Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 14:16

Απάντηση: Όταν οι Εβραίοι επρόκειτο να ελευθερωθούν από τη δουλεία των Αιγυπτίων, υπέμειναν μεγάλη στενοχώρια και θλίψη ανάμεσα στη θάλασσα και στα χέρια των βαρβάρων. Και μετά από εκείνα τα σημεία και τα τέρατα, τα οποία είδαν τα μάτια τους να γίνονται στους Αιγυπτίους και σε όλη τη χώρα τους, ξέχασαν τον Θεό που τα έκανε αυτά και έφτασαν κοντά στην απελπισία για τη σωτηρία τους, βλέποντας τον Φαραώ και όλη τη δύναμή του να ετοιμάζονται να τους επιτεθούν. Μόνος δε ο Μωυσής απέμεινε προσηλωμένος στον παντοδύναμο Θεό, και "επειδή ο Κύριος είναι κοντά σε όλους όσους τον επικαλούνται με αλήθεια", ενώ ο Μωυσής έκραζε από τα βάθη της καρδιάς του με τα χείλη του εντελώς σφραγισμένα από τη σιωπή, του απάντησε ο καρδιογνώστης: "Τι βοάς προς εμένα; Χτύπα με τη ράβδο που έχεις στο χέρι σου τη θάλασσα και θα σχιστεί και θα εισέλθει ο λαός, και θα δοξαστώ μέσω του Φαραώ και όλης της δύναμής του." Έτσι και εδώ, υπάρχει ασθένεια του σώματος και υπάρχει εμπόδιο από τους δαίμονες, επομένως θλίψεις και ταραχές των λογισμών. Παραλύει λοιπόν το σώμα από την ασθένεια, εμποδίζεται από το βάρος των δαιμόνων. Εάν όμως σιωπώντας κράξει ο Μωυσής, δηλαδή εάν γρηγορώντας κράξει ο νους, είτε καθήμενος είτε κατακεκλιμένος, τον ακούει Εκείνος που γνωρίζει τα κρύφια της καρδιάς, και εκπληρώνεται ο λόγος: "Εγώ κοιμάμαι, αλλά η καρδιά μου αγρυπνεί."

«Διότι έζεψε», λέγει, «τα άρματά του και πήρε μαζί του όλο τον λαό του, και αφού έλαβε εξακόσια εκλεκτά άρματα και όλο το ιππικό των Αιγυπτίων, και αξιωματικούς επικεφαλής όλων». Και λίγο πιο κάτω πάλι: «Αφού σήκωσαν τα μάτια τους οι υιοί του Ισραήλ είδαν, και ιδού, οι Αιγύπτιοι είχαν στρατοπεδεύσει πίσω τους, και φοβήθηκαν πάρα πολύ. Και αναβόησαν οι υιοί του Ισραήλ προς τον Κύριο, και κατέφερονταν φανερά εναντίον του Μωυσή λέγοντας: Επειδή δεν υπήρχαν μνήματα στη γη της Αιγύπτου, μας έβγαλες έξω για να μας θανατώσεις στην έρημο; Τι είναι αυτό που μας έκανες βγάζοντάς μας από την Αίγυπτο; Δεν ήταν αυτά τα λόγια που σου είπαμε στην Αίγυπτο, λέγοντας: Άφησέ μας για να δουλεύουμε τους Αιγυπτίους; Διότι είναι καλύτερο για εμάς να δουλεύουμε στους Αιγυπτίους παρά να πεθάνουμε σε αυτή την έρημο». Σε αυτά ο Μωυσής απάντησε: «Θαρρείτε, σταθείτε και δείτε τη σωτηρία από τον Κύριο, την οποία θα επιτελέσει για εμάς σήμερα. Διότι όπως είδατε τους Αιγυπτίους σήμερα, δεν πρόκειται να τους ξαναδείτε ποτέ εις τον αιώνα. Ο Κύριος θα πολεμήσει υπέρ ημών, και εσείς θα σιωπήσετε». Είπε δε ο Κύριος προς τον Μωυσή: «Τι βοάς προς εμένα; Μίλησε στους υιούς του Ισραήλ, και ας αναχωρήσουν. Και εσύ σήκωσε το ραβδί σου, και άπλωσε το χέρι σου πάνω στη θάλασσα, και ξέρανέ την. Και ας εισέλθουν οι υιοί του Ισραήλ στο μέσο της θάλασσας, πατώντας σε ξηρά».

«Διότι, "μίλησε", λέει, "στους γιους του Ισραήλ, και ας αναχωρήσουν· και συ σήκωσε το ραβδί σου, και άπλωσε το χέρι σου πάνω στη θάλασσα, και ξήρανέ την· και ας εισέλθουν οι γιοι του Ισραήλ στο μέσο της θάλασσας." Ή μήπως δεν γράφει ο θεσπέσιος Παύλος για τους γιους του Ισραήλ, ότι όλοι βαπτίστηκαν στον Μωυσή μέσα στη νεφέλη και μέσα στη θάλασσα; ΠΑΛΛ. Συμφωνώ. ΚΥΡ. Πρέπει λοιπόν, αυτοί που θέλουν να ακολουθούν τον Χριστό και σπεύδουν προς την άνω πόλη, να μην παραμένουν προσκολλημένοι στον νόμο, ούτε να μένουν αμετακίνητα προσηλωμένοι στις εντολές του Μωυσή, αρεσκόμενοι σε σκιές και τύπους· αλλά μάλλον να αναχωρούν και να μεταβαίνουν αλλού, δηλαδή στο άγιο βάπτισμα.»

ΙΣΤ΄. Και ο Μωυσής βέβαια μόλις και μετά βίας είδε τα οπίσθια του Θεού μέσα από την πέτρα (όποια και αν είναι αυτά, και όποια και αν είναι η πέτρα), και αυτό αφού παρακάλεσε πολύ και έλαβε σχετική υπόσχεση· με τη διαφορά ότι δεν είδε όσα πόθησε, αλλά εκείνο που του διέφυγε ήταν περισσότερο από εκείνο που μπόρεσε να αντιληφθεί· ο Μωυσής, που έγινε Θεός για τον Φαραώ, που οδήγησε έναν τόσο μεγάλο λαό, που επέδειξε τόσο μεγάλη δύναμη θαυμάτων. Εσύ όμως, ποιους έθρεψες από τον ουρανό; Ποιο νερό έδωσες να πιουν από την πέτρα; Ποια θάλασσα έσχισες με το ραβδί σου; Ποιον λαό πέρασες μέσα από το υγρό στοιχείο σαν να ήταν ξηρά; Ποιους εχθρούς καταπόντισες; Ποιους οδήγησες με στύλο φωτιάς και νεφέλης; Ποιον Αμαλήκ καταπολέμησες με την προσευχή και με την έκταση των χεριών, με τον σταυρό που προτυπωνόταν μυστικά από τα παλιά, ώστε να θεωρείς συμφορά το να μην κατανοήσεις τελείως τον Θεό, και εξαιτίας αυτού να κλονίζονται τα πάντα και να έρχονται άνω κάτω; Επειδή όμως θυμήθηκα τον Μωυσή, δεν διδάχθηκες από αυτά την ακολουθία του χαρίσματος και τον νόμο της τάξεως; Αν βέβαια είσαι ο Μωυσής, προχώρησε και εσύ μέσα στη νεφέλη, και μίλησε στον Θεό, και άκουσε τη φωνή Του, και δέξου τον νόμο, και γίνε νομοθέτης.

Και δες το θαυμαστό. Ενώ άρπαξε το κέρδος, θαυμάζεται σαν να πρόσφερε η ίδια χάρη. Διότι έλεγε μέσα της: Ο Θεός, λέει, είναι Δεσπότης που δεν αγνοεί τίποτα· Δεσπότης που δεν έχει ανάγκη από σωματικά μάτια, είναι ιατρός που θεραπεύει τις ψυχές, είναι οφθαλμός που ερευνά τους λογισμούς· με βλέπει ακόμα και όταν κρύβομαι, με ακούει ακόμα και όταν δεν μιλώ, με αγγίζει, έστω κι αν στέκομαι μακριά· γνωρίζει ότι, επειδή είμαι εντελώς ανάξια, δεν άντεξα τη θέα Του. Τι πρέπει να κάνω λοιπόν; Θα τον πλησιάσω χωρίς να γίνω αντιληπτή, και, τιμώντας Τον με την προαίρεσή μου και χωρίς να Τον προσβάλω με την παρουσία μου, θα έρθω από πίσω και θα αγγίξω τον χιτώνα Του· μου αρκεί μόνο αυτό, αν το καταφέρω, για να θεραπευτώ· διότι οπωσδήποτε και αυτός ο χιτώνας είναι γεμάτος από την ενέργεια Εκείνου που τον φορεί. Διότι δεν είναι δυνατόν το ένδυμα της ζωής να μην εκπέμπει και αυτό ακτίνες σωτηρίας. Μέγας ανάμεσα στους προφήτες ήταν ο Μωυσής, και σωφρονιστής ενός δύστροπου λαού, αλλά όμως ήταν άνθρωπος· ενώ Αυτός είναι ο Δεσπότης εκείνου, και φιλάνθρωπος. Αν λοιπόν η ράβδος του δούλου έσχισε την Ερυθρά Θάλασσα, υψώνοντας τείχη μέσα στα ύδατα, πώς το κράσπεδο του Δεσπότη δεν θα πετρώσει τα ρεύματα των αιμάτων;

Στρατοπέδευσε ο Φαραώ πίσω τους με πλήθος αρμάτων και ίππων· όταν δε είδε ο Ισραήλ την παράταξη, φοβήθηκε. Και έφτασαν στο χείλος της θάλασσας· και λέει ο Θεός στον Μωυσή: «Γιατί βοάς προς εμένα;». Και όμως ο Μωυσής δεν έλεγε τίποτα. Αλλά, λέει: «Είμαι Θεός, που δεν ακούω μόνο τα όσα προέρχονται από τα χείλη, αλλά γνωρίζω και τα όσα βρίσκονται μέσα στην καρδιά, για να μάθεις ότι η προσευχή δεν βρίσκεται στην κραυγή, αλλά στην προαίρεση. "Γιατί βοάς προς εμένα;"». Διότι τα χείλη του δεν μιλούσαν, η καρδιά του όμως βροντοφώναζε· διότι η προσευχή απαιτεί αγαθή προαίρεση, όχι δυνατή κραυγή. «"Γιατί βοάς προς εμένα;" Άπλωσε το ραβδί που κρατάς στο χέρι σου πάνω από το νερό, και διάβηκε απέναντι εσύ και όλος ο Ισραήλ». Άπλωσε τότε ο Μωυσής το ραβδί που κρατούσε στο χέρι του, χτύπησε το νερό, και η άτακτη ορμή των υδάτων μετατράπηκε σε στεριά, και ξέχασε τη δική της φύση. Διότι τέτοια είναι τα στοιχεία της φύσης: όταν νεύσει ο Θεός, ξεχνούν και αυτά την οικεία τους φύση και χαλιναγωγούν την ενέργειά τους. Καθώς, σαν ευγνώμων υπηρέτρια η θάλασσα, βλέποντας τον δούλο του Δεσπότη, πειθόταν και υπάκουε· και δεν υπάκουσε επειδή ένιωσε σεβασμό μπροστά σε ένα ξερό ξύλο, αλλά εξαιτίας Εκείνου που επρόκειτο να σταυρωθεί πάνω στο ξύλο. Είδε, λοιπόν, την εικόνα και αμέσως κατανόησε την αλήθεια, και υποχώρησε. «Πέρασε», λέει, «εσύ και όλος ο λαός του Ισραήλ». Έπειτα πέρασε ο ίδιος και όλος ο Ισραήλ· τους ακολούθησαν όμως καταδιώκοντάς τους και οι Αιγύπτιοι, ο Φαραώ, τα άρματά του και οι ιππείς του.