Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 18:24

Ερώτηση ΡΙΔ΄. Εφόσον ο Κύριος προστάζει: «Εάν κάποιος σε αγγαρέψει να περπατήσεις ένα μίλι, πήγαινε μαζί του δύο»· και εφόσον ο Απόστολος διδάσκει να υποτασσόμαστε ο ένας στον άλλον με φόβο Χριστού, μήπως πρέπει να υπακούμε στον οποιονδήποτε και σε οτιδήποτε μας προστάζει; Απόκριση. Η διαφορά ως προς τα πρόσωπα εκείνων που προστάζουν δεν πρέπει καθόλου να παραβλάπτει την υπακοή εκείνων που δέχονται τις προσταγές· διότι ούτε ο Μωυσής παράκουσε τον Ιοθόρ, όταν εκείνος του έδωσε καλές συμβουλές. Επειδή όμως υπάρχει όχι μικρή διαφορά στα πράγματα που προστάζονται (διότι άλλα μεν είναι αντίθετα προς την εντολή του Κυρίου, δηλαδή είτε την διαφθείρουν είτε την μολύνουν ποικιλοτρόπως μέσω της ανάμειξης με το απαγορευμένο· άλλα πάλι συμπίπτουν με την εντολή· ενώ άλλα, ακόμη κι αν δεν συμπίπτουν κατά τρόπο προφανή, εντούτοις συμβάλλουν και αποτελούν τρόπον τινά βοήθεια για την εκπλήρωση της εντολής), είναι αναγκαίο να θυμόμαστε τον Απόστολο που λέει: «Προφητείες μην εξουθενώνετε· όλα όμως να τα δοκιμάζετε, το καλό να το κρατάτε· από κάθε είδος πονηρού να απέχετε»· και πάλι: «Καθαιρώντας λογισμούς και κάθε ύψωμα που εγείρεται κατά της γνώσης του Θεού, και αιχμαλωτίζοντας κάθε νόημα στην υπακοή του Χριστού».

Μεγάλη ευεργεσία είναι η παρουσία ενός συνετού συμβούλου που διάκειται ευνοϊκά, ο οποίος αναπληρώνει την έλλειψη συνέσεως εκείνων που λαμβάνουν αποφάσεις. Το πόσο μεγάλο είναι το όφελος από τη συμβουλή, το δείχνει προπαντός ο Μωυσής, ο οποίος ανατράφηκε με όλη τη σοφία των Αιγυπτίων και συνομιλούσε με τον Θεό, όπως ακριβώς συνομιλεί ένας φίλος με τον φίλο του. Αυτός δέχθηκε τη συμβουλή του πεθερού του Ιοθώρ, ώστε να ορίσει χιλιάρχους και εκατοντάρχους και δεκάρχους για να κρίνουν τον λαό. Και ο Δαβίδ επίσης χρησιμοποίησε ως σύμβουλο τον Χουσί, μέσω του οποίου ματαίωσε τη στρατηγική γνώμη του Αχιτόφελ. —Και γενικά η συμβουλή είναι κάτι το ιερό, ένωση γνώμης, καρπός αγάπης, απόδειξη ταπεινοφροσύνης. Διότι αποτελεί φοβερή αλαζονεία το να νομίζει κανείς ότι δεν έχει ανάγκη κανέναν, αλλά να στηρίζεται μόνο στον εαυτό του, θεωρώντας ότι μόνο αυτός είναι ικανός να λάβει τις άριστες αποφάσεις. —Εμείς όμως διστάζουμε να εμπιστευθούμε τον εαυτό μας σε εκείνους που εισηγούνται τα δέοντα, και ντρεπόμαστε να αναγνωρίσουμε εκείνους που είναι πιο συνετοί από εμάς στον βίο.

Ήταν δε πρεσβύτερος εξαιτίας της αρετής που είχε καταστήσει την ψυχή του σεβάσμια. Και πεντηκόνταρχο. Ο Κύριος Σαβαώθ απειλεί ότι θα αφαιρέσει, μαζί με τους υπολοίπους, και τον πεντηκόνταρχο των Ιουδαίων. Τι εννοεί λέγοντας αυτό; Ότι αφήνει να περιέλθει σε σύγχυση όλη η εύτακτη οικονομία και διοίκησή τους, εκφράζοντας το όλον μέσα από το μέρος. Διότι, εφόσον είχαν εγκατασταθεί από τον Μωυσή χιλίαρχοι, εκατόνταρχοι, πεντηκόνταρχοι και δέκαρχοι, σύμφωνα με τη συμβουλή του Ιοθόρ (ώστε αυτοί να υποβαστάζουν τον λαό και να αναλαμβάνουν οι ίδιοι τις μικρότερες δικαστικές υποθέσεις εκείνων που είχαν ανάγκη κρίσεως), η απειλή προς αυτούς είναι ότι θα τους αφαιρεθεί αυτή η διάταξη. Γι' αυτόν τον λόγο απειλεί ότι θα αφαιρεθεί από αυτούς και ο πεντηκόνταρχος, ο πολεμιστής και ο δικαστής και ο στοχαστής και ο Προφήτης και ο πρεσβύτερος.

«Γίνε εσύ για τον λαό ο αντιπρόσωπος προς τον Θεό, και θα αναφέρεις τα λόγια τους στον Θεό, και θα τους διδάξεις με έμφαση τα προστάγματα του Θεού και τον νόμο του, και θα τους υποδείξεις τις οδούς στις οποίες πρέπει να πορευτούν, και τα έργα που πρέπει να πράξουν. Και εσύ αναζήτησε για τον εαυτό σου από όλο τον λαό άνδρες ικανούς, λέει, και αυτοί θα κρίνουν τον λαό». Και μετά από άλλα λέει πάλι: «Άκουσε δε ο Μωυσής τη φωνή του πεθερού του, και έπραξε όσα του είπε». ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Έλα λοιπόν πάλι, και αφού εξετάσεις το καθένα ξεχωριστά, διασαφήνισέ τα. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Μήπως δεν συμφωνείς ότι ο Μαδιανίτης είναι αλλογενής και προέρχεται από τα έθνη; Διότι βέβαια δεν προήλθε από τη ρίζα του Αβραάμ· ήταν άλλωστε ιερέας και λάτρης της εθελοθρησκείας που επικρατούσε εκείνο τον καιρό πάνω στη γη.

Ο Ιοθόρ εισηγείται μια γνώμη, την οποία τίμησε ο Μωυσής, και αφού έκρινε ότι είναι άριστη, την αποδέχθηκε· διότι «Άκουσε», λέει η Γραφή, «ο Μωυσής τη φωνή του πεθερού του και έκανε όσα του είπε». Ή μήπως δεν πρέπει με κάθε τρόπο και οπωσδήποτε να θεωρείται ότι εκείνος που είναι ικανός να διατυπώνει την καλύτερη συμβουλή και γνώμη διαθέτει και ανώτερη σύνεση; ΠΑΛΛ. Συμφωνώ. ΚΥΡ. Και το ότι η τελείωση μέσω του Χριστού είναι ανώτερη και υπερβαίνει κατά πολύ την κατήχηση του νόμου, ανυψώνοντάς μας σε μια ασυγκρίτως ανώτερη γνώση, θα μπορούσε εύκολα να το αποδείξει ο ιερότατος Παύλος, ο οποίος, εξαιτίας της υπεροχής της γνώσης του Χριστού, όπως λέει ο ίδιος, ζημιώθηκε με μεγάλη προθυμία τα κέρδη του νόμου και τα θεώρησε σκύβαλα, για να κερδίσει τον Χριστό.

Άραγε, αν και δεν είχε ακόμη τη νόμιμη ηλικία για να ομιλεί και να εκφράζεται με παρρησία, όταν οι πρεσβύτεροι παρανομούσαν ως προς την καταδίκη της θείας Σωσάννας, δεν επαινέθηκε όχι μόνο επειδή τους υπέδειξε το σφάλμα, αλλά και επειδή τους κατέκρινε, ναι ή όχι; Έπειτα, δεν αποδέχεσαι τον Ιωάβ κατά την απογραφή του λαού, πράξη που προκαλούσε την οργή του Θεού, όταν ικέτευε, εκλιπαρούσε και προσπαθούσε να πείσει τον θείο Δαβίδ να μην το πράξει; Διότι γνωρίζεις την ιστορία. Εμένα μάλιστα με εντυπωσιάζει και ο Ιοθόρ, ο οποίος συμβούλευε τον μέγα Μωυσή και του συνιστούσε να μην καθοδηγεί έτσι τον λαό, διδάσκοντάς τον τρόπον τινά και προσαρμόζοντάς τον στη δική του σκέψη. Και ποιος ήταν αυτός; Ένας αλλογενής, έστω κι αν ήταν πεθερός του. Και σε ποιον μιλούσε; Σε εκείνον που έπραττε τα πάντα κατόπιν θείας αποκαλύψεως.