Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 20:18

Τι σημαίνει η προσθήκη του ονόματος του πατέρα; Έγινε για να δείξει ότι το χάρισμα της προφητείας αποτελεί γι' αυτόν πατρική κληρονομιά. —«Την οποία είδε κατά της Ιουδαίας». Τι σκοπό έχει η επανάληψη; Ότι διά του πρώτου υποδηλώνει το κοινό στοιχείο της οράσεως· ενώ διά του δεύτερου φανερώνει πλέον το ειδικό, δηλαδή ποια είναι, τι είδους είναι και σε τι διαφέρει η όραση. Πρόκειται, λοιπόν, για λόγια ορατά, δηλαδή θεωρητά με τον νου, τα οποία είδε ο Προφήτης, σύμφωνα με αυτό που αναφέρεται στην Έξοδο, ότι «όλος ο λαός έβλεπε τη φωνή». —Παρόμοια προοίμια χρησιμοποίησαν και άλλοι Προφήτες. Όραση του Αβδιού· αυτά λέγει ο Κύριος ο Θεός προς την Ιδουμαία. Άκουσα αγγελία από τον Κύριο, και απέστειλε μήνυμα στα έθνη.

Φωνή Κυρίου επί των υδάτων. Είναι άξιο, προκειμένου να κατανοήσουμε τι είναι η φωνή του Κυρίου, να συγκεντρώσουμε κατά το δυνατόν από τη Θεία Γραφή τα όσα είναι γεγραμμένα περί της φωνής. Βρήκαμε λοιπόν στη Γένεση γραμμένο τον λόγο του Κυρίου προς τον Αβραάμ, ο οποίος λέει σε όραμα: «Μη φοβάσαι, Αβραάμ· εγώ σε υπερασπίζομαι, ο μισθός σου θα είναι πολύς»· και αποκρίθηκε ο Αβραάμ: «Δέσποτα, τι θα μου δώσεις; Εγώ όμως απέρχομαι άτεκνος». Και λίγο μετά: «Και αμέσως ακούστηκε φωνή προς αυτόν». Και πάλι στην Έξοδο λέει: «Ας είναι έτοιμοι για την τρίτη ημέρα». Και: «Όταν οι φωνές και οι σάλπιγγες και η νεφέλη απομακρυνθούν από το όρος, εκείνοι θα αναβούν στο όρος». Και μετά τον Δεκάλογο: «Και όλος ο λαός έβλεπε τη φωνή και τις αστραπές, και τη φωνή της σάλπιγγας». Και στον Ησαΐα έχει γραφτεί: «Φωνή αυτού που λέει: Βόησε».

Η φωνή, λοιπόν, είναι πλήξη του αέρα, ή κάποια μορφή που δημιουργείται στον αέρα, σύμφωνα με αυτό που θέλει να αποτυπώσει εκείνος που ομιλεί. Όσοι βέβαια συνομιλούν μεταξύ τους μέσω της σαρκός, πλήττοντας τον αέρα, και επιβάλλοντας σε αυτόν τρόπον τινά έναν τύπο και μία μορφή, τον ωθούν μέσω της αναπνοής, ώστε να φτάσει μέχρι την ακοή εκείνου προς τον οποίο απευθύνεται. Η φωνή του Κυρίου, όμως, είναι διαφορετικής φύσεως, καθώς ο Θεός δημιουργεί μία παράσταση σε όσους θέλει να ακούσουν τη φωνή Του, ώστε η παράσταση αυτή να έχει αναλογία με εκείνη που βιώνεται στα όνειρα. Διότι και εκεί, δεν εισήλθε η αίσθηση των λεγομένων μέσω της ακοής επειδή επλήγη ο εξωτερικός αέρας, αλλά, επειδή το ίδιο το ηγεμονικό μέρος της ψυχής αποδέχθηκε τα νοήματα, αυτά παραμένουν εκ φύσεως στη μνήμη εκείνων που τα είδαν. Ακούστηκε, λοιπόν, φωνή προς τον Αβραάμ, διότι είχε ώτα που μπορούσαν να ακούσουν τις εντολές του Θεού, καθώς το θείο θέλημα ηχούσε μέσα του κατά τρόπο αόρατο. Προς τον λαό, όμως, η φωνή που ακούστηκε ήταν ορατή· δηλαδή εύγνωστη και κατανοητή σε όλους. Διότι βεβαίως δεν είχε χρωματιστεί ούτε είχε περιγραφεί από κάποιο χρώμα, ώστε η λαλουμένη φωνή να γίνει αισθητή στους οφθαλμούς, αλλά ο λαός έβλεπε τη φωνή· επειδή η εντολή του Κυρίου είναι τηλαυγής και φωτίζει τους οφθαλμούς, χωρίς να υπάρχει καμία ασάφεια στα όσα λέγονται. Και στον Ησαΐα, επίσης, ακούστηκε φωνή που τον πρόσταζε: «Βόησον»· πράγμα που σημαίνει ότι το ηγεμονικό του προφήτη μορφοποιούνταν από τη δύναμη που του χορηγούνταν από τον Θεό. Φωνή Κυρίου επί των υδάτων.

Είναι δυνατόν, όμως, να κατανοήσουμε την «αυλή» με μια ακόμη πιο ανώτερη έννοια, ως την επουράνια πολιτεία. Γι' αυτόν τον λόγο, εκείνοι που είναι φυτεμένοι εδώ στον οίκο του Κυρίου, που είναι η Εκκλησία του ζωντανού Θεού, εκεί «στις αυλές του Θεού μας θα ανθίσουν». Εκείνος, όμως, που θεοποιεί την κοιλιά, ή τη δόξα, ή το χρήμα, ή οτιδήποτε άλλο έχει τιμήσει περισσότερο από όλα τα άλλα, ούτε τον Κύριο προσκυνά ούτε βρίσκεται μέσα στην άγια αυλή, ακόμη και αν φαίνεται ότι είναι άξιος να συμμετέχει στις αισθητές συνάξεις. «Φωνή Κυρίου επί των υδάτων». Σε πολλά μέρη θα μπορούσε κανείς να βρει να αναφέρεται η λέξη της φωνής. Επομένως, προκειμένου να κατανοήσουμε ποια είναι η φωνή του Κυρίου, αξίζει να συγκεντρώσουμε, κατά το δυνατόν, από τη θεία Γραφή τα όσα έχουν γραφτεί περί φωνής· όπως στη θεία αποκάλυψη προς τον Αβραάμ: «Και αμέσως ακούστηκε φωνή που έλεγε: Δεν θα σε κληρονομήσει αυτός»· και στην περίπτωση του Μωυσή: «Και όλος ο λαός έβλεπε τη φωνή και τις λαμπάδες»· και στον Ησαΐα πάλι: «Φωνή κάποιου που λέει: Φώναξε».

Προσπερνώντας όλα αυτά, εκείνος που αναπέμπει την ωδή υπενθυμίζει τη νομοθεσία στο Σινά. Διότι εκεί άκουσε ο Ισραήλ γλώσσα την οποία δεν γνώριζε. Εκεί του δόθηκε η πρώτη προφητεία για τον Σωτήρα όλων μας Χριστό. Και με ποιον τρόπο, θα σας το εξηγήσω. Διότι παραστάθηκαν κάτω από το όρος Σινά, όταν ο Θεός κατέβηκε σε αυτό με μορφή πυρός. Έπειτα, όπως είναι γραμμένο στην Έξοδο, ο Κύριος ελάλησε αυτούς τους λόγους: «Άκουε, Ισραήλ· Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σου, που σε έβγαλα από τη γη της Αιγύπτου, από τον οίκο της δουλείας». Και λίγο πιο κάτω, λέει η ιερή Γραφή: «Και όλος ο λαός έβλεπε τη φωνή, και τις φλόγες της φωτιάς, και τη φωνή της σάλπιγγας, και το όρος να καπνίζει. Και φοβήθηκε όλος ο λαός, και στάθηκαν από μακριά. Και είπαν στον Μωυσή: Μίλησε εσύ σε εμάς, και ας μη μας μιλήσει ο Θεός, για να μην πεθάνουμε». Ακούς πώς δεν ανέχονται την ασυνήθιστη φωνή; Δεν αντέχουν να τους μιλάει ο Θεός; Και λίγο παρακάτω, γεμάτος θαυμασμό γι' αυτό, ο Ψαλμωδός λέει γι' αυτόν: «Κατά την έξοδό του από τη γη της Αιγύπτου», και τα εξής. Διότι άκουσε τον Θεό να νομοθετεί· επειδή όμως το πράγμα τους ήταν απόλυτα αφόρητο, ζητούσαν μεσίτη, λέγοντας στον μακάριο Μωυσή: «Μίλησε εσύ σε εμάς, και ας μη μας μιλήσει ο Θεός, για να μην πεθάνουμε». Έπειτα, τι ακολουθεί; Αντιλήφθηκε αμέσως ο Θεός και Πατέρας ότι έχουμε ανάγκη από κάποιον που θα μεσιτεύει.