Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 1:8

Και αύξησε τον λαό του πάρα πολύ. Ώστε ο Φαραώ, ο οποίος δεν είχε γνωρίσει τον Ιωσήφ, να λέει: «Ιδού, τώρα το έθνος πληθαίνει και γίνεται ισχυρότερο από εμάς». Δεν θα είχαν όμως αυξηθεί και κραταιωθεί, εάν δεν είχαν τύχει της προστασίας του Ιωσήφ και της ευνοϊκής υποδοχής του Φαραώ.

Διότι, ενώ θα έπρεπε να λιγοστέψουν, καθώς καταδιώκονταν από τους εργοδιώκτες, με τα βρέφη τους να ρίχνονται στον ποταμό και την ίδια τη φύση να κακοποιείται, τότε ακριβώς αυξήθηκαν τόσο πολύ, ώστε να γίνουν εξαιρετικά φοβεροί στους κατοίκους· με αποτέλεσμα ο Φαραώ, ο οποίος δεν γνώριζε τον Ιωσήφ, να πει: «Ιδού, τώρα το έθνος πληθαίνει, και γίνεται ισχυρότερο από εμάς». Δεν θα είχαν, βέβαια, αυξηθεί και κραταιωθεί, εάν δεν είχαν τύχει της προστασίας του Ιωσήφ και της φιλόξενης υποδοχής του Φαραώ. Ο Θεός μετέτρεψε την καρδιά τους, ώστε να μισήσουν τον λαό Του και να μεταχειριστούν με δόλο τους δούλους Του. Επειδή, εξαιτίας των τιμών που απολάμβαναν από τους Αιγυπτίους, είχαν περιπέσει στην ίδια με αυτούς ειδωλολατρία, για τον λόγο αυτόν επέτρεψε να τους μισήσουν και να τους επιβάλουν βαριά έργα, προκειμένου να κακοπαθήσουν και να καταφύγουν στον Θεό, ώστε να βρει έδαφος για να εκπληρωθεί η υπόσχεση που είχε δοθεί στον Αβραάμ. Διότι, όπως ακριβώς δοκίμασε τον Ιωσήφ και τον δόξασε, εφόσον αναδείχθηκε άξιος μέσω της δοκιμασίας, έτσι έπραξε τώρα και με τον λαό· αφού δηλαδή δοκιμάστηκαν, αναστέναξαν και κραύγασαν προς τον Θεό τους. Γι' αυτόν τον λόγο, η τιμή που τους έτρεφαν οι Αιγύπτιοι μεταστράφηκε τώρα σε μίσος.

Σύνοψη της Εξόδου. Όταν ανέλαβε την εξουσία στην Αίγυπτο ένας βασιλιάς που δεν γνώριζε τον Ιωσήφ, καταπονούσε τους Ισραηλίτες με τις εργασίες του πηλού και την κατασκευή πλίνθων. Διέταξε, μάλιστα, τις μαίες να θανατώνουν τα αρσενικά βρέφη των Ισραηλιτών· επειδή, όμως, εκείνες δεν υπάκουσαν, ανέθεσε αυτό το τόλμημα στον λαό. Τότε γεννιέται ο Μωυσής από τη φυλή του Λευί, και οι γονείς του τον εξέθεσαν μέσα σε μία κιβωτό.

Αλλά, επειδή αυτά τα έχω υμνήσει εν συντομία, ας διηγηθώ και τα γεμάτα οδύνη. Εγέρθηκε άλλος βασιλιάς, λέει κάπου η Αγία Γραφή, ο οποίος δεν γνώριζε τον Ιωσήφ. Τέτοιος λοιπόν είναι και ο δικός μας Φαραώ, ω αγιώτατοι, ο οποίος δεν αγνοεί τον Ιωσήφ, αλλά αρνείται τον Δεσπότη που τον αγόρασε· διότι είναι φανερό ότι όποιος αθετεί την εικόνα Του, αθετεί τον Ίδιο, και έτσι αθέτησε και τη Θεοτόκο και κάθε άγιο. Διότι δεν ανεχόταν, όντας αρνητική φύση, να μην αφαιρέσει μαζί με την κεφαλή και όλα τα μέλη, ώστε να εμφανίζεται μόνο η δική του εικόνα, σύμφωνα με το δόγμα του Ναβουχοδονόσορα. Από εκεί προήλθε η ερήμωση όλων των εκκλησιών του Θεού, καθώς αφανιζόταν παντού κάθε σεπτή εικόνα· από εκεί ο εμπρησμός των ιερών αναθημάτων που έφεραν εικόνα, και των βιβλίων στα οποία αναφερόταν κάτι για αυτήν· από εκεί η απαίτηση υπογραφής χειρογράφων της ασέβειας και η συμμετοχή στην άθεη κοινωνία, με πολλή αναζήτηση και έρευνα, ώστε να μην απομείνει κανένας άνθρωπος που να μην αλωθεί· διότι ήταν ανάγκη να γίνει ένα από τα δύο, ή να προσκυνήσει κανείς τη χρυσή εικόνα ή να υποβληθεί στην πονηρή φλόγα των βασανιστηρίων. Και όμως, είναι ευάριθμοι οι αλύγιστοι. Ποιοι είναι αυτοί; Ο ιερός μας πατριάρχης, ιεράρχες και ιερείς, μοναχοί και μοναχές· διότι το αδιάντροπο πρόσωπό του δεν ντράπηκε να αφήσει να πέσουν τα μαστίγια μέχρι και σε αυτές.