Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 18:19

Ερώτηση ΡΙΔ΄. Εφόσον ο Κύριος προστάζει: «Εάν κάποιος σε αγγαρέψει να περπατήσεις ένα μίλι, πήγαινε μαζί του δύο»· και εφόσον ο Απόστολος διδάσκει να υποτασσόμαστε ο ένας στον άλλον με φόβο Χριστού, μήπως πρέπει να υπακούμε στον οποιονδήποτε και σε οτιδήποτε μας προστάζει; Απόκριση. Η διαφορά ως προς τα πρόσωπα εκείνων που προστάζουν δεν πρέπει καθόλου να παραβλάπτει την υπακοή εκείνων που δέχονται τις προσταγές· διότι ούτε ο Μωυσής παράκουσε τον Ιοθόρ, όταν εκείνος του έδωσε καλές συμβουλές. Επειδή όμως υπάρχει όχι μικρή διαφορά στα πράγματα που προστάζονται (διότι άλλα μεν είναι αντίθετα προς την εντολή του Κυρίου, δηλαδή είτε την διαφθείρουν είτε την μολύνουν ποικιλοτρόπως μέσω της ανάμειξης με το απαγορευμένο· άλλα πάλι συμπίπτουν με την εντολή· ενώ άλλα, ακόμη κι αν δεν συμπίπτουν κατά τρόπο προφανή, εντούτοις συμβάλλουν και αποτελούν τρόπον τινά βοήθεια για την εκπλήρωση της εντολής), είναι αναγκαίο να θυμόμαστε τον Απόστολο που λέει: «Προφητείες μην εξουθενώνετε· όλα όμως να τα δοκιμάζετε, το καλό να το κρατάτε· από κάθε είδος πονηρού να απέχετε»· και πάλι: «Καθαιρώντας λογισμούς και κάθε ύψωμα που εγείρεται κατά της γνώσης του Θεού, και αιχμαλωτίζοντας κάθε νόημα στην υπακοή του Χριστού».

Το ότι δε οι κριτές επιλέγονταν ξεχωριστά από κάθε φυλή, ως νομομαθείς, θα μας το βεβαιώσει ο μακάριος Μωυσής λέγοντας στο Δευτερονόμιο προς τους υιούς του Ισραήλ: «Κριτές και γραμματείς θα εγκαταστήσεις για τον εαυτό σου σε όλες τις πόλεις σου, τις οποίες σου δίνει Κύριος ο Θεός σου κατά φυλές, και θα κρίνουν τον λαό με κρίση δίκαιη. Δεν θα διαστρέψουν την κρίση, δεν θα δείξουν προσωποληψία, ούτε θα λάβουν δώρα· διότι τα δώρα τυφλώνουν τα μάτια των σοφών και ανατρέπουν τα λόγια των δικαίων.» Ο Μωυσής έφτασε βέβαια στο σημείο να πει αυτά και μάλιστα να προστάξει την εκπλήρωσή τους, ακολουθώντας ομολογουμένως τις θείες και απόρρητες βουλές, χωρίς όμως να περιφρονήσει τη συμβουλή του Ιοθόρ, ο οποίος ήταν και πεθερός του· διότι έχει γραφτεί ότι: «Και συνέβη την επομένη να καθίσει ο Μωυσής για να κρίνει τον λαό, και όλος ο λαός στεκόταν δίπλα στον Μωυσή από το πρωί έως το βράδυ. Και βλέποντας ο Ιοθόρ όλα όσα έκανε για τον λαό λέει: Τι είναι αυτό που κάνεις στον λαό; Γιατί εσύ κάθεσαι μόνος, και όλος ο λαός στέκεται δίπλα σου από το πρωί έως το δειλινό;» Έπειτα, όταν ο Μωυσής απάντησε ότι αναλαμβάνει αυτόν τον κόπο προκειμένου να κρίνει δίκαια και σύμφωνα με τον νόμο, ο Ιοθόρ είπε πάλι: «Τώρα λοιπόν άκουσέ με και θα σε συμβουλεύσω, και ο Θεός θα είναι μαζί σου.»

Άραγε, αν και δεν είχε ακόμη τη νόμιμη ηλικία για να ομιλεί και να εκφράζεται με παρρησία, όταν οι πρεσβύτεροι παρανομούσαν ως προς την καταδίκη της θείας Σωσάννας, δεν επαινέθηκε όχι μόνο επειδή τους υπέδειξε το σφάλμα, αλλά και επειδή τους κατέκρινε, ναι ή όχι; Έπειτα, δεν αποδέχεσαι τον Ιωάβ κατά την απογραφή του λαού, πράξη που προκαλούσε την οργή του Θεού, όταν ικέτευε, εκλιπαρούσε και προσπαθούσε να πείσει τον θείο Δαβίδ να μην το πράξει; Διότι γνωρίζεις την ιστορία. Εμένα μάλιστα με εντυπωσιάζει και ο Ιοθόρ, ο οποίος συμβούλευε τον μέγα Μωυσή και του συνιστούσε να μην καθοδηγεί έτσι τον λαό, διδάσκοντάς τον τρόπον τινά και προσαρμόζοντάς τον στη δική του σκέψη. Και ποιος ήταν αυτός; Ένας αλλογενής, έστω κι αν ήταν πεθερός του. Και σε ποιον μιλούσε; Σε εκείνον που έπραττε τα πάντα κατόπιν θείας αποκαλύψεως.