Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ 4:30

Δεν ανορθώνετε, λοιπόν, τους εαυτούς σας από την πτώση σας; Δεν ανυψώνεστε από τη σκοτοδίνη σας; Δεν συνέρχεστε από την ορμή σας; Από ποιον νομίζετε ότι απομακρύνεστε; Ποιον νομίζετε ότι αρνείστε; Μήπως όχι το Άγιο Πνεύμα, το οποίο λάβατε για την ημέρα της απολυτρώσεως διά του αγίου σχήματος; Δεν έχει ανάψει πυρ πάνω στο κεφάλι σας; Αρκετά έως εδώ. Μην προχωρήσετε άλλο, να μη χαίρεται πλέον ο διάβολος με εσάς, να μην υπηρετείτε πλέον τον αντίδικο. Αγαπήστε τον Κύριο που σας αγάπησε· δεχθείτε μέσα σας τον αγαθό Δεσπότη. Και για τα προηγούμενα, Αυτός είναι αγαθός, σπλαχνικός, ευμενής· θα σας συγχωρήσει χάρη στη δική μου ταπεινότητα.

Ας μην προσέχουμε, λοιπόν, αυτούς που πέφτουν, εφόσον ονομάζεστε και αναγνωρίζεστε ως υιοί φωτός και αναστάσεως, ούτε αυτούς που περνούν τις ημέρες τους με ραθυμία και αμέλεια, εφόσον επιθυμούμε να ονομαζόμαστε συμπολίτες των αγίων. Αντίθετα, παραμένοντας πάντα σταθεροί με ευστάθεια και θεοσέβεια προς το καλό, ας αυξανόμαστε και ας στερεωνόμαστε στη διαμόρφωση της ενάρετης ζωής, έχοντας αδίστακτη πίστη, αγάπη απαθή και χωρίς θράσος, στο χάρισμα της ταπεινοφροσύνης, στο κόσμημα της υπακοής, στο κλέος της κατανύξεως, χωρίς να φέρουμε μέσα μας τίποτα το διεστραμμένο ή παράνομο, με τα οποία λυπούμε το Άγιο Πνεύμα και ευφραίνουμε τον αντίπαλο. Ας γίνουμε ευγνώμονες, υπομονετικοί στον δρόμο της ασκήσεως και στον κανόνα της υποταγής. Ας μην κοιτάζουμε το παρόν, αλλά, αποβλέποντας στο μέλλον, ας ασπαζόμαστε με μεγάλη χαρά τα θεία, αναλογιζόμενοι και ενθυμούμενοι από πού και πώς εξήλθαμε, ότι δηλαδή βγήκαμε από τον κόσμο και σαν από το σκοτάδι της σύγχυσης αυτού του βίου, από την ταραχή και τη ζάλη της σαν φουρτουνιασμένης δυστυχίας των ανθρώπων. Διότι, δέστε, μαζί με τα άλλα, πώς έχουν τώρα τα πράγματα (τη στιγμή που οι Άραβες λεηλατούν τα δικά μας μέρη, έχοντας εξέλθει σε μεγάλο πλήθος και ορμώντας εναντίον των χριστιανών), τι πειρασμός και ταραχή υπάρχει στους βασιλείς, τι ανάγκη και οδύνη στα στρατεύματα, τι θρήνος, οδυρμός και σφαγή σε αυτούς που αιχμαλωτίζονται.

Δεν πρέπει αυτά, αδελφοί μου, να γίνονται έτσι, ούτε είναι αυτά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της μοναχικής πολιτείας, ούτε είναι μικρό αμάρτημα το έγκλημα της λοιδορίας. Διότι λέει: «Οι λοίδοροι δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Αλλά ούτε και ο γογγυσμός είναι μικρό αμάρτημα. Διότι λέει: «Ούτε να γογγύζετε, καθώς γόγγυσαν μερικοί από αυτούς και εξολοθρεύτηκαν από τον ολοθρευτή». Αλλά ούτε και η ματαιολογία είναι μικρό έγκλημα. Διότι λέει: «Κανένας σάπιος λόγος ας μην βγαίνει από το στόμα σας, αλλά μόνο όποιος είναι αγαθός για την οικοδομή της ανάγκης, ώστε να μεταδώσει χάρη σε εκείνους που ακούνε. Και μην λυπείτε το Πνεύμα το άγιο του Θεού, με το οποίο σφραγιστήκατε για την ημέρα της απολυτρώσεως». Δεν βλέπετε την απειλή, ότι παροργίζουμε το Πνεύμα του Θεού ματαιολογώντας; Δεν φοβόμαστε ότι θα δώσουμε λόγο την ημέρα της κρίσεως ακόμη και για κάθε αργό λόγο, όπως απείλησε ο Κύριος; Γιατί λοιπόν δεν προσέχουμε τους εαυτούς μας; Και γιατί δεν προετοιμαζόμαστε ώστε να βρεθούμε έτοιμοι για τα επερχόμενα;

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΜΣΤ' ΠΕΡΙ ΕΙΡΗΝΗΣ ΚΑΙ ΠΡΑΟΤΗΤΟΣ, ΕΠΙΕΙΚΕΙΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΘΕΝΙΑΣ. Αδελφοί και πατέρες, ούτε εγώ πρέπει να χορταίνω από τη σωτήρια διδασκαλία ούτε εσείς από την ωφέλιμη ακρόαση· αλλά αμφότεροι οφείλουμε να έχουμε τέτοια έντονη επιθυμία για το καθένα από αυτά, όπως ακριβώς εκείνοι που διψούν να αντλήσουν νερό. Και αυτό είναι σημάδι προκοπής, και αυτή αποτελεί σωτήρια υπόθεση· διότι τα λόγια ανοίγουν τον δρόμο προς τις πράξεις, τα αγαθά προς τα αγαθά, και τα αντίθετα προς τα αντίθετα. Επομένως, εφόσον εμείς επιθυμούμε να πράττουμε τα αγαθά, ας αναστρεφόμαστε με αγαθούς λόγους και ενάρετες ομιλίες, ώστε να μην αστοχήσουμε ως προς το πρέπον· διότι και ο ίδιος ο Απόστολος, διδάσκοντας αυτό το πράγμα, λέει τα εξής: «Κανένας σάπιος λόγος ας μην βγαίνει από το στόμα σας, αλλά μόνο όποιος είναι αγαθός για την αναγκαία πνευματική οικοδομή, ώστε να δώσει χάρη σε εκείνους που ακούν· και μην λυπείτε το Άγιο Πνεύμα του Θεού, με το οποίο σφραγιστήκατε για την ημέρα της απολυτρώσεως.» Και πάλι λέει: «Κάθε πικρία και θυμός και οργή και κραυγή και βλασφημία ας αφαιρεθεί από εσάς μαζί με κάθε κακία· και να γίνεστε μεταξύ σας καλοί, εύσπλαγχνοι, συγχωρώντας ο ένας τον άλλον, καθώς και ο Θεός σας συγχώρεσε δια του Χριστού.» Βλέπετε τι παραγγέλλει; Πόση είναι η ακρίβεια της εντολής; Και σε ποιους τα απευθύνει αυτά; Όχι σε μοναχούς, αλλά απλώς σε όλους τους κοσμικούς.

Διότι ούτε, όταν καταλάβει ένα μέρος, αρκείται, αλλά προχωρεί πάντοτε προς το χειρότερο, μέχρι να επιφέρει τον θάνατο της αμαρτίας. Για παράδειγμα, προσπαθεί πρώτα να δεχτούμε εμείς την προσβολή, έπειτα να πούμε μέσα στην καρδιά μας κάτι πονηρό. Έπειτα, αφού με αυτόν τον τρόπο μολύνει και φαρμακώσει την ψυχή, την βγάζει από την κατά φύση κατάστασή της, και την κάνει άμυαλη, παράλογη και τυφλή, ώστε να επιθυμεί όσα δεν πρέπει, αντί για το φως το σκοτάδι, αντί για την γλυκύτητα την πικρία, αντί για την ζωή τον θάνατο. Και τέτοιος είναι ο όλεθρος του πειραστή. Εμείς όμως, αδελφοί, με κάθε προφύλαξη ας διαφυλάξουμε τις ψυχές μας, μη δίνοντας τόπο στον διάβολο, αλλά απορρίπτοντας αμέσως την προσβολή. Εάν όμως ηττηθούμε σε αυτό, τουλάχιστον ας μη μολυνθούμε. Εάν όμως πάθουμε και αυτό, τουλάχιστον ας μην παραμείνουμε σε αυτή την κατάσταση και παρασυρθούμε στην διάπραξη της αμαρτίας. Συμβαίνει δε να το παθαίνουμε αυτό εξαιτίας των προλήψεων, από τις παλαιές αναμνήσεις. Αλλά ας αποφύγουμε τις προλήψεις. Ας αποφύγουμε τις νεανικές αναμνήσεις. Διότι, με το να μεταφερόμαστε εκεί μέσω της αναπόλησης, τι άλλο μπορούμε να πούμε παρά ότι επιστρέψαμε με την καρδιά μας στην Αίγυπτο; Αυτό πρέπει να προσέχουμε όσον αφορά τον εσωτερικό άνθρωπο. Ως προς τον εξωτερικό όμως, όπως διδάσκει ο Απόστολος: «Κανένας σάπιος λόγος ας μην εκπορεύεται από το στόμα σας, αλλά μόνο όποιος είναι αγαθός για την οικοδομή της χρείας, ώστε να δώσει χάρη σε αυτούς που ακούνε. Και μην λυπείτε το Άγιο Πνεύμα του Θεού, με το οποίο σφραγιστήκατε για την ημέρα της απολυτρώσεως».