Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 2:16

Διότι σκεπτόταν, όπως ήταν φυσικό, αναθρεμμένος με τα πιο άριστα ήθη, ότι ήταν εντελώς απρεπές για τη Ραχήλ, η οποία ήταν παρθένος και σε ηλικία γάμου, να περιμένει τη συγκέντρωση των βοσκών, για να ποτίσει τα πρόβατα αφού μετακινηθεί ο λίθος, παραχωρώντας τη θέση της στους άλλους λόγω της σωματικής της αδυναμίας και της συστολής που αρμόζει σε μια παρθένο. Άλλωστε τον καλούσε και ο νόμος της φιλοστοργίας, στο ότι δηλαδή έπρεπε πλέον να φανεί χρήσιμος στους εξ αίματος και στενούς συγγενείς του. Πότισε λοιπόν τα πρόβατα της Ραχήλ, απομακρύνοντας μόνος του τον λίθο από το πηγάδι. Είναι δε αναγκαίο να υπενθυμίσουμε, ότι και ο θεσπέσιος Μωυσής, αφού απέδρασε από τους Αιγυπτίους, έφτασε στη χώρα των Μαδιανιτών. Έπειτα, συναντώντας βοσκούς και βρίσκοντας τις κόρες του Ιοθόρ να αδικούνται, διακρίθηκε με παρόμοιες πρόθυμες πράξεις. Τα δε γραμμένα γι' αυτόν έχουν ως εξής: «Αναχώρησε δε ο Μωυσής μακριά από τον Φαραώ και κατοίκησε στη γη Μαδιάμ. Όταν δε ήλθε στη γη Μαδιάμ, κάθισε δίπλα στο πηγάδι. Ο δε ιερέας της Μαδιάμ είχε επτά θυγατέρες, οι οποίες έβοσκαν τα πρόβατα του πατέρα τους, Ιοθόρ.»

Όταν έφτασαν, άρχισαν να αντλούν νερό μέχρι που γέμισαν τις δεξαμενές, για να ποτίσουν τα πρόβατα του πατέρα τους, του Ιοθόρ. Όταν όμως κατέφθασαν οι βοσκοί, τις έδιωξαν. Τότε ο Μωυσής σηκώθηκε, τις προστάτευσε και πότισε τα πρόβατα του πατέρα τους. Έπειτα, εκείνες επέστρεψαν στον Ιοθόρ, τον πατέρα τους. Εκείνος τους είπε: «Πώς και επιστρέψατε τόσο γρήγορα σήμερα;» Και αυτές απάντησαν: «Ένας Αιγύπτιος μας έσωσε από τους βοσκούς, άντλησε νερό για εμάς και πότισε τα πρόβατα».

Αλλά, ενώ θα έπρεπε εύλογα να θαυμάζεται για αυτά, χλευάστηκε ανόσια για αυτά ακριβώς και μετοίκησε αναγκαστικά, αφήνοντας την Ιουδαία, στην οποία είχε γεννηθεί κατά σάρκα· αν και στην πραγματικότητα δεν ήταν Ιουδαίος ως Λόγος, αλλά προερχόταν άνωθεν και από τον ουρανό, και από τον Πατέρα. Όπως ακριβώς και ο θεσπέσιος Μωυσής γεννήθηκε μεν στην Αίγυπτο και ήταν Εβραίος από Εβραίους, έχοντας ευγενική και άγια ρίζα από τους προγόνους του. Επειδή όμως αυτοί που ήταν από το ίδιο αίμα τον ονείδιζαν και θεωρούσαν τις πράξεις του υπέρ αυτών ως τις χειρότερες κατηγορίες, μετοίκησε τελικά στη Μαδιάμ και μεταφέρθηκε στη χώρα των αλλοεθνών. Έπειτα, αφού κάθισε κοντά στο πηγάδι, βοήθησε τις κόρες του Ιοθόρ. Διότι αυτές, που ήταν επτά τον αριθμό και έβοσκαν τα κοπάδια του πατέρα τους, έφερναν στις ποτίστρες τα διψασμένα ζώα. Ενώ όμως είχαν ήδη βγάλει νερό με πολύ ιδρώτα, τις αδίκησαν κάποιοι από τους βοσκούς. Ο Μωυσής όμως αγωνίστηκε υπέρ τους, και αντλώντας νερό με τα ίδια του τα χέρια, πότισε τα πρόβατά τους, όπως έχει γραφτεί. Θα θεωρήσουμε λοιπόν τον Ιοθόρ ως τύπο του κόσμου, ο οποίος ήταν ιερέας των Μαδιανιτών, μη προσφέροντας λατρεία στον εκ φύσεως και αληθινό Θεό, αλλά στα κτίσματα αντί του Κτίστη και Ποιητή, ή στα φτιαγμένα από πέτρες και στα τεχνουργήματα των τεχνιτών. Είχε πλανηθεί άλλωστε και ο κόσμος, προσκυνώντας δαίμονες και όχι τον Θεό.

Παρατήρησε δε πώς με πολύ μεγάλη οικονομία το ιερό Κείμενο, τον πατέρα των επτά νεανίδων, προτού λάβουν τη βοήθεια μέσω του Μωυσή, τον ονόμασε Ιοθόρ, έπειτα δε μετά από αυτό, Ραγουήλ. Και το μεν Ιοθόρ ερμηνεύεται ως περιττότητα, δηλαδή περιττός, όπως ήδη προείπα, ενώ το Ραγουήλ ερμηνεύεται ως ποίμανση Θεού. Διότι θα χρησιμοποιήσω τη λέξη λόγω της χρησιμότητάς της.

Διότι δεν θα σου δώσει ο Θεός ως καρπό μόνο παιδί, αλλά και τον ουρανό και τα εκεί αγαθά και την απαλλαγή από τη γέεννα και τη συγχώρηση των αμαρτιών· επειδή είναι μεγάλος, και πάρα πολύ μεγάλος, ο καρπός της φιλοξενίας. Έτσι και ο Ιοθόρ, αν και ήταν βάρβαρος, απέκτησε ως γαμπρό εκείνον που πρόσταξε τη θάλασσα με τόση εξουσία· διότι οι θυγατέρες του σαγήνευσαν αυτό το ωραίο θήραμα. Έχοντας, λοιπόν, αυτά κατά νουν, και αναλογιζόμενη την ανδρεία και τη φιλοσοφία εκείνων των γυναικών, καταπάτησε τη ματαιοδοξία του παρόντος βίου, τον καλλωπισμό των ενδυμάτων, την πολυτέλεια των χρυσών κοσμημάτων, την επάλειψη με τα μύρα· και εγκαταλείποντας τις επιτηδευμένες κινήσεις, τη φιλαρέσκεια και το ρυθμικό βάδισμα, μετάφερε όλη αυτή τη φροντίδα στην ψυχή, και άναψε στη διάνοιά σου τον πόθο των ουρανών. Διότι, εάν σε κυριεύσει αυτός ο έρωτας, θα δεις σαν βόρβορο και πηλό και θα περιγελάσεις αυτά που τώρα θαυμάζονται· επειδή δεν είναι δυνατόν μια γυναίκα που στολίζεται με πνευματικά κατορθώματα, να επιζητήσει αυτήν τη γελοιότητα. Απορρίπτοντας, λοιπόν, όλα αυτά, τα οποία και οι κοινές γυναίκες της αγοράς, καθώς και οι χορεύτριες και οι αυλητρίδες επιδεικνύουν με πολλή φιλαρέσκεια, περιβλήσου τη φιλοσοφία, τη φιλοξενία, την προστασία των αγίων, την κατάνυξη, τις συνεχείς προσευχές. Αυτά είναι ανώτερα από τα χρυσά ενδύματα, αυτά είναι πιο σεμνά από τους πολύτιμους λίθους και τα περιδέραια, αυτά σε κάνουν ευπόληπτη και στους ανθρώπους, και σου φέρνουν μεγάλο τον μισθό από τον Θεό.