Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 13:15

Διότι μιλούν εν Πνεύματι και αυτοί. Και αυτό το επιβεβαιώνει λέγοντας ο ίδιος ο Σωτήρας: «Δεν είστε εσείς που μιλάτε, αλλά το Πνεύμα του Πατρός σας που μιλάει μέσα σας.» Επειδή λοιπόν ο λόγος του Θεού είναι ζωοποιός, γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο παρομοιάζεται πολύ εύστοχα με το ύδωρ. Διότι το ύδωρ είναι ζωοποιό, και πρόξενος κάθε καρποφορίας. Έχοντας λοιπόν τη νοητή χορηγία τέτοιων υδάτων, συνηθίζουμε να καλλιεργούμε την αρετή. Και φροντίζουμε να κοπιάζουμε με ιδρώτα στους αγώνες της ευσέβειας, και σε αυτά τα ύδατα πατούν το βόδι και το γαϊδούρι· δηλαδή, τόσο ο λαός που προέρχεται από τους Ιουδαίους, όσο βεβαίως και αυτός από τα έθνη. Διότι ο Θεός δικαίωσε την περιτομή εκ πίστεως, και την ακροβυστία διά της πίστεως. Και όπως λέει ο Παύλος: «Αφού κατέλυσε το μεσότοιχο του φραγμού, και κατήργησε τον νόμο των εντολών που συνίστατο σε δόγματα, δημιούργησε τους δύο σε έναν νέο άνθρωπο, κάνοντας ειρήνη. Και τους συμφιλίωσε με τον Θεό επιβάλλοντας και στους δύο έναν ζυγό, και ενώνοντάς τους σε ομοψυχία, διά της πίστεως και της αγάπης και του αγιασμού.» Και με το βόδι παρομοιάζει το έθνος των Ιουδαίων· διότι το βόδι είναι ζώο καθαρό κατά τον νόμο· και προσφερόταν ως οσμή ευωδίας στον Θεό. Ενώ το γαϊδούρι είναι ακάθαρτο. Γι' αυτό, έχοντας προστάξει να προσφέρονται τα πρωτότοκα των κτηνών στον Θεό, λέει: «Θα μου αγιάσεις κάθε πρωτότοκο που διανοίγει μήτρα...»

«Γι' αυτό εγώ θυσιάζω στον Θεό κάθε αρσενικό που ανοίγει μήτρα, και κάθε πρωτότοκο από τους γιους μου θα τον λυτρώσω.» Επειδή λοιπόν ο Θεός συντρίβει τους εχθρούς και μας αποσπά με παράδοξο τρόπο από την τυραννία του διαβόλου, και μας αποπλένει από τα παλαιά πταίσματα με αγαθά και γλυκύτατα νάματα, οφείλουμε να προσφέρουμε τους εαυτούς μας, αγαπητοί, ανταποδίδοντας την τιμή στον ευεργέτη με ισάξιες προσφορές. Εμπρός λοιπόν, έχοντας ως προπομπό που λάμπει την ορθή και αμώμητη πίστη, ας τιμήσουμε τον Σωτήρα μας και με τα κατορθώματα των καλών έργων, καθιστώντας αυτή την πράξη μας ένα λαμπρό ανάθημα και μια θυσία πραγματικά πνευματική. Διότι έχει γραφεί: «Να παραστήσετε τα σώματά σας ως θυσία ζωντανή, άγια, ευάρεστη στον Θεό, που είναι η λογική σας λατρεία». Δ'. Επομένως, ιδιαίτερα στον παρόντα καιρό, που ασκούμε την ασιτία και επιβάλλουμε τη νηστεία ως ένα είδος χαλινού, ας τη συνοδεύσουμε με έναν επιεική και νηφάλιο τρόπο ζωής. Διότι σε καμία περίπτωση δεν επαρκεί για την επίτευξη της αρετής η νηστεία από μόνη της και καθ' εαυτήν. Εάν όμως συζευχθεί και συμπορευτεί με αυτήν η ευωδία των αγαθών έργων, θα είναι ευπρόσδεκτη στον Θεό και γεμάτη από κάθε έπαινο.

Και όταν ο Φαραώ σκλήρυνε τη στάση του για να μη μας αφήσει να φύγουμε, ο Κύριος θανάτωσε κάθε πρωτότοκο στη γη της Αιγύπτου, από τα πρωτότοκα των ανθρώπων έως τα πρωτότοκα των ζώων. Γι' αυτό εγώ θυσιάζω στον Κύριο κάθε αρσενικό που διανοίγει μήτρα· διατάσσοντας να τους οδηγούν με όλα αυτά τα μέσα στη θεογνωσία. Και στα ίδια τα παιδιά δίνει πολλές εντολές σχετικά με τους γεννήτορές τους, τιμώντας αφενός εκείνα που διάκεινται με καλή προαίρεση απέναντί τους, και τιμωρώντας αφετέρου τα αγνώμονα, καθιστώντας τα με αυτόν τον τρόπο και πάλι πιο προσφιλή σε εκείνους που τα έσπειραν. Διότι, όταν κάποιος μας καθιστά κυρίους κάποιου πράγματος, η τιμή μάς επιβάλλει τη μέγιστη υποχρέωση να προνοούμε γι' αυτό· διότι, ακόμη κι αν δεν υπήρχε τίποτα άλλο, αυτό τουλάχιστον αρκεί για να μας φιλοτιμήσει, το ότι δηλαδή όλα τα δικά του βρίσκονται στα δικά μας χέρια, και δεν θα ανεχόμασταν να προδώσουμε εύκολα αυτόν που μας τα εμπιστεύτηκε με τέτοιον τρόπο. Όταν όμως έπειτα από αυτό οργίζεται και αγανακτεί περισσότερο και από τους ίδιους που υβρίστηκαν, και γίνεται αυστηρός τιμωρός, με αυτόν τον τρόπο ελκύει πολύ περισσότερο· πράγμα που έπραξε ακριβώς και ο Θεός. Εκτός αυτών, προσέθεσε και τον τρίτο δεσμό, αυτόν της φύσεως, ή, αν προτιμάς, τον πρώτο. Και για να μην περιφρονούν τις προσταγές Του οι πατέρες, όταν προστάζονται να αναθρέψουν τα παιδιά τους, επέβαλε την αναγκαιότητα που πηγάζει από τη φύση.

Νομοθέτησε, βέβαια, να προσφέρονται τα πρωτότοκα και των βοδιών και των προβάτων, υπενθυμίζοντας τη σωτηρία των δικών τους πρωτοτόκων. Διότι ούτε ο ίδιος είχε ανάγκη από τις θυσίες, αλλά μεριμνούσε για τη δική τους ωφέλεια. Αυτό άλλωστε το δηλώνει και ο ίδιος ο νόμος: «εάν σε ρωτήσει ο γιος σου, τι είναι αυτό» και στη συνέχεια έως το «γι' αυτό εγώ θυσιάζω στον Κύριο κάθε αρσενικό που διανοίγει μήτρα, και κάθε πρωτότοκο από τους γιους σου θα λυτρώσω. Και θα είναι ως σημάδι στο χέρι σου και ασάλευτο προ των οφθαλμών σου, διότι με κραταιό χέρι σε έβγαλε ο Κύριος από την Αίγυπτο». Επομένως, το καθένα από αυτά δεν γινόταν εξαιτίας κάποιας ανάγκης του Θεού, αλλά για την ωφέλεια του λαού.