Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΦΕΣΙΟΥΣ 5:29

Ερώτηση: Συγχώρησέ με, κύριε αββά, επειδή οι Πατέρες λένε να καταφρονούμε το σώμα, και από την άλλη λένε να κυβερνούμε το σώμα με διάκριση. Παρακαλώ να μάθω τη διαφορά τους. Απόκριση: Σχετικά με αυτά που ρώτησας, ο Απόστολος αναφέρει τη διαφορά και των δύο όταν λέει: «Να μην προνοείτε για τη σάρκα ώστε να ικανοποιείτε τις επιθυμίες της», και πάλι ο ίδιος λέει: «Διότι κανείς ποτέ δεν μίσησε τη δική του σάρκα, αλλά την τρέφει και την περιθάλπει.» Εάν λοιπόν δεις να ενεργεί η ηδονή, τότε καταφρόνησε το σώμα. Εάν όμως δεις το σώμα καταπονημένο και ταλαιπωρημένο, τότε περιέθαλψε και τρέφε το με φόβο Θεού, ώστε να σε υπηρετήσει στην πνευματική λειτουργία.

Κανείς ποτέ δεν μίσησε τη δική του σάρκα. Άκουσα όμως εκείνο, ότι μια μητέρα σκότωσε τον αγαπημένο της γιο μέσα στην παραφροσύνη της· τον σκότωσε μεν, επειδή τον έβλεπε σαν κάποιο θηρίο· όταν όμως συνειδητοποίησε τι έπραξε, δεν θρηνούσε πλέον ένα θηρίο, αλλά το παιδί που θανατώθηκε από τα ίδια της τα χέρια. Και κάποια άλλη μητέρα έμπηξε το ξίφος στα ίδια της τα τέκνα, κυριευμένη από οργή για τη συζυγική κλίνη και τον έρωτα του πατέρα.

Διότι εκείνο βέβαια δεν ήταν τόσο αναγκαίο· επειδή, για να μην πει κάποιος, «Εκείνος ήταν ο Χριστός, και ήταν Θεός, και παρέδωσε τον εαυτό Του», προσεγγίζει λοιπόν το ζήτημα από άλλη σκοπιά, λέγοντας: «Έτσι οφείλουν»· διότι το πράγμα δεν είναι χάρη, αλλά οφειλή. Αφού είπε, «όπως τα δικά τους σώματα», πρόσθεσε: «Διότι κανείς ποτέ δεν μίσησε τη δική του σάρκα, αλλά την τρέφει και την περιθάλπει». Δηλαδή, τη φροντίζει με πολλή επιμέλεια. Και πώς είναι δική του σάρκα; Άκου: «Αυτό τώρα είναι οστούν εκ των οστών μου», λέει, «και σάρκα εκ της σαρκός μου». Και όχι μόνο αυτό, αλλά λέει επίσης: «Έσονται εις σάρκα μίαν».

Διότι από αυτόν τον τρόπο της φιλίας και της κοινωνίας δεν θα μπορούσε κανείς ποτέ να βρει άλλη μεγαλύτερη οικειότητα. Όπως ακριβώς, λοιπόν, δεν θα μπορούσες να πεις: «Από πού προκύπτει η οικειότητά μου και η εγγύτητά μου προς αυτόν;» —διότι αυτό είναι καταγέλαστο— έτσι δεν θα μπορέσεις να το πεις αυτό ούτε για τον αδελφό σου. Διότι όλοι βαπτιστήκαμε σε ένα σώμα, λέει. Γιατί σε ένα σώμα; Για να μην είμαστε διασπασμένοι, αλλά με τη μεταξύ μας συνύπαρξη και φιλία να διατηρούμε τη συνοχή ενός σώματος. Ας μην καταφρονούμε, λοιπόν, ο ένας τον άλλον, για να μην παραμελήσουμε τον ίδιο μας τον εαυτό. Διότι κανείς ποτέ δεν μίσησε τη δική του σάρκα, λέει, αλλά την τρέφει και την περιθάλπει. Γι' αυτό ο Θεός μάς έδωσε αυτόν τον κόσμο ως μία οικία, τα μοίρασε όλα εξίσου, άναψε έναν ήλιο για όλους, άπλωσε μία οροφή, τον ουρανό, και προσέφερε μία τράπεζα, τη γη. Έδωσε και άλλη, πολύ μεγαλύτερη από αυτήν τράπεζα, αλλά και αυτή είναι μία· γνωρίζουν οι συμμύστες αυτό που λέγεται. Έναν πνευματικό τρόπο γεννήσεως χάρισε σε όλους· μία είναι η πατρίδα για όλους, αυτή που βρίσκεται στους ουρανούς· από το ίδιο ποτήριο πίνουμε όλοι. Δεν χάρισε στον πλούσιο περισσότερα και πολυτιμότερα, και στον φτωχό ευτελέστερα και λιγότερα, αλλά τους κάλεσε όλους εξίσου· τα σαρκικά τα παρείχε ισότιμα, και τα πνευματικά ομοίως.

Διότι η γυναίκα αποτελεί αναγκαίο μέλος μας· και για τον λόγο αυτόν οφείλουμε να την αγαπούμε πάρα πολύ. Αυτό ακριβώς λοιπόν διδάσκοντας πάλι ο Παύλος έλεγε: «Έτσι οφείλουν οι άνδρες να αγαπούν τις δικές τους γυναίκες, όπως τα δικά τους σώματα. Διότι κανείς ποτέ δεν μίσησε τη δική του σάρκα, αλλά την εκτρέφει και την περιθάλπει, όπως ακριβώς και ο Χριστός την Εκκλησία· διότι είμαστε μέλη του σώματός του, από τη σάρκα του και από τα οστά του». Διότι, όπως ακριβώς η Εύα, λέει, προήλθε από την πλευρά του Αδάμ, έτσι και εμείς προερχόμαστε από την πλευρά του Χριστού. Διότι αυτό σημαίνει το: «Από τη σάρκα του και από τα οστά του». Το ότι βέβαια η Εύα δημιουργήθηκε από την πλευρά του Αδάμ, όλοι το γνωρίζουμε, και η Γραφή το έχει αναφέρει με σαφήνεια, σημειώνοντας ότι επέβαλε σε αυτόν έκσταση, και έλαβε μία από τις πλευρές του, και οικοδόμησε τη γυναίκα· το ότι όμως και η Εκκλησία συστάθηκε από την πλευρά του Χριστού, από πού θα μπορούσε κανείς να το αποδείξει; Αλλά και αυτό το αποδεικνύει η Γραφή. Διότι, όταν ο Χριστός υψώθηκε στον σταυρό, προσηλώθηκε και πέθανε, πλησίασε ένας από τους στρατιώτες και του λόγχισε την πλευρά, και εξήλθε αίμα και ύδωρ· και από εκείνο το αίμα και το ύδωρ συστάθηκε ολόκληρη η Εκκλησία. Και το μαρτυρεί ο ίδιος λέγοντας: «Εάν κάποιος δεν αναγεννηθεί από ύδωρ και Πνεύμα, δεν μπορεί να εισέλθει στη βασιλεία των ουρανών». Και το αίμα το ονομάζει Πνεύμα.

Στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. «Διότι κανείς ποτέ δεν μίσησε τη δική του σάρκα, αλλά την εκτρέφει και την περιθάλπει, όπως ακριβώς και ο Κύριος την Εκκλησία. Επειδή είμαστε μέλη του σώματός του, από τη σάρκα του και από τα οστά του.»

Διότι κανείς ποτέ δεν μίσησε τη δική του σάρκα, αλλά την τρέφει και την περιθάλπει, όπως ακριβώς και ο Χριστός την Εκκλησία.» «Τίμιος είναι ο γάμος σε όλα και η κοίτη αμίαντη.» Πρέπει ο νους, ως άλλος κυβερνήτης, να κάθεται ψηλά, πάνω από τα πάθη, και επιβιβαζόμενος στη σάρκα σαν σε πλοίο και κατευθύνοντας με εμπειρία τους λογισμούς σαν πηδάλια, αφενός να πατάει με γενναιότητα τα κύματα, αφετέρου να παραμένει ψηλά και να είναι δυσπρόσιτος στα πάθη, χωρίς να ποτίζεται πουθενά από την πικρία τους σαν από κάποια αλμύρα.

Θ΄. Κανείς, λέει ο Απόστολος, δεν μίσησε ποτέ τη δική του σάρκα· αλλά βεβαίως τη σκληραγωγεί και την υποδουλώνει, μην παρέχοντάς της τίποτε περισσότερο εκτός από τροφή και σκεπάσματα, και μάλιστα μόνο εκείνα που είναι αναγκαία για τη ζωή. Έτσι, λοιπόν, την αγαπά κανείς απαθώς και, ως υπηρέτρια των θείων, την τρέφει και την περιθάλπει μόνο με εκείνα που καλύπτουν τις ανάγκες της.

Έτσι οφείλουν οι άνδρες να αγαπούν τις γυναίκες τους, όπως τα δικά τους σώματα. Εκείνος που αγαπά τη γυναίκα του, αγαπά τον εαυτό του. Διότι κανείς ποτέ δεν μίσησε τη δική του σάρκα, αλλά την τρέφει και την περιθάλπει, όπως ακριβώς και ο Χριστός την Εκκλησία. Επειδή είμαστε μέλη του σώματός του, από τη σάρκα του και από τα οστά του. Γι' αυτόν τον λόγο, ο άνθρωπος θα εγκαταλείψει τον πατέρα του και τη μητέρα του, και θα προσκολληθεί στη γυναίκα του, και θα γίνουν οι δύο μία σάρκα. Το μυστήριο αυτό είναι μέγα, εγώ δε σας λέγω ότι αναφέρεται στον Χριστό και στην Εκκλησία.

Έμαθες ποιοι είναι μέλη του; Άκουσε τώρα και για την ένωση των μελών, την οποία φανερώνει αυτός ακολουθώντας τον Δεσπότη. Διότι Εκείνος μας δίδαξε ομοίως να έχουμε με αυτόν τέτοια ένωση, όμοια με αυτήν που έχει Εκείνος με τον δικό του Πατέρα, ο δε μαθητής του και απόστολος περιγράφει την ένωση σαν αυτή που έχει ο άνδρας με τη γυναίκα του και η γυναίκα με τον άνδρα της. Γι' αυτό και λέει: «Οι γυναίκες να υποτάσσεστε στους δικούς σας άνδρες όπως στον Κύριο, διότι ο άνδρας είναι κεφαλή της γυναίκας, όπως και ο Χριστός είναι κεφαλή της εκκλησίας και αυτός είναι σωτήρας του σώματος», και πάλι: «Οι άνδρες, να αγαπάτε τις γυναίκες σας, καθώς και ο Χριστός αγάπησε την εκκλησία και παρέδωσε τον εαυτό του για χάρη της, για να την αγιάσει και να την παρουσιάσει στον εαυτό του ένδοξη, χωρίς να έχει σπίλο ή ρυτίδα ή κάτι από τα παρόμοια, αλλά για να είναι αγία και άμωμη». Και μετά από λίγο: «Αυτός που αγαπά τη γυναίκα του» —πρόσεξε, σε παρακαλώ, το βάθος του λόγου!— «αγαπά τον εαυτό του», λέει. «Διότι κανείς ποτέ δεν μίσησε τη δική του σάρκα, αλλά την τρέφει και την περιθάλπει, καθώς και ο Κύριος την εκκλησία, διότι είμαστε μέλη του σώματός του, από τη σάρκα του και από τα οστά του».