Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 14:15

26 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

Εἶπε δὲ Κύριος πρὸς Μωυσῆν· τί βοᾷς πρός με; λάλησον τοῖς υἱοῖς ᾿Ισραήλ, καὶ ἀναζευξάτωσαν·

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–26 από 26

Ἀναστάσιος Σιναΐτης Κεφάλαια ἓξ κατὰ Μονοθελητῶν
Θελήματι νίκης ὁ Μωϋσῆς κατὰ τὴν νοερὰν ἐνέργειαν κρυπτῶς πρὸς θεὸν προσευξάμενος ὑπὲρ τοῦ Ἰσραὴλ ἤκουσε παρὰ θεοῦ Τί βοᾷς πρός με; καὶ τὸν Φαραὼ παραυτὰ κατεπόντωσε.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ο Μωυσής, με θέλημα νίκης, αφού προσευχήθηκε κρυφά προς τον Θεό υπέρ του Ισραήλ μέσω της νοερής ενέργειας, άκουσε από τον Θεό: «Τι βοάς προς εμένα;»· και αμέσως καταπόντισε τον Φαραώ.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κεφάλαιο
{Κεφάλαιον δι’ οὖ ἐλέγχονται οἱ δι’ ἐναντίας μίαν ἁπλῆν φύσιν ὁμολογοῦντες ἐν Χριστῷ ὡς οἱ Μάνεντος νόμοι.}
Μέγας Αθανάσιος Περὶ τῆς ἁγίας τριάδος
Ἐὰν δὲ λέγῃ ὁ Ἰώβ· «Ἀληθινὸν δὲ στόμα ἐμπλήσει γέλωτος,» ποῖον λέγει στόμα; Ποίῳ δὲ στόματι ἐβόα Μωσῆς ἀκούων· «Τί βοᾷς πρὸς μέ;» Τίς δὲ οὐκ οἶδεν, ὅτι καὶ σιωπώντων ἀκούει ὁ Θεὸς, στεναγμοῖς ἀλαλήτοις βοώντων; Ποίαν δὲ γαστέρα ὁ προφήτης λέγει· «Ἀπὸ τοῦ φόβου σου, Κύριε, ἐν γαστρὶ ἐλάβομεν, καὶ ὠδινήσαμεν, καὶ ἐτέκομεν πνεῦμα σωτηρίας ἐπὶ τῆς γῆς;» Ὥσπερ οὖν ἡ ψυχὴ καὶ γαστέρα ἔχειν λέγεται, καὶ στόμα, καὶ ὀφθαλμοὺς, καὶ ὦτα, καὶ πάντα τὰ ἄλλα μέλη τοῦ σώματος, καὶ οὐ σύγκειται ἐκ μελῶν· οὕτως, ὅταν ἀκούσῃς ἐπὶ Θεοῦ, τοῦ ἀληθῶς ἀσωμάτου, στόμα ἢ γαστέρα, μὴ σύνθεσιν νόει, ἀλλὰ γαστέρα τὸ γεννητικὸν, στόμα τὸ διδακτικὸν, ὀφθαλμοὺς τὸ κατανοητικὸν, ὦτα τὸ ἀκουστικόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εάν πάλι ο Ιώβ λέει: «Το αληθινό στόμα θα το γεμίσει με γέλιο», για ποιο στόμα κάνει λόγο; Με ποιο στόμα, όμως, φώναζε ο Μωυσής, όταν άκουγε: «Τι φωνάζεις προς εμένα;» Και ποιος δεν γνωρίζει ότι ο Θεός ακούει ακόμη και αυτούς που σιωπούν, όταν κραυγάζουν με αλάλητους στεναγμούς; Για ποια γαστέρα μιλάει ο προφήτης όταν λέει: «Από τον φόβο σου, Κύριε, συλλάβαμε στη γαστέρα και νιώσαμε ωδίνες, και γεννήσαμε πνεύμα σωτηρίας πάνω στη γη;» Όπως, λοιπόν, λέγεται ότι η ψυχή έχει και γαστέρα, και στόμα, και οφθαλμούς, και ώτα, και όλα τα άλλα μέλη του σώματος, και όμως δεν συντίθεται από μέλη· έτσι, όταν ακούς να αποδίδεται στον Θεό, τον αληθινά ασώματο, στόμα ή γαστέρα, μην αντιλαμβάνεσαι σύνθεση, αλλά (να εκλαμβάνεις) ως γαστέρα το γεννητικό γνώρισμα, ως στόμα το διδακτικό, ως οφθαλμούς το κατανοητικό, και ως ώτα το ακουστικό.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Βαρσανούφιος ὁ Μέγας Ἐρωταποκρίσεις πρὸς τοὺς μοναχούς
Ἀπόκρισις· Ὅταν ἔμελλον οἱ Ἑβραῖοι ἐλευθεροῦσθαι ἐκ τῆς τῶν Αἰγυπτίων δουλείας, στένωσιν καὶ θλῖψιν μεγάλην ὑπέμειναν ἀνάμεσον θαλάσσης καὶ βαρβάρων χειρῶν. Καὶ μετ’ ἐκεῖνα τὰ σημεῖα καὶ τὰ τέρατα, ἃ εἶδον οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν γεγονότα ἐν τοῖς Αἰγυπτίοις καὶ τῇ χώρᾳ αὐτῶν πάσῃ, ἐπελάθοντο τοῦ ταῦτα ποιήσαντος Θεοῦ καὶ ἤγγισαν εἰς ἀπόγνωσιν σωτηρίας, ὁρῶντες Φαραὼ καὶ πᾶσαν αὐτοῦ τὴν δύναμιν μέλλοντας ἐπιπεσεῖν αὐτοῖς. Μόνος δὲ Μωϋσῆς ὑπελείφθη ἐν τοῖς πρὸς τὸν παντοδύναμον Θεόν, καὶ «ἐπειδὴ ἐγγὺς Κύριος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ», κράζοντι ἀπὸ καρδίας τῷ Μωϋσῇ καὶ ὅλης τῆς ἐπικειμένης θύρας τῆς σιγῆς περὶ τὰ χείλη αὐτοῦ, ἀπεκρίθη ὁ καρδιογνώστης· «Τί βοᾷς πρός με; Πάταξον τῇ ῥάβδῳ τῇ ἐν τῇ χειρί σου τὴν θάλασσαν καὶ διαρρήγνυται καὶ εἰσελεύσεται ὁ λαός, καὶ ἐνδοξασθήσομαι ἐν Φαραὼ καὶ ἐν πάσῃ τῇ δυναστείᾳ αὐτοῦ.» Οὕτως καὶ ἐνταῦθα, ἔστιν ἀσθένεια σώματος καὶ ἔστιν ἐμποδισμὸς δαιμόνων, λοιπὸν θλίψεις καὶ ταραχαὶ λογισμῶν. Χαυνοῦται λοιπὸν τὸ σῶμα ἀπὸ τῆς ἀσθενείας, ἐμποδίζεται ἀπὸ τοῦ βάρους τῶν δαιμόνων. Ἐὰν δὲ σιγῶν κράξῃ ὁ Μωϋσῆς, τοῦτ’ ἔστιν ἐὰν γρηγορῶν κράξῃ ὁ νοῦς, εἴτε καθήμενος εἴτε ἀνακείμενος, ἀκούει αὐτοῦ ὁ τὰ κρύφια γινώσκων τῆς καρδίας καὶ πληροῦται ὁ λόγος· «Ὅτι ἐγὼ κοιμῶμαι καὶ ἡ καρδία μου γρηγορεῖ.»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Απάντηση: Όταν οι Εβραίοι επρόκειτο να ελευθερωθούν από τη δουλεία των Αιγυπτίων, υπέμειναν μεγάλη στενοχώρια και θλίψη ανάμεσα στη θάλασσα και στα χέρια των βαρβάρων. Και μετά από εκείνα τα σημεία και τα τέρατα, τα οποία είδαν τα μάτια τους να γίνονται στους Αιγυπτίους και σε όλη τη χώρα τους, ξέχασαν τον Θεό που τα έκανε αυτά και έφτασαν κοντά στην απελπισία για τη σωτηρία τους, βλέποντας τον Φαραώ και όλη τη δύναμή του να ετοιμάζονται να τους επιτεθούν. Μόνος δε ο Μωυσής απέμεινε προσηλωμένος στον παντοδύναμο Θεό, και "επειδή ο Κύριος είναι κοντά σε όλους όσους τον επικαλούνται με αλήθεια", ενώ ο Μωυσής έκραζε από τα βάθη της καρδιάς του με τα χείλη του εντελώς σφραγισμένα από τη σιωπή, του απάντησε ο καρδιογνώστης: "Τι βοάς προς εμένα; Χτύπα με τη ράβδο που έχεις στο χέρι σου τη θάλασσα και θα σχιστεί και θα εισέλθει ο λαός, και θα δοξαστώ μέσω του Φαραώ και όλης της δύναμής του." Έτσι και εδώ, υπάρχει ασθένεια του σώματος και υπάρχει εμπόδιο από τους δαίμονες, επομένως θλίψεις και ταραχές των λογισμών. Παραλύει λοιπόν το σώμα από την ασθένεια, εμποδίζεται από το βάρος των δαιμόνων. Εάν όμως σιωπώντας κράξει ο Μωυσής, δηλαδή εάν γρηγορώντας κράξει ο νους, είτε καθήμενος είτε κατακεκλιμένος, τον ακούει Εκείνος που γνωρίζει τα κρύφια της καρδιάς, και εκπληρώνεται ο λόγος: "Εγώ κοιμάμαι, αλλά η καρδιά μου αγρυπνεί."
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ὅτι ἔκλινε τὸ οὖς αὐτοῦ ἐμοί. Ἔκλινεν, εἶπεν, οὐχ ἵνα σωματικήν τινα ἔννοιαν λάβῃς περὶ Θεοῦ ὦτα ἔχοντος, καὶ ταῦτα πρὸς τὸ ἠρεμαῖον τῆς φωνῆς ἐπικλίνοντος, ὅπερ ἡμεῖς ποιοῦμεν πρὸς τοὺς μικρὸν φθεγγομένους· προσεγγίζοντες ἡμῶν τὴν ἀκοὴν, ἵνα ἐκ τοῦ σύνεγγυς τῇ αἰσθήσει παραδεξώμεθα τὸ λαλούμενον, ἀλλ᾽ Ἔκλινεν, εἶπεν, ἵνα τὸ ἑαυτοῦ ἀσθενὲς ἐπιδείξηται. Ὅτι χαμαὶ κειμένῳ μοι συγκατέβη διὰ φιλανθρωπίαν· οἱονεὶ, ἀῤῥώστου τινὸς ἐκ πολλῆς ἀσθενείας οὐδὲ φθέγγεσθαι τρανῶς δυναμένου, φιλάνθρωπος ἰατρὸς προσαγαγὼν ἑαυτοῦ τὴν ἀκοὴν ἐκ τοῦ σύνεγγυς μανθάνοι τὰ ἀναγκαῖα τῷ κάμνοντι. Ἔκλινεν οὖν τὸ οὖς αὐτοῦ ἐμοί. Ἡ γὰρ θεία ἀκοὴ οὐ φωνῆς δεῖται πρὸς αἴσθησιν· οἶδε γὰρ καὶ ἐν τῷ κινήματι τῆς καρδίας γνωρίσας τὰ ἐπιζητούμενα. Ἢ οὐκ ἀκούεις, ὅτι Μωϋσῆς μηδὲν φθεγγόμενος, ἀλλὰ τοῖς ἀλαλήτοις ἑαυτοῦ στεναγμοῖς ἐντυγχάνων τῷ Κυρίῳ, ἠκούετο παρὰ τοῦ Κυρίου λέγοντος· Τί βοᾷς πρὸς μέ; Οἶδεν ὁ Θεὸς καὶ αἵματος ἀκοῦσαι δικαίου, ᾧ γλῶσσα οὐ πρόσεστιν, οὐδὲ φωνὴ τὸν ἀέρα περῶσα. Ἔργων δὲ δικαίων παρουσία μεγαλοφωνία ἐστὶ παρὰ Θεῷ. Καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις μου ἐπικαλέσομαι. Ἡμεῖς μὲν, ἐν μιᾷ προσευξάμενοι ἡμέρᾳ, ἢ ἐν μιᾷ ὥρᾳ βραχύ τι ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν ἐπιστυγνάσαντες, ἀμεριμνῶμεν ὡς ἤδη τι ποιήσαντες ἐφάμιλλον τῇ κακίᾳ ἡμῶν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
«Διότι έκλινε το αυτί του σε εμένα». Είπε «έκλινε», όχι για να σχηματίσεις κάποια σωματική αντίληψη περί του Θεού, ότι τάχα έχει αυτιά, και μάλιστα ότι τα στρέφει προς την αδύναμη φωνή, όπως ακριβώς κάνουμε εμείς σε όσους μιλούν χαμηλόφωνα, πλησιάζοντας την ακοή μας ώστε να συλλάβουμε από κοντά με την αίσθηση τα λεγόμενα· αλλά είπε «έκλινε», για να καταδείξει τη δική του αδυναμία. Ότι, δηλαδή, συγκατέβηκε από φιλανθρωπία σε εμένα που βρισκόμουν πεσμένος χάμω· σαν να επρόκειτο για κάποιον άρρωστο, ο οποίος από τη μεγάλη του αδυναμία δεν μπορεί ούτε να μιλήσει καθαρά, και ένας φιλάνθρωπος ιατρός, πλησιάζοντας από κοντά την ακοή του, μαθαίνει τα αναγκαία για τον ασθενή. «Έκλινε λοιπόν το αυτί του σε εμένα». Διότι η θεία ακοή δεν έχει ανάγκη από φωνή για να αντιληφθεί· αφού γνωρίζει τα ζητούμενα, διακρίνοντάς τα ακόμη και μέσα από την κίνηση της καρδιάς. Ή μήπως δεν ακούς ότι ο Μωυσής, χωρίς να πει τίποτα, αλλά παρακαλώντας τον Κύριο με τους άλαλους στεναγμούς του, εισακουόταν από τον Κύριο που του έλεγε: «Τι βοάς προς εμένα;» Γνωρίζει ο Θεός να ακούει ακόμη και το αίμα του δικαίου, το οποίο δεν διαθέτει γλώσσα ούτε φωνή που να διαπερνά τον αέρα. Αλλά η παρουσία των δίκαιων έργων αποτελεί δυνατή φωνή ενώπιον του Θεού. «Και στις ημέρες μου θα τον επικαλεστώ». Εμείς, αντιθέτως, αφού προσευχηθούμε για μία ημέρα ή αφού λυπηθούμε για λίγο μέσα σε μία ώρα εξαιτίας των αμαρτιών μας, εφησυχάζουμε σαν να έχουμε ήδη πράξει κάτι το εφάμιλλο προς την κακία μας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Βασίλειος Λόγοι ἠθικοί
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ. ΛΟΓΟΣ Θʹ. Χρὴ τὴν προσευχὴν μὴ ἐν συλλαβαῖς ἡμᾶς ἐκπληροῦν, ἀδελφοὶ, ἀλλὰ προαιρέσει μᾶλλον ψυχῆς, καὶ πράξεσι ταῖς κατ᾽ ἀρετὴν παντὶ τῷ βίῳ παρεκτεινομέναις. Οὐδὲ γὰρ ἡγούμεθα τὸν Θεὸν τῆς διὰ τῶν λόγων ὑπομνήσεως δεῖσθαι, ἀλλ᾽ εἰδέναι καὶ μὴ αἰτούντων ἡμῶν τὰ χρήσιμα. Ἡ γὰρ θεία ἀκοὴ οὐ φωνῆς δεῖται πρὸς αἴσθησιν· οἶδε γὰρ καὶ ἐν τῷ κινήματι τῆς καρδίας γνωρίσαι τὰ ἐπιζητούμενα. Ἢ οὐκ ἀκούεις, ὅτι Μωϋσῆς μηδὲν φθεγγόμενος, ἀλλὰ τοῖς ἀλαλήτοις ἑαυτοῦ στεναγμοῖς ἐντυγχάνων τῷ Κυρίῳ, ἠκούετο παρὰ τοῦ Κυρίου λέγοντος· Τί βοᾷς πρὸς μέ; Οἱ δὲ ἐν τῷ βίῳ μὲν μηδὲν κατορθοῦντες, ἐν δὲ τῇ παρατάσει τῆς προσευχῆς νομίζοντες δικαιοῦσθαι, τούτων ἀκουέτωσαν τῶν ῥημάτων· Ὅταν τὰς χεῖρας ὑμῶν ἐκτείνητε πρὸς μὲ, ἀποστρέψω τοὺς ὀφθαλμούς μου ἀφ᾽ ὑμῶν· καὶ ἐὰν πληθύνητε τὴν δέησιν, οὐκ εἰσακούσομαι ὑμῶν. Οὐ γὰρ ἁπλῶς τὰ ῥήματα τῆς προσευχῆς ὠφελεῖ, ἀλλὰ τὸ μετὰ σπουδαίας διαθέσεως ἀναπέμπεσθαι. Ἐπεὶ καὶ Ὁ Φαρισαῖος ταῦτα πρὸς ἑαυτὸν προσηύχετο, οὐχὶ πρὸς τὸν Θεόν· ἐπανήρχετο γὰρ πρὸς ἑαυτὸν, ἐπείπερ ἐν ἁμαρτίᾳ τῆς ὑπερηφανίας ἐγίνετο. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Σωτήρ· Προσευχόμενοι δὲ μὴ βαττολογεῖτε, ὡς καὶ οἱ ἐθνικοί· δοκοῦσι γὰρ, ὅτι ἐν τῇ πολυλογίᾳ αὐτῶν εἰσακουσθήσονται· καὶ τὸ, Ἐκ πολυλογίας οὐκ ἐκφεύξῃ ἁμαρτίαν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΠΕΡΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ. ΛΟΓΟΣ Θʹ. Πρέπει, αδελφοί, να μην εκπληρώνουμε την προσευχή με συλλαβές, αλλά μάλλον με την προαίρεση της ψυχής και με ενάρετες πράξεις που εκτείνονται σε ολόκληρο τον βίο μας. Διότι δεν θεωρούμε ότι ο Θεός έχει ανάγκη να του υπενθυμίζουμε με λόγια, αλλά ότι γνωρίζει τι μας είναι ωφέλιμο, ακόμη και όταν δεν το ζητούμε. Διότι η θεία ακοή δεν χρειάζεται φωνή για να αντιληφθεί· διότι γνωρίζει να αναγνωρίζει τα ζητούμενα ακόμη και μέσα από την κίνηση της καρδιάς. Ή δεν ακούς ότι ο Μωυσής, χωρίς να αρθρώσει λέξη, αλλά απευθυνόμενος στον Κύριο με τους αλάλητους στεναγμούς του, ακουγόταν από τον Κύριο, ο οποίος του έλεγε: «Τι βοάς προς εμένα;». Όσοι πάλι δεν κατορθώνουν τίποτα στον βίο τους, αλλά νομίζουν ότι δικαιώνονται με την παράταση της προσευχής, ας ακούσουν αυτά τα λόγια: «Όταν εκτείνετε τα χέρια σας προς εμένα, θα αποστρέψω τους οφθαλμούς μου από εσάς· και εάν πληθύνετε τη δέηση, δεν θα σας εισακούσω». Διότι δεν ωφελούν απλώς τα λόγια της προσευχής, αλλά το να αναπέμπεται αυτή με θερμή διάθεση. Επειδή και ο Φαρισαίος προσευχόταν αυτά προς τον εαυτό του, όχι προς τον Θεό· διότι επέστρεφε στον εαυτό του, εφόσον βρισκόταν στην αμαρτία της υπερηφάνειας. Γι' αυτό και ο Σωτήρας λέει: «Όταν προσεύχεστε, να μη βαττολογείτε όπως οι εθνικοί· διότι νομίζουν ότι με την πολυλογία τους θα εισακουστούν»· και το ρητό: «Από την πολυλογία δεν θα αποφύγεις την αμαρτία».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΘʹ. Περὶ τοῦ λαοῦ οὐκ ἔστιν εἰπεῖν τοῦ Χριστοῦ τὸ, Ὁ λαὸς οὗτος τοῖς χείλεσί με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόῤῥω ἀφέστηκεν ἀπ᾽ ἐμοῦ. Οὐ γὰρ ὡς ὁ πρῶτος λαὸς, ἀλλ᾽ ἐκ βαθέων ἐκέκραξεν, ἅτε δὴ μετέχων τοῦ Πνεύματος, ὃ, κατὰ Παῦλον, πάντα ἐρευνᾷ, καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ· ἐν ἐπαίνῳ δὲ τὸ βαθὺ κἀν τῇ συνηθείᾳ· ὁποῖον καὶ τὸ, Ὦ βάθος πλούτου σοφίας καὶ γνώσεως Θεοῦ. Καὶ πρὸς Ἰεζεκιὴλ δέ φησιν· Οὐ πρὸς λαὸν βαθύχειλον καὶ βαρύγλωσσον ἐγὼ ἐξαποστελῶ σε. Ἀλλ᾽ ὁ βαθὺς τῇ διανοίᾳ λαὸς, ὁ καὶ τὴν ᾠδὴν τὴν πρὸ ταύτης εἰπὼν, ἐκ τῶν στέρνων αὐτῶν στεναγμοῖς ἀλαλήτοις ὑπερεντυγχάνων βοᾷ πρὸς τὸν Θεὸν, ἀλλ᾽ οὐ χείλεσιν· ὥσπερ οὐδὲ Μωϋσῆς, πρὸς ὃν ἐῤῥέθη, καίτοι σιγῶντα, τὸ, Τί βοᾷς πρὸς μέ; Ἡ δὲ νῦν εὐχὴ τοῦ αἰτοῦντος ἃ δεῖ, καὶ τοῖς αἰτουμένοις ἑαυτὸν ἑτοίμως παρέχοντος· μαρτυρῶν δὲ μάλιστα καὶ διὰ τῆς προλαβούσης εἶπεν ᾠδῆς· Πλεονάκις ἐπολέμησάν με, καὶ γὰρ οὐκ ἠδυνήθησάν μοι· οἳ καὶ λέξουσιν· Ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός σου ὑπέμεινά σε, Κύριε· ὦτα δὲ προσέχοντα λέλεκται, ὡς τῆς μιᾶς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως οὔσης ἀκουστικῆς καὶ ὁρατικῆς· κραυγὴν δὲ οὐ τόνον λέγει φωνῆς, ἀλλὰ γνώμης διάθεσιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΘʹ. Για τον λαό του Χριστού δεν μπορεί να λεχθεί το: «Ο λαός αυτός με τιμά με τα χείλη, αλλά η καρδιά τους απέχει πολύ από εμένα». Διότι δεν έπραξε όπως ο πρώτος λαός, αλλά έκραξε εκ βαθέων, καθώς ακριβώς μετέχει στο Πνεύμα, το οποίο, κατά τον Παύλο, ερευνά τα πάντα, ακόμη και τα βάθη του Θεού· εξάλλου το «βάθος» χρησιμοποιείται προς έπαινο και στη συνήθη γλώσσα, όπως για παράδειγμα το: «Ω βάθος πλούτου και σοφίας και γνώσεως Θεού». Και προς τον Ιεζεκιήλ επίσης λέει: «Εγώ δεν σε αποστέλλω προς λαό βαθύχειλο και βαρύγλωσσο». Αλλά ο βαθύς στη διάνοια λαός, ο οποίος έψαλε και την προηγούμενη ωδή, υπερεντυγχάνοντας μέσα από τα ίδια του τα στήθη με στεναγμούς αλάλητους, βοά προς τον Θεό, αλλά όχι με τα χείλη· όπως ακριβώς ούτε και ο Μωυσής, προς τον οποίο ειπώθηκε το «Τι βοάς προς εμένα;», αν και εκείνος σιωπούσε. Η δε τωρινή προσευχή ανήκει σε εκείνον που ζητά όσα πρέπει, και που προσφέρει πρόθυμα τον εαυτό του σε όσα ζητούνται· δίνοντας μάλιστα μαρτυρία, και μέσα από την προηγούμενη ωδή είπε: «Πολλές φορές με πολέμησαν, αλλά δεν μπόρεσαν να με νικήσουν»· αυτοί είναι που θα πουν: «Ένεκα του ονόματός σου σε υπέμεινα, Κύριε»· και αναφέρονται «ώτα που προσέχουν», εφόσον η μία δύναμη του Θεού είναι και ακουστική και ορατική· και με τη λέξη κραυγή δεν εννοεί την ένταση της φωνής, αλλά τη διάθεση της προαιρέσεως.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Εὐσέβιος Καισαρείας Εἰς τοὺς Ψαλμούς
ΨΑΛΜΟΣ ΡΜʹ. Ἀκολούθως τῷ προάγοντι ψαλμῷ καὶ οὗτος ἐπιγέγραπται· ἔστι δὲ τοῦ Δαυῒδ, καὶ τὴν αὐτὴν ἔχει τῆς προσευχῆς δύναμιν. Ἔχει δέ τι πλέον οὗτος δογματικώτερος ὢν, καὶ πλείονα καὶ ὠφελιμώτερα διὰ τῆς ἀρχῆς παιδεύων· καὶ φησίν· Ἐκέκραξα· οὐ πάντως φωνῇ μεγάλῃ καὶ βοῇ κεχρῆσθαι αὐτὸν προσήκει ὑπολαμβάνειν· καὶ σιωπώντων γὰρ ἀκούει ὁ Θεός· οὕτω καὶ Μωϋσῇ λέγεται εἰρηκέναι· Τί βοᾷς πρὸς μέ; Ἀλλ᾽ ὁ μεγάλα δόγματα περὶ Θεοῦ κεκτημένος, ὑπερβαλλούσῃ τε διαθέσει καὶ πίστει αἰτῶν τι παρὰ τοῦ Θεοῦ, οὕτως ἐκέκραξε πρὸς αὐτόν· διὸ καὶ θαρσῶν φησιν· Ἐπειδὴ τοιοῦτός εἰμι, καὶ τοιαῦτα βοῶ, πρόσχες τῇ φωνῇ μου ἐν τῷ κεκραγέναι με πρὸς σέ· ὡς καθαρὰν ἔχων οὐ μόνον τὴν διάνοιαν, ἀλλὰ καὶ τὴν διὰ τῶν χειλέων φωνὴν ἀπὸ ψεύδους, ἐπιορκίας τε καὶ λοιδορίας.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΨΑΛΜΟΣ ΡΜ΄. Σε ακολουθία με τον προηγούμενο ψαλμό έχει επιγραφεί και αυτός· ανήκει δε στον Δαβίδ, και έχει την ίδια δύναμη προσευχής. Έχει όμως αυτός κάτι περισσότερο, όντας πιο δογματικός, και διδάσκοντας περισσότερα και ωφελιμότερα πράγματα ήδη από την αρχή του· και λέγει: «Εκέκραξα» (έκραξα)· δεν πρέπει βεβαίως να υποθέσουμε ότι έχει χρησιμοποιήσει μεγάλη φωνή και κραυγή· διότι ο Θεός ακούει και εκείνους που σιωπούν· έτσι αναφέρεται ότι είπε και στον Μωυσή: «Τι βοάς προς εμέ;». Αλλά εκείνος που κατέχει υψηλά δόγματα περί του Θεού, και ζητεί κάτι από τον Θεό με υπερβάλλουσα διάθεση και πίστη, με αυτόν τον τρόπο έκκραξε προς Αυτόν· γι' αυτό και παίρνοντας θάρρος λέγει: Επειδή είμαι τέτοιος, και τέτοια κραυγάζω, πρόσεξε τη φωνή μου όταν κράζω προς εσένα· καθώς έχει καθαρή όχι μόνο τη διάνοια, αλλά και τη φωνή των χειλέων του από το ψεύδος, την επιορκία και τη λοιδορία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Ναζιανζηνός Εἰς τὸν σιωπῶντα πατέρα
Δʹ. Μὴ τοίνυν ἀποκλείσῃς γλῶσσαν τὴν πολλὰ φθεγξαμένην καλῶς, ἧς οἱ καρποὶ πολλοὶ, καὶ πολλὰ τὰ τῆς δικαιοσύνης γεννήματα· ἧς πόσα τὰ τέκνα, καὶ τίνες οἱ θησαυροὶ, ἆρον κύκλῳ τοὺς ὀφθαλμούς σου, καὶ ἴδε· πᾶς ὁ λαὸς οὗτος, ὃν ἐν Χριστῷ διὰ τοῦ Εὐαγγελίου ἐγέννησας. Μὴ δὴ φθονήσῃς ἡμῖν τῶν χρηστῶν πλέον ἢ ὀλίγων ῥημάτων, μηδὲ τῆς μελλούσης ζημίας ἤδη δῷς τὸ προοίμιον. Φθέγξαι, βραχέα μὲν, ἀλλ᾽ ἐμοὶ φίλα καὶ ἥδιστα· οὐκ ἀκουστὰ μὲν, ἀλλὰ τῇ πνευματικῇ βοῇ γινωσκόμενα, καθ᾽ ἣν καὶ σιωπῶντος ἀκούει Μωσέως Θεός· καὶ, Τί βοᾷς πρὸς μέ; τῷ νοερῶς ἐντυγχάνοντι λέγεται. Κατάρτισαί μοι τὸν λαὸν τῷ σῷ θρέμματι, καὶ μετὰ τοῦτο ποιμένι, νῦν δὲ καὶ ἀρχιποιμένι.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δʹ. Μην κλείσεις, λοιπόν, τη γλώσσα που έχει μιλήσει για τόσα πολλά και ωραία, της οποίας οι καρποί είναι πολλοί και πολλά τα γεννήματα της δικαιοσύνης· για να δεις πόσα είναι τα τέκνα της και ποιοι οι θησαυροί της, ύψωσε ολόγυρα τα μάτια σου και δες: είναι όλος αυτός ο λαός, τον οποίο εσύ γέννησες εν Χριστώ διά του Ευαγγελίου. Μη μας στερήσεις, λοιπόν, τα ωφέλιμα λόγια σου, είτε είναι περισσότερα είτε λίγα, και μη δώσεις από τώρα το προοίμιο της μελλοντικής απώλειας. Μίλησε, σύντομα μεν, αλλά με λόγια για εμένα αγαπημένα και γλυκύτατα· λόγια που ίσως να μην είναι ακουστά, αλλά να γίνονται αντιληπτά με την πνευματική βοή, σύμφωνα με την οποία ο Θεός ακούει τον Μωυσή ακόμη και όταν αυτός σιωπά· και το «Γιατί βοάς προς εμένα;» λέγεται σε εκείνον που προσεύχεται νοερώς. Κατάρτισε για χάρη μου τον λαό, για το δικό σου θρέμμα, που έπειτα έγινε ποιμένας, και τώρα πλέον αρχιποιμένας.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Εἰς τὸν βίον Μωϋσέως
Ὅπερ οὐκ ἂν γένοιτο, μὴ τῆς καρδίας τοῦ προεστηκότος τῷ Θεῷ λαλούσης. Τοῖς γὰρ πολλοῖς τῶν ἐν προστασίᾳ τοιαύτῃ προτεταγμένων τὸ φαινόμενον μόνον ὅπως ἂν εὖ διατεθείη σπουδάζεται· τῶν δὲ κεκρυμμένων, ἃ μόνῳ τῷ Θεῷ καθορᾶται, ὀλίγος γίνεται λόγος. Ἐπὶ δὲ τοῦ Μωϋσέως οὐχ οὕτως ἦν· ἀλλ᾽ ἐν ᾧ θαρσεῖν τοῖς Ἰσραηλίταις διακελεύεται, μηδεμίαν κατὰ τὸ φαινόμενον φωνὴν πρὸς τὸν Θεὸν ποιησάμενος, βοᾶν παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ μαρτυρεῖται, διδάσκοντος, οἶμαι, τοῦ λόγου ὅτι εὔηχός τέ ἐστιν ἐκείνη ἡ φωνὴ καὶ μέχρι τῆς θείας ἀναβαίνουσα ἀκοῆς οὐχ ἡ μετά τινος διατάσεως γινομένη κραυγή, ἀλλ᾽ ἡ ἀπὸ καθαρᾶς συνειδήσεως ἀναπεμπομένη ἐνθύμησις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτό δεν θα μπορούσε να συμβεί, εάν η καρδιά του προϊσταμένου δεν μιλούσε στον Θεό. Διότι από τους περισσοτέρους που έχουν ταχθεί σε τέτοια θέση ευθύνης, καταβάλλεται προσπάθεια ώστε να διευθετηθεί καλώς μόνον ό,τι φαίνεται εξωτερικά· για τα κρυφά όμως, τα οποία βλέπει μόνο ο Θεός, γίνεται λίγος λόγος. Στην περίπτωση του Μωυσή όμως δεν συνέβαινε αυτό· αντιθέτως, ενώ παραγγέλλει στους Ισραηλίτες να αναθαρρήσουν, χωρίς να εκφέρει καμία εξωτερική φωνή προς τον Θεό, μαρτυρείται από τον ίδιο τον Θεό ότι κραυγάζει, καθώς ο λόγος διδάσκει, νομίζω, ότι η εύηχη φωνή, η οποία ανεβαίνει μέχρι τη θεία ακοή, δεν είναι η κραυγή που γίνεται με κάποια σωματική ένταση, αλλά η σκέψη που αναπέμπεται από καθαρή συνείδηση.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος ὁ Νύσσης Πρὸς Εὐνόμιον ἀντιρρητικός
τίς γὰρ οὐκ οἶδε τῶν καὶ ὁπωσοῦν καθωμιληκότων τῇ βίβλῳ, ὅτι κατεπλάγησαν μὲν ἀθρόως ἐν τῇ ἐρήμῳ τῶν Αἰγυπτίων τὴν ἔφοδον ὁ Ἰσραηλίτης λαός, ἄρτι τὴν Αἴγυπτον ἀποδράσαντες, πανταχόθεν δὲ προφαινομένων αὐτοῖς τῶν δεινῶν, ἐκεῖθεν τῆς θαλάσσης ἀποτειχιζούσης τὴν πάροδον, κατόπιν τῶν πολεμίων τὴν φυγὴν κωλυόντων, συστάντες πρὸς τὸν προφήτην τῆς ἀμηχανίας ταύτης ἐκεῖνον ἐπῃτιῶντο· τοῦ δὲ παραμυθουμένου τοὺς κατεπτηχότας τῷ φόβῳ καὶ εἰς προθυμίαν παραθαρσύνοντος γίνεται θεόθεν φωνὴ ὀνομαστὶ τὸν προφήτην προσκαλουμένη· Τί βοᾷς πρός με; καίτοι γε πρὸ τῶν εἰρημένων οὐδεμιᾶς ὁ λόγος ἐπιμέμνηται Μωϋσέως φωνῆς, ἀλλ᾽ ἡ πρὸς τὸν θεὸν τοῦ προφήτου διάνοια φωνή τις ὠνομάσθη κατὰ τὸ σιωπώμενον ἐν τῷ κρυπτῷ τῆς καρδίας νοήματι βοωμένη. εἰ δὴ Μωϋσῆς βοᾷ μὴ φθεγγόμενος ὑπὸ μάρτυρι τῷ τῶν ἀλαλήτων στεναγμῶν ἐπαΐοντι, τί καινὸν εἰ καὶ τὸ θεῖον βούλημα γνοὺς ὁ προφήτης, ὡς δυνατὸν ἦν αὐτῷ τε εἰπεῖν καὶ ἡμῖν ἀκοῦσαι, διὰ τῶν γνωρίμων ἡμῖν καὶ συνήθων ἐφανέρωσε λόγων, διάλογον θεοῦ σωματικώτερον διαγράφων οὐ ῥήμασι γινόμενον, ἀλλὰ διὰ τῶν ἔργων αὐτῶν ἐκφωνούμενον;
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι ποιος, από όσους έχουν έστω και ελάχιστη εξοικείωση με τη Βίβλο, δεν γνωρίζει ότι ο ισραηλιτικός λαός, μόλις είχε διαφύγει από την Αίγυπτο, κατατρόμαξε ξαφνικά στην έρημο από την επίθεση των Αιγυπτίων; Και καθώς τα δεινά τούς απειλούσαν από παντού, αφού από τη μία πλευρά η θάλασσα απέκλειε σαν τείχος τη διάβαση και από πίσω οι εχθροί εμπόδιζαν τη φυγή, συγκεντρώθηκαν γύρω από τον προφήτη και κατηγορούσαν εκείνον για αυτό το αδιέξοδο. Ενώ δε εκείνος παρηγορούσε τους καταπτοημένους από τον φόβο και τους ενθάρρυνε, ακούστηκε φωνή από τον Θεό που καλούσε ονομαστικά τον προφήτη: «Γιατί κραυγάζεις προς εμένα;». Καίτοι βέβαια, πριν από τα προλεχθέντα, η διήγηση δεν μνημονεύει καμία φωνή του Μωυσή, εντούτοις η στραμμένη προς τον Θεό διάνοια του προφήτη ονομάστηκε φωνή, σύμφωνα με το νόημα που κραύγαζε σιωπηλά στα κρύφια της καρδιάς. Αν λοιπόν ο Μωυσής κραυγάζει χωρίς να αρθρώνει λόγο, έχοντας ως μάρτυρα Εκείνον που αφουγκράζεται τους αλάλητους στεναγμούς, τι το παράδοξο υπάρχει εάν και ο προφήτης, έχοντας γνωρίσει το θείο θέλημα, στο μέτρο που ήταν δυνατό σε αυτόν να το εκφράσει και σε εμάς να το ακούσουμε, το φανέρωσε μέσω των γνώριμων και συνηθισμένων σε εμάς λέξεων, περιγράφοντας με τρόπο πιο σωματικό έναν διάλογο του Θεού, ο οποίος δεν διεξήχθη με λέξεις, αλλά εκφωνήθηκε μέσα από τα ίδια τα έργα;
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Γρηγόριος Παλαμᾶς Ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων
Τί οὖν τὰ χαρίσματα ταῦτα; Οὐ τοῦ Πνεύματος δόματα, οὐδὲ τοῖς αἰτοῦσι καὶ προσευχομένοις πρὸς καλοῦ δίδοται, διότι τοῖς «μέχρι τρίτου οὐρανοῦ ἁρπαζομένοις» πάντων ἐπιλελῆσθαι τῶν διὰ σώματος δεῖ; Μᾶλλον δὲ ἐκεῖνα αὐτὰ τοῦ φιλοσόφου τὰ ῥήματα προσπαραθῶμεν ἐνταῦθα· «Εἰ μὲν δῶρα Θεοῦ τὰ συμβαίνοντα αὐτοῖς κατὰ τὴν προσευχήν, οἷον αἱ δυνάμεις αὗται καὶ τὰ δόματα, κακῶς λέγεται τὸ δεῖν ἐπιλελῆσθαι πάντων τὸν νοερῶς προσευχόμενον· οὐδένα γὰρ λανθάνειν δεῖ τὰ ὑπὸ Θεοῦ πρὸς καλοῦ αὐτῷ διδόμενα· εἰ δὲ τούτων ἐπιλελῆσθαι χρεὼν τὸν διὰ προσευχῆς ἀναγόμενον, πῶς οὐκ ἄτοπον τούτων τὸν Θεὸν αἰτιᾶσθαι, ὧν ἡ ἠρεμία καὶ ἀπουσία βελτίων πρὸς τὴν προσευχήν;» Ἀλλ’ ὦ βέλτιστε, τοὺς εἰλικρινῶς προσευχομένους ὁ Θεός, ποτὲ μὲν ἐξίστησιν αὑτῶν, ὑπὲρ ἑαυτοὺς ποιῶν καὶ ἁρπάζων ἀπορρήτως εἰς τὰ οὐράνια, ποτὲ δὲ ἐν ἑαυτοῖς οὖσιν αὐτὸς διά τε τῆς ψυχῆς αὐτῶν καὶ τοῦ σώματος ἐνεργεῖ τὰ ὑπερφυᾶ καὶ ἀπόρρητα καὶ τοῖς τοῦ αἰῶνος τούτου σοφοῖς ἀκατάληπτα. Καὶ πᾶσι γὰρ τοῖς ἀποστόλοις, ἐν τῷ ἱερῷ ποτε «προσκαρτεροῦσι τῇ προσευχῇ καὶ τῇ δεήσει», τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπιδημῆσαν, οὐκ ἔκστασιν ἔδωκεν, οὐδ’ ἥρπασεν εἰς οὐρανόν, ἀλλὰ πυρίναις γλώσσαις ἐστόμωσεν αὐτοὺς καὶ δι’ αὐτῶν ἐκεῖνα ἐλάλει, ὧν πάντων ἐπιλελῆσθαι τοὺς ἐν ἐκστάσει γενομένους ἐπάναγκες, εἴπερ καὶ ἑαυτῶν. Τοῦ δὲ Μωυσέος σιωπῶντος, «τί βοᾷς πρός με;»
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τι είναι λοιπόν αυτά τα χαρίσματα; Μήπως δεν είναι δώρα του Πνεύματος, και δεν δίνονται προς ωφέλεια σε όσους ζητούν και προσεύχονται, επειδή πρέπει να λησμονούν όλα όσα γίνονται δια του σώματος εκείνοι που «αρπάζονται έως τον τρίτο ουρανό»; Ας παραθέσουμε μάλλον εδώ αυτά τα ίδια τα λόγια του φιλοσόφου: «Αν μεν είναι δώρα του Θεού όσα συμβαίνουν σε αυτούς κατά την προσευχή, όπως αυτές οι δυνάμεις και τα δώρα, κακώς λέγεται ότι πρέπει να τα λησμονεί όλα αυτός που προσεύχεται νοερώς· διότι δεν πρέπει να διαφεύγουν της προσοχής κανενός τα όσα του δίνονται από τον Θεό για το καλό του· αν όμως πρέπει να τα λησμονεί αυτά εκείνος που ανυψώνεται δια της προσευχής, πώς δεν είναι άτοπο να θεωρείται αίτιος αυτών ο Θεός, των οποίων η ηρεμία και η απουσία είναι προτιμότερη για την προσευχή;» Αλλά, ω βέλτιστε, ο Θεός, όσους προσεύχονται ειλικρινά, άλλοτε μεν τους οδηγεί σε έκσταση, ανυψώνοντάς τους πάνω από τον εαυτό τους και αρπάζοντάς τους με τρόπο απόρρητο στα ουράνια, άλλοτε δε, ενώ βρίσκονται στον εαυτό τους, ο Ίδιος ενεργεί δια της ψυχής και του σώματός τους τα υπερφυή και απόρρητα, τα οποία είναι ακατάληπτα στους σοφούς του αιώνος τούτου. Διότι και σε όλους τους αποστόλους, όταν κάποτε «προσκαρτερούσαν στην προσευχή και τη δέηση», το Άγιο Πνεύμα, όταν επιδήμησε, δεν τους έδωσε έκσταση, ούτε τους άρπαξε στον ουρανό, αλλά τους εξόπλισε με πύρινες γλώσσες και δια μέσου αυτών λαλούσε εκείνα τα οποία αναγκαστικά λησμονούν όσοι περιέρχονται σε έκσταση, αφού λησμονούν και τον ίδιο τους τον εαυτό. Και ενώ ο Μωυσής σιωπούσε, ακούστηκε το: «Τι βοάς προς εμένα;».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος Εἰς τοὺς ψαλμούς (ἐκ τοῦ μεγάλου ἑρμηνευτικοῦ)
Αἰτία γὰρ τῷ θανάτῳ ἡ παρακοὴ τοῦ νόμου τοῦ δοθέντος ἐν παραδείσῳ γεγένηται. Ἀλλ’ ὅμως Χριστὸς ἡμᾶς ἐκ τοῦ θανάτου ἀντελάβετο, μέσον τῶν νεκρῶν ἡ ζωή, ἵνα λύσῃ τοῦ θανάτου τὴν τυραννίδα γενομένος. «Πᾶν βρῶμα ἐβδελύξατο ἡ ψυχή.» Βρῶμα τὴν τροφὴν ἐνταῦθα τὴν λογικὴν νοήσομεν· περὶ ἧς ὁ Κύριος τοῖς ἀποστόλοις ἔλεγεν· Ἐργάζεσθε μὴ τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυμένην, ἀλλὰ τὴν μένουσαν εἰς ζωὴν αἰώνιον. Ταύτης πᾶν εἶδος ὁ ἄνθρωπος ἐβδελύξατο. Οὔτε γὰρ φυσικὸν νόμον οὔτε γραπτὸν ἐφύλαξαν, καὶ διὰ τοῦτο ἤγγισαν ἔως τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου. Πύλαι δὲ θανάτου τὰ ἁμαρτήματα οἷς δέον αὐτοὺς μακρύνεσθαι. Ὅσον γὰρ ταύταις ἤγγισαν, τοσοῦτον πόῤῥω τῶν πυλῶν τῆς ζωῆς ἀναγκαίως ἐγένοντο. Ἀλλ’ ὁ Χριστὸς αὐτοὺς καὶ μακρὰν ὄντας ἐγγὺς διὰ τοῦ αἵματος τοῦ οἰκείου πεποίηκεν. «Καὶ ἐκέκραξαν πρὸς Κύριον.» Κραυγὴν ὁ Θεὸς οὐ τὴν διὰ φωνῆς γενομένην, ἀλλὰ τὴν διάθεσιν τῆς διανοίας λογίζεται· ἐπεὶ καὶ Μωϋσέως σιωπῶντος ἔλεγε, Τί βοᾷς πρός με; «Ἀπέστειλε τὸν Λόγον αὐτοῦ.» Τί τούτου σαφέστερον πρὸς ἔνδειξιν τῆς τοῦ Σωτῆρος σαρκώσεως; ἀποσταλέντα γὰρ Λόγον τὸν σαρκωθέντα λέγει, τὸν λέγοντα· Ὁ ἐμὲ δεχόμενος, δέχεται τὸν ἀποστείλαντά με. Ὅσπερ ἡμῶν τὸ γένος ἰασάμενος, ἐκ τῶν διαφθορῶν ἡμᾶς δηλαδὴ τῶν ἁμαρτημάτων ἐῤῥύσατο. Φθορὰ γὰρ παντὸς ἀνθρώπου τὰ ἁμαρτήματα.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι αιτία για τον θάνατο έγινε η παρακοή του νόμου που δόθηκε στον παράδεισο. Παρόλα αυτά όμως ο Χριστός μας έσωσε από τον θάνατο, αφού η ζωή βρέθηκε ανάμεσα στους νεκρούς, για να καταλύσει την τυραννία του θανάτου. «Κάθε τροφή την αποστράφηκε βδελυσσόμενη η ψυχή.» Ως τροφή εδώ θα εννοήσουμε την πνευματική τροφή, για την οποία ο Κύριος έλεγε στους αποστόλους: «Να εργάζεστε όχι για την τροφή που φθείρεται, αλλά για εκείνη που παραμένει στην αιώνια ζωή.» Κάθε είδος αυτής της τροφής αποστράφηκε ο άνθρωπος. Διότι δεν τήρησαν ούτε τον φυσικό ούτε τον γραπτό νόμο, και γι' αυτό πλησίασαν έως τις πύλες του θανάτου. Πύλες δε του θανάτου είναι τα αμαρτήματα, από τα οποία έπρεπε αυτοί να απομακρυνθούν. Διότι όσο πλησίασαν σε αυτές, τόσο πιο μακριά από τις πύλες της ζωής αναγκαστικά βρέθηκαν. Αλλά ο Χριστός, αυτούς που βρίσκονταν μακριά, τους έφερε κοντά μέσω του δικού Του αίματος. «Και έκραξαν προς τον Κύριο.» Ως κραυγή ο Θεός δεν λογαριάζει εκείνη που γίνεται με τη φωνή, αλλά τη διάθεση του νου· επειδή και όταν ο Μωυσής σιωπούσε, του έλεγε: «Τι βοάς προς εμένα;» «Απέστειλε τον Λόγο Του.» Τι είναι πιο σαφές από αυτό προς ένδειξη της σαρκώσεως του Σωτήρα; Διότι απεσταλμένο Λόγο ονομάζει τον σαρκωθέντα, Αυτόν που λέει: «Εκείνος που δέχεται εμένα, δέχεται αυτόν που με απέστειλε.» Ο Οποίος, αφού θεράπευσε το γένος μας, μας λύτρωσε από τις φθορές, δηλαδή από τα αμαρτήματα. Διότι φθορά του κάθε ανθρώπου είναι τα αμαρτήματα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν Ἄνναν
γʹ. Οὕτω καὶ Μωϋσῆς ηὔχετο· διὸ καὶ μηδὲν αὐτοῦ φθεγγομένου, φησὶν ὁ Θεὸς, Τί βοᾷς πρός με; Ἄνθρωποι μὲν γὰρ ταύτης μόνον ἐπακούουσι τῆς φωνῆς. ὁ δὲ Θεὸς πρὸ ταύτης τῶν ἔνδοθεν κραζόντων ἀκούει. Ἄρα ἔστι καὶ μὴ κράζοντας ἀκούεσθαι, καὶ ἐπ᾽ ἀγορᾶς βαδίζοντας εὔχεσθαι κατὰ διάνοιαν μετὰ πολλῆς ἀκριβείας, καὶ μετὰ φίλων συνεδρεύοντας, καὶ πᾶν ὁτιοῦν ποιοῦντας μετὰ σφοδρᾶς τῆς βοῆς καλεῖν τὸν Θεὸν, τῆς ἔνδον λέγω, καὶ μηδενὶ τῶν παρόντων κατάδηλον ταύτην ποιεῖν. Ὅπερ οὖν καὶ ἡ γυνὴ αὕτη τότε ἐποίησε. Φωνὴ γὰρ αὐτῆς οὐκ ἠκούετο, φησί· καὶ εἰσήκουσεν αὐτῆς ὁ Θεός. Τοιαύτη ἦν αὐτῆς ἔνδοθεν ἡ κραυγή. Καὶ εἶπεν αὐτῇ τὸ παιδάριον Ἠλεί· Ἕως πότε μεθυσθήσῃ; Περιελοῦσα τὸν οἶνόν σου ἀπὸ σοῦ, ἄπελθε ἐκ προσώπου Κυρίου. Ἐνταῦθα μάλιστα ἔστι τὴν φιλοσοφίαν τῆς γυναικὸς ἰδεῖν. Ἐπὶ τῆς οἰκίας ἡ ἀντίζηλος ὠνείδιζεν· ἦλθεν εἰς τὸν ναὸν, καὶ τὸ παιδάριον τοῦ ἱερέως ὕβρισε, καὶ ὁ ἱερεὺς ἐπετίμησεν. Ἔφυγε τὸν οἴκοι χειμῶνα, ἦλθεν εἰς λιμένα, καὶ κύματα πάλιν εὗρεν· ἦλθε φάρμακον λαβεῖν, ἡ δὲ οὐ μόνον οὐκ ἔλαβεν, ἀλλὰ καὶ πληγὴν διὰ τῶν ὀνειδῶν προσεκτήσατο, καὶ τὸ ἕλκος μᾶλλον δι᾽ αὐτῶν ἀνεξαίνετο, Ἴστε γὰρ πῶς αἱ ὀδυνώμεναι ψυχαὶ πρὸς τὰς λοιδορίας καὶ τὰς ὕβρεις διάκεινται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
γ΄. Έτσι και ο Μωυσής προσευχόταν· γι' αυτό, και ενώ εκείνος δεν άρθρωνε καμία λέξη, λέει ο Θεός: «Τι φωνάζεις προς εμένα;». Διότι οι άνθρωποι ακούνε μόνο αυτήν την εξωτερική φωνή· ο Θεός όμως, πριν από αυτήν, ακούει εκείνους που κράζουν από μέσα τους. Άρα είναι δυνατόν να εισακούεται κάποιος και χωρίς να φωνάζει, και ενώ βαδίζει στην αγορά να προσεύχεται νοερά με μεγάλη προσήλωση, και ενώ κάθεται σε συντροφιά με φίλους, και κάνοντας οτιδήποτε, να καλεί τον Θεό με δυνατή βοή – την εσωτερική εννοώ – και σε κανέναν από τους παρόντες να μην την καθιστά φανερή. Αυτό ακριβώς έκανε τότε και αυτή η γυναίκα. Διότι η φωνή της δεν ακουγόταν, όπως λέει η Γραφή, και ο Θεός την εισάκουσε. Τέτοια ήταν η εσωτερική της κραυγή. Και της είπε ο υπηρέτης του Ηλεί: «Έως πότε θα είσαι μεθυσμένη; Απομάκρυνε το κρασί σου από πάνω σου και φύγε από το πρόσωπο του Κυρίου». Εδώ ακριβώς μπορεί κανείς να διακρίνει τη φιλοσοφία της γυναίκας. Στο σπίτι την ονείδιζε η αντίζηλη· ήλθε στον ναό, και ο υπηρέτης του ιερέα την εξύβρισε, και ο ιερέας την επιτίμησε. Ξέφυγε από τον χειμώνα του σπιτιού της, ήλθε στο λιμάνι, και βρήκε πάλι κύματα· ήλθε να λάβει φάρμακο, και εκείνη όχι μόνο δεν το έλαβε, αλλά απέκτησε και άλλη πληγή μέσω των ονειδισμών, και το τραύμα της ερεθιζόταν περισσότερο εξαιτίας τους. Διότι γνωρίζετε καλά πώς αντιδρούν στις λοιδορίες και τις ύβρεις οι πονεμένες ψυχές.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν πρὸς Κολοσσαεῖς ἐπιστολήν
Ἀπὸ τῆς χάριτος τοῦ Πνεύματος, φησίν. ᾌδοντες ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν τῷ Θεῷ. Μὴ ἁπλῶς, φησὶ, τῷ στόματι, ἀλλὰ μετὰ προσοχῆς. Τοῦτο γάρ ἐστι τῷ Θεῷ ᾄδειν, ἐκεῖνο δὲ τῷ ἀέρι· διαχεῖται γὰρ ἁπλῶς ἡ φωνή. Μὴ πρὸς ἐπίδειξιν, φησίν. Κἂν ἐν ἀγορᾷ ᾖς, δύνασαι συστρέψαι σαυτὸν καὶ ᾄδειν τῷ Θεῷ, μηδενὸς ἀκούοντος. Ἐπεὶ καὶ Μωϋσῆς οὕτως ηὔχετο, καὶ ἠκούσθη· φησὶ γάρ· Τί βοᾷς πρός με; Καίτοι γε οὐδὲν εἶπεν ἀλλ᾽ ἐβόα κατὰ διάνοιαν μετὰ καρδίας συντετριμμένης· διὸ καὶ ὁ Θεὸς ἤκουσε μόνος. Οὐ κεκώλυται γὰρ καὶ περιπατοῦντα εὔχεσθαι κατὰ καρδίαν, καὶ ἄνω εἶναι. Καὶ πᾶν ὅ τι ἂν ποιῆτε, φησὶν, ἐν λόγῳ, ἢ ἐν ἔργῳ, πάντα ἐν ὀνόματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, εὐχαριστοῦντες τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ δι᾽ αὐτοῦ. Ἐὰν γὰρ οὕτω ποιῶμεν, οὐδὲν ἔσται μιαρὸν, οὐδὲν ἀκάθαρτον, ἔνθα ἂν ὁ Χριστὸς καλῆται. Ἐὰν ἐσθίῃς, ἐὰν πίνῃς, ἐὰν γαμῇς, ἐὰν ἀποδημῇς, πάντα ἐν ὀνόματι τοῦ Θεοῦ πρᾶττε· τουτέστιν, αὐτὸν καλῶν βοηθόν· ἐπὶ πάντων πρότερον αὐτῷ εὐχόμενος, ἅπτου τῶν πραγμάτων. Βούλει τι φθέγξασθαι; τοῦτο πρότασσε.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Από τη χάρη του Πνεύματος, λέει. Ψάλλοντας μέσα στις καρδιές σας προς τον Θεό. Όχι απλώς, λέει, με το στόμα, αλλά με προσοχή. Διότι αυτό σημαίνει να ψάλλει κανείς στον Θεό, ενώ το άλλο σημαίνει να ψάλλει στον αέρα· γιατί η φωνή απλώς διασκορπίζεται. Όχι για επίδειξη, λέει. Ακόμη κι αν βρίσκεσαι στην αγορά, μπορείς να συγκεντρωθείς στον εαυτό σου και να ψάλλεις στον Θεό, χωρίς να σε ακούει κανένας. Επειδή και ο Μωυσής έτσι προσευχόταν, και εισακούστηκε· διότι του λέει: «Γιατί κραυγάζεις προς εμένα;». Καίτοι δεν είχε πει τίποτα, αλλά κραύγαζε νοερά με συντετριμμένη καρδιά· γι' αυτό και τον άκουσε μόνο ο Θεός. Διότι δεν εμποδίζεται κανείς να προσεύχεται από καρδιάς ακόμη και όταν περπατά, και να βρίσκεται στα άνω. Και οτιδήποτε κι αν κάνετε, λέει, με λόγο ή με έργο, όλα να τα κάνετε στο όνομα του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ευχαριστώντας μέσω αυτού τον Θεό και Πατέρα. Διότι, εάν πράττουμε έτσι, τίποτα δεν θα είναι μιαρό, τίποτα ακάθαρτο, οπουδήποτε επικαλείται ο Χριστός. Εάν τρως, εάν πίνεις, εάν έρχεσαι σε γάμο, εάν ταξιδεύεις, όλα να τα πράττεις στο όνομα του Θεού· δηλαδή, επικαλούμενος αυτόν ως βοηθό· σε όλα, πρώτα να προσεύχεσαι σε αυτόν, και έπειτα να καταπιάνεσαι με τα έργα. Θέλεις να πεις κάτι; Αυτό να προτάσσεις.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὴν Χαναναίαν
Ὄπισθεν οἱ Αἰγύπτιοι ἐδίωκον, ἔμπροσθεν ἡ θάλασσα, μέση ἡ εὐχή· καὶ οὐδὲν ἐλάλει ὁ Μωϋσῆς· καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Θεός· Τί βοᾷς πρός με; Τὸ μὲν στόμα οὐ λαλεῖ, ἡ δὲ διάνοια βοᾷ. Καὶ σὺ τοίνυν, ἀγαπητὲ, ὅταν παραστῇς δικαστῇ μαινομένῳ, τυραννοῦντι, τὰ μέγιστα ἀπειλοῦντι, καὶ ἄλλοις δημίοις τὰ αὐτὰ ποιοῦσιν, εὖξαι σὺ τῷ Θεῷ, καὶ εὐχομένου σοῦ τὰ κύματα καταστέλλεται. Ὁ δικαστὴς ἐπὶ σέ; Σὺ ἐπὶ τὸν Θεὸν κατάφευγε. Ὁ ἄρχων πλησίον σου; Σὺ τὸν Δεσπότην κάλεσον. Μὴ γὰρ ἄνθρωπός ἐστιν, ἵνα ἀπέλθῃς εἰς τόπον; Θεὸς ἀεὶ ἐγγύς ἐστιν. Ἐὰν θέλῃς παρακαλέσαι ἄνθρωπον, ἐρωτᾷς τί ποιεῖ, καθεύδει, ἀσχολεῖται· διακονῶν οὐκ ἀποκρίνεταί σοι. Ἐπὶ δὲ τοῦ Θεοῦ οὐδὲν τούτων· ὅπου ἐὰν ἀπέλθῃς καὶ καλέσῃς, ἀκούει· οὐκ ἀσχολία, οὐ μεσίτης, οὐ διάκονος διατειχίζει. Εἰπὲ, Ἐλέησόν με, καὶ παρευθὺς Θεὸς παραγίνεται· Ἔτι γὰρ, φησὶ, λαλοῦντός σου, ἐρῶ, Ἰδοὺ ἐγὼ πάρειμι. Ὢ ῥῆμα ἡμερότητος γέμον.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Πίσω καταδίωκαν οι Αιγύπτιοι, μπροστά βρισκόταν η θάλασσα, και στο μέσον η προσευχή. Και ο Μωυσής δεν έλεγε τίποτα. Και του λέει ο Θεός: «Τι κραυγάζεις προς εμένα;». Το μεν στόμα δεν μιλά, αλλά η διάνοια κραυγάζει. Έτσι και εσύ, αγαπητέ, όταν βρεθείς ενώπιον ενός μαινόμενου και τυραννικού δικαστή, που εκτοξεύει τις μεγαλύτερες απειλές, και μπροστά σε άλλους δημίους που κάνουν τα ίδια, προσευχήσου εσύ στον Θεό, και καθώς προσεύχεσαι τα κύματα καταλαγιάζουν. Ο δικαστής στρέφεται εναντίον σου; Εσύ κατάφυγε στον Θεό. Ο άρχοντας βρίσκεται κοντά σου; Εσύ επικαλέσου τον Δεσπότη. Διότι, μήπως είναι άνθρωπος, ώστε να χρειάζεται να μεταβείς σε κάποιον τόπο; Ο Θεός είναι πάντοτε κοντά. Εάν θελήσεις να παρακαλέσεις έναν άνθρωπο, ρωτάς τι κάνει, αν κοιμάται, αν είναι απασχολημένος· και ο υπηρέτης δεν σου αποκρίνεται. Στην περίπτωση του Θεού όμως δεν συμβαίνει τίποτε από αυτά· όπου κι αν πας και Τον επικαλεστείς, σε ακούει. Καμία απασχόληση, κανένας μεσίτης, κανένας υπηρέτης δεν υψώνει τείχος. Πες, «Ελέησόν με», και ευθύς αμέσως ο Θεός παρίσταται. Διότι λέει: «Ενώ εσύ ακόμη θα μιλάς, εγώ θα πω: Ιδού, είμαι παρών». Ω, λόγε γεμάτε από πραότητα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸ κατὰ Ματθαῖον εὐαγγέλιον
Οὐχ ὁρᾷς ὅτι καὶ ἐν ἀγορᾷ, ἂν μὲν τοιαῦτα προσέλθῃ τις ποιῶν καὶ μετὰ βοῆς ἱκετεύων, σοβήσει τὸν ἱκετευόμενον· ἂν δὲ ἡσυχῆ καὶ μετὰ τοῦ προσήκοντος σχήματος, τότε ἐπισπᾶται μᾶλλον τὸν δυνάμενον δοῦναι τὴν χάριν; Μὴ τοίνυν τῷ σχήματι τοῦ σώματος, μηδὲ τῇ κραυγῇ τῆς φωνῆς, ἀλλὰ τῇ προθυμίᾳ τῆς γνώμης τὰς εὐχὰς ποιώμεθα· μηδὲ μετὰ ψόφου καὶ ἠχῆς, καὶ πρὸς ἐπίδειξιν, ὡς καὶ τοὺς πλησίον ἐκκρούειν, ἀλλὰ μετὰ ἐπιεικείας πάσης, καὶ τῆς κατὰ διάνοιαν συντριβῆς, καὶ δακρύων τῶν ἔνδοθεν. Ἀλλ᾽ ἀλγεῖς τὴν ψυχὴν, καὶ οὐκ ἂν δύναιο μὴ βοᾷν; Καὶ μὴν τοῦ σφόδρα ἀλγοῦντός ἐστι τὸ οὕτως εὔχεσθαι καὶ παρακαλεῖν, ὥσπερ εἶπον. Ἐπεὶ καὶ Μωϋσῆς ἤλγει, καὶ οὕτως ηὔχετο, καὶ ἠκούετο· διὰ τοῦτο καὶ ἔλεγε πρὸς αὐτὸν ὁ Θεός· Τί βοᾷς πρός με; Καὶ ἡ Ἄννα δὲ πάλιν, τῆς φωνῆς αὐτῆς οὐκ ἀκουομένης, πάντα ἤνυσεν ὅσα ἠθέλησεν, ἐπειδὴ ἡ καρδία αὐτῆς ἐβόα. Ὁ δὲ Ἄβελ οὐχὶ σιγῶν, ἀλλὰ καὶ τελευτῶν ηὔχετο, καὶ τὸ αἷμα αὐτοῦ σάλπιγγος λαμπροτέραν ἠφίει φωνήν. Στέναξον τοίνυν καὶ σὺ οὕτως ὡς ὁ ἅγιος ἐκεῖνος· οὐ κωλύω.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δεν βλέπεις ότι και στην αγορά, αν κάποιος πλησιάσει κάνοντας τέτοιες πράξεις και ικετεύοντας με φωνές, θα απωθήσει αυτόν τον οποίο ικετεύει; Αν όμως πλησιάσει ήσυχα και με την πρέπουσα στάση, τότε προσελκύει περισσότερο εκείνον που μπορεί να του δώσει τη χάρη; Ας μην κάνουμε λοιπόν τις προσευχές μας με την εξωτερική στάση του σώματος, ούτε με τις κραυγές της φωνής, αλλά με την προθυμία του φρονήματος· ούτε με θόρυβο και ηχώ, και προς επίδειξη, ώστε να ενοχλούμε και τους διπλανούς μας, αλλά με κάθε πραότητα, και με τη συντριβή της διανοίας, και με τα εσωτερικά δάκρυα. Αλλά πονάει η ψυχή σου, και δεν θα μπορούσες να μη φωνάζεις; Και όμως, ίδιον εκείνου που πονάει υπερβολικά είναι το να προσεύχεται και να παρακαλεί με αυτόν ακριβώς τον τρόπο που ανέφερα. Επειδή και ο Μωυσής πονούσε, και έτσι προσευχόταν, και εισακουόταν· γι' αυτό και του έλεγε ο Θεός: «Τι φωνάζεις προς εμένα;». Και η Άννα επίσης, αν και δεν ακουγόταν η φωνή της, πέτυχε όλα όσα θέλησε, επειδή φώναζε η καρδιά της. Και ο Άβελ δεν προσευχόταν απλώς σιωπώντας, αλλά προσευχόταν και ενώ είχε πεθάνει, και το αίμα του εξέπεμπε φωνή πιο λαμπρή και από σάλπιγγα. Στέναξε λοιπόν κι εσύ έτσι όπως εκείνος ο άγιος· δεν σε εμποδίζω.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν μακάριον Ἀβραάμ
Ἐστρατοπέδευσε Φαραὼ ὀπίσω αὐτῶν μετὰ πλήθους ἁρμάτων καὶ ἵππων· ὡς δὲ εἶδεν Ἰσραὴλ τὴν παράταξιν, ἐφοβήθη. Ἦλθον δὲ ἐπὶ τοῦ χείλους τῆς θαλάσσης· καί φησιν ὁ Θεὸς τῷ Μωϋσεῖ, Τί βοᾷς πρός με; καὶ μὴν οὐδὲν ἔλεγε Μωϋσῆς. Ἀλλά φησι, Θεός εἰμι, οὐ τὰ ἐκ χειλέων μόνον ἀκούων, ἀλλὰ καὶ τὰ ἐν τῇ καρδίᾳ γνωρίζων, ἵνα μάθῃς, ὅτι οὐκ ἐν τῷ κράζειν ἡ εὐχὴ, ἀλλ᾽ ἐν τῇ γνώμῃ. Τί βοᾷς πρός με; Τὰ μὲν γὰρ χείλη αὐτοῦ οὐκ ἐλάλει, ἡ δὲ καρδία ἐβόα· εὐχὴ γὰρ ἀπὸ γνώμης ἀγαθῆς ζητεῖται, οὐκ ἀπὸ κραυγῆς ἰσχυρᾶς. Τί βοᾷς πρός με; Ἔκτεινον τὴν ῥάβδον τὴν ἐν τῇ χειρί σου ἐπὶ τὸ ὕδωρ, καὶ δίελθε σὺ καὶ πᾶς Ἰσραήλ. Ἐξέτεινε δὲ Μωϋσῆς τὴν ῥάβδον τὴν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ, καὶ ἐπάταξε τὸ ὕδωρ, καὶ ἡ ἄτακτος ῥύμη τῶν ὑδάτων ἐχερσώθη, καὶ τῆς ἰδίας φύσεως ἐπελάθετο. Τοιοῦτον γὰρ τὸ στοιχεῖον, ὅταν νεύσῃ ὁ Θεὸς, καὶ αὐτὰ τῆς οἰκείας φύσεως ἐπιλανθάνεται, καὶ τὴν ἐνέργειαν χαλινοῖ. Καθάπερ γὰρ θεραπαινὶς εὐγνώμων ἡ θάλασσα, Δεσπότου δοῦλον ἰδοῦσα, ἐπείθετο καὶ ὑπήκουσεν· ὑπήκουσε δὲ οὐ ξύλον τὸ ξηρὸν αἰδουμένη, ἀλλὰ διὰ τὸν μέλλοντα ἐν τῷ ξύλῳ σταυροῦσθαι. Εἶδεν οὖν τὴν εἰκόνα, καὶ εὐθὺς ἐνενόησε τὴν ἀλήθειαν, καὶ ὑπεχώρησε. Πάρελθε, φησὶ, σὺ καὶ πᾶς ὁ λαὸς Ἰσραήλ. Εἶτα παρῆλθεν αὐτὸς καὶ πᾶς Ἰσραήλ· ἐπηκολούθησαν δὲ καὶ οἱ Αἰγύπτιοι καταδιώκοντες ἐκείνους, ὅ τε Φαραὼ καὶ τὰ ἅρματα αὐτοῦ καὶ οἱ ἱππεῖς.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Στρατοπέδευσε ο Φαραώ πίσω τους με πλήθος αρμάτων και ίππων· όταν δε είδε ο Ισραήλ την παράταξη, φοβήθηκε. Και έφτασαν στο χείλος της θάλασσας· και λέει ο Θεός στον Μωυσή: «Γιατί βοάς προς εμένα;». Και όμως ο Μωυσής δεν έλεγε τίποτα. Αλλά, λέει: «Είμαι Θεός, που δεν ακούω μόνο τα όσα προέρχονται από τα χείλη, αλλά γνωρίζω και τα όσα βρίσκονται μέσα στην καρδιά, για να μάθεις ότι η προσευχή δεν βρίσκεται στην κραυγή, αλλά στην προαίρεση. "Γιατί βοάς προς εμένα;"». Διότι τα χείλη του δεν μιλούσαν, η καρδιά του όμως βροντοφώναζε· διότι η προσευχή απαιτεί αγαθή προαίρεση, όχι δυνατή κραυγή. «"Γιατί βοάς προς εμένα;" Άπλωσε το ραβδί που κρατάς στο χέρι σου πάνω από το νερό, και διάβηκε απέναντι εσύ και όλος ο Ισραήλ». Άπλωσε τότε ο Μωυσής το ραβδί που κρατούσε στο χέρι του, χτύπησε το νερό, και η άτακτη ορμή των υδάτων μετατράπηκε σε στεριά, και ξέχασε τη δική της φύση. Διότι τέτοια είναι τα στοιχεία της φύσης: όταν νεύσει ο Θεός, ξεχνούν και αυτά την οικεία τους φύση και χαλιναγωγούν την ενέργειά τους. Καθώς, σαν ευγνώμων υπηρέτρια η θάλασσα, βλέποντας τον δούλο του Δεσπότη, πειθόταν και υπάκουε· και δεν υπάκουσε επειδή ένιωσε σεβασμό μπροστά σε ένα ξερό ξύλο, αλλά εξαιτίας Εκείνου που επρόκειτο να σταυρωθεί πάνω στο ξύλο. Είδε, λοιπόν, την εικόνα και αμέσως κατανόησε την αλήθεια, και υποχώρησε. «Πέρασε», λέει, «εσύ και όλος ο λαός του Ισραήλ». Έπειτα πέρασε ο ίδιος και όλος ο Ισραήλ· τους ακολούθησαν όμως καταδιώκοντάς τους και οι Αιγύπτιοι, ο Φαραώ, τα άρματά του και οι ιππείς του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τὸν ψαλμὸν ρκη΄ (ὁμιλίαι α΄-γ΄)
Κραυγὴν πάλιν τῆς ψυχῆς τὴν προθυμίαν καλεῖ. Διὰ τοῦτο προστέθεικε τὸ, Ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου. Οὕτω καὶ Μωϋσῆς ἐβόα σιγῶν, καὶ προσευχομένῳ κατὰ διάνοιαν ὁ Θεὸς ἔφη· Τί βοᾷς πρός με; Ἐν ὅλῃ δὲ καρδίᾳ λέγει, τὸ πρόθυμον τῆς ψυχῆς δηλῶν, οὐχὶ τὴν κραυγὴν διὰ στόματος. Ἔφη γὰρ καὶ ὁ θεῖος Παῦλος· ᾌδοντες καὶ ψάλλοντες ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν τῷ Κυρίῳ. Ἐκέκραξά σοι· σῶσόν με, καὶ φυλάξω τὰ μαρτύριά σου.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Ονομάζει και πάλι «κραυγή» την προθυμία της ψυχής. Γι' αυτό προσέθεσε το: «Με όλη μου την καρδιά». Έτσι και ο Μωυσής φώναζε δυνατά ενώ σιωπούσε, και καθώς προσευχόταν νοερά ο Θεός τού είπε: «Τι φωνάζεις προς εμένα;». Λέει δε «με όλη την καρδιά», για να φανερώσει την προθυμία της ψυχής και όχι την κραυγή δια του στόματος. Διότι το ανέφερε και ο θείος Παύλος: «Να υμνείτε και να ψάλλετε στις καρδιές σας προς τον Κύριο». «Κραύγασα προς εσένα· σώσε με, και θα φυλάξω τα μαρτύριά σου».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
Ἐπεὶ καὶ τῷ Μωϋσεῖ σιγῶντι ἔλεγε· Τί βοᾷς πρός με; Οὐκ εἶπε, Τί εὔχῃ πρός με; ἀλλὰ, Τί βοᾷς πρός με; ἐπειδὴ μετὰ σφοδρᾶς διαθέσεως αὐτῷ προσῄει. Ἵνα· γοῦν μάθῃς ὅτι καὶ ἐνταῦθα οὐ τὴν κραυγὴν λέγει, ἀλλὰ τὴν διάθεσιν τῆς διανοίας, καὶ τὴν σπουδὴν τὴν συντεταμένην, οὐκ εἶπεν, Ἄκουσον τῆς κραυγῆς μου, ἀλλὰ τί; Σύνες, τουτέστι, κατάμαθε.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Επειδή και στον Μωυσή, ενώ εκείνος σιωπούσε, έλεγε: «Τι βοάς προς εμένα;» Δεν είπε, «Τι προσεύχεσαι σε εμένα;» αλλά, «Τι βοάς προς εμένα;», επειδή τον πλησίαζε με σφοδρή διάθεση. Για να μάθεις, λοιπόν, ότι και εδώ δεν εννοεί την κραυγή, αλλά τη διάθεση της διάνοιας και την εντεταμένη προθυμία, δεν είπε: «Άκουσε την κραυγή μου», αλλά τι; «Σύνες», δηλαδή, κατανόησε.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς Ψαλμούς
βʹ. Τοιαύτην οὖν κραυγὴν ζητεῖ ὁ Θεὸς, τὴν συστρέφουσαν τὴν καρδίαν, τὴν οὐκ ἐῶσαν χασμᾶσθαι, καὶ ἀνακλᾶσθαι τὸν ψάλλοντα. Οὐ μόνον δὲ κραυγὴν τοιαύτην ζητεῖ, ἀλλὰ καὶ τὸ πρὸς αὐτὸν εὔχεσθαι. Εἰσὶ γὰρ πολλοὶ οἳ ἑστήκασι μὲν, οὐ βοῶσι δὲ πρὸς τὸν Θεὸν, ἀλλὰ τὰ μὲν χείλη πρὸς τὸν Θεὸν βοᾷ, καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ περιφέρει, ἡ δὲ διάνοια οὐδενὸς ἐπαισθάνεται τῶν λεγομένων. Ὁ τοιοῦτος οὐ κράζει, κἂν μέγα βοᾷ· ὁ τοιοῦτος οὐδὲ πρὸς τὸν Θεὸν εὔχεται, κἂν δοκῇ πρὸς αὐτὸν εὔχεσθαι. Ἀλλ᾽ οὐχ ὁ Μωϋσῆς οὕτως, ἀλλ᾽ ἐβόα, καὶ ἠκούετο· διὸ καὶ παρὰ τοῦ Θεοῦ, Τί βοᾷς πρός με, ἀκούει. Οὐ μόνον δὲ βοῶν, ἀλλὰ καὶ σιγῶν ἤνυσεν ἅπερ ἤθελεν, ἄξιον παρασχὼν ἑαυτὸν τοῦ ἀκούεσθαι. Εἰ δὲ βούλει καὶ ἁμαρτωλοὺς ἐκτενῶς ἰδεῖν εὐχομένους, καὶ ἀνύοντας καὶ κράζοντας μεγάλα, ὅρα τὴν πόρνην τὴν σιγῇ βοῶσαν· ὅρα τὸν τελώνην ἀπὸ εὐχῆς δικαιωθέντα μόνης. Τοιαύτην κραυγὴν καὶ οὗτος ποιεῖται, διὸ καὶ λέγει· Κύριε, ἐκέκραξα πρὸς σὲ, εἰσάκουσόν μου· καὶ διὰ τοῦτο ἀκουσθῆναι ἀξιοῖ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
βʹ. Τέτοια κραυγή, λοιπόν, ζητεί ο Θεός, αυτήν που συγκεντρώνει και κατανύσσει την καρδιά, που δεν αφήνει αυτόν που ψάλλει να χασμουριέται και να ραθυμεί. Και δεν ζητεί μόνο τέτοια κραυγή, αλλά και το να προσεύχεται κανείς ουσιαστικά σε Αυτόν. Διότι υπάρχουν πολλοί οι οποίοι στέκονται μεν, αλλά δεν βοούν προς τον Θεό, παρά τα μεν χείλη τους φωνάζουν προς τον Θεό και προφέρουν το όνομα του Θεού, η δε διάνοιά τους δεν αντιλαμβάνεται τίποτε από όσα λέγονται. Ένας τέτοιος άνθρωπος δεν κράζει, έστω κι αν φωνάζει δυνατά· ένας τέτοιος άνθρωπος ούτε προς τον Θεό προσεύχεται, έστω κι αν φαίνεται ότι προσεύχεται σε Αυτόν. Ο Μωυσής, όμως, δεν ήταν έτσι, αλλά βοούσε και εισακουόταν· γι' αυτό και ακούει από τον Θεό: «Τι βοάς προς εμένα;». Και όχι μόνο όταν βοούσε, αλλά και όταν σιωπούσε κατόρθωνε αυτά που ήθελε, καθιστώντας τον εαυτό του άξιο να εισακουστεί. Εάν, πάλι, θέλεις να δεις και αμαρτωλούς να προσεύχονται εκτενώς, και να επιτυγχάνουν και να βγάζουν μεγάλες κραυγές, δες την πόρνη που βοούσε εν σιωπή· δες τον τελώνη που δικαιώθηκε μόνο από την προσευχή του. Τέτοια κραυγή βγάζει και αυτός [ο ψαλμωδός], γι' αυτό και λέγει: «Κύριε, ἐκέκραξα πρὸς σέ, εἰσάκουσόν μου»· και για τον λόγο αυτό ζητεί να εισακουστεί.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Εἰς τοὺς ψαλμοὺς 101-107
Ὅσον γὰρ ταύτης ἤγγισαν, πόῤῥω τῶν πυλῶν τῆς ζωῆς ἀναγκαίως ἐγίνοντο. Ἀλλ᾽ ὁ Χριστὸς αὐτοὺς, καὶ μακρὰν ὄντας, ἐγγὺς διὰ τοῦ αἵματος τοῦ οἰκείου πεποίηκε. Καὶ ἐκέκραξαν πρὸς Κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαι αὐτοὺς, καὶ ἐκ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν ἔσωσεν αὐτούς. Κραυγὴν ὁ Θεὸς οὐ τὴν διὰ φωνῆς γινομένην, ἀλλὰ τὴν διάθεσιν τῆς διανοίας λογίζεται· ἐπεὶ καὶ Μωϋσέως σιωπῶντος ἔλεγε· Τί βοᾷς πρός με; Ἀπέστειλε τὸν λόγον αὐτοῦ, καὶ ἰάσατο αὐτοὺς, καὶ ἐῤῥύσατο αὐτοὺς ἐκ τῶν διαφθορῶν αὐτῶν. Ὁ γὰρ Θεὸς Λόγος ἐνανθρωπίσας καὶ ἀποσταλεὶς ὡς ἄνθρωπος (ὡς γὰρ Θεὸς, ἀπερίγραπτος, καὶ πανταχοῦ πάρεστι, καὶ περιέχει τὰ σύμπαντα), τὰ παντοδαπὰ τῶν ψυχῶν ἰάσατο τραύματα, καὶ τοὺς φθαρέντας ἀνέῤῥωσε λογισμούς. Οὕτω τὴν ἁμαρτωλὸν ἐκείνην ἰάσατο γυναῖκα, καὶ θαῤῥεῖν παρηγγύησεν· οὕτω τὸν παρειμένον συνέσφιγξεν εἰρηκὼς, Ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου· οὕτως ἀνέῳξε τῷ λῃστῇ τὸν παράδεισον· οὕτω τοὺς τελώνας διδασκάλους τῆς οἰκουμένης ἀπέφηνεν· οὕτω τοὺς τῷ παναγίῳ προσιόντας βαπτίσματι νεουργεῖ καὶ καθαίρει, καὶ τῶν τῆς ἁμαρτίας ἀπαλλάττει τραυμάτων. Ἐξομολογησάσθωσαν τῷ Κυρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ, καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων. Καὶ θυσάτωσαν αὐτῷ θυσίαν αἰνέσεως, καὶ ἐξαγγειλάτωσαν τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν ἀγαλλιάσει.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι, όσο την πλησίαζαν, τόσο πιο μακριά από τις πύλες της ζωής αναγκαστικά βρίσκονταν. Αλλά ο Χριστός, αν και βρίσκονταν μακριά, τους έφερε κοντά δια του δικού Του αίματος. Και έκκραξαν προς τον Κύριο μέσα στη θλίψη τους, και τους έσωσε από τις συμφορές τους. Ως κραυγή ο Θεός δεν υπολογίζει αυτήν που γίνεται με τη φωνή, αλλά τη διάθεση της διάνοιας· επειδή και στον Μωυσή, ενώ εκείνος σιωπούσε, έλεγε: «Γιατί φωνάζεις σε εμένα;». Έστειλε τον λόγο Του και τους γιάτρεψε, και τους γλίτωσε από τις καταστροφές τους. Διότι ο Θεός Λόγος, αφού ενανθρώπησε και εστάλη ως άνθρωπος (επειδή ως Θεός είναι απερίγραπτος, πανταχού παρών και περιέχει τα σύμπαντα), θεράπευσε τα κάθε λογής τραύματα των ψυχών και ανόρθωσε τους διεφθαρμένους λογισμούς. Έτσι θεράπευσε εκείνη την αμαρτωλή γυναίκα και την προέτρεψε να έχει θάρρος· έτσι στερέωσε τον παράλυτο, λέγοντάς του: «Συγχωρούνται οι αμαρτίες σου»· έτσι άνοιξε τον παράδεισο στον ληστή· έτσι ανέδειξε τους τελώνες διδασκάλους της οικουμένης· έτσι ανακαινίζει και καθαρίζει αυτούς που προσέρχονται στο πανάγιο βάπτισμα, και τους απαλλάσσει από τα τραύματα της αμαρτίας. Ας δοξολογήσουν τον Κύριο για τα ελέη Του, και για τα θαυμάσιά Του προς τους υιούς των ανθρώπων. Και ας Του προσφέρουν θυσία αινέσεως, και ας εξαγγείλουν τα έργα Του με αγαλλίαση.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Ἐκλογαὶ ἐκ διαφόρων ὁμιλιῶν
Οὐ ζητεῖται τόπος, ἀλλ᾽ ἀρχὴ τρόπου. Ὁ Ἱερεμίας ἐν βορβόρῳ ἦν, καὶ τὸν Θεὸν ἐπεσπάσατο· καὶ ὁ Ἰὼβ ἐν κοπρίᾳ ἦν, καὶ τὸν Θεὸν ἵλεων κατεσκεύασεν· ὁ Ἰωνᾶς ἐν τῇ κοιλίᾳ τοῦ κήτους, καὶ τὸν Θεὸν ὑπήκοον ἔσχε. Κἂν ἐν βαλανείῳ ᾖς, εὔχου· ὅπου ἐὰν ᾖς, εὔχου. Ναὸς εἶ, μὴ ζήτει τόπον. Θάλαττα ἦν ἔμπροσθεν, ὄπισθεν Αἰγύπτιοι, καὶ μέσος ὁ Μωϋσῆς μηδὲν λαλῶν· πολλὴ γὰρ ἐν τῇ εὐχῇ ἡ στενοχωρία· καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Θεὸς, Τί βοᾷς πρός με; Καὶ σὺ τοίνυν ὅταν πειρασμὸς ἐπέλθῃ σοι, ἐπὶ τὸν Θεὸν κατάφυγε, τὸν Δεσπότην κάλεσον. Μὴ γὰρ ἄνθρωπός ἐστιν, ἵνα ἀπέλθῃς εἰς τόπον; Θεὸς ἀεὶ ἐγγύς ἐστιν. Ἔτι γὰρ λαλοῦντός σου, ἐρῶ· Ἰδοὺ πάρειμι. Οὐδέπω τελεῖς τὴν εὐχὴν, καὶ αὐτὸς τὴν ἴασιν δίδωσιν. Ἂν γὰρ τὴν διάνοιαν ἔχῃς καθαρεύουσαν τῶν ἀτόπων παθῶν, κἂν ἐν ἀγορᾷ ᾖς, κἂν ἐν ὁδῷ, κἂν ἐν δικαστηρίῳ παρεστὼς, κἂν ἐν θαλάσσῃ, κἂν ἐν πανδοχείῳ, κἂν ἐπ᾽ ἐργαστηρίῳ ἑστηκὼς, κἂν ὅπουπερ ἂν ᾖς, δυνήσῃ τὸν Θεὸν καλέσας ἐπιτυχεῖν τῆς αἰτήσεως.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Δεν ζητείται συγκεκριμένος τόπος, αλλά ο κατάλληλος τρόπος. Ο Ιερεμίας βρισκόταν μέσα στον βούρκο, και προσέλκυσε τον Θεό· και ο Ιώβ βρισκόταν πάνω στην κοπριά, και κατέστησε τον Θεό ίλεω· ο Ιωνάς ήταν στην κοιλιά του κήτους, και είχε τον Θεό ευήκοο. Ακόμη κι αν βρίσκεσαι στο λουτρό, να προσεύχεσαι· όπου κι αν βρίσκεσαι, να προσεύχεσαι. Είσαι ναός, μην αναζητάς τόπο. Η θάλασσα βρισκόταν μπροστά, πίσω οι Αιγύπτιοι, και στη μέση ο Μωυσής χωρίς να λέει τίποτα· διότι υπήρχε μεγάλη αγωνία στην εσωτερική του προσευχή· και του λέει ο Θεός: «Γιατί κραυγάζεις προς εμένα;» Έτσι λοιπόν κι εσύ, όταν σου έρθει κάποιος πειρασμός, κατάφυγε στον Θεό, επικαλέσου τον Δεσπότη. Μήπως είναι άνθρωπος, ώστε να χρειάζεται να μεταβείς σε κάποιον τόπο; Ο Θεός είναι πάντοτε κοντά. Διότι λέει: «Ενώ εσύ ακόμη θα μιλάς, εγώ θα πω: Ιδού, είμαι παρών». Δεν έχεις τελειώσει ακόμη την προσευχή σου, και Αυτός δίνει τη θεραπεία. Διότι, εάν διατηρείς τον νου σου καθαρό από τα άτοπα πάθη, ακόμη κι αν βρίσκεσαι στην αγορά, ακόμη κι αν είσαι στον δρόμο, ακόμη κι αν παρίστασαι σε δικαστήριο, ακόμη κι αν είσαι στη θάλασσα, ακόμη κι αν βρίσκεσαι σε πανδοχείο, ακόμη κι αν στέκεσαι στο εργαστήριό σου, όπου κι αν βρίσκεσαι, θα μπορέσεις, επικαλούμενος τον Θεό, να εκπληρωθεί το αίτημά σου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Ἐπιστολὴ πρὸς μοναχούς
〈Τοῦ αὐτοῦ〉 Βούλει μαθεῖν ἀγρυπνίαν προσευχῆς καὶ νῆψιν καὶ προσεδρείαν; Ἄπιθι πρὸς τὴν Ἄνναν, μάθε τί ἐποίησεν ἐκείνη. Ἀνέστησαν, φησί, πάντες ἀπὸ τῆς τραπέζης καὶ εὐθέως ἐκείνη οὐ πρὸς ὕπνον ἐτρέπετο, οὐ πρὸς ἀνάπαυσιν. Ὅθεν μοι δοκεῖ καὶ ἐπὶ τῆς τραπέζης καθημένη κούφη τις οὖσα καὶ μὴ βαρεῖσθαι σιτίοις τισίν· οὐ γὰρ ἂν τοσαῦτα ἠφίει δάκρυα. Καὶ οὐκ ἐπειδὴ λαμπρὰν καὶ μεγάλην ἀφῆκε φωνὴν διὰ τοῦτο, ἀλλ᾽ ἐπειδὴ μεγάλα ἔνδον κατὰ τὴν καρδίαν ἐβόα. Ἡ φωνὴ γὰρ αὐτῆς οὐκ ἠκούετο, φησίν, καὶ εἰσήκουσεν αὐτῆς ὁ Θεός· οὐδὲν γὰρ οὕτω φωνῆς χρεία ὡς διανοίας, οὐδὲ ἐκτάσεως χειρῶν ὡς συντεταμένης ψυχῆς, οὐδὲ γὰρ σχήματος, ἀλλὰ φρονήματος. Κἂν γὰρ ἔξω ἐκκλησίας ᾖς, κράζε καὶ λέγε· Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με, εἰ καὶ μὴ κινῶν τὰ χείλη, ἀλλὰ τῇ διανοίᾳ βοῶν· καὶ σιωπώντων γὰρ ἀκούει ὁ Θεός. Οὐ ζητεῖται τόπος, ἀλλὰ τρόπος. Κἂν ὅπουπερ ἂν ᾖς, εὔχου. Ναὸς εἶ, μὴ ζήτει τόπον. Θάλασσα ἦν ἔμπροσθεν, ὄπισθεν Αἰγύπτιοι καὶ μέσον ὁ Μωϋσῆς μηδὲν λαλῶν. Καὶ λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ Θεός· τί βοᾷς πρός με; Καὶ σὺ τοίνυν, ὅταν πειρασμὸς ἐπέλθῃ σοι, ἐπὶ τὸν Θεὸν κατάφυγε, τὸν δεσπότην Ἰησοῦν κάλεσον. Μὴ γὰρ ἄνθρωπός ἐστιν, ἵνα ἀπέλθῃς εἰς τόπον; Ὁ Θεὸς ἀεὶ ἐγγύς ἐστιν. Ἔτι σοῦ λαλοῦντος ἐρεῖ· ἰδοὺ πάρειμι. Οὐδέπω τελεῖς τὴν εὐχὴν καὶ αὐτὸς τὴν αἴτησιν δίδωσιν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Του ιδίου Θέλεις να μάθεις την αγρυπνία της προσευχής, τη νήψη και την καρτερία; Πήγαινε στην Άννα, μάθε τι έκανε εκείνη. Σηκώθηκαν, λέγει, όλοι από το τραπέζι, και αμέσως εκείνη δεν κατευθύνθηκε προς τον ύπνο, ούτε προς την ανάπαυση. Γι' αυτό μου φαίνεται ότι, ακόμη και όταν καθόταν στο τραπέζι, παρέμενε ανάλαφρη και δεν είχε βαρύνει από τα φαγητά· διότι διαφορετικά δεν θα έχυνε τόσα πολλά δάκρυα. Και δεν εισακούστηκε επειδή έβγαλε λαμπρή και δυνατή φωνή, αλλά επειδή κραύγαζε δυνατά εσωτερικά από τα βάθη της καρδιάς της. Διότι η φωνή της δεν ακουγόταν, λέγει, και όμως ο Θεός την εισάκουσε· διότι δεν υπάρχει τόσο ανάγκη φωνής όσο διανοίας, ούτε εκτάσεως των χεριών όσο συγκεντρωμένης ψυχής, ούτε εξωτερικού σχήματος, αλλά εσωτερικού φρονήματος. Διότι, ακόμη κι αν βρίσκεσαι έξω από την εκκλησία, να κράζεις και να λες: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με», έστω κι αν δεν κινείς τα χείλη, αλλά φωνάζεις νοερά με τη διάνοια· διότι ο Θεός ακούει και αυτούς που σιωπούν. Δεν εξετάζεται ο τόπος, αλλά ο τρόπος. Και οπουδήποτε κι αν βρίσκεσαι, να προσεύχεσαι. Ναός είσαι εσύ, μην αναζητάς τόπο. Μπροστά ήταν η θάλασσα, πίσω οι Αιγύπτιοι, και στη μέση ο Μωυσής χωρίς να λέει απολύτως τίποτα. Και του λέγει ο Θεός: «Τι κραυγάζεις προς εμένα;». Έτσι και εσύ, λοιπόν, όταν σε βρει πειρασμός, κατάφυγε στον Θεό, κάλεσε τον Δεσπότη Ιησού. Διότι, μήπως είναι άνθρωπος, για να πρέπει να μεταβείς σε κάποιον τόπο; Ο Θεός είναι πάντοτε κοντά. Ενώ εσύ ακόμη θα μιλάς, θα πει: «Ιδού, είμαι παρών». Δεν προλαβαίνεις να τελειώσεις την προσευχή σου, και Αυτός εκπληρώνει το αίτημά σου.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος Πρὸς Σταγείριον δαιμονῶντα
Σιγῶντι γὰρ καὶ μηδὲ διᾶραι τὰ χείλη τολμῶντι, φησὶν ὁ Θεός· Τί βοᾷς πρὸς μέ; τὸν θόρυβον τῆς ψυχῆς αὐτοῦ δι᾽ ἑνὸς ῥήματος τούτου ἐμφαίνων ἡμῖν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Διότι προς εκείνον που σιωπούσε και δεν τολμούσε ούτε καν να ανοίξει τα χείλη του, λέει ο Θεός: «Γιατί κραυγάζεις προς εμένα;», φανερώνοντάς μας την ταραχή της ψυχής του μέσα από αυτόν και μόνο τον λόγο.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός Ἱερὰ παράλληλα
Τί εἶπεν ἡ Χαναναία; Ἐλέησόν με· ἡ θυγάτηρ μου κακῶς δαιμονίζεται. Μέγας ὁ δαίμων, ἁμαρτία· ὁ δαιμονιῶν ἐλεεῖται, ὁ ἁμαρτάνων μισεῖται. Ἐκεῖνος συγγνώμην ἔχει, οὗτος ἀπολογίας ἐστέρηται. Ἐλέησόν με· βραχὺ τὸ ῥῆμα, καὶ πέλαγος φιλανθρωπίας. Ὅπου γὰρ ἔλεος, πάντα τὰ ἀγαθά. Κἂν ἔξω ᾖς, κράζε καὶ λέγε, Ἐλέησόν με· μὴ κινῶν τὰ χείλη, ἀλλὰ τῇ διανοίᾳ βοῶν· καὶ σιωπώντων ἀκούει ὁ Θεός. Οὐ ζητεῖται τόπος, ἀλλ᾽ ἀρκεῖ τρόπος. Ὁ Ἱερεμίας ἐν βορβόρῳ ἦν, καὶ τὸν Θεὸν ἐπεσπάσατο. Ὁ Δανιὴλ ἐν λάκκῳ λεόντων, καὶ τὸν Θεὸν ἐξευμενίσατο· οἱ τρεῖς παῖδες ἐν τῇ καμίνῳ ἦσαν, καὶ τὸν Θεὸν ἐδυσώπησαν. Ὁ λῃστὴς ἐσταυρώθη, καὶ ὁ σταυρὸς οὐκ ἐκώλυσεν, ἀλλὰ παράδεισον ἤνοιξεν. Ὁ Ἰὼβ ἐν κοπρίᾳ ἦν, καὶ τὸν Θεὸν ἵλεον κατεσκεύασεν. Ὅπου ἐὰν ᾖς, εὔχου. Κἂν δικαστῇ παραστῇς, εὔχου. Ὅταν ὀργίζηταί σοι δικαστὴς, εὔχου. Θάλασσα ἦν ἔμπροσθεν, ὄπισθεν οἱ Αἰγύπτιοι ἐδίωκον, μέσος ὁ Μωσῆς. Πολλὴ εὐχὴ ἐν τῇ στενοχωρίᾳ· ἀλλὰ μέγα τὸ πέλαγος τῆς εὐχῆς. Ὄπισθεν οἱ Αἰγύπτιοι ἐδίωκον, καὶ μέση ἡ εὐχή. Καὶ οὐδὲν ἐλάλει Μωσῆς· καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Θεὸς, Τί βοᾷς πρός με; Κἂν τὸ στόμα σου σιγᾷ, ἀλλ᾽ ἡ καρδία σου βοᾷ. Καὶ σὺ ὅταν παραστῇς δικαστῇ μεμηνότι καὶ τυραννοῦντι, καὶ ἐπ᾽ αὐτῶν τῶν δημίων, εὔχου τῷ Θεῷ. Εὐχομένου δέ σου, τὰ κύματα καταστέλλεται.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Τι είπε η Χαναναία; «Ελέησόν με· η θυγατέρα μου βασανίζεται δεινά από δαιμόνιο». Μεγάλος δαίμονας είναι η αμαρτία· ο δαιμονισμένος ελεείται, ενώ αυτός που αμαρτάνει μισείται. Εκείνος έχει τη συγγνώμη, τούτος όμως στερείται δικαιολογίας. «Ελέησόν με»· σύντομη η φράση, αλλά πέλαγος φιλανθρωπίας. Διότι, όπου υπάρχει το έλεος, υπάρχουν και όλα τα αγαθά. Ακόμη κι αν βρίσκεσαι έξω, κράζε και λέγε: «Ελέησόν με», χωρίς να κινείς τα χείλη, αλλά φωνάζοντας με τον νου· διότι ο Θεός ακούει και αυτούς που σιωπούν. Δεν ζητείται τόπος, αλλά αρκεί ο τρόπος. Ο Ιερεμίας βρισκόταν στον βούρκο και είλκυσε τον Θεό. Ο Δανιήλ μέσα στον λάκκο των λεόντων και εξευμένισε τον Θεό· οι τρεις παίδες ήταν στο καμίνι και έκαμψαν τον Θεό. Ο ληστής σταυρώθηκε, και ο σταυρός δεν τον εμπόδισε, αλλά του άνοιξε τον παράδεισο. Ο Ιώβ βρισκόταν στην κοπριά και έκανε τον Θεό ίλεω. Όπου κι αν βρίσκεσαι, να προσεύχεσαι. Ακόμη κι αν παρασταθείς ενώπιον δικαστή, να προσεύχεσαι. Όταν οργίζεται εναντίον σου ο δικαστής, να προσεύχεσαι. Η θάλασσα ήταν μπροστά, πίσω καταδίωκαν οι Αιγύπτιοι, και στη μέση βρισκόταν ο Μωυσής. Πολλή η προσευχή μέσα στη στενοχώρια· αλλά μεγάλο και το πέλαγος της προσευχής. Πίσω καταδίωκαν οι Αιγύπτιοι, και στη μέση υπήρχε η προσευχή. Και ο Μωυσής δεν μιλούσε καθόλου· και του λέει ο Θεός: «Τι κραυγάζεις προς εμένα;». Ακόμη κι αν το στόμα σου σιωπά, η καρδιά σου κραυγάζει. Έτσι κι εσύ, όταν σταθείς ενώπιον ενός μανιώδους και τυραννικού δικαστή, ή ακόμη και μπροστά στους ίδιους τους δήμιους, να προσεύχεσαι στον Θεό. Και όταν εσύ προσεύχεσαι, τα κύματα καταλαγιάζουν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής Κεφάλαια θεολογικά καὶ οικονομικά
τοὺς δὲ ἤδη μετὰ τὴν ἀναίρεσιν τῶν διωκόντων τοὺς τῶν ἀρετῶν ἐπιζητοῦντας τρόπους πρὸς εὐγνώμονα μάθησιν δέον ἔχειν μόνον ἠνεῳγμένον τῆς διανοίας τὸ οὖς· πρὸς οὕς φησιν· ἄκουε, Ἰσραήλ. τῷ δὲ σφόδρα διὰ τὴν κάθαρσιν τῆς θείας ἐφιεμένῳ γνώσεως ἁρμόδιος ἡ εὐλαβὴς παρρησία· πρὸς ὃν εἰρήσεται· τί βοᾷς πρός με; οὐκοῦν ὅτῳ μὲν σιωπὴ διὰ φόβον προστέτακται, πρόσφορος μόνον ἡ πρὸς Θεὸν καταφυγή, ὅτῳ δὲ ἀκούειν παρακελεύεται, ἁρμόδιος ἡ πρὸς ὑπακοὴν τῶν θείων ἐντολῶν ἑτοιμότης, τῷ δὲ γνωστικῷ τὸ δι’ ἱκεσίας ἀπαύστως βοᾷν ἐπιτήδειον ὑπέρ τε τῆς τῶν κακῶν ἀποτροπῆς καὶ εὐχαριστίας τῆς τῶν ἀγαθῶν μετουσίας. λα. Οὐδέποτε ψυχὴ δύναται πρὸς γνῶσιν ἐκταθῆναι Θεοῦ, εἰ μὴ αὐτὸς ὁ Θεὸς συγκαταβάσει χρησάμενος ἅψηται αὐτῆς καὶ ἀναγάγῃ πρὸς ἑαυτόν. οὐ γὰρ ἂν τοσοῦτον ἴσχυσεν ἀναδραμεῖν ἀνθρώπινος νοῦς ὡς ἀντιλαβέσθαι τινὸς θείας ἐλλάμψεως, εἰ μὴ αὐτὸς ὁ Θεὸς ἀνέσπασεν αὐτόν, ὡς δυνατὸν ἦν ἀνθρώπινον νοῦν ἀνασπασθῆναι, καὶ ταῖς θείαις αὐγαῖς κατεφώτισεν. λβ. Ὁ τοὺς μαθητὰς τοῦ Κυρίου μιμούμενος οὐ παραιτεῖται διὰ τοὺς Φαρισαίους ὁδὸν ποιεῖν ἐν σαββάτῳ διὰ τῶν σπορίμων καὶ στάχυας τίλλειν, ἀλλὰ μετὰ τὴν πρακτικὴν ἐν τῇ ἀπαθείᾳ γενόμενος τοὺς λόγους ἀναλέγεται τῶν γεγονότων εὐσεβῶς τὴν θείαν τῶν ὄντων ἐπιστήμην τρεφόμενος. λγ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εκείνοι όμως που ήδη, μετά την εξόντωση των διωκτών τους, αναζητούν τους τρόπους των αρετών για ειλικρινή μάθηση, οφείλουν να έχουν ανοιχτό μόνο το αυτί της διανοίας τους· προς αυτούς λέγει: «Άκουε, Ισραήλ». Σε εκείνον δε που, λόγω της κάθαρσης, επιθυμεί σφοδρά τη θεία γνώση, αρμόζει η ευλαβής παρρησία· προς αυτόν θα ειπωθεί: «Τι βοάς προς εμένα;» Επομένως, σε όποιον έχει προσταχθεί η σιωπή λόγω φόβου, είναι πρόσφορη μόνο η καταφυγή στον Θεό· σε όποιον παραγγέλλεται να ακούει, αρμόζει η ετοιμότητα για την υπακοή των θείων εντολών· ενώ για τον γνωστικό είναι κατάλληλο το να βοά ακατάπαυστα με ικεσίες, τόσο για την αποτροπή των κακών όσο και ως ευχαριστία για τη μετοχή στα αγαθά. λα'. Ποτέ η ψυχή δεν μπορεί να εκταθεί προς τη γνώση του Θεού, εάν δεν επιδείξει συγκατάβαση ο ίδιος ο Θεός, ώστε να την αγγίξει και να την αναγάγει προς τον Εαυτό Του. Διότι ο ανθρώπινος νους δεν θα είχε τη δύναμη να ανέλθει τόσο ψηλά, ώστε να δεχθεί κάποια θεία έλλαμψη, εάν δεν τον ανέσυρε ο ίδιος ο Θεός, στον βαθμό που ήταν δυνατόν να ανασυρθεί ένας ανθρώπινος νους, και εάν δεν τον καταφώτιζε με τις θείες λάμψεις. λβ'. Εκείνος που μιμείται τους μαθητές του Κυρίου δεν παραιτείται εξαιτίας των Φαρισαίων από το να οδοιπορεί το Σάββατο μέσα από τα σπαρτά και να κόβει στάχυα, αλλά, αφού μετά την πρακτική φιλοσοφία φθάσει στην απάθεια, συλλέγει τους πνευματικούς λόγους των δημιουργημάτων, τρεφόμενος με ευσέβεια με τη θεία επιστήμη των όντων. λγ'.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες