Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ 4:28

Ερώτηση ΣΖ΄. Επομένως, εάν δεν πρέπει να μεριμνούμε ούτε για τα αναγκαία προς το ζην, και υπάρχει άλλη παραγγελία του Κυρίου που λέει: «Να εργάζεστε, όχι όμως για την τροφή που φθείρεται», τότε είναι περιττό το να εργαζόμαστε. Απόκριση. Ο ίδιος ο Κύριος και στα δύο χωρία αποσαφήνισε το δικό Του πρόσταγμα. Διότι εκεί, αφού απαγόρευσε να αναζητούμε τα αναγκαία προς το ζην με το να πει: «Μην επιζητείτε τι θα φάτε ή τι θα πιείτε· διότι όλα αυτά τα επιζητούν τα έθνη του κόσμου», πρόσταξε λέγοντας: «Να ζητείτε δε τη βασιλεία του Θεού και τη δικαιοσύνη Του»· το πώς δε πρέπει να τη ζητούμε, το φανέρωσε μέσω εκείνων που καταξιώθηκαν. Εδώ πάλι, αφού μας απέτρεψε από το να εργαζόμαστε για την τροφή που φθείρεται, μας δίδαξε να εργαζόμαστε για την τροφή που μένει για την αιώνια ζωή· την οποία ο Ίδιος πάλι φανέρωσε σε άλλο σημείο λέγοντας: «Δική μου τροφή είναι να κάνω το θέλημα του Πατέρα που με έστειλε». Εάν λοιπόν θέλημα του Θεού είναι να θρέψουμε τον πεινασμένο, να ποτίσουμε τον διψασμένο, να ντύσουμε τον γυμνό, και τα υπόλοιπα, είναι απόλυτη ανάγκη να μιμούμαστε τον Απόστολο που λέει: «Σε όλα σας υπέδειξα ότι, κοπιάζοντας με αυτόν τον τρόπο, πρέπει να βοηθάτε τους αδυνάτους»· και να υπακούμε σε αυτόν που διδάσκει: «Μάλλον δε ας κοπιάζει εργαζόμενος το αγαθό με τα ίδια του τα χέρια, ώστε να έχει να μεταδίδει σε εκείνον που έχει ανάγκη».

Ερώτηση 252. Ποιος είναι ο επιούσιος άρτος, για τον οποίο διδαχθήκαμε να προσευχόμαστε να μας δίνεται καθημερινά; Απόκριση. Όταν ο εργαζόμενος, ενθυμούμενος τον Κύριο που λέει: «Μη μεριμνάτε για τη ζωή σας, τι θα φάτε ή τι θα πιείτε», και τον Απόστολο που παραγγέλλει να εργαζόμαστε για να έχουμε να μεταδίδουμε σε εκείνον που έχει ανάγκη, εργάζεται όχι για τη δική του ανάγκη, αλλά ένεκα της εντολής του Κυρίου (επειδή «άξιος είναι ο εργάτης της τροφής του»), τότε τον επιούσιο άρτο, δηλαδή αυτόν που χρησιμεύει στην ουσία μας για την καθημερινή ζωή, δεν αναθέτει την εξασφάλισή του στον εαυτό του, αλλά παρακαλεί τον Θεό για αυτόν. Και, αφού Του φανερώσει την ανάγκη της στερήσεώς του, τρώει με αυτόν τον τρόπο εκείνο που του δίνεται από αυτόν που έχει ταχθεί κατόπιν δοκιμασίας να εφαρμόζει κάθε μέρα το: «Μοιραζόταν στον καθένα ανάλογα με την ανάγκη που είχε».

Επιθυμώ δε να γνωρίζετε ότι εμείς ευχόμαστε να έχουμε τάγματα και ανδρών και γυναικών, των οποίων το πολίτευμα βρίσκεται στους ουρανούς, εκείνων που σταύρωσαν τη σάρκα μαζί με τα πάθη και τις επιθυμίες, οι οποίοι δεν μεριμνούν για τροφές και ενδύματα, αλλά, όντες απερίσπαστοι και προσηλωμένοι στον Κύριο, επιμένουν νύχτα και μέρα στις δεήσεις. Το στόμα αυτών δεν ομιλεί για τα έργα των ανθρώπων, αλλά ψάλλουν ύμνους στον Θεό μας ακατάπαυστα, εργαζόμενοι με τα ίδια τους τα χέρια, ώστε να έχουν να μεταδίδουν σε όσους έχουν ανάγκη.

Αν λοιπόν αυτά είχαν προσταχθεί σε όσους ζούσαν υπό τον νόμο, τι θα πούμε για όσους ζουν εν Χριστώ; Προς τους οποίους λέει ο Κύριος: «Εάν η δικαιοσύνη σας δεν ξεπεράσει κατά πολύ εκείνη των Γραμματέων και των Φαρισαίων, δεν πρόκειται να εισέλθετε στη βασιλεία των ουρανών». Γι' αυτόν τον λόγο, ο Απόστολος προτρέπει να μεταδίδουμε σε όσους δεν έχουν όχι μόνο από τους αγρούς και τα εισοδήματά μας, αλλά και από την εργασία των χεριών μας. Διότι λέει: «Να εργάζεστε κάνοντας το καλό με τα χέρια σας, ώστε να έχετε τη δυνατότητα να μεταδίδετε σε αυτόν που έχει ανάγκη». Σε εκείνον δε που επιθυμεί να τον ακολουθήσει, ο Κύριος υπέδειξε να πωλήσει όλη την περιουσία του για την ευεργεσία των φτωχών, και έτσι να τον ακολουθήσει. Στους μεν ακολούθους και τελείους του, προστάζει την αθρόα και τέλεια εκπλήρωση των ελεημοσυνών, ώστε, αφού εκπληρώσουν τη λειτουργία που γίνεται μέσω των χρημάτων, να μεταβούν σε αυτήν που γίνεται μέσω του λόγου και του πνεύματος. Στους δε υπολοίπους, παραγγέλλει τις συνεχείς μεταδόσεις και προσφορές από τα όσα έχουν, ώστε μέσω αυτών να αναδειχθούν μιμητές της φιλανθρωπίας του Θεού, ελεώντας, μεταδίδοντας και χαρίζοντας. Διότι λέει: «Να δίνετε, και θα σας δοθεί». Μέσω αυτών μάλιστα τους υποσχέθηκε και την κοινωνία με τον εαυτό Του. Διότι αυτοί είναι που θα σταθούν εκ δεξιών του Κυρίου, προς τους οποίους, όταν έλθει ο Βασιλεύς, θα πει: «Ελάτε οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από την καταβολή του κόσμου».

Κεφάλαιο Ζʹ. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Άξιος είναι ο εργάτης για την τροφή του. ΠΡΑΞΕΙΣ. Σε όλα σας υπέδειξα ότι, κοπιάζοντας με αυτόν τον τρόπο, πρέπει να βοηθούμε τους αδυνάτους και να θυμόμαστε τα λόγια του Κυρίου, που ο ίδιος είπε: Μακάριο είναι να δίνει κανείς μάλλον παρά να λαμβάνει. ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ. Εκείνος που κλέβει ας μην κλέβει πλέον· αλλά μάλλον ας κοπιάζει, εργαζόμενος το αγαθό με τα χέρια του, ώστε να έχει να μεταδίδει σε εκείνον που έχει ανάγκη. ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ Βʹ. Όταν ήμασταν μαζί σας, σας παραγγέλλαμε τούτο: ότι εάν κάποιος δεν θέλει να εργάζεται, ούτε και να τρώει.

ΕΡΩΤΗΣΗ ΛΖʹ. Αν πρέπει με το πρόσχημα των προσευχών και της ψαλμωδίας να παραμελούμε τα έργα, και ποιες ώρες προσευχής είναι κατάλληλες, και, πρώτα από όλα, αν πρέπει να εργαζόμαστε. ΑΠΟΚΡΙΣΗ. Εφόσον ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός λέει πως άξιος δεν είναι απλώς ο καθένας, ούτε όποιος τύχει, αλλά «ο εργάτης είναι άξιος της τροφής του»· και εφόσον ο Απόστολος προστάζει να κοπιάζουμε και να εργαζόμαστε με τα ίδια μας τα χέρια το αγαθό, για να έχουμε να μεταδίδουμε σε εκείνον που έχει ανάγκη, καθίσταται εξάπαντος φανερό ότι πρέπει να εργαζόμαστε με επιμέλεια και ζήλο. Διότι τον σκοπό της ευσέβειας δεν πρέπει να τον θεωρούμε ως πρόφαση για αργία, ούτε ως αφορμή για αποφυγή του κόπου, αλλά ως υπόθεση πνευματικής άθλησης, και για περισσότερους κόπους, και για υπομονή στις θλίψεις, ώστε να μπορούμε και εμείς να λέμε: «Με κόπο και μόχθο, με πολλές αγρυπνίες, με πείνα και δίψα». Και μια τέτοια αγωγή ζωής μάς είναι χρήσιμη όχι μόνο για τη σκληραγωγία του σώματος, αλλά και για την αγάπη προς τον πλησίον, ώστε μέσω ημών ο Θεός να παρέχει την αυτάρκεια και στους αδύναμους αδελφούς, σύμφωνα με το υπόδειγμα που έδωσε ο Απόστολος στις Πράξεις, λέγοντας: «Σε όλα σας έδωσα το παράδειγμα, ότι κοπιάζοντας με αυτόν τον τρόπο πρέπει να βοηθάτε τους αδύναμους»· και πάλι: «Για να έχετε να δίνετε σε εκείνον που έχει ανάγκη»· ούτως ώστε να αξιωθούμε να ακούσουμε: «Ελάτε οι ευλογημένοι του Πατέρα μου, κληρονομήστε τη βασιλεία που έχει ετοιμαστεί για εσάς από καταβολής κόσμου».

Αποτελεί χρέος εκείνου που σπεύδει προς την τελείωση να εργάζεται νύχτα και ημέρα, ώστε να έχει να μεταδίδει σε όποιον έχει ανάγκη. Επειδή, όποιος ελπίζει στον εαυτό του ή σε εκείνον που έχει αναλάβει τη φροντίδα των αναγκών του, και θεωρεί είτε την προσωπική του εργασία είτε την εργασία του συμβιούντος ως επαρκή πόρο για τη συντήρησή του, εφόσον εναπέθεσε την ελπίδα του σε άνθρωπο, διατρέχει τον κίνδυνο να υποπέσει στην κατάρα που λέει:

Μοναχέ, μην προφασίζεσαι ασθένεια ενώ είσαι υγιής· διότι είναι γραμμένο: και την επιθυμία τους έδωσε σε αυτούς. Ας μην αθετούμε, αδελφοί, τη χάρη του Κυρίου που μας χορηγεί τη δύναμη για να πράττουμε το αγαθό· αλλά, εργαζόμενοι αυτό δια της χάριτος, ας ευχαριστούμε τον Κύριο πάντοτε. Εκείνος που εμπαίζει τον πλησίον του λογίζεται ως κατάλαλος· και η καταλαλιά είναι μισητή στον Θεό και στους ανθρώπους. Εκείνος που παροξύνει τον πλησίον διεγείρει θυμό, ενώ ο ειρηνοποιός είναι μακάριος, διότι θα ονομαστεί υιός Θεού. Τίμα τους γέροντες για χάρη του Κυρίου, και δείξε συμπάθεια στον νέο που στερείται, και από τον Κύριο θα λάβεις τον μισθό. Είναι γραμμένο: μην εργάζεστε για την τροφή που φθείρεται, αλλά για εκείνη που παραμένει εις ζωήν αιώνιον. Τα χέρια σου ας εργάζονται το αγαθό, για να μεταδίδεις και σε εκείνον που έχει ανάγκη· και η καρδιά σου ας είναι στραμμένη προς τον Κύριο πάντοτε, και έτσι θα εργάζεσαι για την τροφή που παραμένει και όχι για εκείνη που φθείρεται.

Όλα όσα έπραξες από πίστη, πες τα και θα τα πράξουμε. Πες μας, Παύλε, πώς πρέπει να πολιτεύονται οι Χριστιανοί, ώστε οι μεν να ντραπούν επειδή δεν σε ακούν, οι δε να στηριχθούν πιστεύοντας σε όσα λέγονται από εσένα; Ο Παύλος αποκρίνεται και λέει: Σας διαμαρτύρομαι εν Κυρίω να μην πορεύεστε πλέον όπως πορεύονται και τα υπόλοιπα έθνη μέσα στη ματαιότητα του νου τους, έχοντας σκοτισμένη τη διάνοια, όντας αποξενωμένοι από τη δόξα του Θεού. Αποβάλλοντας το ψεύδος, να λέτε την αλήθεια. Ο ήλιος ας μη δύει πάνω στον θυμό σας, και να μη δίνετε τόπο στον Διάβολο. Εκείνος που κλέβει, ας μην κλέβει πλέον.

Διότι είναι γραμμένο: Τους κόπους των καρπών σου θα φας· μακάριος είσαι, και καλό θα σου συμβεί. Και ο Απόστολος παραγγέλλει λέγοντας: Να εργάζεστε το αγαθό με τα ίδια σας τα χέρια, ώστε όχι μόνο ο ίδιος που εργάζεται να τρώει, αλλά και να μεταδίδει από τους δικούς του κόπους σε εκείνον που έχει ανάγκη.

ΙΒʹ. Αυτήν την τάξη ας σεβόμαστε, αδελφοί, αυτήν ας διαφυλάττουμε. Ο ένας ας είναι ακοή, ο άλλος γλώσσα, ο άλλος χέρι, και κάποιος άλλος κάτι άλλο από αυτά. Ο ένας ας διδάσκει, ο άλλος ας μαθαίνει· και άλλος ας εργάζεται το αγαθό με τα ίδια του τα χέρια, για να μεταδίδει σε εκείνον που στερείται και έχει ανάγκη.

Η δε φράση έχει ως εξής: Εκείνος που κλέβει ας μην κλέβει πλέον· αλλά μάλλον ας κοπιάζει εργαζόμενος το αγαθό, για να έχει να δίνει σε εκείνον που έχει ανάγκη. Η τυμβωρυχία, εξάλλου, διαιρείται και αυτή σε συγγνωστή και σε ασύγγνωστη. Διότι, εάν κάποιος, σεβόμενος το λείψανο και αφήνοντας ασύλητο το κρυμμένο σώμα, ώστε να μην εκτεθεί στον ήλιο η ασχημοσύνη της φύσεως, χρησιμοποιήσει κάποιους από τους λίθους που βρίσκονται στην επιφάνεια του τάφου για την κατασκευή κάποιου έργου, ούτε αυτό βεβαίως είναι αξιέπαινο· εντούτοις, η συνήθεια το κατέστησε συγγνωστό, όταν η μεταφορά των υλικών γίνεται για κάτι πολυτιμότερο και πιο κοινωφελές. Το να ερευνά όμως κανείς τη σκόνη από τη σάρκα που έχει γίνει χώμα και να ανακινεί τα οστά, με την ελπίδα να ιδιοποιηθεί κάποιο από τα κοσμήματα που έχουν θαφτεί μαζί με τον νεκρό, αυτό επισύρει την ίδια καταδίκη με την απλή πορνεία, όπως ακριβώς έχει αναλυθεί στον προηγούμενο λόγο· υπό την προϋπόθεση δηλαδή ότι ο πνευματικός οικονόμος επιβλέπει τη θεραπεία του θεραπευομένου μέσα από την ίδια τη διαγωγή της ζωής του, ώστε να συντομεύσει την προθεσμία του επιτιμίου που έχει οριστεί από τους κανόνες.

Όσοι δε φθείρουν τον ναό του Θεού με την πορνεία, ακούστε τον ίδιο να λέει πάλι: «Τους πόρνους και τους μοιχούς θα κρίνει ο Θεός». Όσοι φιλούν με δόλο, ακούστε και μην ξεχνάτε το δόλιο φιλί του Ιούδα, ο οποίος παρέδωσε τον Ιησού· οι κλέφτες, ακούστε τι μίλησε για εσάς ο Κύριος στον προφήτη Ζαχαρία. Λέει, λοιπόν: «Τι βλέπεις, Ζαχαρία;». Και είπα: «Ένα δρεπάνι να πετάει· το μήκος του είναι είκοσι πήχεις και το πλάτος του δέκα πήχεις». Και είπε ο Κύριος: «Αυτή είναι η κατάρα που εκπορεύεται στο πρόσωπο της γης· διότι κάθε κλέφτης εξαιτίας αυτής θα τιμωρηθεί μέχρι θανάτου· και θα εισέλθει στον οίκο του κλέφτη, και στον οίκο εκείνου που ορκίζεται στο όνομα του Θεού με ψέμα, και θα καταλύσει στο μέσο του οίκου του, και θα καταστρέψει ολοσχερώς τον ίδιο, καθώς και τα ξύλα του, και τις πέτρες του». Άραγε, αρκούν αυτά, ω κλέφτες, για να εγκαταλείψετε αυτόν τον ολέθριο δρόμο; Ή να παραθέσω και άλλα θεία λόγια που σας αποτρέπουν, σας καταδικάζουν και σας εκφοβίζουν με σκοπό την επιστροφή και τη μετάνοια; Ακούστε, λοιπόν, και τον Απόστολο που λέει: «Ο κλέφτης ας μην κλέβει πλέον, αλλά ας κοπιάζει κάνοντας το αγαθό με τα ίδια του τα χέρια, για να έχει να μεταδίδει και σε εκείνον που έχει ανάγκη»· και πάλι, ότι «Οι κλέφτες δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Και αρκούν πλέον τα όσα ειπώθηκαν για τους κλέφτες, εάν βέβαια θελήσουν να συνετιστούν.

«Εκείνος που κλέβει», λέει, «ας μην κλέβει πλέον». Βλέπεις ποια είναι τα μέλη του παλαιού ανθρώπου; Το ψεύδος, η μνησικακία, η κλοπή. Γιατί δεν είπε, «Ο κλέπτης ας τιμωρείται, ας βασανίζεται, ας υποβάλλεται σε μαρτύρια», αλλά, «Ας μην κλέβει πλέον· απεναντίας, ας κοπιάζει εργαζόμενος το αγαθό με τα χέρια του, ώστε να έχει να μεταδίδει σε εκείνον που έχει ανάγκη»; Πού βρίσκονται οι λεγόμενοι Καθαροί, οι οποίοι είναι γεμάτοι από κάθε ρύπο και τολμούν να ονομάζουν έτσι τους εαυτούς τους;

Το δε «ας μην κλέβει πλέον», δεν το λέει τόσο για να δείξει επιείκεια σε εκείνους, όσο για να καταστήσει πράους τους αδικημένους, προτρέποντάς τους να αρκούνται στο να μην υποστούν πλέον τα ίδια. Πολύ ορθά όμως διδάσκει και σχετικά με τα λόγια. Διότι δεν λογοδοτούμε μόνο για τις πράξεις, αλλά και για τα λόγια μας. Αλλά, όπως λέει, «αν υπάρχει κάποιος καλός λόγος, ας λέγεται για την αναγκαία οικοδομή, ώστε να μεταδώσει χάρη σε αυτούς που ακούν».

Διότι είναι αναγκαίο να τα επιλύσουμε όλα αυτά τώρα, όχι μόνο για να τους κάνουμε να σταματήσουν την αργία, εάν το επιθυμούν, αλλά και για να μη δείξουμε ότι τα λόγια του Θεού εισάγουν κάποια αντίφαση. Επειδή, άλλωστε, και αλλού λέει ο Απόστολος: «Σας παρακαλούμε δε να περισσεύετε και να φιλοτιμείσθε, να ησυχάζετε και να πράττετε τα δικά σας, ώστε να συμπεριφέρεσθε με ευσχημοσύνη προς τους έξω»· και πάλι: «Εκείνος που κλέβει, ας μην κλέβει πλέον· αλλά μάλλον ας κοπιάζει εργαζόμενος με τα ίδια του τα χέρια, ώστε να έχει να μεταδίδει σε εκείνον που έχει ανάγκη». Διότι εδώ ο Παύλος δεν παρήγγειλε απλώς να εργάζονται, αλλά να εργάζονται με τέτοιον κόπο, ώστε να έχουν εξ αυτού τη δυνατότητα να μεταδίδουν και σε άλλον.

Αλλά αυτά παρουσιάζουν τη σύγκρουση σφοδρότερη ως προς το γράμμα. Είναι λοιπόν ανάγκη πλέον να δώσουμε τη λύση. Τι θα μπορούσαμε, λοιπόν, να πούμε σε αυτά; Ότι το να μην μεριμνά κανείς δεν σημαίνει το να μην εργάζεται, αλλά το να μην προσηλώνεται στα βιοτικά πράγματα· δηλαδή, το να μην φροντίζει για την αυριανή του εξασφάλιση, αλλά να τη θεωρεί ως πάρεργο. Διότι είναι δυνατόν κάποιος και να εργάζεται, και να μην θησαυρίζει τίποτε για το αύριο, και είναι δυνατόν να εργάζεται, και να μην μεριμνά. Επειδή δεν είναι το ίδιο πράγμα η μέριμνα και η εργασία. Ούτε άλλωστε εργάζεται κάποιος εναποθέτοντας το θάρρος του στο έργο του, αλλά για να προσφέρει σε εκείνον που έχει ανάγκη. Και εκείνο εξάλλου που ειπώθηκε προς τη Μάρθα δεν αναφέρεται στο έργο και την εργασία, αλλά στο ότι πρέπει κανείς να αναγνωρίζει τον κατάλληλο καιρό, και να μην αναλίσκει τον χρόνο της ακροάσεως στα σαρκικότερα πράγματα. Επομένως, δεν της τα έλεγε αυτά ωθώντας την στην αργία, αλλά για να την προσηλώσει στην ακρόαση. Ήλθα, λέει, για να σας διδάξω τα δέοντα· και εσύ μεριμνάς για το γεύμα; Θέλεις να με υποδεχθείς και να ετοιμάσεις πολυτελές τραπέζι;

Λέει λοιπόν η διδασκαλία που έχει ήδη φθάσει σε εσάς, εάν πράγματι ήλθε σύμφωνα με τον Χριστό, ότι δεν επιτρέπει τη φιλήδονη και εν άγνοια ζωή, η οποία δεν έχει τίποτα το αγαθό ούτε το αληθινό. Διότι εκείνος που έμαθε σύμφωνα με τον Χριστό, έχει μάθει το αγαθό και το αληθινό, διδασκόμενος να μεταβάλλει την παλαιότητα του σαρκικού βίου στην καινότητα του Πνεύματος. «Οργίζεσθε και μην αμαρτάνετε· ο ήλιος ας μη δύει με τον παροργισμό σας. Ούτε να δίνετε τόπο στον διάβολο. Αυτός που κλέβει, ας μην κλέβει πλέον, αλλά μάλλον ας κοπιάζει, εργαζόμενος το αγαθό με τα χέρια του, για να έχει να μεταδίδει σε εκείνον που έχει ανάγκη. Κανένας σκληρός λόγος ας μην εκπορεύεται από το στόμα σας, αλλά εάν υπάρχει κάποιος αγαθός, για την οικοδομή της ανάγκης, ώστε να δώσει χάρη σε αυτούς που ακούν.» Εάν και περιπέσει κάποιος σε οργή, λέει, ας μην επικρατεί ώστε να οδηγήσει στην αμαρτία, αλλά και πριν φθάσει η επόμενη ημέρα, ας παύει. Διότι, εάν αυτά επικρατούν μέσα σας, όντας διδάγματα του διαβόλου, ο δάσκαλος θα εισέλθει μέσω των δικών του διδαγμάτων. «Και μη λυπείτε το Πνεύμα του Θεού, με το οποίο σφραγιστήκατε για την ημέρα της απολυτρώσεως.» Το Πνεύμα θα σας αποστραφεί, λέει, σαν να λυπάται, διότι ενώ σας δόθηκε σαν σφραγίδα για ένωση, δεν βρίσκει κατάλληλους για ένωση αυτούς που δέχθηκαν τη χάρη για να διαφύγουν την κόλαση της διαφθοράς. «Κάθε πικρία και θυμός και οργή και βλασφημία ας αφαιρεθεί από εσάς μαζί με κάθε κακία.»

Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Διότι και οι δαίμονες πλεονεκτούν σε αυτό έναντι εσού, αφού ούτε τρώνε ποτέ απολύτως τίποτα, ούτε κοιμούνται. ΤΙΤΛΟΣ Εʹ. — Περί κλεπτών. «Εάν κάποιος κλέψει μοσχάρι ή πρόβατο, και το σφάξει, θα αποζημιώσει με πέντε μοσχάρια αντί για αυτό. Εάν όμως πιαστεί, θα πληρώσει τα διπλάσια.» «Εάν συλληφθεί άνθρωπος να κλέβει άνθρωπο από τους αδελφούς του, εκείνος ο κλέφτης θα θανατωθεί.» «Εάν ο κλέφτης βρεθεί κατά τη διάρρηξη, και χτυπηθεί και πεθάνει, δεν θεωρείται φόνος αυτό (δεν υπάρχει ενοχή αίματος).» «Ξεσηκώθηκαν εναντίον μου κλέφτες, των οποίων τα σπίτια ήταν τρύπες των βράχων.» «Όποιος συνεταιρίζεται με κλέφτη, μισεί τη δική του ψυχή.» «Είπε ο Κύριος σε εμένα: "Τι βλέπεις;" Και είπα: "Βλέπω ένα δρεπάνι με μήκος είκοσι πήχεις, και πλάτος δέκα πήχεις." Και μου είπε: "Θα εισβάλει στο σπίτι του κλέφτη, θα καταλύσει στο μέσο του σπιτιού του, και θα τον αφανίσει. Και κάθε κλέφτης εξαιτίας αυτού θα τιμωρηθεί μέχρι θανάτου."» «Ποιος θα εμπιστευτεί τον ευκίνητο ληστή που περιφέρεται από πόλη σε πόλη;» «Εκείνος που κλέβει ας μην κλέβει πλέον, αλλά μάλλον ας κοπιάζει, εργαζόμενος το αγαθό με τα ίδια του τα χέρια, ώστε να έχει να δώσει σε εκείνον που έχει ανάγκη.» Δύσκολες είναι οι νύχτες εκείνων που αγρυπνούν για να διαπράξουν αδικίες.

Διότι έχουν συμβεί και πάρα πολλά άλλα, παλαιά και νέα, από τα οποία μαθαίνουμε ότι η κλοπή είναι αιτία και αφετηρία θανάτου. Ο δε θείος Παύλος λέει: «αυτός που κλέβει, ας μην κλέβει πλέον, αλλά μάλλον ας κοπιάζει εργαζόμενος με τα ίδια του τα χέρια, για να έχει να δίνει σε όσους έχουν ανάγκη».

Η κλοπή διαιρείται στη ληστεία και στη διάρρηξη. Και ο σκοπός και στις δύο είναι ένας, η αφαίρεση των ξένων πραγμάτων, όμως υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ τους ως προς την πρόθεση. Διότι ο μεν ληστής χρησιμοποιεί και τον φόνο ως σύμμαχο για τον σκοπό του, προετοιμαζόμενος ακριβώς για αυτό το πράγμα, και με όπλα, και με πλήθος συνεργών, και με τις κατάλληλες τοποθεσίες, ώστε ένας τέτοιος άνθρωπος να υπόκειται στην κρίση των φονιάδων, εάν μέσω της μεταμέλειας επαναφέρει τον εαυτό του στην Εκκλησία του Θεού. Αντιθέτως, εκείνος που οικειοποιείται τα ξένα πράγματα μέσω κρυφής αφαίρεσης, και έπειτα φανερώσει το σφάλμα του στον Ιερέα μέσω της εξομολόγησης, θα θεραπεύσει την αρρώστια με τον ζήλο για το αντίθετο του πάθους. Εννοώ, μέσω του να παρέχει τα υπάρχοντά του στους φτωχούς, ώστε δίνοντας αυτά που έχει, να αποδείξει φανερά ότι καθαρίζεται από τη νόσο της πλεονεξίας. Εάν όμως δεν έχει τίποτα, και διαθέτει μόνο το σώμα του, ο Απόστολος προστάζει να θεραπεύσει το πάθος αυτό μέσω του σωματικού κόπου. Και η ρήση έχει ως εξής: «Εκείνος που κλέβει ας μην κλέβει πλέον, αλλά μάλλον ας κοπιάζει εργαζόμενος το αγαθό, ώστε να έχει να μεταδίδει σε εκείνον που έχει ανάγκη».

Ο κλέπτης ας μην κλέβει πλέον, αλλά μάλλον ας εργάζεται, για να έχει να δίνει σε αυτόν που έχει ανάγκη. Βλέπε και τον γ' κανόνα της Νεοκαισαρείας.