Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 20:23

3 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

οὐ ποιήσετε ὑμῖν αὐτοῖς θεοὺς ἀργυροῦς καὶ θεοὺς χρυσοῦς οὐ ποιήσετε ὑμῖν αὐτοῖς.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–3 από 3

Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Εἰς τοὺς δώδεκα προφήτας
ἀλλ᾽ ὑμᾶς μέν φησιν, ὦ δαμάλεις, ἐν ὅπλοις λήψονται· τουτέστιν οὐκ ἐν τάξει τῶν ἐρώντων γεγονότες, οἳ κολακεύοντες ἀναπείθουσι καὶ ὑποκοριζόμενοι θεραπεύουσι, διά τοι τὸ λίαν ἡττᾶσθαι τῆς εἰς ὑμᾶς ἡδονῆς, ἀλλ᾽ ὠμῶς καὶ ἀγρίως καὶ νόμῳ πολέμου, καὶ αὐτοὺς δὲ τοὺς μεθ᾽ ὑμῶν τοὺς τρυφῶντας ἐραστὰς κατεμπυριοῦσι. γυμναὶ δὲ ὑμεῖς τῶν ἐκτόπων ἐκείνων ὡραϊσμῶν, εἰς τὸ ὄρος τὸ Ῥεμμᾶν ἀποκομισθήσεσθε. <Εἰσήλθετε εἰς Βαιθὴλ καὶ ἠνομήσατε, καὶ εἰς Γαλγαλὰ ἐπληθύνατε τοῦ ἀσεβῆσαι.> Παρατίθησιν εὐθὺς ταῖς δίκαις τὰ πλημμελήματα, καὶ ταῖς τῶν δεινῶν ἀφηγήσεσι γείτονα ποιεῖται χρησίμως τὴν τῶν ἀνοσιουργημάτων ἔνδειξιν ἐναργῆ, ὡς ἂν μὴ καταμωμήσαιτό τις, μήτε μὴν ἐπαιτιῷτο Θεὸν, ὡς ἀπηνεστέραν ἢ χρὴ ποινὴν ἐπαρτήσαντα τοῖς ἐξ Ἰσραήλ. τάδε γὰρ ἥξει φησὶν ἐφ᾽ ὑμᾶς, καὶ τάδε. καὶ ἀνθ᾽ ὅτου λέγουσιν εἰς μέσον ἥξει, βοᾶ· εἰσήλθετε εἰς Βαιθὴλ καὶ ἠνομήσατε, ἔνθα τὴν δάμαλιν ἀπέθετο τὴν χρυσῆν ὁ θεομισὴς Ἱεροβοάμ· ἐκεῖ δεινῶς καὶ ἐκτόπως παρανομοῦντες ἁλώσεσθε. νενομοθέτηκα μὲν γὰρ διὰ τοῦ πανσόφου Μωυσέως “Οὐ ποιήσεις ”σεαυτῷ θεοὺς χρυσοῦς καὶ θεοὺς ἀργυροῦς,” καὶ “Κύριον ”δὲ τὸν Θεόν σου προσκυνήσεις, καὶ αὐτῷ μόνῳ λατρεύ- “σεις.”
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλά εσάς, λέει, ω δαμάλεις, θα σας πιάσουν με τα όπλα· δηλαδή δεν θα έρθουν ως εραστές, οι οποίοι κολακεύοντας πείθουν και μιλώντας τρυφερά περιποιούνται, επειδή έχουν νικηθεί υπερβολικά από την ηδονή για εσάς, αλλά ωμά και άγρια και με τον νόμο του πολέμου, και θα κατακάψουν και τους ίδιους τους τρυφηλούς εραστές που είναι μαζί σας. Και εσείς, γυμνές από εκείνους τους άτοπους καλλωπισμούς, θα μεταφερθείτε στο όρος Ρεμμάν. «Εισήλθατε στη Βαιθήλ και ανομήσατε, και στα Γάλγαλα πληθύνατε την ασέβεια.» Παραθέτει αμέσως μαζί με τις τιμωρίες τα παραπτώματα, και δίπλα στις διηγήσεις των δεινών θέτει ωφέλιμα την ξεκάθαρη απόδειξη των ανοσιουργημάτων, ώστε να μην κατηγορήσει κανείς, ούτε βέβαια να μεμφθεί τον Θεό, ότι επέβαλε στους Ισραηλίτες τιμωρία σκληρότερη από ό,τι έπρεπε. Διότι, λέει, αυτά και αυτά θα έρθουν πάνω σας. Και για να πει γιατί θα έρθουν αυτά, φωνάζει: Εισήλθατε στη Βαιθήλ και ανομήσατε, εκεί όπου ο θεομίσητος Ιεροβοάμ έστησε τη χρυσή δάμαλη· εκεί θα συλληφθείτε να παρανομείτε φρικτά και άτοπα. Διότι εγώ νομοθέτησα μέσω του πάνσοφου Μωυσή «Δεν θα φτιάξεις για τον εαυτό σου θεούς χρυσούς και θεούς αργυρούς», και «Κύριον τον Θεό σου θα προσκυνήσεις, και μόνο αυτόν θα λατρεύσεις.»
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Κύριλλος Ἀλεξανδρείας Περὶ τῆς ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ προσκυνήσεως καὶ λατρείας
Οὐκοῦν εἶμί τοι, καὶ δὴ καὶ ἐρῶ, τὰ ἐξ ἱερῶν Γραμμάτων εὖ μάλα συνενεγκών. Κατέθορε μὲν γὰρ ἐν εἴδει πυρὸς ἐπὶ ὄρος τὸ Σινᾶ Θεὸς ὁ πάντων δημιουργὸς, καὶ νόμους ἐτίθει, καθ᾽ οὓς ἦν ἕκαστα τῶν πρακτέων ἀποφέρεσθαι πρὸς τὸ εὐθὺ καὶ ἀκιβδήλως ἔχον. Εἶτα τῆς ἀρχαιοτέρας αὐτοὺς ἀποκομίζων πλάνης, καὶ τῆς ἐν Αἰγύπτῳ ψευδολατρείας ὡς ἀπωτάτω τιθεὶς, προσελάλει Μωσῇ τῷ τηνικάδε μεσιτεύοντι. «Τάδε ἐρεῖς,» φησὶ, «τῷ οἴκῳ Ἰακὼβ, καὶ ἀναγγελεῖς τοῖς υἱοῖς Ἰσραήλ· Ὑμεῖς ἑωράκατε, ὅτι ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λελάληκα πρὸς ὑμᾶς, οὐ ποιήσετε ἑαυτοῖς θεοὺς ἀργυροῦς, καὶ θεοὺς χρυσοῦς οὐ ποιήσετε ὑμῖν ἑαυτοῖς.» Θεοῖς μὲν γὰρ οὐκ ἠφίει τοῖς ψευδωνύμοις λατρεύειν. Προσκεῖσθαι δὲ δεῖν ἐπιτάττει μόνῳ τῷ ἄνωθεν ἥκοντι καὶ ἐξ οὐρανοῦ, καὶ τῷ κατὰ πάντων οὐσιωδῶς ἀνημμένῳ τὸ κράτος, οὐκ ἐν εὐχροίαις ὑλῶν ἔχοντι τὸ περιφανὲς, ἀλλ᾽ ἐν τῷ δεικνύειν ἴδιον ὄντα τὸν οὐρανόν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Λοιπόν, εδώ είμαι και βεβαίως θα μιλήσω, έχοντας συγκεντρώσει πολύ καλά τα χωρία από τις ιερές Γραφές. Διότι ο Θεός, ο δημιουργός των πάντων, κατέβηκε στο όρος Σινά με μορφή φωτιάς και έθεσε νόμους, σύμφωνα με τους οποίους έπρεπε καθετί που πρέπει να πράττεται να κατευθύνεται προς το ορθό και το ανόθευτο. Έπειτα, απομακρύνοντάς τους από την παλαιότερη πλάνη και τοποθετώντας τους όσο το δυνατόν πιο μακριά από την ψευδολατρεία της Αιγύπτου, μίλησε στον Μωυσή, ο οποίος τότε μεσίτευε: «Αυτά θα πεις», λέει, «στον οίκο του Ιακώβ, και θα αναγγείλεις στους υιούς του Ισραήλ: Εσείς είδατε ότι από τον ουρανό σας μίλησα· δεν θα κατασκευάσετε για τον εαυτό σας ασημένιους θεούς, και χρυσούς θεούς δεν θα κατασκευάσετε για τον εαυτό σας». Διότι δεν τους επέτρεπε να λατρεύουν τους ψευδώνυμους θεούς. Αντιθέτως, προστάζει ότι πρέπει να είναι αφοσιωμένοι μόνο σε Εκείνον που έρχεται άνωθεν και από τον ουρανό, και ο οποίος κατέχει ουσιαστικά την εξουσία πάνω στα πάντα, ο οποίος δεν αντλεί τη λαμπρότητά Του από την ωραία όψη των υλικών πραγμάτων, αλλά από το να αποδεικνύει ότι ο ουρανός είναι δικός Του.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μέγας Φώτιος Ἐπιστολαὶ καὶ Ἀμφιλόχια
Ἐπὶ γοῦν τριῶν διαφόρων ὑποκειμένων τῆς θείας τιθεμένης προσηγορίας, καὶ τοῦ μὲν κυρίως, τῶν δὲ καθ’ ὁμωνυμίαν λεγομένων, ἔστιν εὑρεῖν καὶ ἄλλο τι τῆς φωνῆς σημαινόμενον, οὐκέτι μὲν κατὰ δόξαν, χρήσει δὲ μόνῃ λαμβανόμενον τῆς θείας γραφῆς. τὰ γὰρ τῆς Ἑλληνικῆς θρησκείας σεβάσματα θεοὺς καὶ αὐτή, πολλάκις μὲν κατειρωνευομένη καὶ ἐπ’ ἐλέγχῳ τῶν προσκεκυνηκότων (‘βαδίζετε’ γάρ φησιν ‘καὶ βοᾶτε πρὸς τοὺς θεοὺς οὓς ἐξελέξασθε ἑαυτοῖς, καὶ αὐτοὶ σωσάτωσαν ὑμᾶς’), πολλάκις δὲ καὶ εἰς μόνην δήλωσιν τοῦ προκειμένου, εἴωθε καλεῖν· ‘οὐκ ἔσονται’ γάρ ‘σοι’, φησίν, ‘θεοὶ ἕτεροι πλὴν ἐμοῦ’ καὶ ‘οὐ ποιήσετε ἡμῖν θεοὺς ἀργυροῦς καὶ χρυσοῦς’, καὶ μυρία ἡ χρῆσις.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Εφόσον λοιπόν η ονομασία του Θεού αποδίδεται σε τρία διαφορετικά υποκείμενα, και στο ένα μεν κυριολεκτικά, ενώ στα άλλα κατά ομωνυμία, είναι δυνατόν να βρεθεί και κάποια άλλη σημασία της λέξης, όχι πλέον σύμφωνα με την πραγματική αντίληψη, αλλά η οποία λαμβάνεται μόνο από τη χρήση της Θείας Γραφής. Διότι τα σεβάσματα της ελληνικής θρησκείας, συνηθίζει και αυτή να τα ονομάζει θεούς, πολλές φορές βέβαια ειρωνευόμενη και για να ελέγξει όσους τα προσκύνησαν (διότι λέει: «πηγαίνετε και φωνάξτε προς τους θεούς τους οποίους επιλέξατε για τους εαυτούς σας, και ας σας σώσουν αυτοί»), και πολλές φορές απλώς για να δηλώσει το προκείμενο· διότι λέει: «δεν θα υπάρχουν για εσένα άλλοι θεοί εκτός από εμένα» και «δεν θα κατασκευάσετε για εμάς θεούς αργυρούς και χρυσούς», και οι περιπτώσεις χρήσης είναι αναρίθμητες.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες