Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 15:16

Τέτοιοι ήταν οι καθοδηγητές των Ιουδαίων, που έκλειναν τη βασιλεία των ουρανών, όπως λέει ο Χριστός, και ούτε οι ίδιοι εισέρχονταν, ούτε βέβαια άφηναν τους άλλους να εισέλθουν· αλλά περιέρχονταν «τη θάλασσα και την ξηρά, για να κάνουν έναν προσήλυτο, και αν αυτό συνέβαινε, τον έκαναν γιο της γέεννας διπλάσιο από τους ίδιους». Τι άραγε λοιπόν θα συμβεί σε τέτοιους πονηρούς ποιμένες; Ρομφαία, λέει, θα πέσει πάνω στον βραχίονά του και στον δεξιό του οφθαλμό. Λαμβάνεται δε ο βραχίονας ως σύμβολο της δύναμης και της πνευματικής ενέργειας. Γι' αυτό και από τα ζώα που σφάζονταν στην άγια σκηνή, το εκλεκτό μέρος για το θείο θυσιαστήριο ήταν ο βραχίονας και αποτελούσε ιερό αφιέρωμα στον Θεό· διότι, νομίζω, ο νόμος υποδείκνυε μέσω αινίγματος, ότι στον Θεό πρέπει να αφιερώνει κανείς τη δική του ισχύ, τόσο τη σωματική όσο και την πνευματική. Το ότι ο βραχίονας υποδηλώνει τη δύναμη, θα το βεβαιώσει κάποιος από τους αγίους, ο οποίος απευθύνθηκε στον Θεό των όλων λέγοντας: «Με το μεγαλείο του βραχίονά σου ας απολιθωθούν». Ο δε οφθαλμός λαμβάνεται ως σύμβολο του νου. Θα υποστεί λοιπόν αυτός που δεν ποιμαίνει ορθά την πήρωση τόσο του βραχίονα όσο και του οφθαλμού, δηλαδή, θα είναι έρημος από πνευματική ισχύ. Διότι δεν θα μπορέσει να κατορθώσει τίποτα από τα αγαθά, εάν δεν τον ενδυναμώνει ο Θεός· θα κατασκοτιστεί δε και στον νου, εφόσον υπάρχει και θεωρείται αμέτοχος του θείου φωτός.

Γρήγορα πλησιάζει η δικαιοσύνη μου, και θα ανατείλει ως φως η σωτηρία μου, και στον βραχίονά μου θα ελπίσουν τα έθνη· εμένα θα προσμένουν τα νησιά και στον βραχίονά μου θα ελπίσουν. Στο βιβλίο της Εξόδου: Τότε ταράχθηκαν οι ηγεμόνες της Εδώμ, και τους άρχοντες των Μωαβιτών τους κυρίευσε τρόμος, έλιωσαν από τον φόβο όλοι οι κάτοικοι της Χαναάν. Είθε να επιπέσει πάνω τους φόβος και τρόμος, από το μεγαλείο του βραχίονά σου ας απολιθωθούν, μέχρι να παρέλθει ο λαός σου, Κύριε.

Διότι η λέξη «Μωαβίτες» ερμηνεύεται «εκ πατρός». Διότι οι πατέρες των εθνών ήταν κυριευμένοι από τους δαίμονες. «Έλιωσαν»: Από τον φόβο και τον ζήλο. «Ας επιπέσει»: Ο φόβος της παρουσίας του Χριστού. «Στο μεγαλείο»: Δηλαδή οι δαίμονες έγιναν αναίσθητοι, μη μπορώντας πλέον να ενεργήσουν. «Έως ότου παρέλθει»: Ο πιστός λαός, ώστε να μην παρενοχλείται πλέον από τους δαίμονες. «Εισάγοντας»: Στο όρος, δηλαδή στην κληρονομιά του Γολγοθά, εισήγαγε τον λαό που προερχόταν από τα έθνη μέσω του σταυρού. «Στον έτοιμο (τόπο)»: Εννοεί την ανάσταση· διότι εκεί εισήγαγε τον πιστό και τον ανέπαυσε. «Αγίασμα»: Εννοεί τη μυστική τράπεζα. «Κύριε»: Διότι βασίλευε προ των αιώνων, αλλά και ενσαρκωμένος βασίλευσε πάλι στους αιώνες. «Επειδή εισήλθε»: Το άλογο συμβολίζει την πλάνη, ο Φαραώ τον διάβολο, τα άρματα την πλεονεξία, την ασέβεια, την υποκρισία και τη λήθη, ενώ αναβάτης είναι η αμαρτία· όλοι αυτοί πνίγηκαν στο βάπτισμα. «Και επέφερε»: Της νοητής θάλασσας του βαπτίσματος. «Και οι υιοί»: Τότε ο λαός των Εβραίων σώθηκε μέσα από την Ερυθρά θάλασσα, ενώ τώρα ο πιστός λαός σώζεται μέσα από το βάπτισμα. Ωδή και αυτή του Μωυσή: Και αυτή η ωδή υποδηλώνει την έκπτωση των Ιουδαίων και την αγαθότητα του Θεού, την οποία τους προσέφερε, καθώς και την εισαγωγή των εθνών (στην Εκκλησία). «Πρόσεχε»: Επειδή το παράπτωμα των Ιουδαίων ήταν μεγάλο και δεν βρίσκονταν μάρτυρες μεταξύ των ανθρώπων για την αμαρτία τους, ο Θεός, μέσω του προφήτη, επικαλείται ως μάρτυρες τον ουρανό και τη γη, τα μεγάλα στοιχεία (της δημιουργίας).

Έπειτα, προφητεύει για τους άρχοντες του Εδώμ και του Μωάβ, ότι «θα πέσει πάνω τους φόβος και τρόμος μεγάλος», πράγμα που και έγινε. Γι' αυτό και ο Βαλάκ, ο βασιλιάς του Μωάβ, προσκάλεσε με τιμές τον μάντη Βαλαάμ από τη Μεσοποταμία, για να καταραστεί τον λαό. Και αυτός, όταν ήρθε, αντί να καταραστεί, μεγάλυνε τον λαό με ευλογίες και επαίνους. Διότι, επειδή ήλθε πάνω του Πνεύμα Θεού, προφήτευσε με μεγαλοπρέπεια για τον Χριστό, λέγοντας: «Πόσο ωραίοι είναι οι οίκοι σου, Ιακώβ, και οι σκηνές σου, Ισραήλ» και τα λοιπά. Και ότι «θα ανατείλει άστρο από τον Ιακώβ και θα προέλθει άνθρωπος από τον Ισραήλ». Για να μη νομιστεί ότι απλώς ονομάζει άστρο έναν άνθρωπο, ερμήνευσε ότι εκείνο το άστρο είναι δηλαδή ο Δεσπότης Χριστός. «Αφού τους εισαγάγεις, φύτεψέ τους στο όρος της κληρονομίας σου, στο αγίασμα το οποίο εσύ, Κύριε, κατεργάστηκες, το οποίο ετοίμασαν τα χέρια σου», δηλαδή αυτό που δόξασες περισσότερο από κάθε όρος και από ολόκληρη τη γη.

Αλλά, φιλοχριστότατε βασιλιά, που ανάμεσα σε όσους άσκησαν ποτέ την εξουσία είσαι, μαζί με την ισχύ σου, ο πιο φιλοκίνδυνος και γενναίος, επειδή με αχαλίνωτη ορμή εξορμάς εναντίον των βαρβάρων για να τους ανταποδώσεις τα έργα τους στο πολλαπλάσιο, και δεν σε αποτρέπουν από αυτήν την υπέρ ημών πρόθεσή σου ούτε οι κόποι και οι αμφίρροποι αγώνες, ούτε η ανατολή του Κυνός, ούτε η φλόγωση του Σειρίου, ούτε τα ύψη των απότομων και δυσπρόσιτων βουνών, ούτε η στενή και ανηφορική οδοιπορία, ούτε τίποτε άλλο από όλα αυτά, γι' αυτό εμείς, οι υπήκοοί σου, σου απευθύνουμε αυτές τις κατευόδιες φωνές: Είθε να σου αποστείλει ο Κύριος βοήθεια από το Άγιό Του, εξομαλύνοντας τα όρη, καθιστώντας τα δυσκολοδιάβατα εύκολα, συντρίβοντας χάλκινες πύλες και σπάζοντας σιδερένιους μοχλούς· την ημέρα ο ήλιος να μην σε κάψει, ούτε η σελήνη τη νύχτα· ας βρει η χείρα σου όλους τους εχθρούς σου, η δεξιά σου ας βρει όλους όσοι σε μισούν, ας γίνουν σαν το χνούδι μπροστά στον άνεμο, και ο άγγελος του Κυρίου ας τους καταδιώκει και ας τους συνθλίβει· ας επιπέσει πάνω τους φόβος και τρόμος. Διότι είναι έθνος που έχει χάσει τη σύνεση, που διέφθειρε τον εαυτό του με τα έργα του, έχει αποστατήσει από τον Θεό και Σωτήρα με την παραβίαση των όρκων και έχει πολλές φορές εξαπατήσει τον ισόθεο βασιλιά, και γενικώς αποτελούν σκεύη οργής, προετοιμασμένα για την απώλεια.

Επομένως, και τα αλλόγλωσσα έθνη, που μόλις χθες και προχθές φρύατταν εναντίον μας, τα έπιασαν σήμερα ωδίνες, και φόβος και τρόμος έπεσε πάνω τους, καθώς η γοργόφτερη φήμη τούς μετέφερε όλα όσα έπραξες εις βάρος των Δαλματών υψώνοντας το χέρι σου εναντίον τους. Ακόμη και ο ίδιος ο βασιλιάς των Γηπαίδων, μετατρέποντας την ανάγκη σε φιλοτιμία και δράττοντας την ευλογοφανή αφορμή της εξ αίματος συγγένειάς του με σένα, επιθυμεί διακαώς να ασπαστεί το νικηφόρο δεξί σου χέρι, φαινομενικά για να προσφέρει εκούσια προσκύνηση, αλλά στην πραγματικότητα για να προλάβει το ολισθηρό της τύχης, και αποδίδοντας τώρα οικειοθελώς αυτό που μετά από λίγο θα αναγκαζόταν να κάνει παρά τη θέλησή του.