Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 19:22

«Και ανέβηκε ο Μωυσής, και είπε ο Κύριος προς τον Μωυσή λέγοντας: Κατέβα και δώσε αυστηρή εντολή στον λαό, μήπως τυχόν πλησιάσουν προς τον Θεό για να περιεργαστούν και πέσει μέγα πλήθος από αυτούς. Και οι ιερείς που πλησιάζουν τον Κύριο τον Θεό ας αγιαστούν, μήπως και τους καταστρέψει ο Κύριος. Και είπε ο Μωυσής προς τον Θεό: Δεν θα μπορέσει ο λαός να ανεβεί στο όρος Σινά. Διότι εσύ μας έδωσες αυστηρή εντολή, λέγοντας: Καθόρισε τα όρια του όρους και αγίασέ το. Είπε δε σε αυτόν ο Κύριος: Πήγαινε, κατέβα, και ύστερα ανέβα εσύ, και ο Ααρών μαζί σου. Οι ιερείς όμως και ο λαός ας μην προχωρήσουν για να ανεβούν προς τον Θεό, μήπως τους καταστρέψει ο Κύριος». Διότι διατάσσει να ανεβαίνει στο όρος μόνο αυτός που μεσιτεύει, δηλαδή ο Μωυσής. Δεν αποδέχεται δε κανέναν από τους υπολοίπους, και καθιστά το όρος άβατο για αυτούς. Και απείλησε με θάνατο, εάν κάποιος επέλεγε να παραβεί την εντολή. Όχι επειδή επιζητούσε να θεωρείται ωμός ή σκληρός ή δυσπρόσιτος, καθώς είναι εντελώς ανόητο να σκέφτεται κανείς με αυτόν τον τρόπο, αλλά για να μπορούν να γνωρίζουν και να κατανοούν ότι η δυνατότητα να βρίσκεται κανείς κοντά στον Θεό ανήκει στα πλέον ξεχωριστά προνόμια και αποτελεί την ύψιστη υπεροχή τιμής και δόξας.

Διότι σάλπιγγα εξαιρετικά καλλίφωνη, που εκπέμπει διαπεραστικό ήχο, είναι το ευαγγελικό κήρυγμα, όπως ήδη προαναφέραμε. Αλλά ακουγόταν μεν, λέει, στην αρχή μόνο στην Ιουδαία. Με την πάροδο του χρόνου όμως, οι θεσπέσιοι μαθητές περιόδευαν ήδη σε ολόκληρη την οικουμένη, κηρύττοντας στους παντού ανθρώπους. Έτσι, έφτασε από την Ιερουσαλήμ μέχρι το Ιλλυρικό, ή μάλλον μέχρι και τα ίδια τα πέρατα της γης, και από την ανατολή μέχρι τη δύση αντήχησε η ιερή σάλπιγγα. Αυτό, νομίζω, σημαίνει το να γίνονται οι φωνές της σάλπιγγας ισχυρότερες. Έπειτα, μετά από αυτό λοιπόν, ο Θεός διατάζει τον μακάριο Μωυσή να προειδοποιήσει τον λαό: Μήπως, λέει, πλησιάσουν προς τον Θεό για να κατανοήσουν και πέσουν από αυτούς πολλοί. Και οι ιερείς που πλησιάζουν τον Κύριο και Θεό ας αγιαστούν, μήπως τυχόν τους εξολοθρεύσει ο Κύριος.

«Και είπε ο Θεός προς τον Μωυσή λέγοντας: Κατέβα και προειδοποίησε αυστηρά τον λαό, μήπως πλησιάσουν προς τον Θεό για να δουν και πέσει νεκρό μεγάλο πλήθος από αυτούς. Και οι ιερείς που πλησιάζουν τον Κύριο τον Θεό ας αγιαστούν, μήπως τους εξολοθρεύσει ο Κύριος.» Κατεβαίνει στο όρος ο υπεράνω πάντων Θεός, και έπειτα ο Μωυσής ανεβαίνει προσκαλεσμένος.

Διότι έτσι θα είμαστε μαζί του όταν λέει: «Εσύ όμως στάσου εδώ μαζί μου». Προτρέπει δε να καθαίρονται όσοι έχουν στεφανωθεί με την ιεροσύνη, λέγοντας: «Μήπως τυχόν απομακρυνθεί από αυτούς ο Κύριος». Διότι το λειτούργημα της ιεροσύνης είναι εξαιρετικά επισφαλές, και καθόλου μακριά από κινδύνους, μάλλον μάλιστα πάρα πολύ κοντά, εάν δεν διαπιστώνεται ότι υπάρχει το άμεμπτο στον βίο· διότι πρέπει να είναι άγιοι όσοι ιερουργούν στον πάναγνο Θεό. Έπειτα λέει: «Και είπε ο Κύριος στον Μωυσή: Πήγαινε, κατέβα και ανέβα εσύ και ο Ααρών μαζί σου· οι ιερείς όμως και ο λαός ας μην παραβιάσουν τα όρια για να ανεβούν προς τον Θεό, μήπως τυχόν τους εξολοθρεύσει ο Κύριος». Ανεβαίνει ο Μωυσής και όχι χωρίς τον Ααρών, ο οποίος αποτελούσε τύπο του Χριστού. Διότι ο νόμος είναι τίμιος εν Χριστώ, και ως άγιος εξαιτίας του, βρίσκεται κοντά στον Θεό και μαζί με τον Θεό. Διότι και αυτός διακηρύττει τον αρχιερέα και απόστολο της ομολογίας μας, σύμφωνα με τις Γραφές.

Η δε φωτιά αποτελεί εικόνα του φωτός που καταυγάζει τον νου εκείνων που πιστεύουν στον Χριστό. Και καθώς οι ήχοι της σάλπιγγας προχωρούσαν, γίνονταν ισχυρότεροι· διότι, με την έλευση του Χριστού σε εμάς, έγιναν σαφέστερα και πιο γνωστά όσα προαναγγέλλονταν για αυτόν μέσω του νόμου. «Ακούστε τα αυτά», λέει, «όλα τα έθνη». Αλλά «Ο μεν Μωυσής μιλούσε», λέει, «ο δε Θεός του απαντούσε με φωνή». Διότι ο μεν Μωυσής, σαν παιδαγωγός, ζητούσε τον νόμο με τον οποίο επρόκειτο να γίνουν καλύτεροι· ο δε Θεός νομοθετούσε. Φωνή δε του Πατρός είναι ο Υιός, ως Λόγος. Διότι από αυτόν προέρχεται ο νόμος, αν και δόθηκε στον Μωυσή μέσω αγγέλων. Με την προσταγή του Θεού, ο Μωυσής ανεβαίνει στην κορυφή του όρους· διότι, όταν ο Χριστός κάλεσε τον πιστό λαό, ο οποίος υπερέχει του λαού των Ιουδαίων, και τον θεράποντα του Θεού, αυτός ανέρχεται στην ύψιστη θεογνωσία· ο δε λαός εμποδίζεται να πλησιάσει, για να μην πεθάνει. Διότι για τους κοσμικούς και φιλόσαρκους είναι επικίνδυνη η υψηλότερη θεωρία, αλλά και για τους ακάθαρτους ιερείς· «Ας αγιαστούν», λέει, «μήπως τους εγκαταλείψει ο Κύριος»· δηλαδή τους αφανίσει, ή και απομακρυνθεί εξαιτίας της ακαθαρσίας τους. Αφού δε κατέβηκε ο Μωυσής και διαμαρτυρήθηκε στον λαό· διότι με συγκατάβαση και σαν με τρόπο γήινο και σωματικό απευθύνεται ο νόμος στους Ιουδαίους· ανεβαίνει μαζί του και ο Ααρών, κατόπιν προσταγής του Θεού.