Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 20:24

Ήταν βέβαια κατά κάποιον τρόπο ανάγκη, αυτοί που είχαν λάβει την εντολή να απομακρυνθούν από την αρχαία ανοσιότητα και τη βέβηλη λατρεία, να μεταβούν αμέσως σε μια άλλη συνήθεια και να τεθούν, σαν κάτω από έναν ζυγό, στη λατρεία προς τον κατά φύσιν Θεό. Διότι ένας νους χαλαρός, ακράτητος και πάρα πολύ έτοιμος να εκτραπεί προς οποιοδήποτε από τα πιο άτοπα πράγματα, όταν του επικρέμανται φόβοι και φροντίδες, κατευθύνεται εντελώς χωρίς δυσκολία προς την ευθεία οδό και στρέφεται προς το συμφέρον. Επειδή λοιπόν μέσω του Υιού προσερχόμαστε στον Πατέρα· «διότι κανείς δεν έρχεται προς τον Πατέρα», λέει, «παρά μόνο δι' εμού». Επομένως, θεσμοθετεί αναγκαστικά την προσέγγιση μέσω του Υιού και τους τύπους της καρποφορίας εν αυτώ, λέγοντας: «Θυσιαστήριο από χώμα θα μου φτιάξεις, και θα θυσιάσετε πάνω σε αυτό τα ολοκαυτώματά σας, και τις θυσίες σας, τα πρόβατά σας και τα βόδια σας, σε κάθε τόπο όπου θα ονομάσω το όνομά μου εκεί· και θα έρθω σε σένα, και θα σε ευλογήσω».

Υπόσχεται δε σε εκείνους που ανεγείρουν θυσιαστήριο από χώμα, την έλευσή Του και ευλογία. «Διότι θα έλθω», λέει, «προς εσένα και θα σε ευλογήσω». Διότι, αφού δεχθήκαμε μέσω του πάνσοφου Μωυσή τους τύπους της αλήθειας, στον κατάλληλο καιρό ανέτειλε και η ίδια η αλήθεια, δηλαδή ο Χριστός, διά του οποίου και εν τω οποίω πλουτίσαμε με την άνωθεν ευλογία από τον Πατέρα, έχοντας σφραγιστεί προς υιοθεσία εν Αγίω Πνεύματι, πράγμα το οποίο πάλι εν Χριστώ εκπληρώνεται. «Εάν δε κατασκευάσεις θυσιαστήριο από λίθους για εμένα», λέει, «δεν θα τους οικοδομήσεις πελεκητούς». Δεν επιτρέπει να τραυματίζονται με σίδερο οι λίθοι που είναι αφιερωμένοι στον Θεό.

Διότι ο Χριστός ήταν λίθος εκλεκτός, ακρογωνιαίος, πολύτιμος, άτρωτος από αμαρτίες, μη γνωρίζοντας να υφίσταται πληγές από τον διάβολο, χωρίς να μερίζεται στον Θεό και στον κόσμο, αν και έγινε σάρκα, αλλά όντας ολόκληρος άγιος, χωρίς να διαιρείται σε Θεό ξεχωριστά και σε άνθρωπο ξεχωριστά μετά την άρρητη ένωση, δηλαδή τη συνένωση με τη σάρκα, αλλά υπάρχοντας ένας, ο ίδιος Θεός και άνθρωπος. Διότι δεν έχει μεριστεί με κανέναν τρόπο, όπως γράφει και ο σοφός Παύλος. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Άρα λοιπόν το χωμάτινο θυσιαστήριο, καθώς βέβαια και οι απελέκητοι λίθοι, σημαίνουν τον Χριστό, σύμφωνα με τους τρόπους που έχουν ήδη προαναφερθεί; ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Έτσι λέω· διότι ο νόμος είναι πνευματικός, σύμφωνα με τις Γραφές. Και επειδή προτύπωνε αινιγματωδώς το μυστήριο του Χριστού και την προσαγωγή μέσω αυτού, τότε ακριβώς, τότε ο Θεός σκέφτηκε να προαναδείξει και το σχήμα της Εκκλησίας. Καλούσε, λοιπόν, τον Μωυσή και μαζί του τον Ιησού στο όρος Σινά. Και κατανόησε από αυτό, ότι και στους ίδιους τους αγίους προφήτες ο Πατέρας είναι προσιτός μέσω του Υιού· διότι ανεβαίνουν μαζί ο Μωυσής και ο Ιησούς.

Αν, λοιπόν, επιστήσουμε την προσοχή μας με καλή προαίρεση, θα διαπιστώσουμε ότι αυτός άλλοτε μεν αναφέρει τα παραγγέλματα στο δικό του πρόσωπο, όπως όταν λέει: «δεν θα εμφανισθείς ενώπιόν μου με κενά χέρια»· και «θα μου κατασκευάσετε θυσιαστήριο από χώμα»· και «θα έλθω προς εσένα και θα σε ευλογήσω»· άλλοτε πάλι να ομιλεί σαν να πρόκειται για κάποιον άλλον Κύριο, δηλαδή για τον Θεό και Πατέρα του, όπως στον Δεκάλογο, όταν αναφέρει: «Δεν θα προφέρεις το όνομα του Κυρίου του Θεού σου επί ματαίω»· και «η έβδομη ημέρα είναι Σάββατο αφιερωμένο στον Κύριο τον Θεό σου»· «διότι σε έξι ημέρες δημιούργησε ο Κύριος τον ουρανό και τη γη· και ευλόγησε ο Κύριος την έβδομη ημέρα»· και πάλι: «τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου, για να ευτυχήσεις, και να μακροημερεύσεις επί της γης που σου δίνει ο Κύριος ο Θεός σου». Διότι, εφόσον είναι παραδεκτό ότι αυτά τα έχει πει στον Δεκάλογο όχι μέσω κάποιου αγγέλου, αλλά ο ίδιος ο Κύριος αυτοπροσώπως, πώς δεν θα καθίστατο ολοφάνερο ότι διδάσκει τον λαό τα σχετικά με την ευσέβεια προς τον ύψιστο Πατέρα του και Θεό των συμπάντων;

Για να υπάρχουν για εσάς, λέει, τοποθετημένοι ως σημείο και για να είναι σαν άγγελοι για τις μεταγενέστερες γενιές, φανερώνοντάς τους το μεγαλείο των θαυμάτων που έγιναν εδώ από τον Θεό και διαφυλάσσοντας τη μνήμη τους αιώνια. Αλλά και ο ίδιος ο Μωυσής διατάσσεται να λαξεύσει πέτρινες πλάκες, που θα δέχονταν τον νόμο του Θεού. Πόσο δε πολύτιμες ήταν και με πόση δόξα περιβάλλονταν, τι χρειάζεται να λέμε; Εκεί λέγεται ότι κατέβηκε και ο Κύριος, ό,τι κι αν σημαίνει αυτή η κατάβαση του Θεού, από όπου και το πρόσωπο του Μωυσή δοξάζεται, σε σημείο να μην είναι πλέον προσιτό σε όσους το έβλεπαν, πάνω στις οποίες έπρεπε να αποτυπωθούν όσα είχαν γραφτεί στις προηγούμενες πλάκες, όπως ακριβώς ήταν εκείνες που είχαν ετοιμαστεί στο όρος και είχαν γραφτεί με το θείο δάχτυλο, τις οποίες ο νομοθέτης, κρίνοντας ότι ένας παράνομος και παραδομένος στη μέθη λαός δεν ήταν άξιος να τις δεχτεί, τις έριξε από τα χέρια του και τις συνέτριψε. Ακόμη, έχει επιτραπεί να κατασκευάζεται θυσιαστήριο στον Θεό από χώμα ή από απελέκητες πέτρες, πάνω στο οποίο ορίστηκε από τον νόμο να προσφέρονται τα ολοκαυτώματα. Και τι αναφώνησε μεγαλόφωνα εν Πνεύματι ο μέγας Ησαΐας; Εκείνη την ημέρα θα υπάρχει θυσιαστήριο για τον Κύριο στη χώρα των Αιγυπτίων, και στήλη για τον Κύριο στο σύνορό της.