Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 2:15

Και αν και ο έλεγχος εναντίον τους βάσει αυτών είναι επαρκής, όμως, επειδή σύμφωνα με «τον πατέρα τους, τον διάβολο» προσποιούνται με μειλίχια λόγια ώστε να κατηγορούν άλλους για δειλία, όντας οι ίδιοι δειλότεροι από τους λαγούς, ας εξετάσουμε και όσα είναι γραμμένα στις θείες Γραφές περί αυτών των θεμάτων. Διότι θα αποδειχθεί ότι εξίσου πολεμούν και εναντίον αυτών, διαβάλλοντας παράλληλα τις αρετές των αγίων· διότι, εάν χλευάζουν όσους κρύβονται από εκείνους που ζητούν να τους φονεύσουν και διαβάλλουν αυτούς που φεύγουν για να γλιτώσουν από τους διώκτες τους, τι θα κάνουν όταν δουν τον μεν Ιακώβ να φεύγει από τον αδελφό του τον Ησαύ, τον δε Μωυσή να αναχωρεί στη Μαδιάμ από τον φόβο του για τον Φαραώ; Και φλυαρώντας με τέτοιο τρόπο, πώς θα δικαιολογηθούν στον Δαβίδ, ο οποίος έφυγε από την οικία του για να γλιτώσει από τον Σαούλ, όταν εκείνος έστειλε να τον σκοτώσουν, και ο οποίος κρυβόταν από αυτόν στο σπήλαιο, και «αλλοίωνε την όψη του», μέχρι να ξεφύγει από τον Αβιμέλεχ και να αποφύγει την επιβουλή; Τι άραγε θα έλεγαν αυτοί που τα λένε όλα με τόση ευκολία, βλέποντας τον μέγα Ηλία να επικαλείται μεν τον Θεό και να ανασταίνει νεκρό, αλλά να κρύβεται εξαιτίας του Αχαάβ και να φεύγει εξαιτίας των απειλών της Ιεζάβελ;

Διότι σκεπτόταν, όπως ήταν φυσικό, αναθρεμμένος με τα πιο άριστα ήθη, ότι ήταν εντελώς απρεπές για τη Ραχήλ, η οποία ήταν παρθένος και σε ηλικία γάμου, να περιμένει τη συγκέντρωση των βοσκών, για να ποτίσει τα πρόβατα αφού μετακινηθεί ο λίθος, παραχωρώντας τη θέση της στους άλλους λόγω της σωματικής της αδυναμίας και της συστολής που αρμόζει σε μια παρθένο. Άλλωστε τον καλούσε και ο νόμος της φιλοστοργίας, στο ότι δηλαδή έπρεπε πλέον να φανεί χρήσιμος στους εξ αίματος και στενούς συγγενείς του. Πότισε λοιπόν τα πρόβατα της Ραχήλ, απομακρύνοντας μόνος του τον λίθο από το πηγάδι. Είναι δε αναγκαίο να υπενθυμίσουμε, ότι και ο θεσπέσιος Μωυσής, αφού απέδρασε από τους Αιγυπτίους, έφτασε στη χώρα των Μαδιανιτών. Έπειτα, συναντώντας βοσκούς και βρίσκοντας τις κόρες του Ιοθόρ να αδικούνται, διακρίθηκε με παρόμοιες πρόθυμες πράξεις. Τα δε γραμμένα γι' αυτόν έχουν ως εξής: «Αναχώρησε δε ο Μωυσής μακριά από τον Φαραώ και κατοίκησε στη γη Μαδιάμ. Όταν δε ήλθε στη γη Μαδιάμ, κάθισε δίπλα στο πηγάδι. Ο δε ιερέας της Μαδιάμ είχε επτά θυγατέρες, οι οποίες έβοσκαν τα πρόβατα του πατέρα τους, Ιοθόρ.»

Αλλά, ενώ θα έπρεπε εύλογα να θαυμάζεται για αυτά, χλευάστηκε ανόσια για αυτά ακριβώς και μετοίκησε αναγκαστικά, αφήνοντας την Ιουδαία, στην οποία είχε γεννηθεί κατά σάρκα· αν και στην πραγματικότητα δεν ήταν Ιουδαίος ως Λόγος, αλλά προερχόταν άνωθεν και από τον ουρανό, και από τον Πατέρα. Όπως ακριβώς και ο θεσπέσιος Μωυσής γεννήθηκε μεν στην Αίγυπτο και ήταν Εβραίος από Εβραίους, έχοντας ευγενική και άγια ρίζα από τους προγόνους του. Επειδή όμως αυτοί που ήταν από το ίδιο αίμα τον ονείδιζαν και θεωρούσαν τις πράξεις του υπέρ αυτών ως τις χειρότερες κατηγορίες, μετοίκησε τελικά στη Μαδιάμ και μεταφέρθηκε στη χώρα των αλλοεθνών. Έπειτα, αφού κάθισε κοντά στο πηγάδι, βοήθησε τις κόρες του Ιοθόρ. Διότι αυτές, που ήταν επτά τον αριθμό και έβοσκαν τα κοπάδια του πατέρα τους, έφερναν στις ποτίστρες τα διψασμένα ζώα. Ενώ όμως είχαν ήδη βγάλει νερό με πολύ ιδρώτα, τις αδίκησαν κάποιοι από τους βοσκούς. Ο Μωυσής όμως αγωνίστηκε υπέρ τους, και αντλώντας νερό με τα ίδια του τα χέρια, πότισε τα πρόβατά τους, όπως έχει γραφτεί. Θα θεωρήσουμε λοιπόν τον Ιοθόρ ως τύπο του κόσμου, ο οποίος ήταν ιερέας των Μαδιανιτών, μη προσφέροντας λατρεία στον εκ φύσεως και αληθινό Θεό, αλλά στα κτίσματα αντί του Κτίστη και Ποιητή, ή στα φτιαγμένα από πέτρες και στα τεχνουργήματα των τεχνιτών. Είχε πλανηθεί άλλωστε και ο κόσμος, προσκυνώντας δαίμονες και όχι τον Θεό.

Και πρόσεξε την αρετή της ψυχής: δεν υπήρχε καμία οκνηρία, καμία υπερηφάνεια, καμία αλαζονεία. Τον ξένο τον αποκαλούσε κύριο, και τον οδοιπόρο τον υπηρετούσε ως γνήσια υπηρέτρια. Έτσι έπραξε και ο Ιακώβ, αφού απομάκρυνε την πέτρα από το πηγάδι και πότισε τα πρόβατα του Λάβαν, του αδελφού της μητέρας του. Αλλά ίσως κάποιος εμφανιστεί και πει: εξαιτίας της συγγένειας το έπραξε αυτό. Ο άνθρωπος αυτός όμως θα διαψευστεί από τις πράξεις του Μωυσή. Διότι λέει η Αγία Γραφή: αναχώρησε ο Μωυσής μακριά από τον Φαραώ, και αφού ήλθε στη γη της Μαδιάμ, κάθισε δίπλα στο πηγάδι.

Όταν δε βγήκε έξω τη δεύτερη ημέρα, βλέπει δύο Εβραίους να φιλονικούν, και λέει στον έναν: «Γιατί χτυπάς τον πλησίον σου;». Εκείνος δε είπε: «Ποιος σε κατέστησε άρχοντα και δικαστή πάνω μας; Μήπως θέλεις να με σκοτώσεις όπως χθες τον Αιγύπτιο;». Φοβήθηκε λοιπόν ο Μωυσής· άκουσε δε ο Φαραώ το γεγονός αυτό και ζητούσε να θανατώσει τον Μωυσή. Επειδή φοβήθηκε ο Μωυσής, αναχώρησε στη Μαδιάμ· εκεί βοήθησε τις κόρες του Ιοθόρ να ποτίσουν. Αυτές ανήγγειλαν στον πατέρα τους το γεγονός και οδήγησαν προς αυτόν τον Μωυσή. Και εκείνος του δίνει την κόρη του για γυναίκα· και αυτή γέννησε στον Μωυσή τον Γερσέμ και τον Ελιέζερ. Ενώ δε αυτός ποίμαινε, του μιλάει ο Θεός· όταν πλησίασε, είδε το θαύμα στη βάτο, που ενώ καιγόταν, δεν κατακαιγόταν. Και τον αποστέλλει στην Αίγυπτο λέγοντας: «Πες, Εγώ ειμι ο Ων».