Πατερικές αναφορές στο ΕΞΟΔΟΣ 21:26

Επομένως, ο νόμος δεν έκρινε σωστό να παραβλέψει αβοήθητη ούτε αυτή την τάξη ανθρώπων. ΠΑΛΛ. Για ποια ακριβώς μιλάς; ΚΥΡ. Αυτήν που είναι σφιγμένη στον ζυγό της δουλείας και υποταγμένη στις εξουσίες εκείνων που τους αγόρασαν. ΠΑΛΛ. Και με ποιον τρόπο, λοιπόν, έχει βοηθήσει και αυτούς ο νόμος; ΚΥΡ. Διότι τους ελευθερώνει από τα δεσμά και τον καταναγκασμό, εάν η βλάβη αφορά την ψυχή, και έχει σαφώς δώσει το δικαίωμα στον αδικημένο να φύγει εάν το επιθυμεί, χωρίς να τον εμποδίζει κανείς. Διότι αναφέρει εμμέσως τα εξής στο βιβλίο της Εξόδου: «Εάν κάποιος χτυπήσει το μάτι του δούλου του ή το μάτι της δούλης του και το τυφλώσει, θα τους αφήσει ελεύθερους αντί του ματιού τους· εάν δε σπάσει το δόντι της δούλης του ή το δόντι του δούλου του, θα τους αφήσει ελεύθερους αντί του δοντιού τους». Διότι όσον αφορά την επιφανειακή θεώρηση και το πρόχειρο νόημα, εμποδίζει το θράσος, μετριάζει την οργή των κυρίων, και δεν επιθυμεί να φτάνει μέχρι τέτοιο σημείο ώστε οι υποταγμένοι να υποστούν ζημία στην ευημερία τους.

Εάν κάποιος τυφλώσει τον οφθαλμό του οικέτη του ή της θεραπαινίδας του, θα τους εξαποστείλει ελεύθερους. Και εάν εκκόψει τον οδόντα του οικέτη ή της θεραπαινίδας του, θα τους εξαποστείλει ελεύθερους. Οικέτης και θεραπαινίδα είναι εκείνοι που βρίσκονται υπό την εξουσία κάποιου, εκ των οποίων οι μεν είναι άνδρες, οι δε γυναίκες. Σε αυτούς τους υπεξουσίους, οφθαλμός είναι ο νους, ο οποίος φωτίζει τις ψυχές τους, και οδούς είναι η διάνοια, μέσω της οποίας λεπτύνουν την πνευματική τροφή. Εάν κάποιος, λοιπόν, είτε τυφλώσει τον νου των υπεξουσίων του με το πλήγμα της ασέβειας ή κάποιας άλλης αμαρτίας, είτε βλάψει τη διάνοιά τους, καταδικάζεται να εκπέσει από την εξουσία που έχει επάνω τους, και αποδεικνύει τον εαυτό του ανάξιο να άρχει.

Εάν όμως πρέπει να αντιπαραβάλουμε προς αυτά και τους νόμους του Μωυσή, άκουσε τι διατάσσεται σχετικά με τους φόνους: «Εάν κάποιος χτυπήσει κάποιον και εκείνος πεθάνει, να τιμωρείται με θάνατο. Εκείνος όμως που δεν το έπραξε με τη θέλησή του, αλλά ο Θεός τον παρέδωσε στα χέρια του· εγώ θα σου ορίσω έναν τόπο όπου θα μπορεί να καταφύγει ο φονιάς. Εάν, όμως, κάποιος επιτεθεί στον πλησίον του για να τον σκοτώσει με δόλο και καταφύγει εκεί, θα τον απομακρύνεις από το θυσιαστήριό μου για να τον θανατώσεις. Όποιος χτυπά τον πατέρα του ή τη μητέρα του, να τιμωρείται με θάνατο. —Εάν φιλονικήσουν δύο άνδρες και χτυπήσει ο ένας τον πλησίον του με πέτρα ή με τη γροθιά του και εκείνος δεν πεθάνει, αλλά κατακλιθεί στο κρεβάτι, εάν ο άνθρωπος σηκωθεί και περπατήσει έξω στηριζόμενος στο ραβδί του, εκείνος που τον χτύπησε θα μείνει ατιμώρητος· θα καταβάλει αποζημίωση μόνο για τον χρόνο της αργίας του και θα πληρώσει τα ιατρικά έξοδα. Εάν κάποιος χτυπήσει τον δούλο του ή τη δούλη του με ραβδί και πεθάνει στα χέρια του, θα τιμωρηθεί δικαστικώς. Εάν όμως επιζήσει μία ή δύο ημέρες, δεν θα τιμωρηθεί, διότι αποτελεί περιουσία του. —Εάν κάποιος χτυπήσει τον οφθαλμό του δούλου του ή τον οφθαλμό της δούλης του και τον τυφλώσει, θα τους αφήσει ελεύθερους ως αντάλλαγμα για τον οφθαλμό τους». Αυτά ορίζουν, λοιπόν, και οι νόμοι του Μωυσή.