Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 14:25

Εκείνους που δεν συνετίστηκαν από το βλέμμα του, τους παιδεύει με μαστιγώσεις. «Θα βρέξει πάνω στους αμαρτωλούς παγίδες». Διότι πρώτα με το βλέμμα και το μάτι ο Θεός φανερώνει τον θυμό του, και έτσι τιμωρεί εκείνους που δεν διορθώθηκαν. Μάρτυρας αυτού είναι η αγανάκτηση του Θεού κατά των Σοδομιτών και των Αιγυπτίων. Για τους Σοδομίτες έλεγε: «Οι κραυγές των Σοδόμων και της Γομόρρας έχουν πληθύνει προς εμένα, και οι αμαρτίες τους είναι πάρα πολύ μεγάλες. Θα κατεβώ, λοιπόν, να δω. Τα βλέφαρά του εξετάζουν τους γιους των ανθρώπων». Για δε τους Αιγυπτίους και τον Φαραώ, όταν επρόκειτο να καταποντιστούν στη θάλασσα, έχει γραφτεί: «Έγινε δε κατά την πρωινή φυλακή, επέβλεψε ο Κύριος στο στρατόπεδο των Αιγυπτίων μέσα από στύλο πυρός και νεφέλης», και επειδή δεν φοβήθηκαν το οργισμένο βλέμμα του Θεού, «έδεσε τους άξονες των αρμάτων τους» και τους οδήγησε στον βυθό. Θέλεις να δεις ευγνώμονα αμαρτωλό που να παιδεύτηκε από το βλέμμα του Θεού;

«Και νύχτα σε νύχτα αναγγέλλει γνώση»: ο ασεβής στον ασεβή, όπως ο Αιγύπτιος στον Αιγύπτιο, λέγοντας: «Ας φύγουμε από το πρόσωπο του Ισραήλ, διότι ο Κύριος πολεμά υπέρ αυτών εναντίον των Αιγυπτίων», για να επαληθευτεί ο Κύριος που είπε: «Και θα γνωρίσουν όλοι οι Αιγύπτιοι ότι εγώ είμαι ο Κύριος, όταν δοξαστώ μέσω του Φαραώ και σε όλα τα άρματα και σε όλα τα άλογά του». Και ο ιεροψάλτης λέει: «Όταν τους σκότωνε, τότε τον αναζητούσαν». Και σε άλλα σημεία: «Ας ντροπιαστούν και ας εντραπούν και ας γνωρίσουν ότι το όνομά σου είναι Κύριος. Και νύχτα σε νύχτα αναγγέλλει γνώση»: η γυναίκα που αναγγέλλει στον Πιλάτο: «Να μην υπάρχει καμία σχέση ανάμεσα σε εσένα και σε εκείνον τον δίκαιο, διότι πολλά έπαθα στο όνειρό μου εξαιτίας του». Και γιατί όρισε ως δασκάλους τους ουρανούς και το στερέωμα και τις ημέρες και τις νύχτες; Για να έχουν ως δασκάλους τα έργα της δημιουργίας όσοι δεν θέλουν να ακούσουν τους προφήτες και τους αποστόλους. Έτσι έλεγε στον λαό ο Μωυσής: «Και υψώνοντας το βλέμμα σου στον ουρανό και βλέποντας τον ήλιο και τη σελήνη και τα άστρα, μην πλανηθείς και τα προσκυνήσεις, αυτά που ο Κύριος ο Θεός σου μοίρασε σε όλα τα έθνη», όχι για προσκύνηση, αλλά για διδαχή. Διότι «οι ουρανοί διηγούνται τη δόξα του Θεού». Αναβλύζει δε ρήμα και ο προφήτης λέγοντας προς την εκκλησία: «Η καρδιά μου ανέβλυσε λόγο αγαθό». Και στη μεν γη απευθύνεται ο «φθόγγος»· στην πιο παχυλή και άρτι εισαγόμενη στη θεογνωσία ψυχή, ταιριάζει ο πιο ασαφής και πιο απλοϊκός λόγος.

Ρώτησα, λοιπόν, τον συνολικό αριθμό του στρατού τους: ήταν εκατό μυριάδες γενναίων ανδρών. Όταν ο δικός μας στρατός συνάντησε τους Εβραίους, αυτοί είχαν στρατοπεδεύσει συγκεντρωμένοι κοντά στην ακτή της Ερυθράς Θάλασσας· άλλοι έδιναν τροφή στα νήπια τέκνα τους και ταυτόχρονα στις συζύγους τους, εξαντλημένοι από τον κόπο· υπήρχαν και πολλά κτήνη και οικιακές αποσκευές. Οι ίδιοι όμως, άοπλοι όλοι για μάχη, βλέποντάς μας άλαλαξαν, και με δακρυσμένη φωνή άπλωσαν τα χέρια τους όλοι μαζί προς τον ουρανό, προς τον πατρώο Θεό. Και ήταν πολύ μεγάλο το πλήθος των ανδρών. Εμάς, αντίθετα, μας κατείχε όλους χαρά. Έπειτα στήσαμε το στρατόπεδό μας κοντά τους (υπάρχει εκεί μια πόλη που ονομάζεται από τους ανθρώπους Βεελζεφών). Και όταν ο Τιτάνας ήλιος πλησίαζε στη δύση του, σταματήσαμε, θέλοντας μάχη την αυγή, έχοντας πεποίθηση στον στρατό και στα φοβερά μας όπλα. Έπειτα αρχίζουν θεϊκά σημεία, θαυμαστά στην όψη. Και ξαφνικά ένας μέγας νεφελώδης στύλος στάθηκε μπροστά στη γη, τεράστιος, ανάμεσα στο δικό μας στρατόπεδο και στων Εβραίων. Και έπειτα ο ηγέτης τους, ο Μωυσής, λαμβάνοντας τη ράβδο του Θεού, με την οποία προηγουμένως εξαπέλυσε κακά σημεία και τέρατα στην Αίγυπτο, χτύπησε τα νώτα της Ερυθράς Θάλασσας και έσχισε στη μέση το βάθος της θάλασσας· και εκείνοι όλοι με δύναμη όρμησαν ταχέως μέσα από την αλμυρή ατραπό. Εμείς ορμήσαμε συντόμως σε αυτήν ακολουθώντας τα ίχνη τους· μέσα στη νύχτα σπεύσαμε εναντίον τους· αλλά ξαφνικά οι τροχοί των αρμάτων δεν περιστρέφονταν, αλλά έμειναν σταθεροί σαν να ήταν δεμένοι. Και από τον ουρανό φάνηκε σε εμάς κάποιο μεγάλο φως σαν φωτιά· όπως μπορούσε κανείς να εικάσει, ο Θεός ήταν παρών ως βοηθός τους.

Βλέπετε τους δεσμευμένους άξονες των ιουδαϊκών αρμάτων, όπως ακριβώς άλλοτε τα άρματα των Αιγυπτίων στα νερά της Ερυθράς Θάλασσας. Αλλά ας απλωθεί, αντί για ράβδο, στη θάλασσα του λόγου η δύναμη και η βοήθεια του αληθινού νομοθέτη και βασιλιά της δόξης Χριστού, και ας οδηγήσει τον λαό Του σε ευθεία οδό πνευματικής αναγωγής και θεωρίας, για να πορευτεί σε πόλη κατοικίας της γνώσης και της αλήθειας, και ας σκεπάσει το ακαταμάχητο τους εναντίους της θείας δόξης· από την οποία έχει γεμίσει ολόκληρη η γη, με τη γνώση του Κυρίου, όπως λέει η Γραφή, σαν το άφθονο νερό που καλύπτει τις θάλασσες.

Αλλά τι να πούμε για την πορνεία; Ο τότε λαός του Θεού εξήλθε από την Αίγυπτο εντελώς άοπλος, και τους καταδίωκε ένα πλήθος οπλιτών. Όταν λοιπόν έφτασαν στη θάλασσα, οι μεν φεύγοντας και οι δε διώκοντας, με τη δύναμη και τη βουλή του Θεού, και με το ραβδί και το χέρι του Μωυσή, η θάλασσα δικάζει μεταξύ των δύο: στους μεν υποχωρεί σχιζόμενη στη μέση και παρέχει ακίνδυνη διάβαση· ενώ πάνω στους καταδιώκτες ορμά ορμητικά και τους εκβράζει νεκρούς στις γειτονικές εκείνες ακτές· και τους άοπλους τους ανέδειξε πάνοπλους, αφού λαφυραγώγησαν τους εκβρασθέντες νεκρούς. Έπειτα τι συνέβη; Διασχίζουν τόπους και χώρες, κατοικημένες και ακατοίκητες, αήττητοι, νικώντας όλους όσοι παρατάσσονταν εναντίον τους. Όταν όμως υπέπεσαν στην πορνεία, ηττήθηκαν σε τέτοιο βαθμό, ώστε να πεθάνουν αμέσως τότε στον πόλεμο είκοσι τρεις χιλιάδες. Γι' αυτό και ο Παύλος λέει σε εμάς: «Να μην πορνεύουμε», αναφέρει, «όπως πόρνευσαν μερικοί από αυτούς, και έπεσαν σε μία ημέρα είκοσι τρεις χιλιάδες». Και αν ο Φινεές, κινούμενος από ιερό ζήλο, δεν σκότωνε με ένα χτύπημα, μαζί με την πόρνη, και εκείνον που διέπραττε το μίασμα, αναχαιτίζοντας έτσι την πράξη και εξιλεώνοντας τον Θεό, θα είχαν χαθεί όλοι, δοκιμάζοντας σύσσωμοι τη θεία οργή εξαιτίας της παρανομίας της πορνείας. Ποιος όμως δεν γνωρίζει ότι ανάμεσά σας ενεργείται αυτό το θεομίσητο πάθος;

Αλλά, ω αρχηγέ του γένους μας και της σωτηρίας, ω μέγα ποιμένα, ω πρωτότοκε των νεκρών, Λόγε του Θεού, που συννοείσαι μαζί με τον Πατέρα και το Πνεύμα, είθε ο θάνατος να μην ποιμάνει το λογικό σου θρέμμα όπως εκείνους τους οποίους έθεσες σαν πρόβατα στον Άδη, αλλά να το οδηγήσεις ως εκλεκτό αρνίο της αυλής σου, καλώντας το με το όνομά του προς τους χλοερούς βοσκότοπους της Εδέμ, και να το καταστήσεις θεατή των αθέατων και ακροατή των ανήκουστων αγαθών σου. Και εσύ που προηγουμένως έθεσες τη βροντή της φωνής σου στον τροχό, όταν συνέτριβες τους άξονες των αρμάτων των Αιγυπτίων, ο ίδιος σαλπίζοντας το αναστάσιμο σάλπισμα για τη ζωή, είθε να ανυψώσεις ελαφρά τον νεκρό προς προϋπάντησή σου στον αέρα. Και δείξε ιλαρότητα, όντας φιλεύσπλαγχνος, και συγχώρησε αν κάπου παραστράτησε από το πρέπον. διότι δεν είναι δυνατόν, δεν είναι δυνατόν να βρεθεί κανείς απολύτως άχραντος και αμόλυντος, έστω κι αν ακροθιγώς εφάπτεται των γήινων πραγμάτων, όπως η σφαίρα ή ο τροχός.

γʹ. Έτσι κάποτε έταξε ο Θεός στα Χερουβίμ που γνώριζαν καλά να φρουρούν αληθινά το ξύλο της ζωής, ώστε να είναι απρόσιτο στους αναξίους· έτσι παρουσιάζει στον Αβραάμ, στέλνοντάς του χορό τριών αγγέλων με μορφή ανδρών, για να μηνύσει τον τρισάγιο θεσμό της Τριάδος· έτσι, πάλι, εμφανίζει δύο από αυτή την αγγελική Τριάδα στα Γόμορρα στον Λωτ, δείχνοντας σχετικά με τις εκεί τιμωρίες ότι ο Πατέρας δεν κρίνει κανέναν, αλλά έχει δώσει όλη την κρίση στον Υιό, με τη φυσική συνπαρουσία σε Αυτόν και του Αγίου Πνεύματος· έτσι και στον Ιακώβ εμφανίζεται άγγελος ως παλαιστής, ως τύπος του νόμου που παραδόθηκε μέσω αγγέλου· έτσι και στον μέγα Μωυσή εμφανίζεται μέσα σε φλόγα πυρός αγγέλων ο πύρινος ποταμός, που περιφλέγει χωρίς να καταστρέφει τη χλοερή και περιλουσμένη με φωτιά βάτο, προδιαγράφοντας την ασύγχυτη ένωση του Θεού με την ακανθοφόρο από την αμαρτία φύση των θνητών· έτσι μέσω αγγέλων εξολοθρεύονταν τότε με ταχύτατο και αθόρυβο χέρι, χωρίς ξίφος, μέσα στη νύχτα τα πρωτότοκα της γενιάς του Φαραώ, ενώ διατηρούνταν αβλαβές το γένος των Εβραίων· έτσι, καταποντίζονταν μαζί στη Θάλασσα των Σχοίνων, με αγγελικό χέρι στην αλίκτυπη βύθια πηγή, οι άξονες των αρμάτων με τους άξονες, μαζί με τους τριστάτες στρατηγούς· γι' αυτό, βλέποντας οι αλιτήριοι αυτές ακριβώς τις αγγελικές δυνάμεις να τους καταποντίζουν, έλεγαν: «Ας φύγουμε από το πρόσωπο του Ισραήλ, διότι ο Κύριος πολεμά υπέρ αυτών τους Αιγυπτίους».