Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 15:26

Και ότι ο Θεός τον παιδαγώγησε, μάρτυρας είναι ο ίδιος λέγοντας στον ψαλμό: «Με παιδαγώγησε αυστηρά ο Κύριος, αλλά δεν με παρέδωσε στον θάνατο». Και γιατί παιδαγωγεί τον άνθρωπο μέσω της ασθένειας ο Θεός; Εξαιτίας της παρακοής και των αμαρτημάτων. Διότι κανείς από τους ανθρώπους δεν είναι αναμάρτητος, γι' αυτό και κανείς δεν είναι απαλλαγμένος από ασθένειες. Ότι δε ο Θεός είναι αυτός που επιφέρει τις ασθένειες σε κάθε άνθρωπο που αμάρτησε εξαιτίας της παρακοής, το έλεγε ο ίδιος στον Ισραήλ μέσω του Μωυσή: «Εάν ακούσεις με προσοχή τη φωνή Κυρίου του Θεού σου και τηρήσεις τις εντολές του, καμία ασθένεια από όσες επέφερα στους Αιγυπτίους δεν θα επιφέρω σε εσένα· διότι εγώ είμαι ο Κύριος που σε θεραπεύει». Λέγοντας δε: «Εάν ακούσεις με προσοχή, δεν θα επιφέρω σε εσένα ασθένεια», έδειξε ότι ο Θεός επιφέρει τις ασθένειες εξαιτίας της παρακοής και των αμαρτημάτων. Διότι και οι Αιγύπτιοι, επειδή παρήκουαν τον Θεό και δεν άφηναν τον Ισραήλ να αναχωρήσει, γι' αυτόν τον λόγο ασθενούσαν δεχόμενοι αυτήν την παιδαγωγία.

Και γόγγυζε ο λαός εναντίον του Μωυσή, λέγοντας: «Τι θα πιούμε;». Ο Μωυσής όμως βόησε προς τον Κύριο, και ο Κύριος του έδειξε ένα ξύλο, το οποίο έριξε μέσα στο νερό, και το νερό γλυκάθηκε. Εκεί έθεσε σε αυτόν διατάξεις, προστάγματα και κρίσεις. Και εκεί τον δοκίμασε, και είπε: «Εάν ακούσεις με προσοχή τη φωνή του Κυρίου του Θεού σου, και πράξεις τα αρεστά ενώπιόν του, και δώσεις προσοχή στις εντολές του, και φυλάξεις όλες τις διατάξεις του, καμία ασθένεια από όσες επέφερα στους Αιγυπτίους δεν θα επιφέρω σε εσένα. Διότι εγώ είμαι ο Κύριος που σε θεραπεύει». Και ήλθαν στην Ελείμ· και υπήρχαν εκεί δώδεκα πηγές υδάτων και εβδομήντα κορμοί φοινίκων. Και στρατοπέδευσαν εκεί κοντά στα ύδατα». Παρατήρησε λοιπόν πώς, κατά θεία οικονομία, δεν επιτρέπει σε αυτούς που λυτρώθηκαν να μένουν αδοκίμαστοι, ούτε να παρασύρονται στη ραθυμία εντρυφώντας στην άνεση, ώστε να μην οδηγηθούν σιγά-σιγά στη λήθη Εκείνου που έχει τη δύναμη να τους διασώζει, και επιστρέψουν εύκολα στην πλάνη της Αιγύπτου. Διότι οι θλίψεις στρέφουν τον άνθρωπο προς τον Θεό. Και γι' αυτό λέει ο προφήτης: «Κύριε, μέσα στη θλίψη σε θυμηθήκαμε, με μικρή θλίψη ήρθε σε εμάς η παιδαγωγία σου». Διασχίζοντας, επομένως, μακρά και άνυδρη γη, βρέθηκαν να στερούνται τα αναγκαία για τη ζωή. Διότι δεν έβρισκαν νερό για να πιουν· και καθώς η δίψα παρατεινόταν έως και την τρίτη ημέρα, με δυσκολία βρίσκουν το ποθούμενο. Αλλά και αυτό ήταν εντελώς άχρηστο.

Διότι το νερό της Μερράς ήταν πικρό και καθόλου ασφαλές για όσους διψούσαν, ώστε να μπορέσουν, όπως λέει, να διαφύγουν τον θάνατο. Εξαιτίας αυτού δυσανασχετούν και κατακραυγάζουν εναντίον του μεσίτη· ο δε Μωυσής βρίσκεται σε αμηχανία. Έπειτα, αφού ο παντογνώστης Θεός του υπέδειξε ένα ξύλο, το ρίχνει στα νερά, και αυτά παραδόξως μεταβάλλονται σε γλυκό και εξαιρετικά πόσιμο νάμα. Αφού λοιπόν ήπιαν και ωφελήθηκαν, θαύμασαν το θεϊκό σημείο, και ύστερα από αυτό στρατοπεδεύουν σε δώδεκα πηγές υδάτων, όπου υπήρχαν και εβδομήντα στελέχη φοινίκων.

Αλλά και ο ίδιος ο νόμος θα γίνει τότε ζωοποιός, και θα απαλλαγεί από την κατά γράμμα πικρία, εάν γίνει δεκτικός του μυστηρίου του Χριστού· διότι τέλος του νόμου είναι ο Χριστός για τη σωτηρία καθενός που πιστεύει, εννοούμενος βεβαίως πνευματικά· και σαφής τύπος αυτού του γεγονότος θα μπορούσε να είναι το περιστατικό στη Μερρά. Διότι το ξύλο δηλώνει τον σταυρό του Σωτήρος, δηλαδή το μυστήριο που τελέστηκε σε αυτόν. Αν αυτό γίνει αποδεκτό από όσους βρίσκονται υπό τον νόμο, θα βρουν γλυκό ακόμη και το πικρό· διότι για όσους πιστεύουν στον Χριστό, ο νόμος δεν είναι επικριτικός ούτε τιμωρός, αλλά πλέον ζωοποιός, καθώς η ιστορία μεταπλάθεται εξαιρετικά για εμάς σε πνευματική θεωρία, και μας οδηγεί στον Χριστό, ο οποίος είναι η ζωή και ο ζωοποιός. Διότι τότε ακριβώς και ο νόμος θα καθορίσει για εμάς προστάγματα και κρίσεις. Θα μας οδηγήσει δηλαδή αμέσως στο θέλημά του, και θα μας υποδείξει τον δρόμο προς καθετί άριστο, και μας προετοιμάζει να βρεθούμε μακριά από φόβους και από την προσδοκία της τιμωρίας. «Διότι καμία πληγή», λέει, «από όσες επέφερα στους Αιγυπτίους δεν θα επιφέρω σε σένα». Επομένως, για όσους ακολουθούν τον νόμο και έχουν δεχτεί αυτό το μυστήριο, υπάρχει η αγαθή ελπίδα ότι θα αποφύγουν την κόλαση.

Όταν δε βάρυνε το χέρι του Θεού πάνω στον Φαραώ και στους δούλους του, και θέλησε να εξαποστείλει τους υιούς του Ισραήλ, λέει στον Μωυσή: Πηγαίνετε, λατρεύστε τον Κύριο τον Θεό σας· αφήστε όμως πίσω τα πρόβατά σας και τα βόδια σας· τα οποία υποδηλώνουν τους λογισμούς της διανοίας, τους οποίους ήθελε ο Φαραώ να κυριεύσει, ελπίζοντας μέσω αυτών να ελκύσει πάλι τους υιούς του Ισραήλ προς τον εαυτό του. Και του λέει ο Μωυσής: Όχι, αλλά και εσύ θα μας δώσεις θυσίες και ολοκαυτώματα, τα οποία θα προσφέρουμε στον Κύριο τον Θεό μας, και τα κτήνη μας θα πορευθούν μαζί μας, και δεν θα αφήσουμε πίσω ούτε μία οπλή. Όταν δε ο Μωυσής εξήγαγε τους υιούς του Ισραήλ από τη γη της Αιγύπτου και τους πέρασε μέσα από την Ερυθρά θάλασσα, θέλοντας ο Θεός να τους οδηγήσει στα εβδομήντα στελέχη των φοινίκων και στις δώδεκα πηγές των υδάτων, πρώτα τους φέρνει στη Μερά, και θλίβεται ο λαός επειδή δεν έβρισκε να πιει, διότι το νερό ήταν πικρό· και διαμέσου της Μεράς τους έφερε στον τόπο των εβδομήντα φοινίκων και των δώδεκα πηγών των υδάτων.

Επειδή, λοιπόν, σχεδόν όλοι μας είμαστε τέτοιοι και έχουμε ανάγκη από κοινωφελή καθοδήγηση και συμβουλή, αντλώντας από τους λόγους του Θεού τώρα κυρίως θα απευθύνουμε τον λόγο προς εσάς· ώστε, αποκτώντας την επίγνωση ότι η αμαρτία είναι η αιτία της παγκόσμιας επέλασης των κακών, να εγκαταλείψουμε το φιλαμαρτήμον φρόνημά μας και να μεταμορφώσουμε τους εαυτούς μας προς καθετί το θεάρεστο, και έτσι, εξιλεώνοντας και ευαρεστώντας το Θείο μέσω των έργων της αρετής, να μετατρέψουμε την εναντίον μας οργή του Κυρίου σε έλεος. Διότι Αυτός είναι που μας διαβεβαιώνει μέσω του Μωυσή και λέει: «Εάν ακούσεις με προσοχή τη φωνή του Κυρίου του Θεού σου, και πράξεις τα αρεστά ενώπιόν Του και δώσεις προσοχή στις εντολές Του, δεν θα επιφέρω επάνω σου καμία ασθένεια· διότι εγώ είμαι ο Κύριος που σε θεραπεύει». «Εάν, λοιπόν, πορεύεστε σύμφωνα με τα προστάγματά μου και τηρήσετε τις εντολές μου και τις εφαρμόσετε, κάθε αγαθό θα σας βρει και θα κατοικήσετε με ασφάλεια και πόλεμος δεν θα περάσει μέσα από τη γη σας· και θα δώσω ειρήνη στη γη σας, και θα κοιμάστε και δεν θα υπάρχει κανείς να σας φοβίσει· και θα καταδιώξετε τους εχθρούς σας, και θα πέσουν μπροστά σας φονευμένοι. Και πενήντα από εσάς θα καταδιώξουν εκατό, και εκατό από εσάς μυριάδες· και θα πέσουν οι εχθροί σας μπροστά σας από μάχαιρα. Και θα φάτε τα αγαθά της γης, παλαιά και νέα».