χεῖρες μὲν οὖν νοοῦνται προδήλως καὶ ἐφ᾽ ἡμῶν κοινότερον. ὅταν γὰρ δυνάμεις ἐξαποστέλλῃς σὺ βασιλεὺς ὤν, βουλόμενός τι κατεργάσασθαι, λέγομεν· μεγάλην χεῖρα ἔχει ὁ βασιλεύς, φερομένων τῶν ἀκουόντων ἐπὶ τὴν δύναμιν ἣν ἔχεις. ἐπισημαίνεται δὲ τοῦτο καὶ διὰ τῆς νομοθεσίας ἡμῶν λέγων ὁ Μωσῆς οὕτως· ‘Ἐν χειρὶ κραταιᾷ ἐξήγαγεν ὁ θεός σε ἐξ Αἰγύπτου.’ καὶ πάλιν εἰρηκέναι αὐτῷ φησι τὸν θεόν· ‘Ἀποστελῶ τὴν χεῖρά μου καὶ πατάξω τοὺς Αἰγυπτίους.’ καὶ ἐπὶ τοῦ γεγονότος θανάτου τῶν κτηνῶν καὶ τῶν ἄλλων φησὶ τῷ βασιλεῖ τῶν Αἰγυπτίων λέγων· ‘Ἰδοὺ χεὶρ κυρίου ἐπέσται ἐν τοῖς κτήνεσί σου καὶ ἐν πᾶσι τοῖς ἐν τοῖς πεδίοις θάνατος μέγας,’ ὥστε δηλοῦσθαι τὰς χεῖρας ἐπὶ δυνάμεως εἶναι θεοῦ· καὶ γὰρ ἔστι μεταφέροντας νοῆσαι τὴν πᾶσαν ἰσχὺν τῶν ἀνθρώπων καὶ τὰς ἐνεργείας ἐν ταῖς χερσὶν εἶναι. διόπερ καλῶς ὁ νομοθέτης ἐπὶ τὸ μεγαλεῖον μετενήνοχε, λέγων τὰς συντελείας χεῖρας εἶναι θεοῦ. στάσις δὲ θεία καλῶς ἂν λέγοιτο κατὰ τὸ μεγαλεῖον ἡ τοῦ κόσμου κατασκευή. καὶ γὰρ ἐπὶ πάντων ὁ θεός, καὶ πάνθ᾽ ὑποτέτακται καὶ στάσιν εἴληφεν· ὥστε τοὺς ἀνθρώπους καταλαμβάνειν ἀκίνητα εἶναι ταῦτα. λέγω δὲ τὸ τοιοῦτον, ὡς οὐδέποτε γέγονεν οὐρανὸς γῆ, γῆ δ᾽ οὐρανός, οὐδ᾽ ἥλιος σελήνη λάμπουσα, οὐδὲ σελήνη πάλιν ἥλιος, οὐδὲ ποταμοὶ θάλασσα, οὐδὲ θάλασσα ποταμοί. καὶ πάλιν ἐπὶ τῶν ζῴων ὁ αὐτός ἐστι λόγος.
Μετάφραση
Τα χέρια, λοιπόν, γίνονται προφανώς κατανοητά και σε εμάς με την πιο κοινή τους έννοια. Διότι, όταν εσύ, όντας βασιλιάς, αποστέλλεις στρατιωτικές δυνάμεις, θέλοντας να κατορθώσεις κάτι, λέμε: «ο βασιλιάς έχει μεγάλο χέρι», και οι ακροατές ανάγουν τη φράση στη δύναμη που διαθέτεις. Αυτό επισημαίνεται και μέσω της νομοθεσίας μας, όταν ο Μωυσής λέει τα εξής: «Με κραταιό χέρι σε έβγαλε ο Θεός από την Αίγυπτο». Και πάλι, αναφέρει ότι ο Θεός του είπε: «Θα αποστείλω το χέρι μου και θα πατάξω τους Αιγυπτίους». Και σχετικά με τον θάνατο των κτηνών και των άλλων που συνέβη, λέει στον βασιλιά των Αιγυπτίων: «Ιδού, το χέρι του Κυρίου θα πέσει πάνω στα κτήνη σου και σε όλα όσα βρίσκονται στις πεδιάδες ως μέγας θάνατος», ώστε να γίνεται φανερό ότι τα χέρια υποδηλώνουν τη δύναμη του Θεού. Διότι, μπορεί κανείς μεταφορικά να κατανοήσει ότι όλη η ισχύς των ανθρώπων και οι ενέργειές τους βρίσκονται στα χέρια τους. Γι' αυτόν τον λόγο, ορθώς ο νομοθέτης μετέφερε την έννοια στο θείο μεγαλείο, λέγοντας ότι τα όσα συντελούνται είναι τα χέρια του Θεού. Ως θεία «στάση», από την άλλη, θα μπορούσε ορθώς να χαρακτηριστεί, σύμφωνα με το μεγαλείο Του, η κατασκευή του κόσμου. Διότι ο Θεός βρίσκεται πάνω από όλα, και τα πάντα έχουν υποταχθεί σε Αυτόν και έχουν λάβει σταθερότητα, έτσι ώστε οι άνθρωποι να αντιλαμβάνονται ότι αυτά είναι ακίνητα. Εννοώ δηλαδή το εξής: ότι ποτέ ο ουρανός δεν έγινε γη, ούτε η γη ουρανός, ούτε ο ήλιος λαμπερή σελήνη, ούτε πάλι η σελήνη ήλιος, ούτε τα ποτάμια θάλασσα, ούτε η θάλασσα ποτάμια. Και πάλι, ο ίδιος κανόνας ισχύει και για τα ζώα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες