Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ 4:20

Εκείνοι ήταν που έλεγαν: «Πώς εσύ, ενώ είσαι άνθρωπος, κάνεις τον εαυτό σου Θεό;». Αυτών μαθητής είναι ο Σαμοσατέας· γι' αυτό εύλογα μεταφέρει στους δικούς του όσα προέρχονται από εκείνον: «Εμείς όμως δεν μάθαμε έτσι τον Χριστό, εφόσον βέβαια τον ακούσαμε και διδαχθήκαμε από αυτόν, αποβάλλοντας τον παλαιό άνθρωπο που φθείρεται σύμφωνα με τις απατηλές επιθυμίες, και αναλαμβάνοντας τον νέο, ο οποίος κτίστηκε κατά Θεόν με δικαιοσύνη και οσιότητα της αλήθειας».

«Εσείς όμως δεν μάθατε έτσι τον Χριστό, εάν βέβαια τον ακούσατε και διδαχθήκατε σε αυτόν, σύμφωνα με την αλήθεια που υπάρχει στον Ιησού: δηλαδή να αποβάλετε τον παλαιό άνθρωπο της προηγούμενης ζωής σας, ο οποίος φθείρεται σύμφωνα με τις απατηλές επιθυμίες. Να ανανεώνεστε δε ως προς το πνεύμα του νου σας, και να ενδυθείτε τον καινούριο άνθρωπο, που δημιουργήθηκε σύμφωνα με τον Θεό, με δικαιοσύνη και οσιότητα της αλήθειας». Ποιος είναι λοιπόν ο παλαιός άνθρωπος; «Είναι προφανώς αυτός που φθείρεται σύμφωνα με τις επιθυμίες της σάρκας». Νέος, από την άλλη πλευρά, είναι εκείνος που μεταστοιχειώνεται στην καινότητα της ζωής εν Χριστώ, αφού έχει ανακαινιστεί μέσα του ο νους, και εντρυφά στις ακτίνες της αληθινής θεοπτίας, έχοντας πλέον φτάσει σε τέτοια πνευματική ευρωστία, και γνωρίζοντας να κινείται με τέτοιο τρόπο, ώστε να παραμένει απρόσβλητος από τις ροπές προς τη φαυλότητα, και να διψά και να επιλέγει να εκπληρώνει μόνο εκείνα, μέσω των οποίων θα μπορούσε να βρεθεί μέσα σε κάθε θαύμα.

Άκουσε δε και τι λέγει: «Αυτό, λοιπόν, λέγω και μαρτύρομαι εν Κυρίω, να μην πορεύεστε πλέον, όπως ακριβώς πορεύονται και τα υπόλοιπα έθνη, μέσα στη ματαιότητα του νου τους, σκοτισμένοι στη διάνοια, όντες αποξενωμένοι από τη ζωή του Θεού, εξαιτίας της άγνοιας που υπάρχει μέσα τους, εξαιτίας της πώρωσης της καρδιάς τους». Εάν, λοιπόν, πρόκειται για άγνοια, εάν πρόκειται για πώρωση, γιατί τους κατηγορείς; Διότι το δίκαιο για εκείνον που αγνοεί δεν είναι να τιμωρείται ούτε να κατηγορείται, αλλά να μαθαίνει αυτά τα οποία αγνοεί. Αλλά δες πώς αμέσως τους στερεί κάθε δικαιολογία. «Αυτοί», λέγει, «έχοντας χάσει κάθε συναίσθηση, παρέδωσαν τους εαυτούς τους στην ασέλγεια, στο να πράττουν κάθε ακαθαρσία με πλεονεξία. Εσείς όμως δεν μάθατε έτσι τον Χριστό». Δείχνει εδώ ότι ο τρόπος της ζωής τους έγινε η αιτία της πώρωσής τους· και ο τρόπος ζωής προήλθε από τη δική τους ραθυμία και αναλγησία. «Αυτοί», λέγει, «έχοντας χάσει κάθε συναίσθηση, παρέδωσαν τους εαυτούς τους». Όταν λοιπόν ακούσεις ότι «τους παρέδωσε ο Θεός σε αδόκιμο νου», να θυμάσαι τούτον τον λόγο, ότι οι ίδιοι παρέδωσαν τους εαυτούς τους. Εάν, λοιπόν, οι ίδιοι παρέδωσαν τους εαυτούς τους, πώς τους παρέδωσε ο Θεός; Και εάν ο Θεός τους παρέδωσε, πώς οι ίδιοι παρέδωσαν τους εαυτούς τους; Βλέπεις τη φαινομενική αντίφαση;

Δεν αμάρτησαν, λέει, από ένα απλό παραστράτημα, αλλά διέπρατταν τα ίδια τα δεινά με πρόθεση, και είχαν κάνει την πράξη αυτή συστηματική τους συνήθεια. «Με κάθε ακαθαρσία». Ακαθαρσία είναι κάθε μοιχεία, πορνεία, παιδεραστία, φθόνος, κάθε ακολασία και ασέλγεια. Εσείς όμως δεν μάθατε έτσι τον Χριστό, λέει, εάν βέβαια τον ακούσατε και διδαχθήκατε από αυτόν, καθώς η αλήθεια βρίσκεται στον Ιησού. Η φράση «εάν βέβαια τον ακούσατε» δεν φανερώνει άνθρωπο που αμφιβάλλει, αλλά άνθρωπο που το επιβεβαιώνει κατηγορηματικά, όπως ακριβώς λέει και αλλού: «Εφόσον είναι δίκαιο ενώπιον του Θεού να ανταποδώσει θλίψη σε εκείνους που σας θλίβουν». Δηλαδή, δεν μάθατε τον Χριστό για τέτοια έργα. Εάν βέβαια τον ακούσατε και διδαχθήκατε από αυτόν, όπως είναι η αλήθεια στον Χριστό Ιησού, να αποβάλετε τον παλαιό άνθρωπο, ως προς την προηγούμενη διαγωγή σας.

Ακούσατε τον Απόστολο που λέει: «Αυτό, λοιπόν, λέω και μαρτυρώ εν Κυρίω, να μην πορεύεστε πλέον όπως πορεύονται και τα υπόλοιπα έθνη μέσα στη ματαιότητα του νου τους, έχοντας σκοτισμένη τη διάνοια. Εσείς όμως δεν μάθατε έτσι τον Χριστό». Προσέχετε αυτά που λέγονται, αγαπητοί, και μη συναναστρέφεστε με εκείνους που πράττουν τέτοια. Διότι πολλοί είναι οι μαθητές της απώλειας, και θα πληθυνθούν ακόμη περισσότερο. Βλέπετε ότι οι ημέρες είναι πονηρές, και ο καιρός αναδεικνύει τους δικούς του υπηρέτες.

Αυτός ο οποίος ίσταται υπεράνω ημών κατά τη θεϊκή εξοχότητα, μεταδίδει τον εαυτό του σε εμάς μέσω της συνάφειας της οικονομίας, ενώνοντας εμάς με τον εαυτό του και μεταξύ μας, σύμφωνα με την οποία έχουμε μεταξύ μας συναρμογή όπως σε μια οικοδομή, και ανάλογα με το πώς καθένας μπορεί να δεχθεί την επιχορήγηση του Πνεύματος, καθώς η τελείωση που αποσκοπεί στην αύξηση συγκεφαλαιώνεται στην αγάπη. «Αυτό λοιπόν λέγω και μαρτύρομαι εν Κυρίω, να μην περιπατείτε πλέον, όπως περιπατούν και τα υπόλοιπα έθνη, στη ματαιότητα του νου τους, σκοτισμένοι στη διάνοια, όντας αποξενωμένοι από τη ζωή του Θεού, εξαιτίας της άγνοιας που υπάρχει μέσα τους, εξαιτίας της πωρώσεως της καρδιάς τους. Οι οποίοι, έχοντας χάσει κάθε συναίσθημα, παρέδωσαν τους εαυτούς τους στην ασέλγεια για να εργάζονται κάθε ακαθαρσία.» Το λέει αυτό θέτοντας τον Χριστό ως μάρτυρα, ώστε να θυμούνται την κλήση στον αγιασμό και να μην ανατρέχουν στον βίο πριν από την κλήση, ο οποίος δεν είχε ούτε σκοπό ούτε προορισμό, αλλά φερόταν μάταια. «Με πλεονεξία. Εσείς όμως δεν μάθατε έτσι τον Χριστό.» Η πλεονεξία είναι αναγκαίο επακόλουθο της φιλοσαρκίας, εξαιτίας της επιθυμίας τους να έχουν τόσα πολλά, ώστε να έχουν από πού να δαπανούν για τις ηδονές. «Εάν βεβαίως τον ακούσατε, και διδαχθήκατε σε αυτόν, όπως ακριβώς είναι η αλήθεια στον Ιησού, να αποβάλετε από εσάς, όσον αφορά την προηγούμενη διαγωγή σας, τον παλαιό άνθρωπο, ο οποίος φθείρεται σύμφωνα με τις απατηλές επιθυμίες.»

14. Στον ίδιο τρόπο αναφέρεται και το «εσείς όμως δεν μάθατε έτσι τον Χριστό, εάν βεβαίως τον ακούσατε και διδαχθήκατε εν αυτώ, όπως ακριβώς είναι η αλήθεια στον Ιησού, να αποβάλετε, σύμφωνα με την προηγούμενη διαγωγή, τον παλαιό άνθρωπο»· διότι εάν δεν κάνουμε υπερβατό και πούμε «να αποβάλετε τον παλαιό άνθρωπο της προηγούμενης διαγωγής» ή, αν θέλεις, «να αποβάλετε τον παλαιό άνθρωπο, αυτόν σύμφωνα με την προηγούμενη διαγωγή», θα καταλήγαμε σε κάτι το ακατανόητο.