Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 14:22

Και πάλι, ο Μωυσής στην έρημο παρείχε τροφή στον λαό. Λέει, λοιπόν, η Γραφή: «Ιδού, εγώ σας δίνω άρτους από τον ουρανό», και λίγο πιο κάτω: «όταν σταμάτησε να πέφτει η δροσιά γύρω από το στρατόπεδο, ιδού, στην επιφάνεια της ερήμου υπήρχε κάτι λεπτό σαν λευκός σπόρος κόλιανδρου, σαν πάχνη πάνω στη γη». Και ο Σωτήρας και Κύριός μας, ομοίως, λέει προς τους μαθητές του: «Τι διαλογίζεστε μέσα σας, ολιγόπιστοι, για το ότι δεν πήρατε άρτους; Ακόμη δεν κατανοείτε, ούτε θυμάστε τους πέντε άρτους των πεντακισχιλίων και πόσα κοφίνια πήρατε; Ούτε τους επτά άρτους των τετρακισχιλίων και πόσες σπυρίδες πήρατε;» Πάλι, ο Μωυσής πέρασε μέσα από τη θάλασσα και οδήγησε τον λαό. Λέει, λοιπόν, η Γραφή: «άπλωσε ο Μωυσής το χέρι του πάνω στη θάλασσα, και ο Κύριος απέσυρε τη θάλασσα με βίαιο νότιο άνεμο όλη την ημέρα, και έκανε τη θάλασσα ξηρά, και σχίστηκε το νερό, και πέρασαν οι γιοι του Ισραήλ μέσα από τη θάλασσα βαδίζοντας στην ξηρά, και το νερό στάθηκε για αυτούς τείχος από τα δεξιά και τείχος από τα αριστερά». Ομοίως, αλλά και πιο θεοπρεπώς, ο Ιησούς, ο Χριστός του Θεού, αφού περπάτησε πάνω στη θάλασσα, έκανε και τον Πέτρο να βαδίσει πάνω της. Είναι γραμμένο, λοιπόν: «Κατά την τέταρτη φυλακή της νύχτας, ήλθε ο Ιησούς προς αυτούς περπατώντας πάνω στη θάλασσα».

ΙΖ΄. Μήπως, όσο καιρό είχαν ειρήνη και μεταξύ τους και με τον Θεό, ενώ πιέζονταν στην Αίγυπτο, στο σιδερένιο καμίνι, και ενώνονταν εξαιτίας της κοινής θλίψης (διότι μερικές φορές και η θλίψη είναι καλό φάρμακο για τη σωτηρία), δεν αποκαλούνταν λαός άγιος, και μερίδα του Κυρίου, και βασίλειο ιεράτευμα; Και δεν ήταν μόνο στα ονόματα έτσι, ενώ στα έργα διαφορετικά· αλλά και καθοδηγούνταν από στρατηγούς που κατευθύνονταν από τον Θεό, και οδηγούνταν από πύρινο στύλο και νεφέλη, νύχτα και μέρα. Όταν έφευγαν, η θάλασσα χωριζόταν στα δύο γι' αυτούς, όταν πεινούσαν, ο ουρανός τους χορηγούσε τροφή, όταν διψούσαν, η πέτρα ανέβλυζε νερό, και όταν πολεμούσαν, η έκταση των χεριών άξιζε όσο μυριάδες στρατού, εγείροντας τρόπαια μέσω της προσευχής και ανοίγοντας τον δρόμο μπροστά τους. Οι ποταμοί υποχωρούσαν, μιμούμενοι τη συγγενική τους θάλασσα, και τα στοιχεία της φύσης στέκονταν ακίνητα, και τα τείχη γκρεμίζονταν με τον ήχο της σάλπιγγας. Και τι χρειάζεται να αναφέρουμε τις πληγές των Αιγυπτίων που στάθηκαν ευεργετικές για εκείνους, και τις φωνές του Θεού που ακούγονταν από το όρος, και τη διπλή νομοθεσία, αυτή του γράμματος και αυτή του πνεύματος, και όλα τα άλλα με τα οποία τιμήθηκε παλαιότερα ο Ισραήλ, δυσανάλογα με τη δική του αξία;

Αλλά τι να πούμε για την πορνεία; Ο τότε λαός του Θεού εξήλθε από την Αίγυπτο εντελώς άοπλος, και τους καταδίωκε ένα πλήθος οπλιτών. Όταν λοιπόν έφτασαν στη θάλασσα, οι μεν φεύγοντας και οι δε διώκοντας, με τη δύναμη και τη βουλή του Θεού, και με το ραβδί και το χέρι του Μωυσή, η θάλασσα δικάζει μεταξύ των δύο: στους μεν υποχωρεί σχιζόμενη στη μέση και παρέχει ακίνδυνη διάβαση· ενώ πάνω στους καταδιώκτες ορμά ορμητικά και τους εκβράζει νεκρούς στις γειτονικές εκείνες ακτές· και τους άοπλους τους ανέδειξε πάνοπλους, αφού λαφυραγώγησαν τους εκβρασθέντες νεκρούς. Έπειτα τι συνέβη; Διασχίζουν τόπους και χώρες, κατοικημένες και ακατοίκητες, αήττητοι, νικώντας όλους όσοι παρατάσσονταν εναντίον τους. Όταν όμως υπέπεσαν στην πορνεία, ηττήθηκαν σε τέτοιο βαθμό, ώστε να πεθάνουν αμέσως τότε στον πόλεμο είκοσι τρεις χιλιάδες. Γι' αυτό και ο Παύλος λέει σε εμάς: «Να μην πορνεύουμε», αναφέρει, «όπως πόρνευσαν μερικοί από αυτούς, και έπεσαν σε μία ημέρα είκοσι τρεις χιλιάδες». Και αν ο Φινεές, κινούμενος από ιερό ζήλο, δεν σκότωνε με ένα χτύπημα, μαζί με την πόρνη, και εκείνον που διέπραττε το μίασμα, αναχαιτίζοντας έτσι την πράξη και εξιλεώνοντας τον Θεό, θα είχαν χαθεί όλοι, δοκιμάζοντας σύσσωμοι τη θεία οργή εξαιτίας της παρανομίας της πορνείας. Ποιος όμως δεν γνωρίζει ότι ανάμεσά σας ενεργείται αυτό το θεομίσητο πάθος;

Και δες το θαυμαστό. Ενώ άρπαξε το κέρδος, θαυμάζεται σαν να πρόσφερε η ίδια χάρη. Διότι έλεγε μέσα της: Ο Θεός, λέει, είναι Δεσπότης που δεν αγνοεί τίποτα· Δεσπότης που δεν έχει ανάγκη από σωματικά μάτια, είναι ιατρός που θεραπεύει τις ψυχές, είναι οφθαλμός που ερευνά τους λογισμούς· με βλέπει ακόμα και όταν κρύβομαι, με ακούει ακόμα και όταν δεν μιλώ, με αγγίζει, έστω κι αν στέκομαι μακριά· γνωρίζει ότι, επειδή είμαι εντελώς ανάξια, δεν άντεξα τη θέα Του. Τι πρέπει να κάνω λοιπόν; Θα τον πλησιάσω χωρίς να γίνω αντιληπτή, και, τιμώντας Τον με την προαίρεσή μου και χωρίς να Τον προσβάλω με την παρουσία μου, θα έρθω από πίσω και θα αγγίξω τον χιτώνα Του· μου αρκεί μόνο αυτό, αν το καταφέρω, για να θεραπευτώ· διότι οπωσδήποτε και αυτός ο χιτώνας είναι γεμάτος από την ενέργεια Εκείνου που τον φορεί. Διότι δεν είναι δυνατόν το ένδυμα της ζωής να μην εκπέμπει και αυτό ακτίνες σωτηρίας. Μέγας ανάμεσα στους προφήτες ήταν ο Μωυσής, και σωφρονιστής ενός δύστροπου λαού, αλλά όμως ήταν άνθρωπος· ενώ Αυτός είναι ο Δεσπότης εκείνου, και φιλάνθρωπος. Αν λοιπόν η ράβδος του δούλου έσχισε την Ερυθρά Θάλασσα, υψώνοντας τείχη μέσα στα ύδατα, πώς το κράσπεδο του Δεσπότη δεν θα πετρώσει τα ρεύματα των αιμάτων;

Γι' αυτό και ο Δεσπότης ευδόκησε να αυξηθεί το σπέρμα του σε άπειρο πλήθος, και τον ονόμασε περιούσιο λαό του. Και όταν αυτοί υποδουλώθηκαν στο αιγυπτιακό έθνος και σε κάποιον τύραννο Φαραώ, τους εξήγαγε από εκεί με φοβερά και εξαίσια σημεία και τέρατα, διά του Μωυσή και του Ααρών, ανδρών αγίων και δοξασμένων με τη χάρη της προφητείας. Μέσω αυτών τιμώρησε και τους Αιγυπτίους αντάξια για την πονηρία τους, και τους Ισραηλίτες (διότι έτσι είχε ονομαστεί εκείνος ο λαός, οι απόγονοι του Αβραάμ) τους οδήγησε μέσα από την Ερυθρά Θάλασσα σαν σε ξηρά, αφού τα ύδατα σχίστηκαν και έγιναν τείχος εκ δεξιών και τείχος εξ αριστερών. Όταν δε ο Φαραώ και οι Αιγύπτιοι εισήλθαν ακολουθώντας τα ίχνη τους, τα ύδατα επέστρεψαν στη θέση τους και τους κατέστρεψαν ολοκληρωτικά. Έπειτα, αφού οδήγησε τον λαό στην έρημο επί σαράντα χρόνια με μέγιστα θαύματα και θεοφάνειες, και τρέφοντάς τον με ουράνιο άρτο, έδωσε νόμο γραμμένο θεόθεν σε πέτρινες πλάκες, τον οποίο ενεχείρισε στον Μωυσή πάνω στο όρος. Αυτός ο νόμος αποτελούσε τύπο και σκιαγραφία των μελλόντων, απομακρύνοντας μεν από τα είδωλα και από κάθε πονηρή πράξη, διδάσκοντας δε μόνο τον σεβασμό προς τον όντως αληθινό Θεό και την προσήλωση στα αγαθά έργα. Με τέτοια θαυμαστά έργα, λοιπόν, τους εισήγαγε σε μία αγαθή γη, την οποία παλαιότερα είχε υποσχεθεί σε εκείνον τον πατριάρχη Αβραάμ ότι θα έδινε στο σπέρμα του.

Τους αφήνει δε να ταλαιπωρηθούν από την τρικυμία, ώστε, όταν μετά τον κλύδωνα επέλθει γαλήνη, να χαρούν περισσότερο για αυτό που συνέβη, και να αποτυπωθεί ανεξίτηλη η ανάμνησή του στις καρδιές τους. Εμφανίζεται σε αυτούς ενώ κινδυνεύουν από τη θαλασσοταραχή, και με τον λόγο του αποβάλλει τον φόβο τους, και ταυτόχρονα φέρνει γαλήνη στη θάλασσα· και δημιουργεί διπλή γαλήνη, καταπραΰνοντας την ταραχή τόσο των ψυχών τους όσο και της θάλασσας. Δεν ανέβηκε όμως στο πλοίο, θέλοντας να επιτελέσει το θαύμα μεγαλύτερο. Διότι πρόσεξε ότι τα θαύματα είναι τρία: πρώτον, ότι περπατούσε πάνω στη θάλασσα· δεύτερον, ότι κατασίγασε τα κύματα· τρίτον, το ότι έκανε το πλοίο να βρεθεί αμέσως στη στεριά προς την οποία κατευθύνονταν, αν και απείχε πολύ από τη γη όταν στάθηκε δίπλα του ο Κύριος. Διέβησαν βεβαίως και οι Ιουδαίοι την Ερυθρά, υπό την ηγεσία του Μωυσή· αλλά εκείνος τα έκανε όλα ως δούλος και προσευχόμενος, ενώ Αυτός με απόλυτη εξουσία. Και εκεί, αφού φύσηξε νότιος άνεμος, υποχώρησε το νερό, ώστε να περάσουν πάνω σε ξηρά· εδώ όμως, το θαύμα υπήρξε μεγαλύτερο. Διότι η θάλασσα, παραμένοντας στη φυσική της κατάσταση, βάσταξε τον Δεσπότη πάνω στα νώτα της, για να εκπληρωθεί ο προφητικός λόγος: «Αυτός που περπατά πάνω στη θάλασσα σαν σε έδαφος.»