ζωοποίησε μαζί με τον Χριστό. Κατά χάρη είστε σωσμένοι». Εσάς, λέει, που προέρχεστε από τα έθνη και ήσασταν αιχμάλωτοι του θανάτου εξαιτίας της αμαρτίας μέσα στην οποία ζούσατε υποταγμένοι στον πονηρό δαίμονα, ο οποίος κυριαρχούσε μέσω των πονηρών λογισμών που εισέρχονταν σε εσάς, αφού ο Θεός σας αξίωσε ελέους και εκούσιας χάριτος, μετέβαλε τη νέκρωσή σας μέσα στην αμαρτία σε ζωή, μέσω της κοινωνίας με τον Χριστό.

Διότι το μυστήριο είναι μεν τέλειο ως προς όλα, και δεν υπάρχει τίποτε από όσα χρειάζονται οι μυούμενοι που να μην το παρέχει εξαιρετικά. Επειδή όμως η φαυλότητα της ύλης δεν επιτρέπει στη σφραγίδα να παραμένει αμετάβλητη· «διότι έχουμε τον θησαυρό αυτόν μέσα σε πήλινα σκεύη»· για τον λόγο αυτόν δεν απολαμβάνουμε το φάρμακο μόνο μία φορά, αλλά διαρκώς· και πρέπει ο Πλάστης να παραστέκεται πάντοτε δίπλα στον πηλό και να αποκαθιστά και πάλι τη μορφή όταν αυτή αλλοιώνεται, και εμείς να απολαμβάνουμε συνεχώς το χέρι του ιατρού, ο οποίος θεραπεύει την ύλη που φθείρεται και ανορθώνει τη θέληση που παρεκκλίνει, μήπως και εισχωρήσει απαρατήρητα ο θάνατος· «Διότι, ενώ ήμασταν νεκροί», λέει, «από τα παραπτώματα, μας ζωοποίησε μαζί με τον Χριστό»· και· «Το αίμα του Χριστού καθαρίζει τη συνείδησή μας από τα νεκρά έργα, ώστε να λατρεύουμε τον ζωντανό Θεό».

Εφ. 2,2-5 «Σύμφωνα με τον άρχοντα της εξουσίας του αέρα». Διότι ο σατανάς κυβερνά και εξουσιάζει τα εναέρια και πονηρά πνεύματα. Ακολουθώντας τον, δηλαδή σύμφωνα με τη βουλή και το θέλημά του, εσείς αφού «περιπατήσατε» και νεκρωθήκατε και γίνατε «τέκνα οργής», με το «πλούσιο έλεος» του Θεού και την ανυπέρβλητη «αγάπη» αναστηθήκαμε και ζωοποιηθήκαμε. «Ο Θεός, επειδή είναι πλούσιος σε έλεος». Διότι σε όσους υπακούν στον Χριστό είναι ανενεργός, δεν έχει καμία ισχύ, δεν έχει καμία εξουσία. Ενώ όσοι κατέστησαν τους εαυτούς τους υιούς και κληρονόμους της δικής του απείθειας, αυτοί και ενεργούνται και εξουσιάζονται από αυτόν. Και ήμασταν και εμείς κάτω από την εξουσία του. Πώς; Με το να πράττουμε τα θελήματά του. Αλλά ο Θεός, με τον πλούτο του ελέους και της υπερβάλλουσας αγάπης, μας ελευθέρωσε από εκεί και, αν και νεκρωμένους, μας ανέστησε.

ΚΑΤΗΧΗΣΗ Ζ' ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ ΤΟΥ ΣΩΤΗΡΟΣ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΝΑ ΣΥΜΠΕΡΙΦΕΡΟΜΑΣΤΕ ΜΕΤΑΞΥ ΜΑΣ ΘΕΑΡΕΣΤΑ. Αδελφοί και πατέρες, εορτή εορτών είναι για εμάς η Ανάληψη του Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού που βρίσκεται προ των πυλών, και μυστήριο μέγιστο και υπερφυές. Διότι αναλαμβάνεται η φύση μας πέρα από τους ουρανούς, καθώς είναι γεγραμμένο: «Κατά χάρη είστε σωσμένοι. Και μας συνανέστησε και μας συνεκάθισε στα επουράνια εν Χριστώ Ιησού», «ο οποίος βρίσκεται στα δεξιά του Θεού», «πολύ πάνω από κάθε αρχή και εξουσία και δύναμη και κυριότητα και κάθε όνομα που ονομάζεται, όχι μόνο στον παρόντα αιώνα, αλλά και στον μέλλοντα. Και τα υπέταξε όλα κάτω από τα πόδια του, και τον έδωσε ως κεφαλή πάνω από όλα στην Εκκλησία, η οποία είναι το σώμα του, το πλήρωμα εκείνου που γεμίζει τα πάντα μέσα σε όλα.» Βλέπετε λοιπόν σε τι ύψος δόξας ανυψώθηκε το ανθρώπινο στοιχείο; Όχι από τη γη στον ουρανό; Όχι από τη φθορά στην αφθαρσία; Πόσο πολύ θα κοπίαζε κάποιος για να γίνει αγαπητός στον επίγειο και φθαρτό βασιλιά; Αλλά όμως εμείς, παρόλο που ήμασταν αποξενωμένοι και εχθροί ως προς τη διάνοια εξαιτίας των πονηρών έργων, όχι μόνο συμφιλιωθήκαμε με τον Θεό και Πατέρα μέσω του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, αλλά και ανέλθαμε στην υιοθεσία, και τώρα η φύση μας βρίσκεται στους ουρανούς προσκυνούμενη από όλη την ορατή και αόρατη κτίση.