Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 18:16

Διότι δεν υπάρχει τίποτα πιο ανόητο από τους ειδωλολάτρες. Αλλά όμως, εκείνος ο βάρβαρος, ο ασεβής, ο ανόητος, βλέποντάς τον να μην ενεργεί όπως έπρεπε, διόρθωσε τον Μωυσή, τον σοφό, τον συνετό και φίλο του Θεού. Και αφού του είπε: «Γιατί αυτοί στέκονται ενώπιόν σου;», και έμαθε την αιτία, του λέει: «Δεν το έκανες σωστά αυτό». Η συμβουλή δόθηκε με επιτίμηση· και όμως εκείνος δεν εξοργίστηκε, αλλά τον ανέχθηκε ο σοφός, ο συνετός και φίλος του Θεού, ο οποίος προΐστατο σε τόσες μυριάδες. Διότι ούτε αυτό ήταν μικρό πράγμα, το να διδάσκεται δηλαδή από έναν βάρβαρο και απαίδευτο. Και ούτε τα θαύματα τα οποία είχε επιτελέσει, ούτε το μέγεθος της εξουσίας του τον έκαναν να υπερηφανευθεί, ούτε το γεγονός ότι δεχόταν διορθώσεις μπροστά στους υπηκόους του τον έκανε να ντραπεί. Απεναντίας, αναλογιζόμενος ότι, έστω και αν έχει επιτελέσει μεγάλα σημεία, εντούτοις μετέχει στην ανθρώπινη φύση, στην οποία πολλές φορές διαφεύγουν πολλά, δέχθηκε τη συμβουλή με επιείκεια. Πολλοί όμως, πολλές φορές, για να μη φανεί ότι έχουν ανάγκη από τη συμβουλή των άλλων, προτίμησαν να στερηθούν την ωφέλεια που προκύπτει από την ορθή γνώμη, παρά να δεχθούν την παραίνεση και να διορθώσουν το σφάλμα τους. Προτίμησαν δηλαδή να αγνοούν μάλλον παρά να μάθουν, μη γνωρίζοντας ότι το να μαθαίνει κανείς δεν είναι έγκλημα, αλλά το να αγνοεί είναι κατηγορία· ούτε το να διδάσκεται, αλλά το να παραμένει στην αμάθεια· ούτε το να ελέγχεται, αλλά το να αμαρτάνει χωρίς να διορθώνεται.

ΤΙΤΛΟΣ Εʹ. — Περί αυτών που δέχονται συμβουλές. «Βλέποντας ο Ιοθώρ όλα όσα έκανε ο Μωυσής για τον λαό, λέει: Τι είναι αυτό το πράγμα που κάνεις στον λαό; Γιατί κάθεσαι μόνος, και όλος ο λαός παραστέκεται δίπλα σου από το πρωί έως το δείλι; Και λέει ο Μωυσής στον πεθερό του: Διότι έρχεται όλος ο λαός για να ζητήσει κρίση από τον Θεό, και όταν προκύπτει μεταξύ τους διαφωνία και έρχονται σε μένα, κρίνω τον καθένα και τους διδάσκω τα προστάγματα του Θεού και τον νόμο Του. Είπε τότε ο πεθερός του Μωυσή προς αυτόν: Δεν είναι σωστό αυτό που κάνεις· θα εξαντληθείς αφόρητα, και εσύ και όλος αυτός ο λαός που είναι μαζί σου. Είναι βαρύ για σένα αυτό το έργο· δεν θα μπορέσεις να το κάνεις εσύ μόνος σου. Τώρα λοιπόν άκουσέ με, και θα σε συμβουλεύσω, και ο Θεός θα είναι μαζί σου. Επίλεξε από όλο τον λαό άνδρες ικανούς, θεοσεβείς, δίκαιους, που μισούν την υπερηφάνεια, και κατάστησέ τους άρχοντες στον λαό, ως χιλιάρχους και εκατοντάρχους, και πεντηκοντάρχους, και δεκάρχους· αυτοί θα κρίνουν τον λαό διαρκώς. Τα σπουδαία ζητήματα θα τα αναφέρουν σε σένα, ενώ τις μικρότερες υποθέσεις θα τις δικάζουν οι ίδιοι· έτσι θα σε ανακουφίσουν και θα σηκώσουν μαζί σου το βάρος. Εάν κάνεις αυτό το πράγμα, ο Θεός θα σε ενδυναμώσει, και θα μπορέσεις να αντεπεξέλθεις, και όλος ο λαός θα επιστρέφει στον τόπο του με ειρήνη.» «Είπε ο Σαούλ στον υπηρέτη που ήταν μαζί του: Έλα, ας επιστρέψουμε.

Άραγε, αν και δεν είχε ακόμη τη νόμιμη ηλικία για να ομιλεί και να εκφράζεται με παρρησία, όταν οι πρεσβύτεροι παρανομούσαν ως προς την καταδίκη της θείας Σωσάννας, δεν επαινέθηκε όχι μόνο επειδή τους υπέδειξε το σφάλμα, αλλά και επειδή τους κατέκρινε, ναι ή όχι; Έπειτα, δεν αποδέχεσαι τον Ιωάβ κατά την απογραφή του λαού, πράξη που προκαλούσε την οργή του Θεού, όταν ικέτευε, εκλιπαρούσε και προσπαθούσε να πείσει τον θείο Δαβίδ να μην το πράξει; Διότι γνωρίζεις την ιστορία. Εμένα μάλιστα με εντυπωσιάζει και ο Ιοθόρ, ο οποίος συμβούλευε τον μέγα Μωυσή και του συνιστούσε να μην καθοδηγεί έτσι τον λαό, διδάσκοντάς τον τρόπον τινά και προσαρμόζοντάς τον στη δική του σκέψη. Και ποιος ήταν αυτός; Ένας αλλογενής, έστω κι αν ήταν πεθερός του. Και σε ποιον μιλούσε; Σε εκείνον που έπραττε τα πάντα κατόπιν θείας αποκαλύψεως.