Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 14:18

Αλλά άλλοι μεν δεν έχουν ούτε πίστη ούτε ορθή πολιτεία, άλλοι δε έχουν αληθινή πίστη, αλλά δεν έχουν καλή πολιτεία· «ομολογούν ότι γνωρίζουν τον Θεό, αλλά με τα έργα τους τον αρνούνται». Για τον Θεό σαλπίζουν μεγάλα λόγια, ενώ ως προς την αγαθοεργία αδρανούν. «Δεν υπάρχει κανείς που να πράττει το αγαθό, δεν υπάρχει ούτε ένας». Έπειτα, επειδή «ο Κύριος έσκυψε από τον ουρανό» και αγανάκτησε εναντίον εκείνων που αμαρτάνουν, μας διδάσκει ο προφήτης ότι όχι μόνο έσκυψε, αλλά και μίλησε με απειλές: «Δεν θα μάθουν άραγε όλοι όσοι εργάζονται την ανομία;» Και τι θα μάθουν; Ότι ο Κύριος είναι Θεός εκδικήσεων. Θα μάθουν ότι έρχεται ως κριτής νεκρών και ζώντων. Θα μάθουν ότι «θα αποδώσει στον καθένα σύμφωνα με τα έργα του». Δεν έμαθαν όταν νουθετούνταν· θα μάθουν όταν θα υποφέρουν. Έτσι κάποτε τα ίδια έλεγε ο Θεός και για τους άθεους Αιγυπτίους: «Και θα μάθουν όλοι οι Αιγύπτιοι ότι εγώ είμαι ο Κύριος, όταν δοξαστώ μέσω του Φαραώ και των αρμάτων του». Θα μάθουν τότε, όταν από τη γνώση αυτή δεν θα ωφεληθούν σε τίποτα, όταν, καταδιώκοντας με τα άρματα, σκεπαστούν από τα κύματα. Ή μπορεί να διαβαστεί και ως αποφατική δήλωση: «Δεν θα μάθουν όλοι όσοι εργάζονται την ανομία». Και τι δεν θα μάθουν; «Ότι ο Κύριος έσκυψε από τον ουρανό στη γη». Τι δεν θα μάθουν; Ότι δυσαρεστείται με όσα πράττονται κακώς. Τι δεν θα μάθουν; Τις οδούς του Θεού δεν θα θελήσουν να τις μάθουν.

«Και η νύχτα στη νύχτα αναγγέλλει γνώση», για να επαληθευτεί ο Κύριος που είπε: «Και θα γνωρίσουν όλοι οι Αιγύπτιοι ότι εγώ είμαι ο Κύριος, όταν δοξαστώ στον Φαραώ και σε όλα τα άρματά του και σε όλα τα άλογά του», όπως ακριβώς έλεγε και ο ιεροψάλτης Δαβίδ: «Όταν», λέει, «τους σκότωνε, τότε τον αναζητούσαν». Και αλλού: «Ας ντροπιαστούν και ας ταραχτούν και ας γνωρίσουν ότι το όνομά σου είναι Κύριος».

«Και νύχτα σε νύχτα αναγγέλλει γνώση»: ο ασεβής στον ασεβή, όπως ο Αιγύπτιος στον Αιγύπτιο, λέγοντας: «Ας φύγουμε από το πρόσωπο του Ισραήλ, διότι ο Κύριος πολεμά υπέρ αυτών εναντίον των Αιγυπτίων», για να επαληθευτεί ο Κύριος που είπε: «Και θα γνωρίσουν όλοι οι Αιγύπτιοι ότι εγώ είμαι ο Κύριος, όταν δοξαστώ μέσω του Φαραώ και σε όλα τα άρματα και σε όλα τα άλογά του». Και ο ιεροψάλτης λέει: «Όταν τους σκότωνε, τότε τον αναζητούσαν». Και σε άλλα σημεία: «Ας ντροπιαστούν και ας εντραπούν και ας γνωρίσουν ότι το όνομά σου είναι Κύριος. Και νύχτα σε νύχτα αναγγέλλει γνώση»: η γυναίκα που αναγγέλλει στον Πιλάτο: «Να μην υπάρχει καμία σχέση ανάμεσα σε εσένα και σε εκείνον τον δίκαιο, διότι πολλά έπαθα στο όνειρό μου εξαιτίας του». Και γιατί όρισε ως δασκάλους τους ουρανούς και το στερέωμα και τις ημέρες και τις νύχτες; Για να έχουν ως δασκάλους τα έργα της δημιουργίας όσοι δεν θέλουν να ακούσουν τους προφήτες και τους αποστόλους. Έτσι έλεγε στον λαό ο Μωυσής: «Και υψώνοντας το βλέμμα σου στον ουρανό και βλέποντας τον ήλιο και τη σελήνη και τα άστρα, μην πλανηθείς και τα προσκυνήσεις, αυτά που ο Κύριος ο Θεός σου μοίρασε σε όλα τα έθνη», όχι για προσκύνηση, αλλά για διδαχή. Διότι «οι ουρανοί διηγούνται τη δόξα του Θεού». Αναβλύζει δε ρήμα και ο προφήτης λέγοντας προς την εκκλησία: «Η καρδιά μου ανέβλυσε λόγο αγαθό». Και στη μεν γη απευθύνεται ο «φθόγγος»· στην πιο παχυλή και άρτι εισαγόμενη στη θεογνωσία ψυχή, ταιριάζει ο πιο ασαφής και πιο απλοϊκός λόγος.

Και δες το θαυμαστό. Ενώ άρπαξε το κέρδος, θαυμάζεται σαν να πρόσφερε η ίδια χάρη. Διότι έλεγε μέσα της: Ο Θεός, λέει, είναι Δεσπότης που δεν αγνοεί τίποτα· Δεσπότης που δεν έχει ανάγκη από σωματικά μάτια, είναι ιατρός που θεραπεύει τις ψυχές, είναι οφθαλμός που ερευνά τους λογισμούς· με βλέπει ακόμα και όταν κρύβομαι, με ακούει ακόμα και όταν δεν μιλώ, με αγγίζει, έστω κι αν στέκομαι μακριά· γνωρίζει ότι, επειδή είμαι εντελώς ανάξια, δεν άντεξα τη θέα Του. Τι πρέπει να κάνω λοιπόν; Θα τον πλησιάσω χωρίς να γίνω αντιληπτή, και, τιμώντας Τον με την προαίρεσή μου και χωρίς να Τον προσβάλω με την παρουσία μου, θα έρθω από πίσω και θα αγγίξω τον χιτώνα Του· μου αρκεί μόνο αυτό, αν το καταφέρω, για να θεραπευτώ· διότι οπωσδήποτε και αυτός ο χιτώνας είναι γεμάτος από την ενέργεια Εκείνου που τον φορεί. Διότι δεν είναι δυνατόν το ένδυμα της ζωής να μην εκπέμπει και αυτό ακτίνες σωτηρίας. Μέγας ανάμεσα στους προφήτες ήταν ο Μωυσής, και σωφρονιστής ενός δύστροπου λαού, αλλά όμως ήταν άνθρωπος· ενώ Αυτός είναι ο Δεσπότης εκείνου, και φιλάνθρωπος. Αν λοιπόν η ράβδος του δούλου έσχισε την Ερυθρά Θάλασσα, υψώνοντας τείχη μέσα στα ύδατα, πώς το κράσπεδο του Δεσπότη δεν θα πετρώσει τα ρεύματα των αιμάτων;