Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 16:33

Διότι, αφού ανέτειλε για εμάς ο καιρός που μόλις αναφέραμε, περιττές πλέον και εντελώς άκαιρες είναι οι σκιές του νόμου, εξαιτίας της αλήθειας που είναι ήδη παρούσα. Και πράγματι άχρηστη, εφόσον ήδη έλαμψε ο Χριστός, απέδειξε ο Παύλος τη δικαιοσύνη του νόμου, λέγοντας γι' αυτόν: «για τον οποίο ζημιώθηκα τα πάντα», δηλαδή τα καυχήματα του νόμου, «και τα θεωρώ σκύβαλα, για να κερδίσω τον Χριστό και να βρεθώ ενωμένος μαζί του, μη έχοντας δική μου δικαιοσύνη, αυτήν που προέρχεται από τον νόμο, αλλά αυτήν που προέρχεται μέσω της πίστεως στον Ιησού Χριστό». Βλέπεις λοιπόν πώς, ως σοφός, πρόσεξε να μην αφήσει τίποτα για το πρωί; Θα αποτελούσαν δε τύπο, εκείνοι που τα φύλαξαν μέχρι το πρωί, του ιουδαϊκού πλήθους που επρόκειτο να απειθήσει σε αυτόν, για τους οποίους η έντονη επιθυμία να τηρήσουν το γράμμα του νόμου θα γίνει αιτία και για σήψη και για σκουλήκια. Διότι ακούς πώς εξοργίζεται πολύ ο νομοθέτης εναντίον τους; «Και είπε ο Μωυσής στον Ααρών: Πάρε μια χρυσή στάμνα και βάλε μέσα σε αυτήν ένα πλήρες γομόρ μάννα, και θα την τοποθετήσεις ενώπιον του Θεού προς διατήρηση». Είναι πραγματικά κατάλληλο και γι' αυτό, εκφράζοντας μεγάλο θαυμασμό, να πούμε: «Ω βάθος πλούτου και σοφίας και γνώσεως του Θεού!» Διότι είναι πράγματι ακατάληπτη η σύνεση που κρύβεται στις θεόπνευστες Γραφές, και «βάθος βαθύ, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, ποιος θα το ανακαλύψει;». Βλέπεις, λοιπόν, πώς έχει ολοκληρωθεί από εμάς και ο τελευταίος λόγος γι' αυτά.

Επειδή, λοιπόν, ο ίδιος ο Χριστός αναδείχθηκε για εμάς το αληθινό μάννα, φανερωνόμενος στους παλαιότερους ως εικόνα μέσω του προτύπου, αναγκαία μέσα από τα προκείμενα διδάσκει ποιας και πόσης αρετής και δόξας θα είναι πλήρης εκείνος που αποθησαυρίζει μέσα του το νοητό μάννα, και εισάγει τον Ιησού στα εσώτατα της καρδιάς του μέσω της ορθής πίστης και της ολοκληρωτικής αγάπης προς Αυτόν. Διότι ακούς πώς ένα γόμορ γεμάτο από το Μάννα τοποθετήθηκε σε χρυσό σκεύος από το χέρι του Ααρών για να διατηρηθεί [και κατατέθηκε] ενώπιον του Θεού. Επειδή η πράγματι όσια και θεοφιλής ψυχή, που κυοφορεί τέλεια μέσα της τον λόγο για τον Χριστό, και έχει λάβει ολόκληρο τον ουράνιο θησαυρό, θα είναι μεν σκεύος πολύτιμο, σαν από χρυσάφι, και θα προσφερθεί μέσω του Αρχιερέως των πάντων στον Θεό και Πατέρα, και θα αναφερθεί ενώπιον Εκείνου που συγκρατεί και διασώζει τα πάντα ώστε να διατηρηθεί, και ο Οποίος δεν επιτρέπει να καταστραφεί αυτό που από την ίδια του τη φύση υπόκειται στη φθορά. Περιγράφεται, λοιπόν, ο δίκαιος, ως να έχει το νοητό μάννα, δηλαδή τον Χριστό, μέσα σε χρυσό σκεύος, ανεβαίνοντας προς την αφθαρσία, με την επίσκεψη του Θεού, και παραμένοντας προφυλαγμένος, δηλαδή προορισμένος για μακραίωνο βίο και απέραντη ζωή.

Επειδή ο παντοδύναμος Θεός θέλησε να διδάξει ότι και αυτό που από τη φύση του φθείρεται, μετασχηματίζεται σε κάτι άλλο από αυτό που είναι και επιδέχεται μεταβολή προς το καλύτερο, εάν αξιωθεί της δικής Του επιστασίας· «διότι οι οφθαλμοί του Κυρίου είναι στραμμένοι προς τους δικαίους», σύμφωνα με όσα είναι γραμμένα στους Ψαλμούς· λέει προς τον άγιο Μωυσή και τον Ααρών: «Γεμίστε το γομόρ με μάννα, για να φυλαχθεί για τις γενιές σας· και είπε ο Μωυσής προς τον Ααρών: Πάρε μια χρυσή στάμνα, και βάλε σε αυτήν γεμάτο το γομόρ με το μάννα, και θα το αποθηκεύσεις ενώπιον του Θεού, για να διατηρηθεί για τις γενιές σας». Αν και το μάννα, σύμφωνα με τη δική του φύση, φθειρόταν, και γινόταν εντελώς άχρηστο σε όσους ήθελαν να το φυλάξουν έστω και για την επόμενη ημέρα, εντούτοις έμενε άφθαρτο, όταν τοποθετήθηκε ενώπιον του Θεού από τα χέρια του Ααρών και περικλείστηκε στη χρυσή στάμνα. Ότι δε και σε εμάς τους ίδιους θα συμβεί κάτι τέτοιο, νομίζω ότι κανείς δεν θα αμφιβάλλει. Διότι ο όντως άγιος αρχιερέας των ψυχών μας, δηλαδή ο Χριστός, θα περιβάλει με τη θεία δόξα, σαν με χρυσό, το δικό μας σώμα· και, παραθέτοντάς το ενώπιον του Θεού και Πατέρα, θα το μετατρέψει προς την αφθαρσία.

Διότι ό,τι φυλασσόταν καταστρεφόταν, και η συγκέντρωση του περιττού και πέραν της ανάγκης ήταν μάταιος κόπος γι' αυτούς, και ίσως αιτία τιμωρίας. Και πράγματι, «μερικοί το φύλαξαν για την επόμενη μέρα», όπως είναι γραμμένο, και ο Μωυσής, λέει, οργίστηκε μαζί τους, επειδή είχαν καταπατηθεί τα ιερά προστάγματα. Αλλά ότι αυτό που από τη φύση του φθείρεται θα μπορούσε να βρεθεί, όπως είπα, και πέρα από τη φθορά, και πέρα από τα μέτρα της ίδιας του της φύσης, εάν το θέλει ο Θεός, μας το βεβαίωσε ο Μωυσής. Διότι έχει γραφτεί ως εξής στην Έξοδο: «Και είπε ο Μωυσής προς τον Ααρών: Πάρε μια χρυσή στάμνα και βάλε μέσα σε αυτήν ένα γεμάτο γομόρ μάννα. Και θα το τοποθετήσεις ενώπιον του Θεού για τις γενεές σας. Και το τοποθέτησε ο Ααρών ενώπιον της σκηνής του μαρτυρίου για να διατηρηθεί». Διότι η Ιερά Γραφή πάντοτε, κατά κάποιον τρόπο, εκλαμβάνει το χρυσάφι ως έναν τύπο της θείας και αμόλυντης φύσης, επειδή ακριβώς υπερτερεί ανάμεσα σε τέτοια υλικά. Όταν λοιπόν μας περιβάλει ο Χριστός, όπως ακριβώς η χρυσή στάμνα το μάννα, τότε και εμείς θα παραμείνουμε άφθαρτοι, καθώς ο Θεός θα μας επιβλέπει και, κατά κάποιον τρόπο, θα στρέφει το βλέμμα Του σε εμάς. Διότι, αφού απομακρυνθήκαμε από το πρόσωπό Του εξαιτίας της παράβασης του Αδάμ, και βρεθήκαμε σαν μακριά από τα μάτια Του, οδηγηθήκαμε στη φθορά. Διότι έτσι είναι γραμμένο διά φωνής του Δαβίδ: «Όταν αποστρέψεις το πρόσωπό Σου, θα ταραχθούν, και στο χώμα τους θα επιστρέψουν».

«Και είπε ο Μωυσής προς τον Ααρών: Λάβε μία χρυσή στάμνα, και βάλε μέσα σε αυτήν γεμάτο το γομόρ με το μάννα, και θα την αποθέσεις ενώπιον του Θεού, για να διατηρηθεί για τις γενιές σας, όπως ακριβώς διέταξε ο Κύριος στον Μωυσή. Και την απέθεσε ο Ααρών ενώπιον της σκηνής του μαρτυρίου, προς διατήρηση». Διότι, όπως ακριβώς λέγαμε ότι η κιβωτός, επειδή περιείχε τον θείο λόγο, υποδήλωνε τον Εμμανουήλ (καθώς ο Λόγος του Θεού βρισκόταν σαν μέσα σε άγιο ναό, εννοώ αυτόν από την Παρθένο), με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και η χρυσή στάμνα για εμάς, περιέχοντας το αισθητό μάννα, φανερώνει τον άνωθεν και ζωοποιό Λόγο, δηλαδή προφανώς τον Λόγο από τον Πατέρα, σαν μέσα σε ιερό και άχραντο σώμα. Και η στάμνα είναι ολόγεμη από το μάννα. «Διότι σε αυτόν κατοίκησε σωματικά όλο το πλήρωμα της θεότητας», σύμφωνα με τη φωνή του μακάριου Παύλου. «Και δεν δίνει το Πνεύμα με το μέτρο». Διότι ο Χριστός είναι παντέλειος. Και είχε εναποτεθεί η στάμνα, για να διατηρηθεί για τις γενιές των υιών Ισραήλ.

Μετά δε το δεύτερο καταπέτασμα. Επομένως, δεν υπήρχε ένα μόνο καταπέτασμα, αλλά υπήρχε καταπέτασμα και εξωτερικά. Σκηνή, η οποία ονομάζεται Άγια των Αγίων. Πρόσεξε πώς παντού την ονομάζει σκηνή, λόγω του ότι εσκήνωνε εκεί. Η οποία είχε, λέει, χρυσό θυμιατήριο και την κιβωτό της διαθήκης καλυμμένη ολόγυρα με χρυσάφι· μέσα στην οποία υπήρχε χρυσή στάμνα που περιείχε το μάννα, και η ράβδος του Ααρών που εβλάστησε, και οι πλάκες της διαθήκης. Όλα αυτά ήταν σεμνά και λαμπρά υπομνήματα της ιουδαϊκής αγνωμοσύνης. Και οι πλάκες της διαθήκης. Διότι τις έσπασε· και το μάννα· διότι γόγγυσαν· και γι' αυτό, παραπέμποντας τη μνήμη στους απογόνους, διέταξε να εναποτεθεί αυτό στη χρυσή στάμνα. Και η ράβδος του Ααρών που εβλάστησε. Διότι επαναστάτησαν. Επειδή, λοιπόν, οι Ιουδαίοι ήταν αχάριστοι, και παρόλο που ευεργετούνταν συνεχώς το λησμονούσαν, γι' αυτόν τον λόγο, με προσταγή του νομοθέτη, τα εναπόθεσαν στη χρυσή στάμνα, και με αυτόν τον τρόπο παρέδιδαν τη μνήμη τους στους απογόνους.