Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ 4:12

Ο Αθανάσιος είπε: Πρόσεξε· μη μάχεσαι ενάντια στην αλήθεια. Διότι το ρητό του Παύλου, το οποίο νομίζεις ότι ισχύει για τον Θεό Πατέρα, θα βρεις να λέγεται από τον ίδιο τον Απόστολο και για τον Υιό· διότι λέει: «Και αυτός έθεσε στην Εκκλησία, πρώτον αποστόλους, δεύτερον προφήτες, άλλους ευαγγελιστές, άλλους ποιμένες και διδασκάλους, για τον καταρτισμό των λαών, για έργο διακονίας, για την οικοδομή του σώματος του Χριστού, μέχρι να φτάσουμε όλοι στην ενότητα της πίστεως και της επιγνώσεως του Υιού του Θεού, σε άνδρα τέλειο, στο μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού, ώστε να μην είμαστε πλέον νήπιοι, κλυδωνιζόμενοι και περιφερόμενοι από κάθε άνεμο διδασκαλίας, μέσω της απάτης των ανθρώπων, με πανουργία που εξυπηρετεί τις μεθοδείες της πλάνης, αλλά, μένοντας στην αλήθεια με αγάπη, να αυξηθούμε σε όλα προς αυτόν, ο οποίος είναι η κεφαλή, δηλαδή ο Χριστός· από τον οποίο ολόκληρο το σώμα, συναρμολογούμενο και συνδεόμενο μέσω κάθε συνδέσμου που το επιχορηγεί», και τα εξής. Βλέπεις ότι η διατύπωση αποδίδεται από κοινού στον Πατέρα και στον Υιό, και εσύ την έχεις εκλάβει μονομερώς μόνο για τον Πατέρα;

Κεφάλαιο 31. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Να είστε λοιπόν εσείς τέλειοι, όπως ο Πατέρας σας που είναι στους ουρανούς είναι τέλειος. ΙΩΑΝΝΗΣ. Δεν παρακαλώ δε μόνο για αυτούς, αλλά και για εκείνους που πιστεύουν σε εμένα μέσω του λόγου τους· ώστε όλοι να είναι ένα, όπως εσύ, Πατέρα, είσαι μέσα σε εμένα κι εγώ μέσα σε εσένα, ώστε και αυτοί να είναι ένα μέσα σε εμάς. ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ. Και αυτός έδωσε άλλους μεν ως αποστόλους, άλλους δε ως προφήτες, άλλους δε ως ποιμένες και διδασκάλους, για τον καταρτισμό των αγίων, για το έργο της διακονίας, για την οικοδομή του σώματος του Χριστού, μέχρι να φτάσουμε όλοι στην ενότητα της πίστεως και της επιγνώσεως του Υιού του Θεού, σε άνδρα τέλειο, στο μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού.

Γʹ. Διότι εγώ το έπαθα αυτό, άνδρες, όχι επειδή είμαι απαίδευτος και ασύνετος, ούτε πάλι, για να καυχηθώ και λίγο, επειδή υπήρξα περιφρονητής των θείων νόμων και διατάξεων. Διότι, όπως ακριβώς στο σώμα άλλο είναι το μέρος που άρχει και τρόπον τινά προεδρεύει, και άλλο εκείνο που άρχεται και καθοδηγείται· έτσι και στις Εκκλησίες όρισε ο Θεός, με τον νόμο της ισότητας που απονέμει το δίκαιο κατά την αξία του καθενός, ή και της πρόνοιας με την οποία συνέδεσε τα πάντα, ώστε οι μεν να ποιμαίνονται και να εξουσιάζονται, για όσους αυτό είναι το πιο ωφέλιμο, κατευθυνόμενοι προς το πρέπον και με τον λόγο και με το έργο· οι δε να είναι ποιμένες και διδάσκαλοι για τον καταρτισμό της Εκκλησίας, όσοι δηλαδή υπερέχουν των πολλών ως προς την αρετή και την οικείωση με τον Θεό, έχοντας αναλογία ψυχής προς σώμα ή νου προς ψυχή. Και τούτο, ώστε αμφότερα, αφού συντεθούν μεταξύ τους και συγκεραστούν, τόσο αυτό που υστερεί όσο και αυτό που πλεονάζει, όπως ακριβώς συμβαίνει στα μέλη, και αφού συναρμοστούν και συνδεθούν με την αρμονία του Πνεύματος, να αναδειχθούν σε ένα άρτιο σώμα, πραγματικά άξιο του ίδιου του Χριστού, της κεφαλής μας.

ΞΖ΄. Ανοητότατε, και ασεβέστατε, και απαίδευτε στα μεγάλα ζητήματα! Εσύ στρέφεσαι εναντίον ενός τόσο μεγάλου κλήρου και της οικουμενικής καρποφορίας, η οποία κατέλαβε όλα τα πέρατα της οικουμένης, μέσω της απλότητας του λόγου και της «μωρίας», όπως θα λέγατε εσείς, του κηρύγματος, το οποίο νίκησε σοφούς, κατέπαυσε δαίμονες, και ξεπέρασε τον χρόνο, όντας ταυτοχρόνως και παλαιό και νέο, όπως ακριβώς εσείς τερατολογείτε για κάποιον από τους θεούς σας; Το μεν παλαιό για τους λίγους, το δε νέο για τους πολλούς· και το πρώτο δόθηκε ως σκιαγραφία, ενώ το δεύτερο με την τελείωση του μυστηρίου που είχε φυλαχθεί για τους κατάλληλους καιρούς; Εσύ στρέφεσαι εναντίον της μεγάλης κληρονομιάς του Χριστού; (Ποιος είσαι, ποια είναι η αξία σου και από πού προέρχεσαι;) Της μεγάλης κληρονομιάς που δεν πρόκειται να εκλείψει, ακόμη κι αν κάποιοι καταληφθούν από μεγαλύτερη μανία από εσένα, αλλά πάντοτε θα προχωρά και θα εξυψώνεται όλο και περισσότερο· διότι έχω πίστη στις προφητείες και σε όσα βλέπω· την κληρονομιά την οποία Εκείνος ως Θεός δημιούργησε, και ως άνθρωπος κληρονόμησε· την οποία ο Νόμος προτύπωσε, η χάρις εκπλήρωσε, και ο Χριστός εγκαινίασε· την οποία οι προφήτες θεμελίωσαν, οι απόστολοι συνέδεσαν, και οι ευαγγελιστές συγκρότησαν;

Επομένως, ως στύλους πρέπει να νοήσουμε τους στύλους της Εκκλησίας, για τους οποίους ακριβώς ο λόγος είναι ασήμι καθαρό και δοκιμασμένο στο πυρ, οι οποίοι έχουν ανέλθει στο ύψος της πολιτείας της βασιλείας (διότι η πορφύρα θεωρείται εξαιρετικό γνώρισμα της βασιλείας), ενώ το ηγεμονικό τους μέρος, στο οποίο κλίνει την κεφαλή του εκείνος που κατασκεύασε το φορείο, είναι το χρυσάφι των καθαρών δογμάτων. Όσα δε είναι αόρατα και κρυφά, στολίζονται με την καθαρή συνείδηση των πολύτιμων λίθων, μέσω όλων των οποίων συγκροτείται η αγάπη από τις θυγατέρες της Ιερουσαλήμ. Εάν όμως κάποιος επιθυμούσε να ονομάσει φορείο ολόκληρη την Εκκλησία, και να επιμερίσει τα μέρη του φορείου, ανάλογα με τις διαφορές των ενεργειών, σε κάποια πρόσωπα, όπως ήδη έχει προλεχθεί περί αυτού, και με αυτόν τον τρόπο ο λόγος παρέχει μεγάλη ευκολία στο να εφαρμόσουμε τα μέρη του φορείου σε κάθε τάγμα από όσα έχουν ταχθεί στην Εκκλησία (καθώς λέει ο Απόστολος ότι «έθεσε ο Θεός στην Εκκλησία πρώτον αποστόλους, δεύτερον προφήτες, τρίτον διδασκάλους», και έπειτα όλα τα επιμέρους για τον καταρτισμό των αγίων), ώστε διαμέσου αυτών των ονομάτων που συντελούν στην κατασκευή του φορείου να εννοούνται οι ιερείς και οι δάσκαλοι και η σεμνή παρθενία, η οποία αστράφτει μέσα στο φορείο με την καθαρότητα των αρετών σαν με τις λάμψεις πολύτιμων λίθων.

Αφού δε παρουσίασε αυτά τα νοήματα με αινιγματικό τρόπο, προάγει τον λόγο στο σαφέστερο, λέγοντας ότι ο Θεός έθεσε στην εκκλησία αποστόλους και προφήτες και διδασκάλους και ποιμένες για τον καταρτισμό των αγίων, για το έργο της διακονίας, για την οικοδομή του σώματος του Χριστού, μέχρι να φτάσουμε όλοι στην ενότητα της πίστεως και της επιγνώσεως του Υιού του Θεού, σε άνδρα τέλειο, στο μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού. Και πάλι λέει, ας αυξήσουμε τα πάντα προς αυτόν, ο οποίος είναι η κεφαλή, ο Χριστός, από τον οποίο όλο το σώμα, καθώς συναρμολογείται και συνδέεται μέσω κάθε αρμού της πνευματικής επιχορηγίας, σύμφωνα με την ενέργεια που αναλογεί στο μέτρο του κάθε ενός μέρους ξεχωριστά, πραγματοποιεί την αύξηση του σώματος, ώστε να οικοδομείται το ίδιο εν αγάπη. Επομένως, εκείνος που αποβλέπει προς την εκκλησία, βλέπει απευθείας τον Χριστό, ο οποίος οικοδομεί και μεγαλύνει τον εαυτό του μέσω της προσθήκης εκείνων που σώζονται. Εκείνη, λοιπόν, που αφαίρεσε το πέπλο από τα μάτια της, βλέπει με καθαρό οφθαλμό το ανέκφραστο κάλλος του Νυμφίου και, εξαιτίας αυτού, τρώθηκε από το ασώματο και διάπυρο βέλος του έρωτα. Διότι η κορυφωμένη αγάπη ονομάζεται έρωτας, για τον οποίο κανείς δεν αισθάνεται ντροπή όταν η τόξευσή του δεν στρέφεται προς τη σάρκα, αλλά μάλλον καυχάται για το τραύμα του, όταν δεχθεί στα βάθη της καρδιάς την αιχμή του άυλου πόθου. Αυτό ακριβώς έκανε και αυτή, λέγοντας στις νεάνιδες: «Είμαι πληγωμένη από αγάπη».

«Προς καταρτισμό των αγίων», λέγει, «για το έργο της διακονίας, για την οικοδομή του σώματος του Χριστού». Γι' αυτό και ο ίδιος έλεγε: «Αλίμονό μου, εάν δεν ευαγγελίζομαι». Για παράδειγμα, έλαβε κάποιος το χάρισμα της αποστολής. Αλλά γι' αυτόν τον λόγο ισχύει γι' αυτόν το «αλίμονο», επειδή ακριβώς το έλαβε· εσύ όμως έχεις απαλλαγεί από τον κίνδυνο. «Κατά το μέτρο». Τι σημαίνει το «Κατά το μέτρο»; Δηλαδή, όχι σύμφωνα με τη δική μας αξία· διότι διαφορετικά κανείς δεν θα λάμβανε αυτά που έλαβε· αλλά όλοι λάβαμε από τη δωρεά.

Αυτό είναι γνώρισμα της ενέργειας και της δεσποτείας του· διότι και στο παρελθόν τα πάντα είχαν πληρωθεί. Και αυτός έδωσε άλλους μεν ως αποστόλους, άλλους ως προφήτες, άλλους ως ευαγγελιστές, άλλους δε ως ποιμένες και διδασκάλους, για τον καταρτισμό των αγίων, για το έργο της διακονίας, για την οικοδομή του σώματος του Χριστού. Αυτό που λέει αλλού, «Γι' αυτό και ο Θεός τον υπερύψωσε», αυτό ακριβώς λέει και εδώ: Εκείνος που κατέβηκε, αυτός είναι και εκείνος που ανέβηκε. Σε τίποτα δεν τον έβλαψε το ότι κατέβηκε στα κατώτερα μέρη της γης, ούτε τον εμπόδισε στο να ανέλθει υπεράνω των ουρανών.

Τρίτον, τους ευαγγελιστές· αυτούς που δεν περιέρχονταν παντού, αλλά μόνον ευαγγελίζονταν, όπως η Πρίσκιλλα και ο Ακύλας. Ποιμένες και διδασκάλους, αυτούς στους οποίους έχει ανατεθεί ολόκληρο έθνος. Τι λοιπόν; Οι ποιμένες και οι διδάσκαλοι είναι κατώτεροι; Και βέβαια, σε σύγκριση με αυτούς που περιοδεύουν και ευαγγελίζονται, είναι κατώτεροι εκείνοι που παραμένουν σταθεροί και απασχολούνται σε έναν τόπο, όπως ο Τιμόθεος και ο Τίτος. Εξάλλου, δεν είναι δυνατόν από το σημείο αυτό να καθορίσουμε την ιεραρχική υποταγή και την προτεραιότητα, αλλά από άλλη Επιστολή. «Αυτός έδωσε», λέει· μην προβάλλεις καμία αντίρρηση. Ή αποκαλεί ευαγγελιστές εκείνους που έγραψαν το Ευαγγέλιο. «Για τον καταρτισμό των αγίων, για το έργο της διακονίας, για την οικοδομή του σώματος του Χριστού».

Συλλογίσου, λοιπόν, πόσο σπουδαίο είναι να παραμένει ο καθένας στη δική του θέση, και να μην εισέρχεται στη θέση του άλλου, η οποία δεν του ανήκει καθόλου. Εσύ συνενώνεις τα μέλη, ενώ Εκείνος χορηγεί τη χάρη από ψηλά. Διότι, όπως ακριβώς στο σώμα υπάρχουν τέτοια δεκτικά όργανα, έτσι συμβαίνει και με το πνεύμα, επειδή ολόκληρη η ρίζα βρίσκεται ψηλά· για παράδειγμα, η καρδιά είναι το όργανο της πνοής, το συκώτι του αίματος, ο σπλήνας της χολής, και τα άλλα όργανα άλλων στοιχείων· όλα όμως αυτά έχουν την αρχή τους από τον εγκέφαλο. Έτσι έπραξε και ο Θεός, επειδή τιμά υπερβολικά τον άνθρωπο και δεν θέλει να τον εγκαταλείψει· κράτησε δηλαδή ο Ίδιος την αρχική αιτία, αλλά κατέστησε τους ανθρώπους συνεργούς Του· και όρισε τον έναν σε τούτο το έργο και τον άλλον σε εκείνο. Για παράδειγμα, ο απόστολος είναι το πιο ζωτικό όργανο του σώματος, καθώς δέχεται από Αυτόν τα πάντα. Ώστε, όπως ακριβώς μέσα από τις φλέβες και τις αρτηρίες, εννοώ του λόγου, κάνει την αιώνια ζωή να διατρέχει σε όλους. Ο προφήτης προλέγει τα μέλλοντα, και ο ίδιος τα προετοιμάζει· και ο ένας μεν συνδέει τα οστά, ο Ίδιος όμως τους χορηγεί τη ζωή, για τον καταρτισμό των αγίων, για το έργο της διακονίας. Η αγάπη εποικοδομεί, και αυτό ακριβώς επιτυγχάνει: το να συνδεόμαστε στενά μεταξύ μας, να συγκροτούμαστε και να συναρμολογούμαστε. Αν, επομένως, θέλουμε να απολαμβάνουμε το Πνεύμα που προέρχεται από την Κεφαλή, ας μένουμε άρρηκτα συνδεδεμένοι ο ένας με τον άλλον.

Και γιατί απορείς, αν στην περίπτωση των αναξίων ανθρώπων αυτά γίνονται για χάρη άλλων, εφόσον βέβαια γίνονται και μέσω των αγίων; Διότι και ο Παύλος λέει: «Όλα δικά σας είναι, είτε ο Παύλος είτε ο Απολλώς είτε ο Κηφάς, είτε η ζωή είτε ο θάνατος»· και πάλι λέει, ότι «Αυτός έδωσε άλλους ως αποστόλους, άλλους ως προφήτες, άλλους ως ποιμένες και διδασκάλους, για τον καταρτισμό των αγίων, για το έργο της διακονίας». Επειδή, αν δεν ίσχυε αυτό, τίποτα δεν θα εμπόδιζε να χαθούν οι πάντες. Διότι συμβαίνει οι μεν άρχοντες να είναι φαύλοι και μιαροί, ενώ οι αρχόμενοι επιεικείς και συνετοί, και λαϊκοί μεν να ζουν με ευλάβεια, ιερείς δε μέσα στην πονηρία· και δεν θα επρόκειτο να υπάρξει ούτε βάπτισμα, ούτε σώμα Χριστού, ούτε προσφορά (θεία ευχαριστία) μέσω αυτών, εάν η χάρις απαιτούσε παντού την προσωπική αξιοσύνη. Τώρα όμως ο Θεός συνηθίζει να ενεργεί και μέσω των αναξίων, και η χάρη του βαπτίσματος δεν βλάπτεται καθόλου από τον βίο του ιερέα· διότι διαφορετικά θα ζημιωνόταν αυτός που το λαμβάνει.

Έπειτα, εκθέτοντας την απόδειξη του σκότους και της μωρίας, πρόσθεσε: «Αντάλλαξαν τη δόξα του άφθαρτου Θεού με ομοίωμα εικόνας φθαρτού ανθρώπου, και πτηνών, και τετράποδων, και ερπετών». Αλλά όλο αυτό το σκότος η πίστη, όταν εισήλθε, το διέλυσε από την ψυχή εκείνου που την υποδέχθηκε. Και όπως ακριβώς ένα πλοίο, που κλυδωνίζεται από την ορμή των ανέμων και κατακλύζεται από την έγερση των κυμάτων, μία άγκυρα που ρίχνεται το σταθεροποιεί από παντού και το ριζώνει στη μέση του πελάγους, έτσι ακριβώς και τον δικό μας νου, όταν τον κλυδωνίζουν οι λογισμοί που προσπίπτουν από έξω, η πίστη, εισερχόμενη πιο ασφαλής από άγκυρα, τον απαλλάσσει από το ναυάγιο, αγκυροβολώντας το σκάφος με την πλήρη βεβαιότητα της συνειδήσεως σαν σε γαλήνιο λιμάνι. Και αυτό ακριβώς δηλώνοντας πάλι ο Παύλος έλεγε, ότι για αυτόν τον λόγο έδωσε ο Θεός αποστόλους προς καταρτισμό των αγίων, μέχρι να φτάσουμε όλοι στην ενότητα της πίστεως και της επιγνώσεως του Υιού του Θεού· ώστε να μην είμαστε πλέον νήπια, που κλυδωνίζονται και παρασύρονται από κάθε άνεμο. Βλέπεις το κατόρθωμα της πίστεως, ότι όπως μία ασφαλής άγκυρα, έτσι διώχνει την τρικυμία; Αυτό λοιπόν γράφει και ο ίδιος πάλι σε επιστολή του προς τους Εβραίους, λέγοντας τα εξής για την πίστη: «Αυτήν την έχουμε ως άγκυρα της ψυχής, ασφαλή και βεβαία, η οποία εισέρχεται στο εσωτερικό του καταπετάσματος».

Διότι πολλές φορές έβαλε και ο ίδιος το χέρι του στην πέτρα, και τράβηξε σχοινί, και όταν κάποιος είχε ανάγκη από οικοδομική εργασία, ανταποκρίθηκε πριν από τους ίδιους τους εργάτες. Διότι γνώριζε, γνώριζε καλά πόσο μεγάλοι μισθοί τού επιφυλάσσονται για αυτά. Και για τον λόγο αυτό δεν έπαυε να τιμά τους μάρτυρες, όχι μόνο με λαμπρά οικοδομήματα, ούτε με αλλεπάλληλες εορτές, αλλά με τον ανώτερο από αυτά τρόπο. Και ποιος είναι αυτός; Μιμείται τον βίο τους, ακολουθεί με ζήλο την ανδρεία τους, και με κάθε τρόπο διασώζει, κατά το δυνατόν, την εικόνα των μαρτύρων μέσα του. Διότι πρόσεξε: Εκείνοι παρέδωσαν τα σώματά τους στη σφαγή· αυτός νέκρωσε τα μέλη της σαρκός τα επί της γης. Εκείνοι στάθηκαν απέναντι σε φλόγα φωτιάς· αυτός έσβησε τη φλόγα της επιθυμίας. Εκείνοι πολέμησαν ενάντια στα δόντια των θηρίων, αλλά και αυτός κατεύνασε το πιο φοβερό από τα πάθη που βρίσκονται μέσα μας, την οργή. Για όλα αυτά, λοιπόν, ας ευχαριστήσουμε τον Θεό, διότι μας χάρισε τόσο γενναίους μάρτυρες, και ποιμένες άξιους των μαρτύρων, για τον καταρτισμό των αγίων, για την οικοδόμηση του σώματος του Χριστού, μαζί με τον Οποίο ανήκει στον Πατέρα η δόξα, η τιμή, το κράτος, συν τω Αγίω και ζωοποιώ Πνεύματι, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Επειδή λοιπόν κατέβηκε από τον ουρανό, ανεβαίνει υπεράνω όλων των ουρανών· έχοντας κατέβει όχι μόνο στη γη, αλλά και κάτω από τη γη. Και κατέβηκε γι' αυτόν τον λόγο, ώστε τα πάντα να είναι γεμάτα από τη θεότητα. «Και αυτός έδωσε άλλους μεν ως αποστόλους, άλλους ως προφήτες, άλλους ως ευαγγελιστές και άλλους ως ποιμένες και διδασκάλους, για τον καταρτισμό των αγίων στο έργο της διακονίας, προς οικοδομή του σώματος του Χριστού, μέχρι να φτάσουμε όλοι στην ενότητα της πίστεως και της επιγνώσεως του Υιού του Θεού, σε τέλειο άνδρα, στο μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού· ώστε να μην είμαστε πλέον νήπιοι, που κλυδωνίζονται και παρασύρονται από κάθε άνεμο διδασκαλίας, μέσα από την απάτη των ανθρώπων και την πανουργία τους που μεθοδεύει την πλάνη».

Και παρακάτω πάλι: Και αυτός έδωσε άλλους μεν ως αποστόλους, άλλους ως προφήτες, άλλους ως ευαγγελιστές και άλλους ως ποιμένες και διδασκάλους, για τον καταρτισμό των αγίων στο έργο της διακονίας, για την οικοδομή του σώματος του Χριστού, μέχρι να φτάσουμε όλοι στην ενότητα της πίστεως και της επιγνώσεως του Υιού του Θεού, σε τέλειο άνδρα, στο μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού, ώστε να μην είμαστε πλέον νήπιοι, που κλυδωνίζονται και παρασύρονται από κάθε άνεμο της διδασκαλίας, εξαιτίας της δολιότητας των ανθρώπων, με πανουργία προς μεθόδευση της πλάνης, αλλά, ακολουθώντας την αλήθεια με αγάπη, να αυξηθούμε σε όλα προς αυτόν, ο οποίος είναι η κεφαλή, ο Χριστός, από τον οποίο ολόκληρο το σώμα, καθώς συναρμολογείται και συνδέεται διαμέσου κάθε άρθρωσης που το τροφοδοτεί, σύμφωνα με την ενέργεια του κάθε ενός μέλους χωριστά, πραγματοποιεί την αύξηση του σώματος για την οικοδομή του με αγάπη.

Και ο μέγας Παύλος λέει: «Στον καθένα μας δόθηκε η χάρη σύμφωνα με το μέτρο της δωρεάς του Χριστού». Έπειτα, αναπτύσσοντας τη δωρεά του Χριστού, λέει: «Αυτός έδωσε άλλους μεν ως αποστόλους, άλλους ως προφήτες, άλλους ως ευαγγελιστές, άλλους ως ποιμένες και δασκάλους, για τον καταρτισμό των αγίων στο έργο της διακονίας, για την οικοδομή του σώματος του Χριστού, μέχρι να φτάσουμε όλοι μαζί» —δηλαδή όχι ο καθένας ξεχωριστά, αλλά θα ήταν ευκταίο έστω και όλοι μαζί— «στην ενότητα της πίστης και στην επίγνωση του Υιού του Θεού, δηλαδή στο να γίνουμε τέλειος άνθρωπος, στο μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Χριστού». Και πάλι αλλού λέει: «Στον καθένα δίνεται η φανέρωση του Πνεύματος για το κοινό συμφέρον. Διότι σε άλλον δίνεται μέσω του Πνεύματος λόγος σοφίας, σε άλλον λόγος γνώσης σύμφωνα με το ίδιο Πνεύμα, σε άλλον πίστη με το ίδιο Πνεύμα, σε άλλον χαρίσματα θεραπειών με το ίδιο Πνεύμα, σε άλλον ενέργειες θαυματουργικών δυνάμεων, σε άλλον προφητείες, σε άλλον διάκριση πνευμάτων, και σε άλλον διάφορα είδη γλωσσών. Όλα όμως αυτά τα ενεργεί το ένα και το αυτό Πνεύμα, το οποίο τα μοιράζει ξεχωριστά στον καθένα όπως ακριβώς θέλει». Δώρα λοιπόν λαμβάνουμε από το Πνεύμα του πληρώματος του Χριστού, όχι το ίδιο το Πνεύμα και πλήρωμα.

Έπειτα, κατ' αυτόν τον τρόπο, οικεία και καθαρά, η καθεμιά από αυτές ενώνεται, σαν φίλη προς φίλο, με θείο νεύμα με εκείνο το τάγμα, του οποίου το χάρισμα της δόξας και της στάσης έλαβε μέσω της μετοχής στο Άγιο Πνεύμα στην παρούσα ζωή και μαζί με το οποίο φανερώθηκε στην Εκκλησία των πιστών για την οικοδομή του σώματος του Χριστού. Και σε αυτό ενώνεται με σκοπό να συζήσει μαζί του και να συνευφρανθεί και να αναπαυθεί στη σκιά των πτερύγων του, μέχρι την κοινή αποκατάσταση που πρόκειται να γίνει από τον Θεό.