Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ 3:4

ΑΛΛΟ. «Σε εμένα, λέει, τον ελαχιστότερο από όλους τους αγίους, δόθηκε αυτή η χάρη, να ευαγγελιστώ στα έθνη τον ανεξιχνίαστο πλούτο του Χριστού, και να φωτίσω ποια είναι η οικονομία του μυστηρίου, του αποκρυμμένου από τους αιώνες στον Θεό που έκτισε τα πάντα». Έπειτα πάλι σε προηγούμενο σημείο λέει: «Όπως σας προέγραψα με συντομία, από όπου διαβάζοντας μπορείτε να κατανοήσετε τη σύνεσή μου στο μυστήριο του Χριστού, το οποίο σε άλλες γενεές δεν έγινε γνωστό στους υιούς των ανθρώπων, όπως τώρα αποκαλύφθηκε στους αγίους αποστόλους του και τους προφήτες εν Πνεύματι». Εάν λοιπόν είναι αληθινός ο προφήτης που αναφωνεί: «Ποιος γνώρισε τον νου του Κυρίου;», είναι ολοφάνερο ότι κανένα από τα δημιουργήματα δεν γνωρίζει τη θεία βουλή. Όταν λοιπόν αυτό λέγεται για τους ανθρώπους, νομίζω πως και ένα παιδί θα συμφωνήσει. Αλλά ας εξετάσουμε, αν θέλετε, και τις άγιες δυνάμεις στους ουρανούς, μήπως στερούνται και αυτές μιας τέτοιας τιμής. Φέρε στο νου σου λοιπόν τον άγγελο στο βιβλίο του Ζαχαρία, ο οποίος προσεύχεται και λέει: «Κύριε παντοκράτορ, έως πότε δεν θα ελεήσεις την Ιερουσαλήμ και τις πόλεις του Ιούδα, τις οποίες παραβλέπεις εδώ και εβδομήντα έτη;» Πώς λοιπόν, εάν γνώριζε, θα προσερχόταν ζητώντας να μάθει; Αλλά είναι φανερό ότι αγνοεί.

Γιατί, πες μου; Ο ίδιος ο Παύλος, ο μέγας και θαυμαστός, ο νομομαθής, ο οποίος εκπαιδεύτηκε με ακρίβεια στα πόδια του Γαμαλιήλ, δεν σώθηκε κατά χάριν; Δικαίως, λοιπόν, το ονομάζει αυτό μυστήριο· διότι είναι μυστήριο το να ανυψωθούν ξαφνικά τα έθνη σε μεγαλύτερη ευγένεια από τους Ιουδαίους. «Όπως προέγραψα», λέει, «εν ολίγοις», δηλαδή με συντομία. «Με βάση το οποίο μπορείτε, διαβάζοντάς το, να κατανοήσετε». Ω του θαύματος! Ώστε δεν τα έγραφε όλα, ούτε όσα έπρεπε να γράψει. Αλλά εδώ μεν η ίδια η φύση του πράγματος το προκαλούσε αυτό, αλλού δε η κακία, όπως στην περίπτωση των Εβραίων και των Κορινθίων. «Με βάση το οποίο μπορείτε, διαβάζοντάς το, να κατανοήσετε τη σύνεσή μου», λέει, «στο μυστήριο του Χριστού»· δηλαδή, πώς συνέλαβα, πώς κατενόησα, είτε αυτά που είπε ο Θεός, είτε το ότι κάθεται εκ δεξιών. Έπειτα παραθέτει και το αξίωμα, ότι: «Δεν έπραξε έτσι ο Θεός σε κανένα έθνος»· και δηλώνοντας ποιο είναι αυτό το έθνος, στο οποίο έπραξε έτσι ο Θεός, προσθέτει: «Το οποίο σε άλλες γενεές δεν έγινε γνωστό στους υιούς των ανθρώπων, όπως τώρα αποκαλύφθηκε στους αγίους αποστόλους του και τους προφήτες εν Πνεύματι».

«Ενώπιόν του», λέγει· διότι αυτή είναι η μέγιστη αρετή, το να πράττει κανείς ενώπιον του Θεού το ευάρεστο· όπως ακριβώς λέγει και ο Προφήτης: «Και σύμφωνα με την καθαρότητα των χεριών μου ενώπιον των οφθαλμών του». Και αν και έγραψε τόσα πολλά, είπε ότι αυτά είναι λίγα, κάνοντας σύγκριση με όσα επρόκειτο να πει· όπως και αλλού λέγει: «Καθώς σας έγραψα με συντομία· σύμφωνα με το οποίο μπορείτε, αναγιγνώσκοντας, να κατανοήσετε τη σύνεσή μου στο μυστήριο του Χριστού». Και παρατήρησε τη σοφία του· δεν λέγει, «Σας παρακαλώ, να ανέχεστε τον λόγο της νουθεσίας», αλλά, «Τον λόγο της παρακλήσεως»· δηλαδή, της παρηγορίας, της προτροπής.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ Γ΄. «Γι' αυτόν τον λόγο εγώ ο Παύλος, ο δέσμιος του Χριστού Ιησού για χάρη σας των εθνικών, εφόσον βέβαια ακούσατε την οικονομία της χάριτος του Θεού που μου δόθηκε για εσάς, ότι δηλαδή σύμφωνα με αποκάλυψη μου έκανε γνωστό το μυστήριο.» Αυτής, λέει, της χάριτος προς εσάς είμαι εγώ υπηρέτης και αγωνιστής μέχρι τα δεσμά, και για τον λόγο αυτό αποκαλύφθηκε το μυστήριο, ώστε να εξαγγελθεί σε εσάς μέσω εμού. «Καθώς έγραψα προηγουμένως εν συντομία· με βάση τα οποία μπορείτε, διαβάζοντας, να κατανοήσετε τη σύνεσή μου στο μυστήριο του Χριστού.»

δ'. Με αυτά ποικίλλεται και το «πρὸς ὃ δύνασθε ἀναγινώσκοντες νοῆσαι τὴν σύνεσίν μου ἐν τῷ μυστηρίῳ τοῦ Χριστοῦ»· διότι η απλή σύνταξη είναι «πρὸς ὃ δύνασθε ἀναγινώσκοντες νοῆσαι τὴν ἐν τῷ μυστηρίῳ τοῦ Χριστοῦ σύνεσίν μου», ή αν θέλεις «πρὸς ὃ δύνασθε νοῆσαι τὴν σύνεσίν μου τὴν ἐν τῷ μυστηρίῳ τοῦ Χριστοῦ». Διότι είναι δυνατόν και αυτό, καθώς και μερικά από τα προαναφερθέντα, να αναχθούν με καθέναν από τους δύο τρόπους στην ορθή και συνηθισμένη μορφή της φράσης, εννοώ δηλαδή είτε μέσω του υπερβατού σχήματος είτε μέσω του ελλειπτικού που καθιστά το προαναφερθέν στοιχείο κοινό για τα επόμενα· όπως ακριβώς και εδώ το ενικό άρθρο που εκφέρεται σε αιτιατική πτώση, επειδή ελήφθη από κοινού, κατέστησε ολοκληρωμένο το ρητό.